Ανοχύρωτη η Ευρώπη σε καύσωνες

H Ευρώπη ήταν εντελώς απρο­ε­τοί­μα­στη για την ακραία ζέστη που βίωσε τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες. Αυτό δεν επι­δέ­χε­ται αμφι­σβή­τη­σης, καθώς το μαρ­τυ­ρούν οι χιλιά­δες νεκροί του καύσωνα. Του­λά­χι­στον δύο χιλιά­δες άνθρω­ποι πέθαναν σε Ισπανία και Πορ­το­γα­λία και ο τρα­γι­κός απο­λο­γι­σμός ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί όταν τελικά ανα­κοι­νω­θούν τα σχετικά στοι­χεία από Γαλλία, Βρε­τα­νία, Βέλγιο, Ολλαν­δία και τα υπό­λοιπα κράτη της κεντρι­κής και ανα­το­λι­κής Ευρώπης.

Την έλλειψη προ­ε­τοι­μα­σίας υπο­δει­κνύ­ουν, επίσης, οι ανε­ξέ­λεγ­κτες δασικές πυρ­κα­γιές, που απο­τέ­φρω­σαν χιλιά­δες στρέμ­ματα σε Γαλλία, Ισπανία, Ελλάδα και Πορ­το­γα­λία την περα­σμένη βδομάδα. Η Ε.Ε., αντί να είναι έτοιμη να ανα­πτύ­ξει πυρο­σβε­στικά αερο­σκάφη εκεί όπου υπήρχε ανάγκη, εξα­κο­λου­θούσε να δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται την αγορά τους.

Οικο­νο­μι­κές συνέ­πειες

Αλλη μια από­δειξη της ευρω­παϊ­κής έλλει­ψης προ­ε­τοι­μα­σίας συνι­στούν οι συνέ­πειες που είχε ο καύ­σω­νας στην οικο­νο­μία της Γηραιάς Ηπείρου, με τον ενερ­γειακό τομέα, τις μετα­φο­ρές αλλά και τις τεχνο­λο­γι­κές υπο­δο­μές να πασχί­ζουν να λει­τουρ­γή­σουν με τον υδράρ­γυρο κολ­λη­μένο πάνω από τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Την ίδια στιγμή, επί ημέρες, οι μετε­ω­ρο­λό­γοι και οι ειδικοί στο κλίμα επέ­με­ναν ότι η κόλαση ζέστης δεν ήταν μεμο­νω­μένο περι­στα­τικό, αλλά ένα φαι­νό­μενο το οποίο θα επι­στρέ­φει, πιθανώς ακόμα χει­ρό­τερο, στη Γηραιά Ηπειρο με όλο και μεγα­λύ­τερη συχνό­τητα εξαι­τίας της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

Η δρι­μύ­τητα του πρό­σφα­του καύσωνα μπορεί να ήταν πρω­τό­γνωρη, αλλά η αντί­δραση και τα μέτρα που λαμ­βά­νουν ή αμελούν, οι ευρω­παϊ­κές κυβερ­νή­σεις προ­κει­μέ­νου να δια­χει­ρι­στούν την ακραία ζέστη, δια­δρα­μα­τί­ζουν καθο­ρι­στικό ρόλο στο πόσοι θα πεθαί­νουν εξαι­τίας της και πόσο θα δια­τα­ρα­χθούν το κοι­νω­νικό σύνολο και η οικο­νο­μία.

Στα υψη­λό­τερα κλι­μά­κια, οι κυβερ­νή­σεις της Ε.Ε. απλώς δεν μπορούν να προ­ε­τοι­μα­στούν ικα­νο­ποι­η­τικά για έναν θερ­μό­τερο πλανήτη.

Ο Μααρτέν βαν Ααλστ, επι­στη­μο­νι­κός σύμ­βου­λος της Ε.Ε. για την κλι­μα­τική αλλαγή και επι­κε­φα­λής του κέντρου κλί­μα­τος του Ερυθρού Σταυρού, τονίζει ότι «όλα εξαρ­τώ­νται από τον τρόπο της δικής μας αντι­με­τώ­πι­σης. Οι εκα­το­ντά­δες ζωές που χάνο­νται τις περιό­δους καύσωνα, θα μπο­ρού­σαν να έχουν σωθεί».

Στα υψη­λό­τερα κλι­μά­κια, οι κυβερ­νή­σεις της Ε.Ε. απλώς δεν μπορούν να προ­ε­τοι­μα­στούν ικα­νο­ποι­η­τικά για έναν θερ­μό­τερο πλανήτη. Ολα τα κράτη-μέλη έχουν καταρ­τί­σει εθνικά προ­γράμ­ματα για την αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, αλλά είναι είτε πρό­χειρα είτε άνευ χρη­μα­το­δό­τη­σης.

Οι καύ­σω­νες είναι η πιο θανα­τη­φόρα φυσική κατα­στροφή στην Ευρώπη. Η Υπη­ρε­σία Περι­βάλ­λο­ντος της Ε.Ε. (EEA), υπο­λο­γί­ζει ότι τα τελευ­ταία 40 χρόνια έχασαν τη ζωή τους εξαι­τίας τους 76.000 έως 128.000 άνθρω­ποι. Παρα­δό­ξως, οι περισ­σό­τε­ροι από αυτούς τους θανά­τους δεν κατα­γρά­φη­καν στην Ιταλία ή την Ισπανία, αλλά στη Γερ­μα­νία. Σύμφωνα με τον Παγκό­σμιο Oργανισμό Υγείας, λιγό­τερο από το 50% των κρατών-μελών της Ε.Ε. δια­θέ­τει σχε­δια­σμό για την αντι­με­τώ­πιση των συνε­πειών στην υγεία από την ακραία ζέστη. Από τα υπάρ­χο­ντα προ­γράμ­ματα τα περισ­σό­τερα υπο­χρη­μα­το­δο­τού­νται.

«To χάσμα μεταξύ του επι­πέ­δου κιν­δύ­νου και της ταχύ­τη­τας δράσης είναι σκαν­δα­λώ­δες», υπο­γραμ­μί­ζει ο Μάρτιν Χέρμαν, γιατρός και πρό­ε­δρος της γερ­μα­νι­κής Συμ­μα­χίας για το Κλίμα και την Υγεία, ενός δικτύου υγειο­νο­μι­κών. «Δεν γνω­ρί­ζουμε πότε θα έρθει ο επό­με­νος καύ­σω­νας και είμαστε εντελώς απρο­ε­τοί­μα­στοι». Κάποια κράτη ήδη εφάρ­μο­σαν προ­γράμ­ματα αντι­με­τώ­πι­σης του φαι­νο­μέ­νου μετά τον καύσωνα στη Γαλλία το 2003 με βασικό άξονα την έγκαιρη ενη­μέ­ρωση των πολιτών για τις ακραίες θερ­μο­κρα­σίες.

Καμία δράση στη Γερ­μα­νία

Στη Γερ­μα­νία, όμως, το 80% των περι­φε­ρειών δεν έχει κανένα πρό­γραμμα δράσης για τη ζέστη. Αλλωστε, το Βερο­λίνο δεν έχει τον απα­ραί­τητο σχε­δια­σμό αντι­με­τώ­πι­σης πολ­λα­πλών ταυ­τό­χρο­νων δασικών πυρ­κα­γιών. Οι Γερ­μα­νοί πυρο­σβέ­στες βρί­σκο­νται αιχ­μά­λω­τοι ενός ατε­λεί­ω­του γρα­φειο­κρα­τι­κού ιστού. Η πτήση πυρο­σβε­στι­κών ελι­κο­πτέ­ρων γίνεται μετά την πάροδο πολλών ωρών από τον εντο­πι­σμό μιας εστίας, κάτι που στην Αθήνα πρό­σφατα χρειά­στηκε μόλις 26 λεπτά.

Aναμφίβολα και οι ευρω­παϊ­κές υπο­δο­μές θα πρέπει να προ­σαρ­μο­στούν ώστε να αντέ­χουν τις υψη­λό­τε­ρες θερ­μο­κρα­σίες. Αυτό, όμως, που είναι πιο επι­τα­κτικό από όλα είναι η αλλαγή της νοο­τρο­πίας των Ευρω­παίων. Παρά την έκδοση εκτά­κτων μετε­ω­ρο­λο­γι­κών δελτίων που προει­δο­ποιού­σαν με πλήρη σαφή­νεια για την επι­κιν­δυ­νό­τητα της υπερ­βο­λι­κής ζέστης για τον άνθρωπο, χιλιά­δες Ευρω­παίοι ξεχύ­θη­καν στις παρα­λίες και τα πάρκα και άναψαν τις ψηστα­ριές. Ο Βαν Ααλστ τονίζει ότι οι περισ­σό­τε­ροι άνθρω­ποι πιστεύ­ουν ότι η ακραία ζέστη είναι δια­χει­ρί­σιμη. Στη Βρε­τα­νία, πολλά ΜΜΕ χλεύ­α­ζαν τις προει­δο­ποι­ή­σεις για ηλι­κιω­μέ­νους και ευά­λω­τους. «Ενδέ­χε­ται να μας φαί­νε­ται γελοίο ότι μια όμορφη ημέρα στην παραλία είναι επι­κίν­δυνη. Αυτό, όμως, μας δεί­χνουν τα στοι­χεία από όλα τα κράτη», κατέ­ληξε.

Πηγή kathimerini.gr