Υπ. Περιβάλλοντος: Όλο το σχέδιο τετραετίας για τα σκουπίδια-Μπαλάκι στους δήμους για αύξηση των τελών

Ριζική ανα­τροπή στη στρα­τη­γική δια­χεί­ρι­σης των απο­βλή­των της χώρας μας για την προσεχή τετρα­ε­τία προ­α­νήγ­γειλε ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος, Κωστής Χατζη­δά­κης επι­ση­μαί­νο­ντας ότι θα τεθούν ρεα­λι­στι­κοί στόχοι.

Στο πλαίσιο αυτό θα δοθεί έμφαση στα δύο ρεύματα: καφέ κάδο για τα οργα­νικά από­βλητα και μπλε κάδο για την προ­ώ­θηση της ανα­κύ­κλω­σης, αφή­νο­ντας ουσια­στικά εκτός προ­τε­ραιο­τή­των τα ήδη θεσμο­θε­τη­μένα τέσσερα χωριστά ρεύματα (γυαλί, πλα­στικό, χαρτί και μέταλλο) που θα προ­χω­ρή­σουν «όπου είναι εφικτό».

Απα­ντώ­ντας σε σχετική ερώτηση κατά τη διάρ­κεια της παρου­σί­α­σης της στρα­τη­γι­κής για τη δια­χεί­ριση των απο­βλή­των, ο κ. Χατζη­δά­κης επε­σή­μανε ότι δεν αλλάζει κάτι στη νομο­θε­σία, η οποία ήδη προ­βλέ­πει τέσσερα ρεύματα. Το χαρα­κτή­ρισε ωστόσο «ρεα­λι­στικά ανέ­φι­κτο» τονί­ζο­ντας ότι θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί «όπου είναι εφικτό» και προ­σθέ­το­ντας πως σήμερα σε ελά­χι­στες περιο­χές υπάρχει καφέ κάδος και σε λιγό­τε­ρες από τις μισές μπλε με απο­τέ­λε­σμα το ποσοστό των απο­βλή­των που επι­στρέ­φει για ταφή στους ΧΥΤΑ από τα Κέντρα Δια­λο­γής Ανα­κυ­κλώ­σι­μων Υλικών να φτάνει το 40%!

«Δε θέλουμε να λέμε παρα­μύ­θια αλλά να έχουμε ρεα­λι­στικό σχε­δια­σμό. Ύστερα από τόσα χρόνια ιδε­ο­λη­ψιών και απο­τυ­χιών πρέπει να συν­δε­θούμε με την κοινή λογική» σημεί­ωσε χαρα­κτη­ρι­στικά ο υπουρ­γός.

Μπαλάκι στους δήμους για αύξηση των τελών

Την ίδια στιγμή το μπαλάκι στους δήμους φαί­νε­ται ότι πετάει το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος ανα­φο­ρικά με το ενδε­χό­μενο οι δημότες να κληθούν να πλη­ρώ­σουν αυξη­μένα τέλη στις περιο­χές που θα λει­τουρ­γή­σουν Μονάδες Επε­ξερ­γα­σίας Απο­βλή­των. Αν και επί του παρό­ντος στις περισ­σό­τε­ρες περιο­χές οι ΜΕΑ βρί­σκο­νται μακριά από το στάδιο της ολο­κλή­ρω­σης καθώς είτε δεν έχουν προη­γη­θεί οι απα­ραί­τη­τες μελέτες ή δεν έχουν χωρο­θε­τη­θεί, ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος, Κωστής Χατζη­δά­κης επε­σή­μανε χθες ότι «θα πρέπει να παρα­δε­χτούμε ότι άλλο το κόστος της δια­χεί­ρι­σης των απο­βλή­των με ταφή και άλλο με ανά­κτηση». Γι΄αυτό και οι δήμαρ­χοι θα πρέπει να δώσουν έμφαση στο 50% των απορ­ριμ­μά­των που θα πρέπει να ανα­κυ­κλώ­νο­νται ή να ανα­κτώ­νται. «Όλα τα πράγ­ματα στη ζωή έχουν κόστος. Τίποτα δεν είναι δωρεάν αλλά τις απο­φά­σεις τις λαμ­βά­νουν οι δήμαρ­χοι και οι Περι­φε­ρειάρ­χες» είπε ο κ. Χατζη­δά­κης.

Τελευ­ταίοι στην ανα­κύ­κλωση

Γεγονός είναι, πάντως, ότι παρά τις προ­σπά­θειες, η χώρα μας εξα­κο­λου­θεί να είναι ουραγός στην ανα­κύ­κλωση με ποσοστό 18,9% παρα­μέ­νο­ντας στις τελευ­ταίες θέσεις και επι­μέ­νο­ντας να οδηγεί σε ταφή το 80% των απορ­ριμ­μά­των της (2^η θέση στην Ε.Ε.). Την ελλιπή δια­χεί­ριση απο­βλή­των μάλιστα η χώρα πλη­ρώ­νει με δεκάδες εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ σε πρό­στιμα που της έχουν επι­βλη­θεί από το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο.

Στόχος εντός της τετρα­ε­τίας είναι το ποσοστό ανα­κύ­κλω­σης να φτάσει το 30% και σε ορί­ζο­ντα δεκα­ε­τίας το 50%, καθώς ο στόχος της ανα­κύ­κλω­σης σε ποσοστό 26% μέχρι το τέλος του 2020 θεω­ρεί­ται μη ρεα­λι­στι­κός. Επίσης έως το 2029 στόχος είναι 50% ανά­κτηση στην πηγή, 30% ανά­κτηση στις Μονάδες Επε­ξερ­γα­σίας και μόλις 20% ταφή.

Το υπουρ­γείο είναι απο­φα­σι­σμένο να προ­χω­ρή­σει και το ζήτημα της δια­χεί­ρι­σης των μη αστικών απο­βλή­των καθώς είναι αφενός πιο επι­κίν­δυνα και αφε­τέ­ρου περισ­σό­τερα (τα αστικά από­βλητα αντι­στοι­χούν στο 15,20% του συνόλου). Έτσι, ενώ τα από­βλητα αστικού τύπου ανέρ­χο­νται σε 5.957 τόνους, τα βιο­μη­χα­νικά από­βλητα υπο­λο­γί­ζο­νται σε 18.338 (46,8%) και τα γεωρ­γο­κτη­νο­τρο­φικά σε 39.122 χιλιά­δες τόνους (35,6%). Απο­μέ­νουν τα από­βλητα εκσκα­φών και κατε­δα­φί­σεων που αντι­στοι­χούν στο 2% του συνόλου.

Ειδικά ως προς τους καφέ κάδους (βιο­α­πό­βλητα), στόχος είναι, σύμφωνα με τον αρμόδιο γενικό γραμ­μα­τέα του υπουρ­γείου, Μανώλη Γραφάκο να υπάρξει δίκτυο απο­κο­μι­δής σε όλη την Ελλάδα ώστε από το 6% να φτά­σουμε σε διπλά­σιο ποσοστό ανά­κτη­σης βιο­α­πο­βλή­των στην 4ετία και σε ποσοστό 20%-22% σε μία δεκα­ε­τία. Παράλ­ληλα να γίνεται κομπο­στο­ποί­ηση στο σπίτι σε περιο­χές που είναι εφικτό και παρά­γουν περισ­σό­τερα πράσινα από­βλητα (κήποι, κλπ).

Παράλ­ληλα θα δοθεί έμφαση στην ευαι­σθη­το­ποί­ηση και τη συμ­με­τοχή των πολιτών με προ­γράμ­ματα ενη­μέ­ρω­σης αλλά και τη θεσμο­θέ­τηση της «πρά­σι­νης κάρτας», η οποία θα αντα­μεί­βει όσους ανα­κυ­κλώ­νουν με πόντους και εκπτώ­σεις σε κατα­στή­ματα και εκδη­λώ­σεις.

Μεγάλο στοί­χημα για το υπουρ­γείο είναι η σύγ­χρονη αντι­με­τώ­πιση των απο­βλή­των με τη λει­τουρ­γία Μονάδων Επε­ξερ­γα­σίας Απορ­ριμ­μά­των. Σήμερα λει­τουρ­γούν 6 ΜΕΑ, εκ των οποίων οι τρεις είναι νέας τεχνο­λο­γίας (Ήπειρος, Δυτική Μακε­δο­νία, Σέρρες) και οι υπό­λοι­πες παλαιάς που χρήζουν ανα­βάθ­μι­σης (Φυλή, Χανιά, Ηρά­κλειο).

Άλλα πέντε έργα βρί­σκο­νται σε φάση μελέτης-υλοποίησης (Αλε­ξαν­δρού­πολη, Ηλεία, Φωκίδα, Θήβα, Αρχάνες), 3 σε αναμονή έναρξης στην Πελο­πόν­νησο, 12 έργα σε δημο­πρά­τηση και 40 έργα σε δια­δι­κα­σία σύντα­ξης ή ολο­κλή­ρω­σης μελέτης.

Όπως επε­σή­μανε ο κ. Χατζη­δά­κης, η κατά­σταση σήμερα στο ζήτημα της δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των είναι απο­καρ­διω­τική, ενώ προς επι­και­ρο­ποί­ηση είναι τόσο το Εθνικό Σχέδιο Δια­χεί­ρι­σης όσο και τα Περι­φε­ρειακά Σχέδια.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που παρου­σί­ασε ο κ. Χατζη­δά­κης:

• Στην ανα­κύ­κλωση είμαστε στην 24η θέση στην ΕΕ-27 με 18,9%, ενώ ο στόχος του Εθνικού Σχεδίου ήταν 37% για το 2020.
• Στην ταφή απορ­ριμ­μά­των  είμαστε δεύ­τε­ροι στην ΕΕ-27 με 80%.
• Οι παρά­νο­μες χωμα­τε­ρές ξεπερ­νούν τις 50 με τις 22 εξ αυτών να βρί­σκο­νται σε νησιά.
• Έχουμε πολύ χαμηλή απορ­ρο­φη­τι­κό­τητα στο ΕΣΠΑ για έργα δια­χεί­ρι­σης στερεών απορ­ριμ­μά­των καθώς έχουν συμ­βα­σιο­ποι­η­θεί μόλις 230 εκατ. ευρώ από τα 940 εκατ. (ωστόσο έχουν εντα­χθεί 517 εκα­τομ­μύ­ρια) Τα υπό­λοιπα θα πρέπει να συμ­βα­σιο­ποι­η­θούν εντός της προ­σε­χούς διετίας καθώς την επόμενη προ­γραμ­μα­τική περίοδο δε θα χρη­μα­το­δο­τού­νται τέτοια έργα.
• Δεν υπάρχει καμία ουσια­στική δια­χεί­ριση και σχε­δια­σμός για τα γεωρ­γο­κτη­νο­τρο­φικά από­βλητα (πλα­στικά από φυτο­φάρ­μακα και θερ­μο­κή­πια). Το υπουρ­γείο θα προ­τρέ­ψει τον ιδιω­τικό τομέα να προ­χω­ρή­σει σε επεν­δύ­σεις δια­χεί­ρι­σης των απο­βλή­των αυτής της κατη­γο­ρίας για την παρα­γωγή ενέρ­γειας, ενώ θα δοθεί η δυνα­τό­τητα στους ΦΟΔΣΑ να δια­χει­ρί­ζο­νται τα γεωρ­γο­κτη­νο­τρο­φικά από­βλητα.
• Έχουμε ανε­παρ­κείς δομές για τα βιο­μη­χα­νικά από­βλητα με απο­τέ­λε­σμα να κατα­βά­λουμε ετησίως 6,6 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ σε πρό­στιμα για τα απο­θη­κευ­μένα από­βλητα. Θα γίνει προ­σπά­θεια για τη δημιουρ­γία των απα­ραί­τη­των εγκα­τα­στά­σεων από τον ιδιω­τικό τομέα καθώς και για τη δημιουρ­γία ΧΥΤΕΑ για τα μολυ­σμα­τικά βιο­μη­χα­νικά από­βλητα, όπως ο αμί­α­ντος.
• Δεν υπάρχει ουσια­στική δια­χεί­ριση για τα λύματα και τα από­βλητα εκσκα­φών κα κατε­δα­φί­σεων, που γίνο­νται συχνά αιτία για την έναρξη παρά­νο­μων χωμα­τε­ρών. Για τα λύματα θα δρο­μο­λο­γη­θεί η χρη­μα­το­δό­τηση των συν­δέ­σεων των πολιτών στο δίκτυο και θα επι­τα­χυν­θεί η δημο­πρά­τηση του έργου στο Μαρα­θώνα (90 εκ. ευρώ). Σήμερα βάσει των στοι­χείων, παρα­τη­ρεί­ται ανω­ρι­μό­τητα σε έργα σε 39 οικι­σμούς, ενώ ετησίως η χώρα πλη­ρώ­νει 10,4 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ σε πρό­στιμα για τα Μεσό­γεια και το Θριάσιο.

Για τα από­βλητα εκσκα­φών θα υπάρξει νομο­θε­τική παρέμ­βαση για υπο­χρε­ω­τι­κό­τητα ύπαρξης σύμ­βα­σης με κατάλ­ληλο σύστημα για εργα­σίες μικρής κλί­μα­κας και μετα­φορά της αρμο­διό­τη­τας ελέγχου τους από την αυτο­διοί­κηση. Μέριμνα θα υπάρξει και για τα νοσο­κο­μειακά από­βλητα, τα οποία είναι επι­κίν­δυνα για τη δημόσια υγεία με το ενδια­φέ­ρον να επι­κε­ντρώ­νε­ται στις μικρές υγειο­νο­μι­κές μονάδες (κλι­νι­κές) και στα ιδιω­τικά ιατρεία και οδο­ντια­τρεία τα από­βλητα των οποίων κατά κανόνα κατα­λή­γουν μαζί με τα αστικά.

Την ίδια στιγμή στην Ελλάδα εξα­κο­λου­θούν να λει­τουρ­γούν 53 παρά­νο­μες χωμα­τε­ρές εκ των οποίων οι 22 σε νησιά και 21 στην Πελο­πόν­νησο με απο­τέ­λε­σμα το ετήσιο πρό­στιμο για την Ελλάδα να ανέρ­χε­ται σε 5,2 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ το χρόνο. Στους στόχους του υπουρ­γείου είναι και η ύπαρξη ενός ολι­στι­κού προ­γράμ­μα­τος για νησιω­τι­κούς και ορει­νούς δήμους της χώρας ώστε τα νησιά και οι του­ρι­στι­κές περιο­χές να έχουν απαλ­λα­γεί από τα σκου­πί­δια το ερχό­μενο καλο­καίρι. Είναι χαρα­κτη­ρι­στική η περί­πτωση μικρού ορεινού δήμου, στον οποίο το απορ­ριμ­μα­το­φόρο οδηγεί ο ίδιος ο δήμαρ­χος. Ένας από τους βασι­κούς στόχους του υπουρ­γείου είναι σε τέσσερα χρόνια να έχουν μηδε­νι­στεί τα πρό­στιμα που αφορούν τα από­βλητα.

Τα επτά προ­βλη­μα­τικά σημεία της χώρας

Αττική

Κατά τη διάρ­κεια της παρου­σί­α­σης επι­ση­μάν­θηκε εκ νέου το γεγονός ότι η Αττική παρα­μέ­νει πολύ πίσω στο ζήτημα της δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των αν και είναι η Περι­φέ­ρεια με το 40% των κατοί­κων και τα περισ­σό­τερα αστικά από­βλητα, ενώ η Φυλή δεν έχει παρα­πάνω από ένα χρόνο ζωής ακόμα. Στο υπουρ­γείο το ζήτημα της Φυλής θεω­ρεί­ται βρα­δυ­φλε­γής βόμβα και πλέον είναι στη φάση ανα­μο­νής των προ­τά­σεων για χωρο­θέ­τηση μονάδων δια­χεί­ρι­σης από το Περι­φε­ρειακό Συμ­βού­λιο: «Τα τέσσερα εργο­στά­σια επε­ξερ­γα­σίας απορ­ριμ­μά­των ακυ­ρώ­θη­καν από την πρώην Περι­φε­ρειάρχη κυρία Δούρου και ο ΧΥΤΑ Φυλής έχει ζωή ένα χρόνο ακόμα» σημεί­ωσε ο υπουρ­γός. Και ενώ οι χωρο­θε­τή­σεις έχουν σχεδόν ολο­κλη­ρω­θεί στο μεγα­λύ­τερο τμήμα της χώρας, η Αττική εξαι­ρεί­ται όπως επίσης και κάποια νησιά, όπως η Σαντο­ρίνη, η Θάσος και η Κάλυ­μνος.

Κέρκυρα

Αντι­με­τω­πί­ζει από τα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα, γεγονός το οποίο αδυ­να­τί­ζει και το του­ρι­στικό προϊόν.

Πάτρα

Η μονάδα που προ­βλέ­πε­ται για τη δυτική Ελλάδα δεν μπορεί να καλύψει ούτε την Πάτρα.

Αίγιο

Το πρό­βλημα δημιουρ­γή­θηκε από το κλεί­σιμο του ΧΥΤΑ στην Αιγείρα και την έλλειψη εναλ­λα­κτι­κής λύσης.

Σαντο­ρίνη

Τα σκου­πί­δια του νησιού καί­γο­νται στην καλ­ντέρα.

Λευκάδα

Δε δια­θέ­τει ΧΥΤΑ, κάνει δεμα­το­ποί­ηση και ενα­πο­θέ­τει τα δέματα σε χώρο που έχει κορε­στεί. Υπήρξε και φέτος έντονο πρό­βλημα από τις οσμές.

πηγή ethnos.gr

Μαρία Λιλιο­πού­λου