Υδροπλάνα: Γραφειοκρατία και αστοχίες τα «προσγειώνουν»

Παρά τους θετι­κούς οιωνούς, η έναρξη των πτήσεων κιν­δυ­νεύει λόγω γρα­φειο­κρα­τίας και αστο­χιών να γίνει πια σύντομο ανέκ­δοτο

Το σίριαλ των υδρο­πλά­νων συνε­χί­ζε­ται. Πάνε πια εννέα χρόνια που κάθε καλο­καίρι τα υδρο­πλάνα βγάζουν εισι­τή­ριο για τις ελλη­νι­κές θάλασ­σες, αλλά τελικά ξεμέ­νουν από… καύσιμα.

Μετά την άδοξη προ­σγεί­ωση των δύο πρώτων εται­ρειών που έφεραν υδρο­πλάνα στη χώρα μας πριν από 14 χρόνια, το περα­σμένο φθι­νό­πωρο φαι­νό­ταν πως τα πράγ­ματα έχουν μπει στην τελική ευθεία.

Παρά τους θετι­κούς οιωνούς, η έναρξη των πτήσεων κιν­δυ­νεύει λόγω γρα­φειο­κρα­τίας και αστο­χιών να γίνει πια σύντομο ανέκ­δοτο.

Ο άνεμος αισιο­δο­ξίας που έφερε το νομο­θε­τικό πλαίσιο, το οποίο ψηφί­στηκε πριν από δυόμισι χρόνια, μέχρι σήμερα δεν έχει δώσει φτερά στα υδρο­πλάνα. Τα αδειο­δο­τη­μένα υδα­το­δρό­μια της χώρας παρα­μέ­νουν εδώ και μια τετρα­ε­τία μόλις τρία, σε Κέρκυρα, Παξούς και Πάτρα, δημιουρ­γώ­ντας μεν την αφε­τη­ρία, αλλά όχι ένα βιώσιμο δίκτυο.

Για τα δύο πρώτα, μάλιστα, έχουν εκδοθεί βεβαιώ­σεις συμ­μόρ­φω­σης, κατά τις μετα­βα­τι­κές δια­τά­ξεις του Ν. 4663, ενώ σε εκκρε­μό­τητα παρα­μέ­νει αυτή του υδα­το­δρο­μίου της Πάτρας. Για να θεω­ρη­θεί βιώσιμη μια επέν­δυση σε υδρο­πλάνα θα πρέπει να υπάρχει ένα δίκτυο 6-7 υδα­το­δρο­μίων και να πραγ­μα­το­ποιού­νται ημε­ρη­σίως 4½-5 ώρες πτήσης.

Νομικό φρένο και χρη­μα­το­δό­τηση

Το φρένο στα σχέδια για έναρξη πτήσεων από το Ιόνιο το εφετινό καλο­καίρι μπήκε από το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο. Η ακύρωση της προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης της Περι­φέ­ρειας Ιονίων Νήσων με το Δίκτυο Ελλη­νι­κών Πόλεων για την Ανά­πτυξη (ΔΕΠΑΝ, μη κερ­δο­σκο­πική εται­ρεία) για τη χρη­μα­το­δό­τηση 5 υδα­το­δρο­μίων σε Ζάκυνθο, Κεφαλ­λο­νιά, Ιθάκη, Λευκάδα και Μεγα­νήσι, έναντι 3 εκατ. ευρώ, πάγωσε τις δια­δι­κα­σίες. Για να ξεπε­ρα­στεί ο σκό­πε­λος, αφού το εφετινό καλο­καίρι χάθηκε, το υπουρ­γείο Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών πρό­κει­ται να χρη­μα­το­δο­τή­σει με δικούς του πόρους την αδειο­δό­τηση και κατα­σκευή τους.

Σύμφωνα μάλιστα με πλη­ρο­φο­ρίες, το ίδιο ανα­μέ­νε­ται να γίνει και στην Κρήτη, με 5-6 υδα­το­δρό­μια, αρχής γενο­μέ­νης από το Ρέθυμνο. Στόχος είναι να ανα­πτυ­χθούν δύο βιώ­σι­μοι πόλοι, σε Ιόνιο και Κρήτη, που θα δώσουν πραγ­μα­τικά φτερά στα υδρο­πλάνα. Σημειώ­νε­ται ότι το μέσο κόστος κατα­σκευής και εξο­πλι­σμού ενός υδα­το­δρο­μίου κυμαί­νε­ται στις 150-200 χιλιά­δες ευρώ.

Οι άδειες ίδρυσης υδα­το­δρο­μίων

Μέχρι σήμερα, άδειες ίδρυσης υδα­το­δρο­μίων έχουν εκδοθεί σε Βόλο, Ρέθυμνο και Ιο, ενώ σε δια­δι­κα­σία αδειο­δό­τη­σης ανά την επι­κρά­τεια βρί­σκο­νται 29 υδα­το­δρό­μια. Επίσης, τον Μάρτιο του 2021 άνοιξε η αυλαία και για τα υδάτινα πεδία, με την έγκριση του πρώτου στην περιοχή της Κασ­σάν­δρας Χαλ­κι­δι­κής. Οσο για τα Γιάν­νενα, που θεω­ρεί­ται πως θα δώσουν μεγάλη δυνα­μική στο δίκτυο του Ιονίου, έχει εγκρι­θεί η Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων (ΜΠΕ) και εκτι­μά­ται πως σε δύο μήνες θα έχει βγει η άδεια. Σε αναμονή είναι και η αδειο­δό­τηση λει­τουρ­γίας των υδα­το­δρο­μίων στα Δια­πό­ντια Νησιά (Ερεί­κουσσα, Οθωνοί και Μαθράκι), που θα συμπλη­ρώ­σουν ένα ελκυ­στικό δίκτυο για περι­η­γη­τι­κές πτήσεις σε συνέρ­γεια με την κρουα­ζιέρα.

Το χρονικό των εμπο­δίων

Το εναρ­κτή­ριο λάκτι­σμα για τη νέα αγορά των υδρο­πλά­νων στη χώρα μας δόθηκε το 2005, όταν ψηφί­στη­καν από την πολι­τεία οι πρώτες νομο­θε­τι­κές κατευ­θύν­σεις, αφή­νο­ντας όμως πάρα πολλά «κενά». Η ελλη­νο­κα­να­δική AirSea Lines άνοιξε φτερά στο Ιόνιο. Οι μεγάλες καθυ­στε­ρή­σεις, η αβε­βαιό­τητα και η αδυ­να­μία δημιουρ­γίας υδα­το­δρο­μίου στην Αττική, που θα βελ­τί­ωνε τις προ­ο­πτι­κές, άνοιξαν την πόρτα της εξόδου. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που απέ­δω­σαν την καθή­λωση σε «τρι­κλο­πο­διά», προ­κει­μέ­νου να μην αφεθεί περι­θώ­ριο αντα­γω­νι­σμού απέ­να­ντι στο αερο­πλάνο.

Το νομο­θε­τικό πλαίσιο που ακο­λού­θησε το 2013, αν και δημιούρ­γησε προσ­δο­κίες επα­νεκ­κί­νη­σης, στα επτά χρόνια ισχύος του έκανε… ταμείο με μόλις τρία αδειο­δο­τη­μένα υδα­το­δρό­μια και μια λίστα ανα­μο­νής που μετρούσε περίπου 25. Βασικό αγκάθι οι μεγάλες καθυ­στε­ρή­σεις στην περι­βαλ­λο­ντική αδειο­δό­τηση. Απαι­τού­νταν εγκε­κρι­μένη Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων (ΜΠΕ) για το σύνολο του λιμένος – και όχι μόνο για το κομμάτι του υδα­το­δρο­μίου -, την οποία η συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των ελλη­νι­κών λιμα­νιών δεν δια­θέ­τει από την κατα­σκευή τους! Η απα­ραί­τητη θεσμική παρέμ­βαση για να αρθεί αυτό το εμπόδιο έγινε μόλις το 2018, ενώ ήδη από το 2016 ένα νέο νομο­θέ­τημα είχε μείνει στα υπουρ­γικά συρ­τά­ρια.

Το ισχύον πλαίσιο και οι αλλαγές

Τελικά, το ισχύον νομο­θε­τικό πλαίσιο, που ψηφί­στηκε τον Φεβρουά­ριο του 2020, έγινε δεκτό με ανα­κού­φιση από την αγορά, που άναψε και πάλι μηχανές για τις πρώτες πτήσεις και ανα­θέρ­μανε συνερ­γα­σίες. Αν και όλοι συνη­γο­ρούν ότι είναι πιο φιλικό, έχουν ήδη χρεια­στεί δύο τρο­πο­ποι­ή­σεις, ενώ επί­κει­νται κι άλλες παρεμ­βά­σεις. Η πρώτη τρο­πο­ποί­ηση αφορά την προ­σω­ρινή άδεια λει­τουρ­γίας, ισχύος μέχρι ένα έτος, ωσότου εκδοθεί η μόνιμη. Η πλέον σημα­ντική, όμως, καθώς εξοι­κο­νο­μεί πολύ­τιμο χρόνο, αφορά την κατά­ταξη της περι­βαλ­λο­ντι­κής αδειο­δό­τη­σης από την Κατη­γο­ρία Α στη Β, όπου πλέον απαι­τεί­ται Πρότυπη Περι­βαλ­λο­ντική Δέσμευση αντί για ΜΠΕ. Αυτή εκδί­δε­ται σε μόλις 20-30 ημέρες.

Σύντομα οι απο­φά­σεις για τις εγκα­τα­στά­σεις στην Αττική

Τις επό­με­νες ημέρες ανα­μέ­νε­ται να απο­φα­σι­στεί το σημείο στο οποίο θα δημιουρ­γη­θεί μητρο­πο­λι­τικό υδα­το­δρό­μιο στην Αττική, σε μια ακτίνα από το ΣΕΦ ως το Τρο­κα­ντερό. Οι συζη­τή­σεις με την ΕΤΑΔ και την Περι­φέ­ρεια Αττικής βρί­σκο­νται σε εξέλιξη. Παράλ­ληλα, αίτημα αδειο­δό­τη­σης έχει ήδη κατα­τε­θεί από τον Δήμο Αλίμου.

Πηγή ΟΤ