Αυτοδυναμία ή συνεργασίες: To δίλημμα της επόμενης μέρας

• Στη «δ» μιλούν: Μιχάλης Λουλούς, Πάνος Βενέρης, Γιώργος Σάβ­βε­νας, Νίκος Τρι­πο­λί­της, Μιχάλης Καβου­κλής, Βασίλης Καρ­νά­βας, Χρήστος Μιστι­λιά­δης, Γιώργος Κατα­ξε­νός και Μιχάλης Μπα­ρια­νά­κης

Ρευστό πολι­τικό σκηνικό, νέα ή υπό δια­μόρ­φωση κόμματα και δημο­σκο­πή­σεις που κατα­γρά­φουν μετα­κι­νή­σεις και αβε­βαιό­τητα, επα­να­φέ­ρουν στο προ­σκή­νιο το δια­χρο­νικό δίλημμα της δια­κυ­βέρ­νη­σης. Αυτο­δυ­να­μία ή κυβέρ­νηση συνερ­γα­σίας; Σε μια περίοδο έντονων κοι­νω­νι­κών πιέσεων, γεω­πο­λι­τι­κών προ­κλή­σεων και θεσμι­κής κόπωσης, το ερώτημα για το ποιο μοντέλο μπορεί να εγγυ­η­θεί στα­θε­ρό­τητα και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα αποκτά ιδιαί­τερη βαρύ­τητα.

Η «δ» ζήτησε από πολίτες με ενεργή παρου­σία στα κοινά να τοπο­θε­τη­θούν πάνω στο αν η χώρα χρειά­ζε­ται μια ισχυρή αυτο­δύ­ναμη κυβέρ­νηση ή αν μπορούν οι συνερ­γα­σίες, με σαφείς προ­γραμ­μα­τι­κές δεσμεύ­σεις, να απο­τε­λέ­σουν βιώσιμη λύση. Οι απα­ντή­σεις απο­τυ­πώ­νουν έντονη πολυ­φω­νία. Από την ανάγκη καθαρών εντολών και ταχύ­τη­τας στη λήψη απο­φά­σεων έως την απαί­τηση για συν­θέ­σεις, πολι­τική ωρι­μό­τητα κι ευρύ­τερη κοι­νω­νική συναί­νεση. Κοινό στοι­χείο όλων είναι η αγωνία για σταθερή δια­κυ­βέρ­νηση σε μια περίοδο όπου τίποτα δεν θεω­ρεί­ται δεδο­μένο και η εμπι­στο­σύνη των πολιτών στο πολι­τικό σύστημα δοκι­μά­ζε­ται. Οι πολίτες απα­ντούν στο ερώτημα: «Οι δημο­σκο­πή­σεις των τελευ­ταίων μηνών δεί­χνουν να επη­ρε­ά­ζο­νται και από τα κυο­φο­ρού­μενα κόμματα Τσίπρα, Καρυ­στια­νού, ενδε­χο­μέ­νως και Σαμαρά, εμφα­νί­ζο­ντας ρευστό πολι­τικό σκηνικό. Εκτι­μάτε ότι είναι απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση η δημιουρ­γία αυτο­δύ­να­μης κυβέρ­νη­σης ή μπορεί να είναι απο­τε­λε­σμα­τική και κυβέρ­νηση συνερ­γα­σίας;».

Στη «δ» μιλούν: Μιχάλης Λουλούς, Πάνος Βενέρης, Γιώργος Σάβ­βε­νας, Νίκος Τρι­πο­λί­της, Βασίλης Καρ­νά­βας, Χρήστος Μιστι­λιά­δης, Μιχάλης Καβου­κλής, Γιώργος Κατα­ξε­νός και Μιχάλης Μπα­ρια­νά­κης.

Ο Μιχάλης Λουλούς, πρό­ε­δρος του Περι­φε­ρεια­κού Φυτω­ρίου ΑΕ Νοτίου Αιγαίου, τονίζει ότι η χώρα δεν χρειά­ζε­ται πει­ρα­μα­τι­σμούς και κυβερ­νή­σεις συνερ­γα­σίας, αλλά αυτο­δυ­να­μία κι επα­να­βε­βαί­ωση της εμπι­στο­σύ­νης στο πρόσωπο του πρω­θυ­πουρ­γού Κυριά­κου Μητσο­τάκη. Ανα­λυ­τι­κό­τερα, και επι­ση­μαί­νει τα εξής: «Οι δημο­σκο­πή­σεις πράγ­ματι απο­τυ­πώ­νουν ένα ρευστό σκηνικό, λόγω νέων ή υπό δια­μόρ­φωση πολι­τι­κών σχη­μά­των. Όμως σε περιό­δους αβε­βαιό­τη­τας, ο τόπος δεν έχει ανάγκη από πει­ρά­ματα, αλλά από καθαρές λύσεις. Η Ελλάδα χρειά­ζε­ται μια ισχυρή, αυτο­δύ­ναμη, μονο­κομ­μα­τική κυβέρ­νηση με ξεκά­θαρο σχέδιο και ευθύνη. Οι κυβερ­νή­σεις συνερ­γα­σίας συχνά οδηγούν σε καθυ­στε­ρή­σεις, συμ­βι­βα­σμούς και έλλειψη απο­φα­σι­στι­κό­τη­τας. Από το 2019 έως σήμερα, η χώρα δοκι­μά­στηκε σκληρά από αλλε­πάλ­λη­λες κρίσεις. Υγειο­νο­μική κρίση χωρίς προη­γού­μενο, φυσικές κατα­στρο­φές, σει­σμούς, πλημ­μύ­ρες και γεω­πο­λι­τι­κές ανα­τα­ρά­ξεις. Σε όλες αυτές τις συν­θή­κες, υπήρξε σταθερό τιμόνι και σοβαρή δια­χεί­ριση. Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης απέ­δειξε ότι μπορεί να παίρνει δύσκο­λες απο­φά­σεις την κατάλ­ληλη στιγμή. Με σχέδιο, θεσμι­κό­τητα και ευρω­παϊκό προ­σα­να­το­λι­σμό. Η Νέα Δημο­κρα­τία εγγυά­ται τη στα­θε­ρό­τητα, την ανά­πτυξη και την ασφά­λεια του αύριο. Γι’ αυτό και η αυτο­δυ­να­μία δεν είναι πολυ­τέ­λεια, αλλά ανα­γκαία προ­ϋ­πό­θεση για το μέλλον της χώρας».

Ο Πάνος Βενέρης, αρχι­τέ­κτων, πρώην πρό­ε­δρος του ΤΕΕ παράρ­τημα Δωδε­κά­νη­σου και πρώην δ/ντής της ΠΝΑι, υπο­γραμ­μί­ζει τα εξής: «Η κρίση άφησε πίσω της απόνερα που δύσκολα θα στραγ­γί­σουν. Ένα από αυτά είναι το “ρευστό” πολι­τικό τοπίο που ανα­φέ­ρετε και που διαρκώς μεταλ­λάσ­σε­ται, όχι για να μπο­ρέ­σει να αντα­πο­κρι­θεί στις σύγ­χρο­νες κοι­νω­νι­κές ανάγκες αλλά για να κρα­τη­θεί ζωντανή η παθο­γέ­νειά του, κάπως σαν να έχει πληγεί από ανθε­κτι­κές ιώσεις. Προ­σω­πο­παγή πολι­τικά σχήματα δημιουρ­γού­νται διαρκώς, διά­φο­ροι “λαϊ­κι­στές” έρχο­νται και παρέρ­χο­νται από το προ­σκή­νιο σαν τους αρχαί­ους “δημα­γω­γούς”, οι ιδε­ο­λο­γίες έχουν παρα­γκω­νι­στεί ως “ντε­μο­ντέ”, το “απο­λί­τικο” γίνεται “πολι­τικό” με την έννοια του “αντι­συ­στη­μι­κού” και πάει λέγο­ντας. Πιο παρακμή δεν γίνεται. Η αναφορά μου αυτή είναι γενικής φύσεως. Μπορεί να εξει­δι­κευ­τεί σε πρόσωπα και κατα­στά­σεις, δεν είναι όμως της παρού­σης.

Μέσα σ’ αυτό το σκηνικό ο κόσμος ψάχνει από κάπου να πιαστεί. Είναι δύσκολο όμως να γρα­δά­ρει το κατά πού πάει η βάρκα και με ποιόν πηδα­λιούχο, γι’ αυτό και λει­τουρ­γεί με βάση το “θυμικό” και τη συγκυ­ρία. Πολι­τική είναι η “τέχνη του εφικτού”. Φαί­νε­ται ότι στην παρούσα φάση οι “αυτο­δυ­να­μίες” έχουν τελειώ­σει. Άρα το πολι­τικό σκηνικό πρέπει να προ­σαρ­μο­στεί στην νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα. Ίσως ήρθε η ώρα να δοκι­μά­σουμε κάτι δια­φο­ρε­τικό. Συνερ­γα­σίες για σχη­μα­τι­σμό κυβέρ­νη­σης αλλά και συνερ­γα­σίες για δημιουρ­γία ευρύ­τε­ρων πολι­τι­κών σχη­μα­τι­σμών ως αντί­δοτο στον κατα­κερ­μα­τι­σμό. Αρκεί όλα αυτά να γίνουν μέσα από προ­γραμ­μα­τι­κές συγκλί­σεις με σαφή πολι­τικό προ­σα­να­το­λι­σμό. Υπ’ αυτή την έννοια και με αυτή την προ­ϋ­πό­θεση, απα­ντώ­ντας στο ερώτημά σας θεωρώ ότι δεν είναι απα­ραί­τητη η δημιουρ­γία αυτο­δύ­να­μης κυβέρ­νη­σης, αλλά η λεγό­μενη “κυβερ­νη­σι­μό­τητα” της χώρας θα μπο­ρούσε να επι­τευ­χθεί και μέσα από συνερ­γα­τικά σχήματα. Ίσως έτσι να μπο­ρέ­σει να θερα­πευ­τεί και η κλασική παθο­γέ­νεια της χώρας που ακούει στο όνομα “κρα­τι­σμός” και “συγκε­ντρω­τι­σμός”.

Ο Γιώργος Σάβ­βε­νας, αρχι­τέ­κτων, δηλώνει ότι ως άνθρω­πος που εδώ και χρόνια συμ­με­τέ­χει ενεργά στο κοι­νω­νικό γίγνε­σθαι, βλέπει το σημε­ρινό πολι­τικό τοπίο όχι ως παι­χνίδι αριθμών, αλλά ως αντα­νά­κλαση μιας κοι­νω­νίας σε κόπωση και ανα­ζή­τηση. «Οι δημο­σκο­πή­σεις δεν δεί­χνουν μόνο ρευ­στό­τητα· δεί­χνουν έλλειμμα εμπι­στο­σύ­νης, ανάγκη για νέο λόγο και κυρίως για νέο ήθος. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν χρεια­ζό­μα­στε αυτο­δύ­ναμη κυβέρ­νηση ή συνερ­γα­σίες, αλλά αν έχουμε την πολι­τική ωρι­μό­τητα να συν­θέ­σουμε. Ως αρχι­τέ­κτο­νας πιστεύω ότι η πολι­τική όπως και η αρχι­τε­κτο­νική, οφεί­λουν να έχουν ξεκά­θαρο “αφήγημα”, εννοιο­λο­γική συνέ­πεια και όραμα, με στόχο να βελ­τιώ­νουν την ποιό­τητα της ζωή μας.

Μια κυβέρ­νηση συνερ­γα­σίας μπορεί να απο­τύ­χει θεα­μα­τικά, αν είναι προϊόν συναλ­λα­γής· μπορεί όμως και να πετύχει ουσια­στικά, αν είναι απο­τέ­λε­σμα ειλι­κρι­νούς προ­γραμ­μα­τι­κής σύγκλι­σης. Αντί­στοιχα, μια αυτο­δύ­ναμη κυβέρ­νηση δεν εγγυά­ται ούτε απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα ούτε δικαιο­σύνη, αν απου­σιά­ζει ο κοι­νω­νι­κός έλεγχος και η ενσυ­ναί­σθηση.

Στην Ελλάδα του 2026, με κοι­νω­νι­κές ανι­σό­τη­τες, ακρί­βεια, θεσμική κόπωση και νέες γενιές σε αμφι­θυ­μία, αυτό που λείπει δεν είναι η ισχύς, αλλά η εμπι­στο­σύνη. Και αυτή δεν χτί­ζε­ται με επι­κοι­νω­νιακά υλικά χαμηλής ποιό­τη­τας, αλλά με πολι­τική που μελετά, ακούει, σχε­διά­ζει και υπη­ρε­τεί τον άνθρωπο. Αν κάτι μας διδά­σκει η αρχι­τε­κτο­νική, είναι ότι ο σκοπός δεν είναι το κτίσμα, αλλά η ζωή που φιλο­ξε­νεί. Το ίδιο ισχύει και για τη δια­κυ­βέρ­νηση. Η Ελλάδα που χρεια­ζό­μα­στε είναι αυτή που σχε­διά­ζει μαζί με την κοι­νω­νία, όπως ένας αρχι­τέ­κτο­νας που δεν επι­διώ­κει απλά να “ολο­κλη­ρώ­νει ένα κτήριο”, αλλά μελετά, ακούει, διορ­θώ­νει, προ­τεί­νει — για να κάνουμε την καθη­με­ρι­νό­τητα πιο δίκαιη, βιώσιμη και ανθρώ­πινη. Μια κυβέρ­νηση που υπη­ρε­τεί το κοινό καλό — είτε αυτο­δύ­ναμη είτε συνερ­γα­σίας — πρέπει να έχει στόχο να δώσει νόημα στην πολι­τική και όχι να παγι­δευ­τεί στη σκο­πι­μό­τητα της εξου­σίας», επι­ση­μαί­νει χαρα­κτη­ρι­στικά.

Ο Μιχάλης Καβου­κλής, πολι­τι­κός επιστήμων-διεθνολόγος και προ­έ­δρος του Σπιτιού της Ευρώπης, δηλώνει: «Προ­σω­πικά βλέπω μία μεγα­λύ­τερη ρευ­στό­τητα στην αντι­πο­λί­τευση παρά στο γενικό πολι­τικό σκηνικό. Αυτό αντα­να­κλά μια βαθύ­τερη ανα­ζή­τηση της κοι­νω­νίας για ουσια­στική εκπρο­σώ­πηση και λύσεις στα καθη­με­ρινά προ­βλή­ματα, εύρεση μίας εναλ­λα­κτι­κής στην υφι­στά­μενη κυβέρ­νηση.

Και οι τρεις εναλ­λα­κτι­κές που προ­τεί­νο­νται να προ­στε­θούν στο ήδη μεγάλο φάσμα αντι­πο­λι­τευ­τι­κών κομ­μά­των έχουν κάποια κοινά χαρα­κτη­ρι­στικά: κυρίως έλκουν κοινό με το συναί­σθημα και τον λαϊ­κι­σμό.

Σε κάθε περί­πτωση αυτό που βλέ­πουμε είναι μία πολυ­διά­σπαση και πολυ­πο­λι­κό­τητα στην αντι­πο­λί­τευση, ενώ για την κυβέρ­νηση, παρά τα πολ­λα­πλά λάθη, αστο­χίες, αμέ­λειες και αυτο­γκόλ, βλέ­πουμε ένα δημο­σκο­πικό περι­βάλ­λον, όχι πολύ δια­φο­ρε­τικό από τις παρα­μο­νές των προη­γού­με­νων εκλογών (του 2023). Στο δίλημμα “αυτο­δυ­να­μία ή συνερ­γα­σία”, η απά­ντηση δεν μπορεί να είναι μονο­σή­μα­ντη. Η αυτο­δυ­να­μία προ­σφέ­ρει το πλε­ο­νέ­κτημα των γρή­γο­ρων απο­φά­σεων και της καθαρής πολι­τι­κής ευθύνης, στοι­χεία απα­ραί­τητα κυρίως σε περιό­δους κρίσεων. Ωστόσο, μια κυβέρ­νηση συνερ­γα­σίας, μπορεί να δια­σφα­λί­σει ευρύ­τερη κοι­νω­νική συναί­νεση και θεσμική στα­θε­ρό­τητα για να γίνουν πράγ­ματα που απαι­τού­νται από τις συν­θή­κες: ουσια­στι­κές και πιο βαθιές μεταρ­ρυθ­μί­σεις. Μην ξεχνάμε ότι τις πιο βίαιες και επώ­δυ­νες μεταρ­ρυθ­μί­σεις του αιώνα μας, οι κυβερ­νή­σεις συνερ­γα­σίας του 2010-2019 κατά­φε­ραν να τις περά­σουν. Και πάλι, δεν είναι κακό οι κυβερ­νή­σεις συνερ­γα­σίας. Αν θέλουμε κάποια στιγμή η Δημο­κρα­τία μας να γίνει πιο δυνατή, πιο σταθερή, και κυρίως πιο αντι­προ­σω­πευ­τική, οι κυβερ­νή­σεις συνερ­γα­σίας θα πρέπει να είναι μία θελ­κτική εναλ­λα­κτική, όπου οι πολι­τι­κές δυνά­μεις επι­δει­κνύ­ουν την απα­ραί­τητη πολι­τική ωρι­μό­τητα να βάλουν το εθνικό συμ­φέ­ρον πάνω από το κομ­μα­τικό. Δεδο­μέ­νης της γεω­πο­λι­τι­κής κατά­στα­σης, αυτό που εύχομαι είναι οι επό­με­νες εκλογές, με την κρίση πάντα του Ελλη­νι­κού λαού, να δώσουν γρήγορα σταθερή κυβέρ­νηση, αυτο­δύ­ναμη ή μη. Δεν υπάρχει η πολυ­τέ­λεια για κυβερ­νη­τική κρίση και επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες εκλο­γι­κές δια­δι­κα­σίες».

Ο Χρήστος Μιστι­λιά­δης, δημο­σιο­γρά­φος, απαντά στο ερώτημα ως εξής: «Η δική μου γνώμη, καθαρά ως πολι­τική ανάλυση (όχι κομ­μα­τική τοπο­θέ­τηση), είναι ότι η αυτο­δυ­να­μία δεν είναι από μόνη της προ­ϋ­πό­θεση απο­τε­λε­σμα­τι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης. Προ­σφέ­ρει όμως πολλά πλε­ο­νε­κτή­ματα, όπως: ταχύ­τητα στις απο­φά­σεις, καθαρή ευθύνη (ξέρεις ποιος κυβερνά και ποιος λογο­δο­τεί), στα­θε­ρό­τητα σε περιό­δους κρίσης. Το πραγ­μα­τικό δίλημμα κατά τη γνώμη μου δεν είναι αυτο­δυ­να­μία ή συνερ­γα­σία, αλλά: σε περιό­δους πολι­τι­κής ανα­διά­τα­ξης, όπως φαί­νε­ται να ζούμε, μια καλο­δο­μη­μένη κυβέρ­νηση συνερ­γα­σίας είναι πιο δύσκολη. Θέλει επίπεδο, κουλ­τούρα και ειλι­κρί­νεια. Και εκεί συνήθως σκο­ντά­φτουμε. Αν κατέ­ληγα σε μία φράση, θα έλεγα ότι στην Ελλάδα η αυτο­δυ­να­μία λει­τούρ­γησε συχνά καλύ­τερα πρα­κτικά. Ιστο­ρικά, αν δούμε ψυχρά τα δεδο­μένα, βλέ­πουμε ότι: Οι περισ­σό­τε­ρες μεγάλες μεταρ­ρυθ­μί­σεις έγιναν από αυτο­δύ­να­μες κυβερ­νή­σεις. Υπήρξε συνέ­χεια πολι­τι­κής, λιγό­τερα μπλο­κα­ρί­σματα, καθαρή ιεραρ­χία. Οι κυβερ­νή­σεις συνερ­γα­σίας στην Ελλάδα είτε: ήταν μετα­βα­τι­κές, είτε προϊόν κρίσης/ανάγκης, είτε κατέρ­ρευ­σαν γρήγορα λόγω εσω­τε­ρι­κών αντι­φά­σεων. Η αυτο­δυ­να­μία συμ­φέ­ρει την δημο­κρα­τία, αλλά όταν υπάρ­χουν ισχυροί θεσμοί και πολι­τική κουλ­τούρα ελέγχου».

O Μιχάλης Μπα­ρια­νά­κης, πρώην περι­φε­ρεια­κός σύμ­βου­λος και μέλος της Νέας Δημο­κρα­τίας επι­ση­μαί­νει τα εξής: «Εκτιμώ ότι πάντα οι δημο­σκο­πή­σεις είναι εργα­λείο που βοηθούν τα επι­τε­λεία των κομ­μά­των για το που βρί­σκο­νται και να προ­ε­τοι­μα­στούν κατάλ­ληλα για τις εκλογές! Μάλιστα όταν είναι συχνές και κυλιό­με­νες έχουν το δικό τους ενδια­φέ­ρον. Όλες όμως δεί­χνουν ότι η Νέα Δημο­κρα­τία είναι πρώτο κόμμα και μάλιστα με διαφορά από το δεύτερο και για πρώτη φορά παρα­τη­ρούμε ενώ είναι στο μέσον της δεύ­τε­ρης θητείας της κι έχει τάσεις να αυξά­νε­ται η διαφορά. Ακόμη, ότι σχεδόν έναν χρόνο πριν διε­ξα­χθούν οι εκλογές, τα νέα κόμματα που θα δημιουρ­γη­θούν ίσως να την συσπει­ρώ­σουν για αυτο­δυ­να­μία με δεδο­μένο ότι κανένα κόμμα δεν θα δεχθεί συγκυ­βέρ­νηση με την Νέα Δημο­κρα­τία! Για τον λόγο ότι δεν θα υπάρχει στα­θε­ρό­τητα στην χώρα, ίσως να είναι κοντά στην αυτο­δυ­να­μία».

Ο Γιώργος Κατα­ξε­νός, πρό­ε­δρος του Φιλαν­θρω­πι­κού Σωμα­τείου «Ελε­η­μο­νή­τρια», τάσ­σε­ται επίσης υπέρ μίας αυτο­δύ­να­μης κυβέρ­νη­σης κι εκτιμά ότι «οι δημο­σκο­πή­σεις των τελευ­ταίων μηνών κατα­γρά­φουν ένα ιδιαί­τερα ρευστό πολι­τικό σκηνικό, το οποίο δεν επη­ρε­ά­ζε­ται μόνο από εσω­τε­ρι­κές πολι­τι­κές διερ­γα­σίες, αλλά και από τις βαθιές γεω­πο­λι­τι­κές ανα­κα­τα­τά­ξεις σε παγκό­σμιο επίπεδο. Η δια­μόρ­φωση μιας νέας παγκό­σμιας τάξης πραγ­μά­των, οι ραγδαίες εξε­λί­ξεις σε διεθνές επίπεδο με τις απρό­βλε­πτες απο­φά­σεις σε οικο­νο­μικό και γεω­πο­λι­τικό πεδίο του Ντό­ναλντ Τραμπ, ο τετρα­ε­τής και ιδιαί­τερα κατα­στρο­φι­κός πόλεμος στην Ουκρα­νία, οι συνε­χι­ζό­με­νες τουρ­κι­κές προ­κλή­σεις και διεκ­δι­κή­σεις, καθώς και η ίδρυση του νέου «Συμ­βου­λίου Ειρήνης» από τον Ντό­ναλντ Τραμπ με τη συμ­με­τοχή και του Τούρκου Προ­έ­δρου Ερντο­γάν, συν­θέ­τουν ένα περι­βάλ­λον έντονης αστά­θειας και αυξη­μέ­νης αβε­βαιό­τη­τας. Σε αυτό το διεθνές ρευστό περι­βάλ­λον, η Ελλάδα χρειά­ζε­ται σταθερή κυβέρ­νηση, ενιαία εθνική στρα­τη­γική και ταχύ­τητα στη λήψη κρί­σι­μων απο­φά­σεων, ιδίως σε ζητή­ματα εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής και εθνικής ασφά­λειας. Με τα σημε­ρινά δεδο­μένα του ελλη­νι­κού πολι­τι­κού συστή­μα­τος, μια πολυ­κομ­μα­τική κυβέρ­νηση συνερ­γα­σίας δύσκολα μπορεί να εξα­σφα­λί­σει κοινή γραμμή και ταύτιση απο­φά­σεων σε όλα τα κρίσιμα θέματα, γεγονός που εγκυ­μο­νεί τον κίνδυνο δια­φω­νιών και ακυ­βερ­νη­σίας, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για τη χώρα. Ως εκ τούτου, είμαι ξεκά­θαρα υπέρ μιας αυτο­δύ­να­μης κυβέρ­νη­σης, καθώς τη θεωρώ τη μόνη ρεα­λι­στική επιλογή που μπορεί να εγγυ­η­θεί στα­θε­ρό­τητα, συνέ­πεια και απο­τε­λε­σμα­τική δια­κυ­βέρ­νηση σε μια περίοδο μεγάλων και σύν­θε­των προ­κλή­σεων».

Ο Βασίλης Καρ­νά­βας, στέ­λε­χος του ΠΑΣΟΚ και πρώην αυτο­διοι­κη­τι­κός (δημο­τι­κός σύμ­βου­λος), υπο­στη­ρί­ζει ότι «το μόνο που δεν είναι πλέον πιθανόν είναι να έχουμε ξανά κυβέρ­νηση της ΝΔ. Αυτή είναι η ταπεινή δική μου εκτί­μηση με αυτά τα ελά­χι­στα που έχω απο­κο­μί­σει από την τριβή μου με την πολι­τική. Οφείλω όμως να σας πω ότι οι εξε­λί­ξεις δεν είναι πολι­τικά ραγδαίες. Θα ξεκι­νήσω με τους συμπο­λί­τες μας που ψήφισαν το κυβερ­νών κόμμα και την βούληση πολλών απ’ αυτούς ν’ αλλάξει η κατά­σταση που ειλι­κρινά δεν μας αξίζει σαν χώρα. Οι άνθρω­ποι αυτοί είναι εργα­ζό­με­νοι και μικρο­με­σαίοι επι­χει­ρη­μα­τίες που δεν θέλουν να ακού­σουν ξανά για τον κ. Μητσο­τάκη και την κυβέρ­νησή του. Τα κυο­φο­ρού­μενα κόμματα θα παίξουν έναν ρόλο που σίγουρα θα καθο­ρί­σει το απο­τέ­λε­σμα, με χαμένη περισ­σό­τερο την ΝΔ και λιγό­τερο την αντι­πο­λί­τευση. Οι συνερ­γα­σίες δεν είναι στις προ­θέ­σεις του ΠΑΣΟΚ μιας και η πολι­τική συγκυ­ρία θα επι­βρα­βεύ­σει πολλά απ’ αυτά που εμείς δεν στάθηκε δυνατόν να πετύ­χουμε σε ποσοστά ανόδου… Αλήθεια κα. Παμπρή υπάρχει κάποιος άλλος πολι­τι­κός χώρος που μπορεί να έχει στο ενερ­γη­τικό του τις θέσεις και τη σοβα­ρό­τητα που εμείς αυτά τα χρόνια δείξαμε; Είμαστε κοντά στον λαό με καθαρές θέσεις για την επι­στροφή της χώρας στη λογική και στη νομι­μό­τητα του πολι­τι­κού μας βίου».

Ο Νίκος Τρι­πο­λί­της, ιδρυτής κι επι­κε­φα­λής της Γραμ­μα­τείας Στή­ρι­ξης Ανέργων και Ευπαθών Ομάδων στην Ρόδο και επί­τι­μος πρό­ε­δρος των οικο­δό­μων της Ρόδου, απαντά πολύ σύντομα και ξεκά­θαρα ότι τάσ­σε­ται υπέρ μίας κυβέρ­νη­σης συνερ­γα­σίας, λέγο­ντας τα εξής: «Θεωρώ ότι μια αυτο­δυ­να­μία κυβέρ­νη­σης με τα προ­βλή­ματα που έχει η χώρα θα είναι ό,τι χει­ρό­τερο. Είμαι υπέρ μιας κυβέρ­νη­σης συνερ­γα­σίας με προ­γραμ­μα­τι­κές δεσμεύ­σεις υπέρ των πολιτών».