«Εισπρακτικό στοίχημα» 2,4 δισ. από την αύξηση του ΦΠΑ

Από την πε­ρα­σμέ­νη Δευ­τέ­ρα, οι αυ­ξη­μέ­νοι συ­ντε­λε­στές του ΦΠΑ απο­τε­λούν πλέον τη νέα σκλη­ρή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Με­τα­βι­βά­ζο­ντας 126 δα­σμο­λο­γι­κούς κω­δι­κούς προ­ϊ­ό­ντων από το 13% στο 23%, επι­βάλ­λο­ντας ΦΠΑ στην εκ­παί­δευ­ση και αυ­ξά­νο­ντας τους συ­ντε­λε­στές σχε­δόν για όλες τις υπη­ρε­σί­ες –με­τα­ξύ των οποί­ων εστια­τό­ρια, με­τα­φο­ρές, ξε­νο­δο­χεία–, η κυ­βέρ­νη­ση ανα­ζη­τεί πρό­σθε­τα έσοδα 2,4 δισ. ευρώ μέσα στους επό­με­νους 18 μήνες.

Το «ει­σπρα­κτι­κό στοί­χη­μα» πη­γαί­νει κό­ντρα και στη λο­γι­κή –δεν αυ­ξά­νο­νται οι συ­ντε­λε­στές στην έμ­με­ση φο­ρο­λο­γία εν μέσω ύφε­σης– αλλά και στην προη­γού­με­νη εμπει­ρία, καθώς τα αντί­στοι­χα εγ­χει­ρή­μα­τα του 2009 και του 2010 έφε­ραν τε­λι­κώς μεί­ω­ση εσό­δων και όχι αύ­ξη­ση. Τι είναι αυτό που έχει αλ­λά­ξει αυτή τη φορά και μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε μια αι­σιό­δο­ξη εκτί­μη­ση ότι ο ει­σπρα­κτι­κός στό­χος θα επι­τευ­χθεί; Η ανά­λυ­ση του κε­ντρι­κού στό­χου –προ­σθή­κη 2,4 δισ. ευρώ στα έσοδα μέχρι το τέλος του 2016– δεί­χνει ότι οι πι­θα­νό­τη­τες εκτρο­χια­σμού είναι πολύ με­γά­λες.

Ζη­τού­νται πρό­σθε­τα έσοδα από τα­βέρ­νες και εστια­τό­ρια, φρο­ντι­στή­ρια ξένων γλωσ­σών και μέσης εκ­παί­δευ­σης, ταξί, ενοι­κια­ζό­με­να δω­μά­τια και ξε­νο­δο­χεία. Ζη­τού­νται πρό­σθε­τα έσοδα από τη φο­ρο­λο­γι­κή συμ­μόρ­φω­ση σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες πε­ριο­χές –όπως για πα­ρά­δειγ­μα στα νησιά– όπου η άφιξη των ελεγ­κτών του ΣΔΟΕ απο­τε­λεί «εί­δη­ση» για ολό­κλη­ρη την πε­ριο­χή. Ζη­τού­νται, τέλος, πε­ρισ­σό­τε­ρα έσοδα, τη στιγ­μή που κα­νέ­να μέτρο για την τό­νω­ση της ζή­τη­σης απο­δεί­ξε­ων δεν έχει τεθεί σε εφαρ­μο­γή.

Από πού όμως προσ­δο­κά το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών ότι θα συ­γκε­ντρώ­σει αυτά τα 2,4 δισ. ευρώ;

1. Ο κλά­δος των ξε­νο­δο­χεί­ων, όπως προ­κύ­πτει από την επε­ξερ­γα­σία των δη­λώ­σε­ων ΦΠΑ, απο­δί­δει στο κρά­τος σε ετή­σια βάση πε­ρί­που 190 εκατ. ευρώ (είναι το απο­τέ­λε­σμα της δια­φο­ράς του ΦΠΑ εκρο­ών μείον του ΦΠΑ των εισ­ρο­ών). Οι ει­σπρά­ξεις, όπως απο­τυ­πώ­νο­νται στις δη­λώ­σεις ΦΠΑ, ξε­περ­νούν τα 3,8 δισ. ευρώ ενώ από τους δύο βα­σι­κούς συ­ντε­λε­στές (6,5% και 5% για τα νησιά) οι ει­σπρά­ξεις είναι πε­ρισ­σό­τε­ρες από 2,5 δισ. ευρώ. Με δε­δο­μέ­νο ότι ο συ­ντε­λε­στής του 6,5% θα πάει στο 13% και του 5% επί­σης στο 13% (στα­δια­κά σε δύο φά­σεις), τα προσ­δο­κώ­με­να έσοδα μόνο από τα ξε­νο­δο­χεία ξε­περ­νούν τα 160-170 εκατ. ευρώ.

2. Ο κλά­δος της εκ­παί­δευ­σης επί­σης θα πλη­γεί, καθώς για πρώτη φορά φρο­ντι­στή­ρια ξένων γλωσ­σών και όλων των βαθ­μί­δων της εκ­παί­δευ­σης, συν την πλη­ρο­φο­ρι­κή, θα πρέ­πει να υπα­χθούν στον ΦΠΑ. Σή­με­ρα, η συμ­με­το­χή του κλά­δου στα έσοδα από τον ΦΠΑ είναι μη­δα­μι­νή λόγω της εξαί­ρε­σης. Συ­νο­λι­κά οι επι­χει­ρή­σεις εμ­φα­νί­ζο­νται να πλη­ρώ­νουν 8 εκατ. ευρώ. Με δε­δο­μέ­νο ότι ο τζί­ρος του κλά­δου ανέρ­χε­ται σε αρ­κε­τές εκα­το­ντά­δες εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, οι ει­σπρά­ξεις ανα­μέ­νε­ται να ξε­πε­ρά­σουν τα 150 εκατ. ευρώ, δε­δο­μέ­νου ότι ο ΦΠΑ θα υπο­λο­γί­ζε­ται με συ­ντε­λε­στή 23%. Αυτό βέ­βαια θε­ω­ρη­τι­κά, διότι θα εξαρ­τη­θεί από το τι θα γίνει με τα δί­δα­κτρα αλλά και με την έκ­δο­ση απο­δεί­ξε­ων.

3. Τρίτη με­τρή­σι­μη πο­σο­τι­κά πα­ρέμ­βα­ση είναι η αύ­ξη­ση των συ­ντε­λε­στών στα νησιά. Από τους τρεις συ­ντε­λε­στές που ίσχυαν μέχρι σή­με­ρα (5%, 9% και 16%) το Δη­μό­σιο ει­σέ­πρα­ξε πέ­ρυ­σι πε­ρί­που 670 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Με αύ­ξη­ση των συ­ντε­λε­στών κατά 30% η θε­ω­ρη­τι­κή ετή­σια από­δο­ση μπο­ρεί να προ­σεγ­γί­σει τα 200 εκατ. ευρώ, αν δεν επη­ρε­α­στεί η οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα στα νησιά. Αν βέ­βαια λη­φθεί υπόψη και η χρο­νι­κή πε­ρί­ο­δος εφαρ­μο­γής των μέ­τρων (από 01/10 για τα νησιά με το με­γα­λύ­τε­ρο ει­σό­δη­μα και από 01/06/2016 για τα υπό­λοι­πα νησιά), ο στό­χος δεν είναι εύ­κο­λος.

4. Ο κλά­δος της εστί­α­σης μπήκε στο 23%, βγήκε από το 23% και τώρα ξα­να­μπαί­νει. Την πε­ρί­ο­δο που ο συ­ντε­λε­στής ήταν στα υψηλά επί­πε­δα, ο κλά­δος είχε απο­δώ­σει στο Δη­μό­σιο έσοδα πε­ρί­που 270 εκατ. ευρώ με τον τζίρο να εμ­φα­νί­ζε­ται πε­ρί­που στο ένα δι­σε­κα­τομ­μύ­ριο ευρώ. Το τι θα βάλει στο τα­μείο το Δη­μό­σιο από εδώ και στο εξής είναι άγνω­στο, καθώς η από­δο­ση θα εξαρ­τη­θεί και από το κυ­νή­γι των απο­δεί­ξε­ων.

5. Με­γά­λο πλήγ­μα θα υπο­στεί και ο κλά­δος των με­τα­φο­ρών. Μόνο οι ακτο­πλοϊ­κές συ­γκοι­νω­νί­ες, που μέχρι σή­με­ρα υπά­γο­νταν στο 13%, απέ­φε­ραν έσοδα πε­ρί­που 130 εκατ. ευρώ από τον ΦΠΑ. Με τον συ­ντε­λε­στή στο 23%, μπο­ρούν να προ­κύ­ψουν πρό­σθε­τα έσοδα 100 εκατ. ευρώ. Πάνω από 50 εκατ. ευρώ απο­δί­δουν και οι χερ­σαί­ες με­τα­φο­ρές, οπότε μπο­ρεί και από εκεί να υπάρ­ξει πρό­σθε­το έσοδο 40 εκατ. ευρώ.

Εκτος… αντα­γω­νι­σμού το του­ρι­στι­κό πα­κέ­το

Με «βόμβα» στο του­ρι­στι­κό πα­κέ­το της χώρας ισο­δυ­να­μεί το νέο πα­κέ­το φο­ρο­λο­γι­κών μέ­τρων καθώς επέρ­χο­νται ση­μα­ντι­κές αυ­ξή­σεις σε όλο το φάσμα των υπη­ρε­σιών: σί­τι­ση, δια­νυ­κτέ­ρευ­ση, με­τα­φο­ρές. Από την πε­ρα­σμέ­νη Τε­τάρ­τη, η Ελ­λά­δα είναι η χώρα με τον 4ο υψη­λό­τε­ρο συ­ντε­λε­στή ΦΠΑ στην Ευ­ρώ­πη –μας ξε­περ­νούν μόνο η Ουγ­γα­ρία με 27%, η Δανία με 25% και η Ρου­μα­νία με 24%– όσον αφορά στην εστί­α­ση, αλλά και η 6η «δύ­να­μη» στην Ευ­ρώ­πη των «28» όσον αφορά τον ΦΠΑ των ξε­νο­δο­χεί­ων, πίσω από τη Δανία, τη Σλο­βα­κία, το Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο, την Ουγ­γα­ρία και την Τσε­χία. Ακού­γε­ται εξαι­ρε­τι­κά πα­ρά­δο­ξο, αν ανα­λο­γι­σθεί κα­νείς ότι η του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία είναι μαζί με τη ναυ­τι­λια­κή αυτές που έχουν απο­μεί­νει στην Ελ­λά­δα, αλλά είναι πέρα για πέρα πραγ­μα­τι­κό.

Με­γα­λύ­τε­ρη ση­μα­σία για την Ελ­λά­δα, βέ­βαια, έχει η σύ­γκρι­ση με άλ­λους αντα­γω­νι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Με την Κρο­α­τία να έχει συ­ντε­λε­στές 13% και στα ξε­νο­δο­χεία και στα εστια­τό­ρια, τη Βουλ­γα­ρία να κρα­τά­ει στο 9% τη δια­μο­νή και στο 20% την εστί­α­ση, την Ιτα­λία και τη Γαλ­λία να βρί­σκο­νται στο 10% και για τους δύο κλά­δους και την Κύπρο να φο­ρο­λο­γεί με ακόμη μι­κρό­τε­ρο συ­ντε­λε­στή (9%) δεν υπάρ­χουν πλέον πε­ρι­θώ­ρια σύ­γκρι­σης. Ούτε καν με την Τουρ­κία, η οποία επί­σης έχει φτιά­ξει ευ­νοϊ­κό φο­ρο­λο­γι­κό πλαί­σιο για τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις.

Αν μά­λι­στα μπει στην εξί­σω­ση και η αύ­ξη­ση του συ­ντε­λε­στή φο­ρο­λό­γη­σης των επι­χει­ρή­σε­ων με την ταυ­τό­χρο­νη ανα­προ­σαρ­μο­γή του συ­ντε­λε­στή υπο­λο­γι­σμού της προ­κα­τα­βο­λής φόρου (σ.σ ανα­προ­σαρ­μό­ζε­ται στο 100% για τις με­γά­λες εται­ρεί­ες και στο 75% για τις υπό­λοι­πες) το συ­γκρι­τι­κό μειο­νέ­κτη­μα γί­νε­ται ακόμη με­γα­λύ­τε­ρο, δε­δο­μέ­νου ότι όλες οι γει­το­νι­κές χώρες έχουν ευ­νοϊ­κό­τε­ρο κα­θε­στώς για τα κέρδη των εται­ρειών. Γε­γο­νός που κα­θι­στά την ελ­λη­νι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα ακόμα πιο σκλη­ρή.

Το πόσα χρή­μα­τα θα ει­σπρά­ξει το ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο από τον ΦΠΑ, δεν εξαρ­τά­ται από τον τζίρο μιας επι­χεί­ρη­σης ή ενός κλά­δου, αλλά από τα κέρδη του. Πολύ απλά, διότι από τον ΦΠΑ που ει­σπράτ­τει μια εται­ρεία από τον πε­λά­τη, αφαι­ρεί τον ΦΠΑ που κα­τέ­βα­λε στον προ­μη­θευ­τή και απο­δί­δει στο Δη­μό­σιο τη δια­φο­ρά. Οσο μι­κρό­τε­ρα τα κέρδη, τόσο λι­γό­τε­ρες και οι ει­σπρά­ξεις του Δη­μο­σί­ου.

Είναι προ­φα­νές ότι με τόσο επι­θε­τι­κά φο­ρο­λο­γι­κά μέτρα, θα πλη­γεί η κερ­δο­φο­ρία και κατά συ­νέ­πεια και τα έσοδα. Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι οι τρεις κλά­δοι που συν­δέ­ο­νται με τον του­ρι­σμό (εστί­α­ση, δια­μο­νή και με­τα­φο­ρές) ανή­κουν στον κα­τά­λο­γο με τους κλά­δους που απο­δί­δουν τα πε­ρισ­σό­τε­ρα στο Δη­μό­σιο.

Κα­θη­με­ρι­νή