Αθ. Εξαδάκτυλος: «Είμαστε στο τέλος της επείγουσας φάσης και όχι στο τέλος της πανδημίας»

Κύριε Εξα­δά­κτυλε, να ξεκι­νή­σουμε από την ανα­διορ­γά­νωση του συστή­μα­τος Πρω­το­βάθ­μιας Φρο­ντί­δας Υγείας. Θα ήθελα να μας ενη­με­ρώ­σετε για τις δικές σας θέσεις.

Κατ’ αρχάς πρέπει να πούμε ότι είναι απο­λύ­τως ανα­γκαίο να υπάρξει ένα καθο­λικό σύστημα Πρω­το­βάθ­μιας Φρο­ντί­δας Υγείας που να καλύ­πτει όλους τους Έλληνες και ο καθένας, να αντι­στοι­χεί σε έναν γιατρό που θα τηρεί τον ατομικό του φάκελο. Αυτό είναι κάτι που στην χώρα μας, επι­χει­ρή­θηκε για πρώτη φορά το 1929 αλλά όλες οι προ­σπά­θειες, μέχρι και το 2018, ήταν ανε­πι­τυ­χείς. Κοινός παρο­νο­μα­στής όλων των προ­σπα­θειών ήταν ότι αγνο­ή­θη­καν οι εκά­στοτε προ­τά­σεις του ιατρι­κού κόσμου. Αυτή τη στιγμή, έχουμε την δηλω­μένη πρόθεση από πλευράς του υπουρ­γείου Υγείας, να προ­χω­ρή­σει σε αυτό –κάτι που κρί­νε­ται σαν θετικό. Γνω­ρί­ζουμε κάποιες από τις βασικές αρχές οι οποίες είναι σε ρεα­λι­στική βάση και περι­μέ­νουμε να δούμε το πλήρες σχέδιο για να τοπο­θε­τη­θούμε. Από τις συζη­τή­σεις που έχουμε κάνει με το υπουρ­γείο Υγείας, μπο­ρούμε να αισιο­δο­ξούμε. Όλα όμως, βρί­σκο­νται υπό την αίρεση του τελικού σχε­δια­σμού, όπως θα προ­βλέ­πε­ται σε ένα γραπτό κείμενο.

Ποιες θα είναι οι δικές σας θέσεις, σε αυτή την δια­πραγ­μά­τευση;

Εμείς, έχουμε κατα­θέ­σει την πρότασή μας από το καλο­καίρι του 2020 όταν είχαμε το μεγάλο θέμα της παν­δη­μίας και θεω­ρού­σαμε ότι τότε θα μπο­ρούσε να γίνει αυτή η προ­σπά­θεια. Η βασική μας θέση είναι ότι θα πρέπει να υπάρχει ελεύ­θερη επιλογή γιατρού και η Πολι­τεία, θα πρέπει να εκμε­ταλ­λευ­τεί και να αξιο­ποι­ή­σει, το σύνολο του ιατρι­κού πλούτου που δια­θέ­τει –ο οποίος αφορά, στον μεγάλο αριθμό γιατρών που βρί­σκο­νται εκτός νοσο­κο­μείων.

Έχουν ακου­στεί κάποιες προ­τά­σεις από τον Β’ Βαθμό Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης (περι­φε­ρειάρ­χες) που ζητούν να έχουν πιο ενεργό ρόλο στην Πρω­το­βάθ­μια Φρο­ντίδα και στις προ­σλή­ψεις, αφού γνω­ρί­ζουν καλύ­τερα τις ελλεί­ψεις και τις ανάγκες στις περιο­χές τους. Σας βρίσκει σύμφωνο αυτό;

Εκείνο που μπο­ρούμε να πούμε, είναι ότι οπωσ­δή­ποτε η Τοπική Αυτο­διοί­κηση πρέπει να έχει ένα ρόλο και σίγουρα, η Πρω­το­βάθ­μια Φρο­ντίδα Υγείας θα πρέπει να απο­τε­λεί ένα ξεχω­ρι­στό σύστημα από το ΕΣΥ. Οπότε ναι, είναι κάτι πολύ λογικό και θα πρέπει να ενσω­μα­τω­θεί και αυτή η θέση.

Πώς βλέπετε να εξε­λίσ­σε­ται η επι­δη­μιο­λο­γική κατά­σταση; Παρα­κο­λου­θούμε ότι συνε­χί­ζε­ται η μετά­δοση αλλά όχι με τόση σφο­δρό­τητα όπως στις προη­γού­με­νες μεταλ­λά­ξεις.

Αυτή την στιγμή, έχουμε μια ‘αναζωπύρωση’ σε ό,τι αφορά στην δια­σπορά σε όλη την Ευρώπη –και στην χώρα μας. Αυτό οφεί­λε­ται –αφενός- στο ό,τι τα μέτρα είναι λιγό­τερα, τα οποία όμως, μας τα επι­τρέ­πει η ηπιό­τερη νόσος που συνο­δεύει την μετάλ­λαξη Όμικρον αλλά και την Όμικρον-2 που είναι πιο μετα­δο­τική. Αφε­τέ­ρου, υπάρχει πολύ μεγα­λύ­τερο ποσοστό εμβο­λια­σμέ­νου πλη­θυ­σμού από ό,τι είχαμε πριν από μερι­κούς μήνες. Οπωσ­δή­ποτε, παρα­κο­λου­θούμε ακόμη πολύ στενά την κατά­σταση και δεν θα θέλαμε να επα­να­κάμ­ψουν οι σκληροί αριθμοί σε ανοδική πορεία. Θα πρέπει να σημειώσω ότι αυτό που προ­α­νέ­φερα για την ηπιό­τερη νόσο, αφορά στους πάντες, εκτός από τους ανεμ­βο­λί­α­στους άνω των 60 ετών.

Είναι γεγονός πάντως, πως ένα μεγάλο κομμάτι του πλη­θυ­σμού άνω των 60 – 65 ετών και μάλιστα άνθρω­ποι άνω των 80, παρα­μέ­νουν ανεμ­βο­λί­α­στοι. Στην δική μας περιοχή π.χ. έχουν χάσει την ζωή τους πολλά άτομα μεγάλης ηλικίας που κόλ­λη­σαν τον ιό αλλά ήταν ανεμ­βο­λί­α­στοι.

Εδώ να σημειώσω λοιπόν, πως οι άνθρω­ποι που χάνουν την ζωή τους κατά δεκάδες τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες στην χώρα μας, έχουν έναν μέσο όρο ηλικίας, άνω των 80 ετών οι οποίοι στην πλειο­ψη­φία τους, είναι ανεμ­βο­λί­α­στοι. Επίσης, οι ανεμ­βο­λί­α­στοι άνω των 60 ετών εάν εκτε­θούν και στην μετάλ­λαξη Όμικρον, είναι υπο­ψή­φιοι για νόσηση που θα χρεια­στεί νοση­λεία κι ενδε­χο­μέ­νως σε εντα­τική ή να χάσουν αδίκως, την μάχη με τον κορω­νοϊό.

Όσον αφορά στα δια­γνω­στικά τεστ, τα self-test και rapid-tests έχουν αυξηθεί κατά πολύ. Αυτό τελικά, συμ­βάλ­λει στον εντο­πι­σμό κρου­σμά­των σε σχέση με την αρχή της παν­δη­μίας, κατά την άποψή σας;

Οπωσ­δή­ποτε ο μεγάλος αριθμός τεστ, βοηθάει πολύ. Θα πρέπει να σημειώ­σουμε πως σε ό,τι αφορά στα τεστ που γίνο­νται στα σχολεία, η Ελλάδα έχει κάνει περισ­σό­τερα σε σχέση με κάθε άλλη ευρω­παϊκή χώρα. Γι’ αυτό και κατα­φέ­ραμε, να λει­τουρ­γούν απρό­σκο­πτα τα σχολεία, από τον Σεπτέμ­βριο του 2021. Παρ’ όλα αυτά, η ελα­φρύ­τερη νόσος και το επίπεδο του εμβο­λια­σμού των συναν­θρώ­πων μας, μας επι­τρέ­πει να ανα­θε­ω­ρή­σουμε την ανα­γκαιό­τητα του αριθμού των τεστ καθώς αυτή, συνο­δεύ­ε­ται από ένα πολύ υψηλό κόστος: τα σελφ τεστ κοστί­ζουν… τέσσερα εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ την εβδο­μάδα (!) Συνεπώς, δεν θα πρέπει να σπα­τα­λάμε ούτε οικο­νο­μι­κούς πόρους, ούτε και φυσι­κούς, εφόσον αυτοί δεν είναι ανα­γκαίοι. Κι αυτό το αναφέρω διότι, μπορεί να βρε­θούμε αντι­μέ­τω­ποι με μία άλλη μορφή του ιού, αργό­τερα, που να είναι πιο επι­κίν­δυνη (αν και δεν υπάρχει πουθενά κάτι τέτοιο στον πλανήτη μας μέχρι στιγμής, αλλά δεν μπο­ρούμε να απο­κλεί­σουμε κανένα ενδε­χό­μενο). Άρα, το να κάνουμε οικο­νο­μία δυνά­μεων –συνολικά- είναι πολύ σημα­ντικό.

Επι­πλέον, υπάρχει ακόμη μια διά­σταση την οποία δεν έχουμε συζη­τή­σει ακόμη: είναι η οικο­λο­γική. Όλα αυτά, αφήνουν ένα πολύ…. βαρύ οικο­λο­γικό απο­τύ­πωμα αφού απο­τε­λούν απορ­ρίμ­ματα, μη ανα­κυ­κλώ­σιμα. Κι επειδή μιλάμε πλέον για εκα­τομ­μύ­ρια ανά τον πλανήτη, θα πρέπει και αυτό, να μας κάνει να τα χρη­σι­μο­ποιούμε, όπου υπάρχει πραγ­μα­τική ανάγκη.

Πόσο καιρό θα πρέπει να συνε­χί­σουμε να ζούμε με τον κορω­νοϊό και να τηρούμε τα μέτρα;

Εμείς, δεν ζούμε με τον κορω­νοϊό! Ζούμε με τον ιό εδώ και δύο χρόνια, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο. Ο τρόπος αλλάζει, διότι η επι­στήμη, μας δίνει την δυνα­τό­τητα να έχουμε καλύ­τερη και πιο φυσιο­λο­γική ζωή. Άρα θα ζήσουμε με τον κορω­νοϊό, όσο εκείνος θα υπάρχει μαζί μας.

Τα συνο­λικά μέτρα δημό­σιας υγείας, θα είναι ανα­γκαία ολοένα και λιγό­τερο αλλά θα υπάρξει πλέον, πολύ μεγάλο θέμα ατο­μι­κής ευθύνης και ατο­μι­κής τήρησης των μέτρων. Όπως ανέφερα, πολλοί συνάν­θρω­ποί μας άνω των 60 παρα­μέ­νουν ανεμ­βο­λί­α­στοι, ανα­λαμ­βά­νο­ντας μια προ­σω­πική ευθύνη γι’ αυτό που κάνουν, έναντι της υγείας τους.

Υπάρ­χουν επι­στή­μο­νες, που λένε ότι ίσως βρι­σκό­μα­στε στο τέλος της παν­δη­μίας. Πώς το σχο­λιά­ζετε;

Είμαστε στο τέλος της επεί­γου­σας φάσης! Κι αυτό γιατί δια­θέ­τουμε και εμβόλια, και φάρμακα. Επίσης, δια­θέ­τουμε κοι­νω­νίες εκπαι­δευ­μέ­νες πλέον, να αντι­δρά­σουν πολύ καλύ­τερα από όσο στην αρχή της παν­δη­μίας. Να μην ξεχνάμε ότι πριν από δύο χρόνια υπήρχε πολύ μεγάλη δυσκο­λία στο πώς θα φορέ­σουμε μια μάσκα προ­στα­σίας –το απλού­στερο προ­στα­τευ­τικό μέσο. Σήμερα, είμαστε όλοι εκπαι­δευ­μέ­νοι. Άρα, βαδί­ζουμε προς την σωστή κατεύ­θυνση!

Σε σχέση με τις και­νούρ­γιες θερα­πείες, ποια είναι τα τελευ­ταία νέα; Έχουμε και πολύ καλά και αισιό­δοξα νέα από τα αντιϊκά φάρμακα, νέο εμβόλιο και περισ­σό­τερα όπλα στην φαρέτρα μας.

Αυτό είναι αληθές αλλά δεν σημαί­νει ότι οι ανεμ­βο­λί­α­στοι σε μεγάλες ηλικίες, μπορούν να νιώθουν ασφα­λείς επειδή υπάρ­χουν φάρμακα. Αυτά που δια­τί­θε­νται σήμερα στην χώρα μας έχουν μια απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της τάξης του 50% ενώ τα εμβόλια έχουν μια απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα (ως προς την πρόληψη που είναι πάντα καλύ­τερη από την θερα­πεία) της τάξης του 90-95%. Δηλαδή ακόμη και αν είχαμε εμβο­λια­σμένα 10 εκα­τομ­μύ­ρια ανθρώ­πων περίπου μερικές χιλιά­δες ή ένα εκα­τομ­μύ­ριο από αυτούς και πάλι δεν θα είχαν άμυνα απέ­να­ντι στον ιό. Γι’ αυτούς προ­ο­ρί­ζο­νται τα φάρμακα. Οι υπό­λοι­ποι όμως, θα πρέπει να εμβο­λια­στούν.