Σε τρεις πράξεις συμφωνία με την τρόικα

Tην εκτί­μη­ση ότι η πα­ρού­σα αξιο­λό­γη­ση, που έχει ξε­κι­νή­σει από το Σε­πτέμ­βριο «έχει διαρ­κέ­σει πολύ» και «είναι προς το κοινό συμ­φέ­ρον τόσο το δικό μας όσο και της Ελ­λά­δας να κα­τα­λή­ξου­με το συ­ντο­μό­τε­ρο δυ­να­τόν», εξέ­φρα­σε ο πρό­ε­δρος της ευ­ρω­ζώ­νης Γιε­ρούν Ντάϊ­σελ­μπλουμ, προ­σερ­χό­με­νος στη συ­νε­δρί­α­ση του Γιου­ρο­γκρούπ στις Βρυ­ξέλ­λες.

«Θα ακού­σω ποια είναι τα εκ­κρε­μή ζη­τή­μα­τα και ποια πρό­ο­δο μπο­ρού­με να ση­μειώ­σου­με. Θα ακού­σω επί­σης από τον Ελ­λη­να υπουρ­γό σε ποια ση­μεία μπο­ρού­με να ση­μειώ­σου­με πρό­ο­δο», ανέ­φε­ρε ακόμη ο Γ. Ντεϊ­σελ­μπλούμ.

Πώς θα κι­νη­θούν

οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις

Σε τρεις φά­σεις θα κι­νη­θούν οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις της Ελ­λά­δας με τους δα­νει­στές της ως το τέλος Ιου­λί­ου του 2014, με πρώτο στόχο η χώρα να βα­δί­σει στις ευ­ρω­ε­κλο­γές του Μαΐου χωρίς τον κίν­δυ­νο της στά­σης πλη­ρω­μών (και με λυ­μέ­νο το πρό­βλη­μα του χρη­μα­το­δο­τι­κού κενού του­λά­χι­στον για το 2014). Tελι­κός στό­χος είναι η μεί­ω­ση του χρέ­ους και η χα­λά­ρω­ση της λι­τό­τη­τας που επι­βάλ­λει το Μνη­μό­νιο 2 το οποίο συμ­φω­νή­θη­κε στις αρχές του 2012.

Η στή­ρι­ξη και το χρέος

Το πρώτο «πιάτο» θα είναι το πα­ζά­ρι με την τρόι­κα που θα γίνει τον Φε­βρουά­ριο στην Αθήνα.

Το δεύ­τε­ρο και πιο κρί­σι­μο μέρος, το δί­μη­νο Απρι­λί­ου-Μαΐου, θα είναι η πο­λι­τι­κή δια­πραγ­μά­τευ­ση για το νέο πρό­γραμ­μα στή­ρι­ξης και τις γε­νι­κές αρχές για τη ρύθ­μι­ση του χρέ­ους.

H τρίτη και τε­λευ­ταία πράξη, μετά τις ευ­ρω­ε­κλο­γές, θα αφορά τις λε­πτο­μέ­ρειες και τους όρους (conditionality) που θα διέ­πουν τη σχέση της Ελ­λά­δας με τους θε­σμι­κούς δα­νει­στές της ως το 2016, και βέ­βαια την υλο­ποί­η­ση του σχε­δί­ου ελά­φρυν­σης του χρέ­ους.

Η επι­τυ­χής δια­πραγ­μά­τευ­ση κάθε στα­δί­ου είναι προ­ϋ­πό­θε­ση για να προ­χω­ρή­σουν οι συ­ζη­τή­σεις στο επό­με­νο. Ολα τα βή­μα­τα είναι δύ­σκο­λα…

Δόση 11 δισ. ευρώ. Το διό­λου αυ­το­νό­η­το πρώτο βήμα, το οποίο θα ξε­κλει­δώ­σει την αλ­λη­λου­χία των εξε­λί­ξε­ων, είναι η συμ­φω­νία κυ­βέρ­νη­σης – τρόι­κας για τη λήψη διαρ­θρω­τι­κών μέ­τρων περί το 1,5 δισ. ευρώ το 2014 ώστε να κλεί­σει το δη­μο­σιο­νο­μι­κό κενό. Ολα δεί­χνουν ότι ο υπουρ­γός Οι­κο­νο­μι­κών κ. Γιάν­νης Στουρ­νά­ρας θα αντι­με­τω­πί­σει «Ιερά Εξέ­τα­ση» στο Eurogroup της Δευ­τέ­ρας από τον ολ­λαν­δό πρό­ε­δρο του Συμ­βου­λί­ου κ. Γε­ρούν Ντεϊ­σελ­μπλούμ και τους συ­να­δέλ­φους του των χωρών του ευ­ρω­παϊ­κού Βορρά (Γερ­μα­νία, Αυ­στρία, Φιν­λαν­δία), καθώς η τρι­μη­νιαία αξιο­λό­γη­ση της τρι­με­ρούς η οποία άρ­χι­σε τον Σε­πτέμ­βριο του 2013 δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί ύστε­ρα από πέντε μήνες δια­βου­λεύ­σε­ων.

Απο­λύ­σεις και μεί­ω­ση ει­σφο­ρών

Οι δα­νει­στές ανε­βά­ζουν τον πήχη του δη­μο­σιο­νο­μι­κού κενού για το 2014 στο 1,5 δισ. ευρώ και στα 3 δισ. ευρώ για το 2015. Για το 2014 απορ­ρί­πτουν τα ισο­δύ­να­μα μέτρα της κυ­βέρ­νη­σης τόσο για την κά­λυ­ψη του κενού των 300 εκατ. ευρώ από τη δια­τή­ρη­ση του χα­μη­λού συ­ντε­λε­στή ΦΠΑ 13% όσο και για την από­κλι­ση των 400 εκατ. ευρώ από τον νέο φόρο στα ακί­νη­τα. Την ίδια στιγ­μή συ­νε­χί­ζε­ται το πα­ζά­ρι για την απε­λευ­θέ­ρω­ση των απο­λύ­σε­ων και για τον τρόπο κά­λυ­ψης της «τρύ­πας» των 800 εκατ. ευρώ που θα ανοί­ξει στα ασφα­λι­στι­κά τα­μεία η σχε­δια­ζό­με­νη μεί­ω­ση των ερ­γο­δο­τι­κών ει­σφο­ρών.

Εφό­σον βρε­θεί κοι­νός τόπος για την κά­λυ­ψη με διαρ­θρω­τι­κά μέτρα του δη­μο­σιο­νο­μι­κού κενού, θα ακο­λου­θή­σει η εκτα­μί­ευ­ση «πα­κέ­του» δό­σε­ων άνω των 11 δισ. ευρώ τον Μάρ­τιο ώστε η Ελ­λά­δα να κα­λύ­ψει χωρίς προ­βλή­μα­τα τις λή­ξεις ύψους 10 δισ. ευρώ τον Μάιο και να μη φθά­σει σε στάση πλη­ρω­μών.

Υπο­γρα­φή-δέ­σμευ­ση

Σύμ­φω­να με έγκυ­ρες πηγές, το ΔΝΤ, για να μπο­ρέ­σει να εκτα­μιεύ­σει τις δικές του δό­σεις, θα ζη­τή­σει και θα λάβει μια έγ­γρα­φη δέ­σμευ­ση από την ευ­ρω­παϊ­κή πλευ­ρά η οποία θα ανα­φέ­ρει ότι οι εταί­ροι της Ελ­λά­δας θα κα­λύ­ψουν το χρη­μα­το­δο­τι­κό κενό του 2014. Οι Ευ­ρω­παί­οι θα υπο­σχε­θούν έτσι πρό­σθε­τη στή­ρι­ξη, νέο πρό­γραμ­μα βο­ή­θειας προς την Ελ­λά­δα, δίχως όμως να χρεια­στεί το πε­ρά­σουν από τα κοι­νο­βού­λιά τους στην ευαί­σθη­τη πο­λι­τι­κά πε­ρί­ο­δο πριν από τις ευ­ρω­ε­κλο­γές. Αυτό ανα­μέ­νε­ται από τον Ιού­νιο και μετά.

Η θηλιά στον λαιμό. Η δεύ­τε­ρη φάση, μετά τις εκτα­μιεύ­σεις των δό­σε­ων τον Μάρ­τιο, θα αφορά την κατ’ εξο­χήν πο­λι­τι­κή δια­πραγ­μά­τευ­ση ανά­με­σα στην Ελ­λά­δα, στην ΕΕ και στο ΔΝΤ για δύο φλέ­γο­ντα θέ­μα­τα: πρώ­τον, το πρό­γραμ­μα στή­ρι­ξης ως το 2016 και, δεύ­τε­ρον, τη ρύθ­μι­ση του χρέ­ους. Και για τα δύο αυτά θέ­μα­τα η Ελ­λά­δα θα δια­πραγ­μα­τευ­θεί με βάση το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα του 2013 που εκτι­μά­ται αυτή τη στιγ­μή στην πε­ριο­χή του 1 δισ. ευρώ και θα πι­στο­ποι­η­θεί από τη Eurostat τρεις ημέ­ρες μετά την Κυ­ρια­κή του Πάσχα, στις 23 Απρι­λί­ου.

Το στοί­χη­μα του πλε­ο­νά­σμα­τος

Το με­γα­λύ­τε­ρο στοί­χη­μα για την κυ­βέρ­νη­ση είναι η επα­να­δια­πραγ­μά­τευ­ση του στό­χου για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 4,5% του ΑΕΠ το 2016, καθώς ο στό­χος αυτός με τα ση­με­ρι­νά δε­δο­μέ­να κρί­νε­ται υπερ­βο­λι­κός. Στό­χος της Αθή­νας, τον οποίο φαί­νε­ται να συμ­με­ρί­ζε­ται το ΔΝΤ, είναι να κα­τέ­βει ο πήχης στο 2,5% του ΑΕΠ το 2016, κάτι που θα ση­μαί­νει αυ­το­μά­τως χα­λά­ρω­ση της κλι­μα­κού­με­νης υπερ­φο­ρο­λό­γη­σης και ανάσα για τους πο­λί­τες και τις επι­χει­ρή­σεις, εφό­σον θα εγκα­τα­λει­φθούν οι στό­χοι για «τε­ρα­τώ­δη πλε­ο­νά­σμα­τα» που λει­τουρ­γούν ως θηλιά στον λαιμό.

Φρένο στον ει­σπρα­κτι­κό πυ­ρε­τό

Η χα­λά­ρω­ση του ει­σπρα­κτι­κού πυ­ρε­τού που «γο­νά­τι­σε» την πραγ­μα­τι­κή οι­κο­νο­μία ση­μαί­νει ωστό­σο ότι το χρη­μα­το­δο­τι­κό κενό της διε­τί­ας 2014-2015 θα εκτι­να­χθεί από τα 11 ως 14 δισ. ευρώ που εκτι­μά­ται με βάση τους υπάρ­χο­ντες στό­χους στα 18 ως 21 δισ. ευρώ αν ο στό­χος του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος κα­τέ­βει από το 4,5% στο 2,5% του ΑΕΠ. Η από­κλι­ση των 3 δισ. ευρώ αφορά τις εκτι­μή­σεις για επί­τευ­ξη ή μη των (υπερ­φι­λό­δο­ξων) στό­χων για έσοδα από ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις.

«Πα­ρο­χές» €700 εκατ.

Παρά την από­φα­ση του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας (ΣτΕ) για την επι­στρο­φή των πε­ρι­κο­πών στους εν­στό­λους ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Οι­κο­νο­μι­κών κ. Χρή­στος Σταϊ­κού­ρας επι­μέ­νει ότι θα υλο­ποι­η­θεί η δέ­σμευ­ση για την ανα­κού­φι­ση των ασθε­νέ­στε­ρων τά­ξε­ων (όπως οι χα­μη­λο­συ­ντα­ξιού­χοι) από το επι­πλέ­ον του στό­χου πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα. Αυτό ση­μαί­νει ότι η κυ­βέρ­νη­ση, μετά την πι­στο­ποί­η­ση του πλε­ο­νά­σμα­τος από τη Eurostat στις 23 Απρι­λί­ου και πριν από τις ευ­ρω­ε­κλο­γές, θα «μοι­ρά­σει» το 70% από το εκτι­μώ­με­νο πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα (χωρίς τις με­τα­φο­ρές των κερ­δών των ομο­λό­γων από τις κε­ντρι­κές τρά­πε­ζες της ευ­ρω­ζώ­νης ΑΝΦΑ) ύψους 1 δισ. ευρώ, το οποίο απο­δέ­χε­ται η τρόι­κα. Ο στό­χος είναι να δο­θούν 700 εκατ. ευρώ σε όσους επλή­γη­σαν από τη λι­τό­τη­τα. Ωστό­σο για να συμ­βεί αυτό το οι­κο­νο­μι­κό επι­τε­λείο ανα­ζη­τεί μό­νι­μα μέτρα 500 εκατ. ευρώ εν ανα­μο­νή της τε­λι­κής από­φα­σης του ΣτΕ καθώς και η τρόι­κα έχει ήδη θέσει το θέμα των ισο­δυ­νά­μων.

Η εξί­σω­ση που προ­σπα­θούν να λύ­σουν στην οδό Νίκης, όπου βρί­σκε­ται το γρα­φείο του υπουρ­γού Οι­κο­νο­μι­κών κ. Γιάν­νη Στουρ­νά­ρα, είναι να βρε­θούν 500 εκατ. ευρώ χωρίς νέα πε­ρι­κο­πή μι­σθών ή συ­ντά­ξε­ων και χωρίς την επι­βο­λή νέου φόρου, ένα εγ­χεί­ρη­μα εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λο. Μά­λι­στα η κα­τά­στα­ση θα οδη­γη­θεί στα όρια των δη­μο­σιο­νο­μι­κών αντο­χών αν δι­καιω­θούν και τα υπό­λοι­πα «ει­δι­κά μι­σθο­λό­για» που υπέ­στη­σαν πε­ρι­κο­πές από την 1η Αυ­γού­στου του 2012 καθώς τότε το πα­κέ­το των ισο­δύ­να­μων μέ­τρων θα ανέ­βει στο «απα­γο­ρευ­τι­κό» 1 δισ. ευρώ.

«Μνη­μό­νιο 3» ή έξο­δος;

Το ερώ­τη­μα των… 20 δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ για την ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση είναι πώς θα δια­χει­ρι­στεί τη σαφή θέση του Βε­ρο­λί­νου για την ανά­γκη να κα­ταρ­τι­στεί ένα τρίτο πα­κέ­το βο­ή­θειας, το οποίο θα μπο­ρού­σε να ονο­μα­στεί είτε «Μνη­μό­νιο 3 «είτε «Σχέ­διο Ανά­πτυ­ξης», ανά­λο­γα με τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά που θα λάβει.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση Αθήνα, Βε­ρο­λί­νο και Βρυ­ξέλ­λες «ψά­χνουν» 20 δισ. ευρώ για τη χρη­μα­το­δό­τη­ση της χώρας μας ως το 2016 εφό­σον συμ­φω­νη­θεί η φι­λι­κή προς την ανά­πτυ­ξη λύση της χα­λά­ρω­σης του στό­χου για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα το 2016 από το 4,5% στο 2,5% του ΑΕΠ.

Οι δρά­σεις που βρί­σκο­νται στο τρα­πέ­ζι για να κα­λυ­φθεί αυτό το κενό είναι οι εξής:

– Νέα μεί­ω­ση επι­το­κί­ων και επι­μή­κυν­ση της ωρί­μα­σης του χρέ­ους στο πλαί­σιο της νέας ρύθ­μι­σης του χρέ­ους, με όφε­λος πε­ρί­που 1 δισ. ευρώ τον χρόνο.

– Χρη­σι­μο­ποί­η­ση των υπο­λοί­πων 10 δισ. ευρώ από το πα­κέ­το για την ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­ση των τρα­πε­ζών. Η Ελ­λά­δα ζητεί τη μεί­ω­ση του δεί­κτη κε­φα­λαια­κής επάρ­κειας (Core Tier 1) για τις τρά­πε­ζες από το 9% στο 8%.

– Εξο­δος στις αγο­ρές με πε­ντα­ε­τή ομό­λο­γα για την άντλη­ση 2 ως 3 δισ. ευρώ.

– Με­τα­κύ­λι­ση ομο­λό­γων που κα­τέ­χουν οι κε­ντρι­κές τρά­πε­ζες της ευ­ρω­ζώ­νης (ANFAs).

– Ανα­χρη­μα­το­δό­τη­ση των «ομο­λό­γων Αλο­γο­σκού­φη», ύψους 4,4 δισ. ευρώ, τα οποία λή­γουν το 2014. Δό­θη­καν από το Δη­μό­σιο στις τρά­πε­ζες το 2009, ένα­ντι προ­νο­μιού­χων με­το­χών.