Τουρισμός: Το «κορεσμένο» Ν. Αιγαίο, το κρητικό όπλο και οι… άγνωστοι παράδεισοι

Τις δια­φο­ρε­τι­κές τα­χύ­τη­τες με τις οποί­ες ανα­πτύσ­σε­ται ο του­ρι­σμός ανά προ­ο­ρι­σμό, αλλά και τον βαθμό του κο­ρε­σμού κάθε γε­ω­γρα­φι­κής ενό­τη­τας ανα­δει­κνύ­ει, με­τα­ξύ άλλων, η με­λέ­τη της Διεύ­θυν­σης Οι­κο­νο­μι­κής Ανά­λυ­σης της Εθνι­κής Τρά­πε­ζα­ςΕ­ΤΕ -4,00% Ελ­λά­δος «Ελ­λη­νι­κά νησιά».

Τα ελ­λη­νι­κά νησιά, όπως επι­ση­μαί­νε­ται στη με­λέ­τη, απο­τε­λούν δια­χρο­νι­κά τον κύριο πόλο έλξης των του­ρι­στών, με 16 εκατ. αφί­ξεις σε ετή­σια βάση και με­ρί­διο 44% επί του συ­νό­λου της χώρας, πο­σο­στό δυ­σα­νά­λο­γα υψηλό σε σχέση με το 15% που αντι­στοι­χεί στον πλη­θυ­σμό και τη γε­ω­γρα­φι­κή τους έκτα­ση.

Η ει­κό­να είναι ακόμη πιο έντο­νη σε ότι αφορά τα ξε­νο­δο­χεία, όπου τα νησιά απορ­ρο­φούν το 62% των αφί­ξε­ων εξω­τε­ρι­κού, ένα­ντι 30% στην Ισπα­νία και μόλις 6% στην Ιτα­λία.

Εν­δει­κτι­κό του όγκου των τα­ξι­διω­τών που υπο­δέ­χο­νται τα ελ­λη­νι­κά νησιά είναι το γε­γο­νός ότι οι διε­θνείς αφί­ξεις του­ρι­στών σε νησιά πα­γκο­σμί­ως εκτι­μώ­νται σε πε­ρί­που 150 εκατ. για το 2024, με τη Με­σό­γειο να προ­σελ­κύ­ει το 40% και την Ελ­λά­δα να απο­σπά ένα εντυ­πω­σια­κό με­ρί­διο της τάξης του 11%, ήτοι σχε­δόν ένας στους δέκα του­ρί­στες που επι­σκέ­πτο­νται νησιά επι­λέ­γει κά­ποιο της Ελ­λά­δας.

Ωστό­σο, παρά την ελ­κυ­στι­κό­τη­τά τους, τα ελ­λη­νι­κά νησιά κα­λού­νται να δια­χει­ρι­στούν μια σειρά προ­κλή­σε­ων, με εκεί­νη της εξο­μά­λυν­σης της επο­χι­κό­τη­τας και της ανά­δει­ξης λι­γό­τε­ρο κο­ρε­σμέ­νων προ­ο­ρι­σμών να είναι από τις κυ­ρί­αρ­χες. «Η επό­με­νη δε­κα­ε­τία μπο­ρεί να απο­τε­λέ­σει κα­τα­λύ­τη με­τά­βα­σης των ελ­λη­νι­κών νη­σιών σε ένα του­ρι­στι­κό μο­ντέ­λο με υψη­λό­τε­ρη προ­στι­θέ­με­νη αξία και χα­μη­λό­τε­ρη επο­χι­κό­τη­τα», επι­ση­μαί­νε­ται χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά στη σχε­τι­κή με­λέ­τη.

Στην κα­τεύ­θυν­ση αυτή, με βάση την ίδια με­λέ­τη, το Νότιο Αι­γαίο πρέ­πει να ανα­νε­ώ­σει το μο­ντέ­λο «ήλιου και θά­λασ­σας» με έμ­φα­ση στη βιω­σι­μό­τη­τα, η Κρήτη πρέ­πει να εμ­βα­θύ­νει τις συ­νέρ­γειες με την αγρο­δια­τρο­φή και λοι­πούς το­μείς για να προ­σελ­κύ­σει πιο απαι­τη­τι­κούς επι­σκέ­πτες, το Ιόνιο να κε­φα­λαιο­ποι­ή­σει τον πο­λυ­τε­λή ναυ­τι­κό του­ρι­σμό, ενώ το Βό­ρειο Αι­γαίο έχει την πρό­κλη­ση να «χτί­σει» από την αρχή brand «ανε­ξε­ρεύ­νη­του προ­ο­ρι­σμού».

Το Νότιο Αι­γαίο

Σε ό,τι αφορά το Νότιο Αι­γαίο (Κυ­κλά­δες και Δω­δε­κά­νη­σα), το οποίο απορ­ρο­φά το 43% των συ­νο­λι­κών αφί­ξε­ων που πραγ­μα­το­ποιού­νται στα ελ­λη­νι­κά νησιά, με το απο­τύ­πω­μα του του­ρι­σμού στην οι­κο­νο­μία της πε­ριο­χής να απο­τε­λεί το 66%.

Τα νησιά του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου απο­τε­λούν κο­ρυ­φαίο πα­γκό­σμιο του­ρι­στι­κό προ­ο­ρι­σμό «ήλιου και θά­λασ­σας», με την υψηλή με­σο­γεια­κή ηλιο­φά­νεια να συν­δυά­ζε­ται με μία εκτε­νή πο­λυ­νη­σια­κή ακτο­γραμ­μή. Η προ­σέλ­κυ­ση υψη­λού κύ­μα­τος του­ρι­στών συ­νο­δεύ­ε­ται από ποιο­τι­κές υπη­ρε­σί­ες, καθώς έχουν τα πο­λυ­τε­λή ξε­νο­δο­χεία κα­λύ­πτουν 2/3 των κλι­νών.

Βέ­βαια, η ανα­γνω­ρι­σι­μό­τη­τα των νη­σιών του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου συ­νο­δεύ­ε­ται από εντο­νό­τε­ρες προ­κλή­σεις λόγω υπερ­συ­γκέ­ντρω­σης του­ρι­στών τους μήνες υψη­λής ζή­τη­σης σε συ­γκε­κρι­μέ­να ση­μεία του νη­σιω­τι­κού του­ρι­σμού

Σε αυτή την πρό­κλη­ση τα νησιά του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου μπο­ρούν να απα­ντή­σουν ανα­δει­κνύ­ο­ντας πε­ραι­τέ­ρω εναλ­λα­κτι­κές μορ­φές του­ρι­σμού, αξιο­ποιώ­ντας την πλη­θώ­ρα ση­μεί­ων πο­λι­τι­στι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος (έχουν τις υψη­λό­τε­ρες επι­σκέ­ψεις σε μου­σεία ανά έκτα­ση), καθώς και προ­στα­τευό­με­νων πε­ριο­χών φυ­σι­κής κλη­ρο­νο­μιάς (Natura).

Πα­ράλ­λη­λα, εντός του συ­μπλέγ­μα­τος εντο­πί­ζο­νται προ­σπά­θειες ανά­πτυ­ξης αυ­τό­νο­μων νη­σιών με άξονα τη βιω­σι­μό­τη­τα και την πρά­σι­νη ανά­πτυ­ξη, κυ­ρί­ως στα Δω­δε­κά­νη­σα (Τήλος Χάλκη–Αστυ­πά­λαια).

Η Κρήτη

Ακο­λου­θή­στε το Euro2day.gr στο Google News!Πα­ρα­κο­λου­θή­στε τις εξε­λί­ξεις με την υπο­γρα­φη εγκυ­ρό­τη­τας του Euro2day.gr FOLLOW USΑκο­λου­θή­στε τη σε­λί­δα του Euro2day.gr στο LinkedinΗ Κρήτη είναι ένας ολο­κλη­ρω­μέ­νος του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός με ποι­κι­λο­μορ­φία που συν­δυά­ζει ορ­γα­νω­μέ­νες πα­ρα­λί­ες, πο­λυ­τε­λείς ξε­νο­δο­χεια­κές υπο­δο­μές και ση­μα­ντι­κά πο­λι­τι­σμι­κά μνη­μεία με έντο­νη επι­σκε­ψι­μό­τη­τα (της τάξης των 300 επι­σκέ­ψε­ων ανά έκτα­ση).

Η με­γα­λό­νη­σος απο­σπά το 34% του νη­σιω­τι­κού του­ρι­σμού, με τον κλάδο να απο­τε­λεί το 33% του ΑΕΠ της. Όμως, η Κρήτη κυ­ρί­ως λόγω του με­γά­λου της με­γέ­θους έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να αξιο­ποι­ή­σει τον ώριμο του­ρι­σμό της προς όφε­λος ολό­κλη­ρης της οι­κο­νο­μί­ας της, γε­γο­νός που δια­πι­στώ­νε­ται επι­τυ­χη­μέ­να στις δυ­να­τές συ­νέρ­γειες με­τα­ξύ του­ρι­στι­κού και αγρο­δια­τρο­φι­κού κλά­δου, με το 70% των ξε­νο­δο­χεί­ων να προ­ω­θούν το­πι­κά προ­ϊ­ό­ντα, βάσει έρευ­νας της ΕΤΕ.

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό είναι το πα­ρά­δειγ­μα του ομί­λου Metaxa Hospitality, που υλο­ποιεί το πρό­γραμ­μα «Ανα­γεν­νη­τι­κή Γε­ωρ­γία για το ορο­πέ­διο Λα­σι­θί­ου και τους αν­θρώ­πους του», συν­δέ­ο­ντας για πρώτη φορά την ανα­γεν­νη­τι­κή πα­ρα­γω­γή τρο­φί­μων με τις υπη­ρε­σί­ες φι­λο­ξε­νί­ας, ανα­πτύσ­σο­ντας ένα δια­τρο­φι­κό σύ­στη­μα αν­θε­κτι­κό, ανα­γεν­νη­τι­κό και φι­λι­κό προς το πε­ρι­βάλ­λον, με έμ­φα­ση στην υγεία του εδά­φους.

Στην ίδια λο­γι­κή, οι δυ­να­τό­τη­τες του νη­σιού (και­νο­το­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα, ψη­φια­κές υπο­δο­μές και τε­χνο­λο­γία, ση­μα­ντι­κά πα­νε­πι­στή­μια) σε συν­δυα­σμό με το ευ­νοϊ­κό κλίμα επι­τρέ­πουν την έλευ­ση του­ρι­στών καθ’ όλη τη διάρ­κεια του έτους και για επαγ­γελ­μα­τι­κούς λό­γους (digital nomads, συ­νε­δρια­κός του­ρι­σμός). Με τον τρόπο αυτό, τα οφέλη από τις ενι­σχυ­μέ­νες αυτές του­ρι­στι­κές ροές μπο­ρούν να δια­χυ­θούν σε ολό­κλη­ρη την οι­κο­νο­μία του νη­σιού με πολ­λα­πλα­σια­στι­κές επι­δρά­σεις.

Νησιά Ιο­νί­ου

Τα νησιά του Ιο­νί­ου, που απορ­ρο­φούν το 20% του νη­σιω­τι­κού του­ρι­σμού, ξε­χω­ρί­ζουν εσχά­τως στον τομέα φι­λο­ξε­νί­ας, καθώς κα­τα­γρά­φουν τη δυ­να­μι­κό­τε­ρη στρο­φή σε πο­λυ­τε­λή ξε­νο­δο­χεία κατά την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία (υπερ­δι­πλα­σια­σμός κλι­νών 4-5 αστέ­ρων). Πα­ράλ­λη­λα, η εγ­γύ­τη­τα σε λοι­πές ακτές της Αδρια­τι­κής με ανε­πτυγ­μέ­νο yachting και κρουα­ζιέ­ρα (Ιτα­λία, Κρο­α­τία), κα­θι­στά τα νησιά του Ιο­νί­ου ιδα­νι­κά για ανά­πτυ­ξη πο­λυ­τε­λούς ναυ­τι­κού του­ρι­σμού.

Ήδη, τα λι­μά­νια του Ιο­νί­ου κα­τέ­χουν τις πε­ρισ­σό­τε­ρες θέ­σεις ελ­λι­με­νι­σμού σε μα­ρί­νες στην Ελ­λά­δα με 1,677 θέ­σεις, ενώ η Κέρ­κυ­ρα είναι το κο­ρυ­φαίο λι­μά­νι σε επι­σκέ­ψεις κρουα­ζιέ­ρας στην Αδρια­τι­κή (ξε­περ­νώ­ντας τη Βε­νε­τία και το Μπάρι).

Ενι­σχυ­τι­κά στην ανά­πτυ­ξη ναυ­τι­κού του­ρι­σμού λει­τουρ­γούν στοι­χεία όπως οι ήπιοι άνε­μοι που πνέ­ουν στη πε­ριο­χή (συ­γκρι­τι­κά με τα απρό­βλε­πτα μελ­τέ­μια των Κυ­κλά­δων), οι πα­γκο­σμί­ως δια­κε­κρι­μέ­νες πα­ρα­λί­ες και τα γα­λα­ζο­πρά­σι­να νερά του Ιο­νί­ου.

Σύμ­φω­να με την ΕΤΕ, με τις εκτι­μή­σεις αλλά και τις του­ρι­στι­κές τά­σεις να συ­ναι­νούν στο δι­πλα­σια­σμό του ναυ­τι­κού του­ρι­σμού την επό­με­νη δε­κα­ε­τία, η αξιο­ποί­η­σή του μπο­ρεί αν απο­φέ­ρει πα­ράλ­λη­λα οφέλη σε όρους δα­πά­νης ανά δια­νυ­κτέ­ρευ­ση, η οποία υπο­λο­γί­ζε­ται 80% υψη­λό­τε­ρη ένα­ντι του μο­ντέ­λου «ήλιος και θά­λασ­σα».

Ση­μειω­τέ­ον ότι ο του­ρι­σμός του Ιο­νί­ου αντι­στοι­χεί στο 63% του ΑΕΠ του συ­μπλέγ­μα­τος.

Βό­ρειο Αι­γαίο

Τα νησιά του Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου αντα­πο­κρί­νο­νται στις νέες προ­τι­μή­σεις των του­ρι­στών που ανα­ζη­τούν λι­γό­τε­ρο πο­λυ­σύ­χνα­στα μέρη, με ανε­ξε­ρεύ­νη­τα ση­μεία. Εν­δει­κτι­κά στο Βό­ρειο Αι­γαίο η μέση συ­γκέ­ντρω­ση του­ρι­στών ανά έκτα­ση στο δί­μη­νο Ιου­λί­ου-Αυ­γού­στου είναι λι­γό­τε­ρο από το 1/10 συ­γκρι­τι­κά με λοιπά ελ­λη­νι­κά νησιά.

Στοι­χεία προς αξιο­ποί­η­ση –συμ­βα­τά με τις νέες τά­σεις για εναλ­λα­κτι­κό και ποιο­τι­κό του­ρι­σμό- απο­τε­λούν: i) ο πλού­τος το­πι­κών προ­ϊ­ό­ντων (π.χ. ούζο, μα­στί­χα, τυ­ρο­κο­μι­κά) που απο­τυ­πώ­νε­ται σε υψηλή συ­νει­σφο­ρά αγρο­δια­τρο­φι­κού τομέα στο ΑΕΠ αλλά και υψηλή εξω­στρέ­φεια ii) η παρ­θέ­να φυ­σι­κή ομορ­φιά καθώς και iii) ο ιδιαί­τε­ρος χα­ρα­κτή­ρας (πα­ρα­δο­σια­κοί οι­κι­σμοί, επιρ­ρο­ές από Μικρά Ασία).

Ση­μα­ντι­κή κρί­νε­ται η ανα­βάθ­μι­ση του ξε­νο­δο­χεια­κού δυ­να­μι­κού καθώς οι πο­λυ­τε­λείς μο­νά­δες απο­τε­λούν το 27% του συ­νό­λου, σχε­δόν το ½ ένα­ντι λοι­πών νη­σιω­τι­κών πε­ριο­χών. Αξιο­ση­μεί­ω­το ωστό­σο είναι ότι οι τιμές θε­ω­ρού­νται δί­καιες για την προ­σφε­ρό­με­νη ποιό­τη­τα, ξε­χω­ρί­ζο­ντας μά­λι­στα ως ορια­κά πρώτο νη­σιω­τι­κό σύ­μπλεγ­μα σε σχέση με τα υπό­λοι­πα.

Ο του­ρι­σμός στα νησιά του Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου απο­τε­λεί το 19% του ΑΕΠ, δε­δο­μέ­νου ότι μόλις το 2% του συ­νό­λου των τα­ξι­διω­τών στα νη­σιω­τι­κά συ­μπλέγ­μα­τα συ­γκε­ντρώ­νε­ται στη συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ριο­χή.

Πηγή: euro2day.gr