Πάτρικ Κίνγκσλεϊ: Τα τείχη δεν σταματούν τους μετανάστες

Αρθρο στον Guardian του βρα­βευ­μέ­νου δημο­σιο­γρά­φου και συγ­γρα­φέα

«Βρα­χυ­πρό­θε­σμα μέτρα όπως τείχη και φράκτες στην Ευρώπη δεν θα λύσουν την τερα­στίου μεγέ­θους παρούσα μετα­να­στευ­τική κρίση. Άνθρω­ποι που έχουν ήδη ρισκά­ρει τόσα πολλά, απλώς θα βρουν άλλο τρόπο να μετα­να­στεύ­σουν». Αυτό υπο­στη­ρί­ζει με άρθρο του στον Guardian ο Πάτρικ Κίν­γκ­σλεΐ, ο μόλις 26 ετών – και ήδη βρα­βευ­μέ­νος ως δημο­σιο­γρά­φος και ως συγ­γρα­φέας – αντα­πο­κρι­τής της εφη­με­ρί­δας στο Κάιρο και νυν αρμό­διος συντά­κτης για θέματα μετα­νά­στευ­σης.

Ακο­λου­θούν εκτενή απο­σπά­σματα από το άρθρο:

Απέ­να­ντι σε κάθε βούληση για μετα­νά­στευση, συχνά υψώ­νε­ται ένα τείχος για να τη στα­μα­τή­σει. Στη δεκα­ε­τία του 1990, όταν όλο και περισ­σό­τε­ροι μετα­νά­στες προ­σπά­θη­σαν να εισβάλ­λουν στους θύλακες της Ισπα­νίας στη βόρεια Αφρική, οι Ισπανοί έχτισαν ένα φράχτη. Μόλις πέρυσι η Βουλ­γα­ρία έχτισε άλλον έναν στα σύνορά της με την Τουρκία. Και φέτος το καλο­καίρι ακο­λού­θησε η Ουγ­γα­ρία: άρχισε να χτίζει ένα φράχτη που υπο­τί­θε­ται ότι θα τη χωρίζει από την Σερβία, το νότιο γείτονά της. Η Ισπανία δεν στα­μά­τησε σε ένα μόνο φράχτη. Ανα­γκά­στηκε να χτίσει δεύτερο, στη συνέ­χεια και τρίτο. Μόνο τότε άρχισε να κρατά τους ανθρώ­πους μακριά. Αλλά ακόμα και μετά από αυτό, η μετα­νά­στευση στην Ευρώπη επι­τυγ­χά­νε­ται απλά μέσω άλλων οδών: παλαιό­τερα μέσω της Λιβύης, σήμερα μέσω της Τουρ­κίας.

Οι νέοι φράχτες στο Καλαί απο­δει­κνύ­ο­νται ήδη ένα εξίσου μάταιο παι­χνίδι. Ναι μεν οι προ­σπά­θειες παρά­καμ­ψής τους έχουν μειωθεί, όμως οι μετα­νά­στες προ­σπα­θούν να φτάσουν στην Αγγλία από άλλα λιμάνια συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Δουν­κέρ­κης στη Γαλλία και άλλων στο Βέλγιο και στην Ολλαν­δία. Η βρε­τα­νική κυβέρ­νηση χρη­σι­μο­ποιεί τους όρους «πλημ­μύ­ρες» και «σμήνη» για να περι­γρά­ψουν την κατά­σταση.

Ο φράχτης της Βουλ­γα­ρίας είχε παρό­μοιο απο­τέ­λε­σμα. Σήμερα, αν πας στα Βαλ­κά­νια, θα συνα­ντή­σεις πολλούς μετα­νά­στες, κυρίως Αφγα­νούς, που πορεύ­ο­ται προς τα βόρεια, προς τη Σκαν­δι­να­βία, έχοντας δια­σχί­σει επι­τυ­χώς τα σύνορα Τουρκίας-Βουλγαρίας.

Είναι αφελές να περι­μέ­νουμε να συμβεί κάτι δια­φο­ρε­τικό με τον υπό κατα­σκευή φράχτη της Ουγ­γα­ρίας, στο μέρος όπου θα φτάσουν σύντομα αυτοί οι μετα­νά­στες. Το καλύ­τερο απο­τέ­λε­σμα, από την άποψη των Ούγγρων, θα οι χιλιά­δες μετα­νά­στες από τη Βουλ­γα­ρία και την Ελλάδα να συνε­χί­ζουν την πορεία τους απλώς μέσω Κρο­α­τίας ή άλλης γει­το­νι­κής χώρας. Ο φράκτης θα γίνει απλά ένα μέσο για να κάνει η κυβέρ­νηση της Ουγ­γα­ρίας δημό­σιες σχέσεις στο εσω­τε­ρικό της χώρας.

Αυτός φαί­νε­ται να είναι ο τρέχων ρόλος του. Σύμφωνα με τις τελευ­ταίες πλη­ρο­φο­ρίες, πολύ μικρό τμήμα του έργου έχει κατα­σκευα­στεί και τα πιο γνωστά σημεία διά­βα­σης παρα­μέ­νουν ελεύ­θερα. Ετσι ο φράκτης συνιστά «εγκε­φα­λικό απο­κλει­σμό» παρά φυσικό. Δημιουρ­γεί την ψευ­δαί­σθηση για το εγχώριο ακρο­α­τή­ριο ότι «κάτι γίνεται για τη μετα­νά­στευση», ακόμα κι όταν δε γίνεται – ακόμα κι όταν δεν μπορεί να γίνει. Δια­τη­ρεί τη λογική πλάνη ότι η μετα­να­στευ­τική κρίση αυτού του μεγέ­θους μπορεί να λήξει με βρα­χυ­πρό­θε­σμα μέτρα όπως οι φράχτες, ακόμα και όταν οι δυνά­μεις που οδηγούν τους ανθρώ­πους προς αυτά τα εμπόδια είναι πολύ πιο τρο­μα­κτι­κές από ότι ένας φράχτης θα είναι ποτέ.

Καθώς γράφω αυτό το κείμενο, παρα­κο­λουθώ φορτηγά αυτο­κί­νητα, το ένα μετά το άλλο, να μετα­φέ­ρουν εκα­το­ντά­δες ανθρώ­πους,. Βρί­σκο­μαι σε έναν από τοςυ δύο βασι­κούς δρόμους της μετα­νά­στευ­σης: από τη Σαχάρα στη Λιβύη. Σχεδόνα κανέναν από αυτούς τους ανθρώ­πους δεν θα μπει στην Ευρω­παϊκή Ένωση μέσω Ουγ­γα­ρίας. Αλλά οι περισ­σό­τε­ροι μπορεί να φτάσουν στην Ιταλία, και μόνο μερικοί ίσως αργό­τερα να κατα­λή­ξουν στους νέους φράχτες στο Καλαί.

Είναι αδια­νό­ητο ότι ένας ισχνός φράχτης θα στα­μα­τή­σει ανθρώ­πους που σύντομα θα δια­σχί­σουν τη Μεσό­γειο έχοντας περάσει από τον εμφύλιο πόλεμο στη Λιβύη. Για να μην ανα­φέ­ρουμε καν το τρι­ή­μερο ταξίδι τους στη Σαχάρα, όπου εκα­το­ντά­δες, αν όχι χιλιά­δες από αυτούς, έχουν σκο­τω­θεί τα τελευ­ταία χρόνια. Πολλοί πιστεύ­ουν ότι η Σαχάρα είναι πιο επι­κίν­δυνη από το θαλάσ­σιο ταξίδι που ακο­λου­θεί.

Το ΒΗΜΑ