Τουρισμός σε διαρκές stress test: Πώς η Ελλάδα αντέχει τις διαδοχικές κρίσεις – Τα νούμερα και η σύγκριση με την Ευρώπη

Υψη­λό­τερα τόσο σε σύγκριση με τον ευρω­παϊκό μέσο όρο όσο και με τα διεθνή του­ρι­στικά μεγέθη κινή­θηκε για το 2025 ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός με τις προ­βλέ­ψεις για το 2026 να παρα­μέ­νουν μέχρι στιγμής στον «αέρα», δεδο­μέ­νων της ρευστής κατά­στα­σης στο γεω­πο­λι­τικό πεδίο όπου οι συν­θή­κες αλλά­ζουν από εβδο­μάδα σε εβδο­μάδα.

Παρόλ’ αυτά, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός έχει επι­τύ­χει τα τελευ­ταία 15 χρόνια των δια­δο­χι­κών κρίσεων και μάλιστα σε πολ­λα­πλά μέτωπα – χωρίς να αφήνουν επαρκή χρόνο για επι­στροφή στην κανονικότητα- να επι­δεί­ξει σημα­ντι­κές αντοχές όπως ανέφερε από το φόρουμ των Δελφών η Αγάπη Σμπώκου, αντι­πρό­ε­δρος Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σων (ΣΕΤΕ) και της Marketing Greece και διευ­θύ­νουσα σύμ­βου­λος του ομίλου PHĀEA.

Σημειώ­νε­ται εδώ ότι με βάση τα στοι­χεία από την τελευ­ταία έκδοση του Ινστι­τού­του του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΙΝΣΕΤΕ) για τον απο­λο­γι­σμό του 2025 σε διεθνές, ευρω­παϊκό αλλά και εθνικό επίπεδο:

-Οι διε­θνείς αφίξεις του­ρι­στών το 2025 παγκο­σμίως έφτασαν τα 1,52 δισε­κα­τομ­μύ­ρια, κατα­γρά­φο­ντας αύξηση +4% ή σχεδόν 60 εκα­τομ­μύ­ρια περισ­σό­τε­ρους επι­σκέ­πτες σε σχέση με το 2024 και το 2019.

-Σε επίπεδο περιο­χών, η Ευρώπη, ο μεγα­λύ­τε­ρος του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός παγκο­σμίως, κατέ­γραψε 793 εκα­τομ­μύ­ρια διε­θνείς του­ρί­στες, αύξηση +4% σε σχέση με το 2024 και +6% περισ­σό­τε­ρους από το προ-πανδημίας έτος 2019.

-Σε αυτό το πλαίσιο, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός είχε συγκρι­τικά μια ιδιαί­τερα δυνα­μική πορεία με τις διε­θνείς αφίξεις του­ρι­στών (εξαι­ρου­μέ­νων των επι­βα­τών κρουα­ζιέ­ρας) το 2025 να ανέρ­χο­νται σε 37,9 εκατ., αυξη­μέ­νες κατά +5,6% σε σχέση με το 2024. Ταυ­τό­χρονα, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις (χωρίς κρουα­ζιέρα) αυξή­θη­καν κατά +9,7% και ανήλθαν σε 22,5 δισ. ευρώ. Τα έσοδα από κρουα­ζιέρα σημεί­ω­σαν  αύξηση +3,9% και ανήλθαν σε 1,1 δισ. ευρώ. Έτσι, το σύνολο των εσόδων, συνυ­πο­λο­γι­ζό­με­νων και αυτών από την κρουα­ζιέρα αυξή­θη­καν κατά +9,4% και ανήλθαν σε 23,6 δισ. ευρώ. Ως προς τη μέση κατά κεφαλή δαπάνη αυξή­θηκε κατά +4,8% και δια­μορ­φώ­θηκε σε 595 ευρώ έναντι 573 ευρώ το 2024.

Η κ. Σμπώκου στο Delphi Forum, σε ερώτηση για τις επι­πτώ­σεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή στον του­ρι­σμό εν όψει της θερινής σεζόν, σημεί­ωσε χαρα­κτη­ρι­στικά ότι «είναι δύσκολο να προ­βλέ­ψει κανείς τι θα συμβεί το καλο­καίρι. Δεν είναι μόνο τα γεω­πο­λι­τικά θέματα, είναι και οι άλλες κρίσεις, που έρχο­νται η μία μετά την άλλη. Ειδικά ο του­ρι­σμός είναι στο επί­κε­ντρο και πιο ευά­λω­τος στο συνεχώς μετα­βαλ­λό­μενο περι­βάλ­λον». Η κ.Σμπώκου έκανε λόγο για ένα «παρα­τε­τα­μένο stress test» στον ελλη­νικό του­ρι­σμό την τελευ­ταία 15ετία, λόγω της οικο­νο­μι­κής κρίσης, της παν­δη­μίας και των γεω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξεων, τονί­ζο­ντας πάντως ο κλάδος στην Ελλάδα επέ­δειξε ανθε­κτι­κό­τητα, απο­τε­λώ­ντας βασικό πυλώνα της οικο­νο­μίας, με συμ­με­τοχή από 28% έως 34% στο ΑΕΠ (ανάλογα με τον πολ­λα­πλα­σια­στή) ενώ ανέ­καμψε ταχύ­τερα σε σύγκριση με την υπό­λοιπη Ευρώπη ετά την παν­δη­μία του 2019 όχι μόνο σε επίπεδο αφίξεων αλλά και σε εισπρά­ξεις γεγονός το οποίο απο­τυ­πώ­νει και πώς έχει βελ­τιω­θεί το του­ρι­στικό προϊόν στην Ελλάδα Όπως σημεί­ωσε, καθο­ρι­στικό ρόλο δια­δρα­μά­τισε η συνερ­γα­σία δημό­σιου και ιδιω­τι­κού τομέα, η οποία ενί­σχυσε το αίσθημα ασφά­λειας, προ­σθέ­το­ντας παράλ­ληλα ότι αυτή η συνερ­γα­σία είναι απα­ραί­τητη σε κάθε περίοδο, αλλά χρειά­ζε­ται σχέδιο για την υλο­ποί­ηση. Πρό­σθεσε ότι η συνερ­γα­σία αυτή είναι απα­ραί­τητη σε κάθε περίοδο, ωστόσο απαι­τεί­ται σαφής σχε­δια­σμός για την απο­τε­λε­σμα­τική υλο­ποί­ησή της. Ως παρα­δείγ­ματα ανέφερε τις πλημ­μύ­ρες στη Θεσ­σα­λία, καθώς και τις επι­τυ­χείς εκκε­νώ­σεις ξενο­δο­χείων στη Ρόδο λόγω πυρ­κα­γιών, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι «έστει­λαν θετικό μήνυμα ως προς τη δια­χεί­ριση των κρίσεων» και συμπλή­ρωσε ότι «πρέπει να οργα­νώ­σουμε την ανθε­κτι­κό­τητα και τις υπο­δο­μές, ενι­σχύ­ο­ντας την εμπι­στο­σύνη».

Τα νούμερα

Με βάση το απο­λο­γι­στικό δελτίο του ΙΝΣΕΤΕ, το 2025 κατα­γρά­φη­καν 27,6 εκατ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις, αυξη­μέ­νες κατά 6,1% έναντι 2024, ενώ σημειώ­θη­καν ισχυρές επι­δό­σεις σε όλα τα τρίμηνα, με ιδιαί­τερα εντυ­πω­σιακό το δ’ τρίμηνο που σημεί­ωσε άνοδο κατά 10,1%. Τα αερο­δρό­μια Αθηνών και Θεσ­σα­λο­νί­κης ξεχώ­ρι­σαν με αύξηση +10,1% και +10,4% αντί­στοιχα, ενώ μειώ­σεις κατα­γρά­φη­καν στη Σαντο­ρίνη (-13,6%) και την Κάρπαθο (-7,9%).

Η Αθήνα κατέχει το 31,6% των διεθνών αερο­πο­ρι­κών αφίξεων, ακο­λου­θού­μενη από Ηρά­κλειο (14,7%) και Ρόδο (11,1%).

Στο κομμάτι της ακτο­πλο­ΐας και της κρουα­ζιέ­ρας, η επι­βα­τική κίνηση από την Αδρια­τική μειώ­θηκε κατά 4,9% το 2025 (1,21 εκατ. επι­βά­τες). Αντί­θετα, η κρουα­ζιέρα σημεί­ωσε εξαι­ρε­τικά ισχυρή χρονιά: 8,4 εκατ. αφίξεις επι­βα­τών (+6%) και 6.129 αφίξεις πλοίων (+12%). Αξιο­ση­μεί­ω­τες αυξή­σεις στα Χανιά/Σούδα (+43% επι­βά­τες), Λαύριο (+73%) και Κατά­κολο (+18%), ενώ μειώ­σεις κατα­γρά­φη­καν σε Σαντο­ρίνη (-11%) και Μύκονο (-5%).

Ως προς την κίνηση εσω­τε­ρι­κού, που απο­τυ­πώ­νει σε μεγάλο βαθμό και τα στοι­χεία του εγχώ­ριου του­ρι­σμού, οι αερο­πο­ρι­κές αφίξεις εσω­τε­ρι­κού ανήλθαν σε 9,9 εκατ. (+2,4%), με σημα­ντική άνοδο στην Κρήτη (+9,8%), τα Ιόνια Νησιά (+7,2%) και τα Δωδε­κά­νησα (+5,8%), αλλά μείωση στις Κυκλά­δες (-12,8%), κυρίως λόγω Σαντο­ρί­νης (-18,3%) και Μυκόνου (-9,6%). Η εσω­τε­ρική ακτο­πλοΐα υπο­χώ­ρησε σε 18,6 εκατ. επι­βά­τες (-5,1% έναντι 2024), με έντονη πτώση στο δ’ τρίμηνο (-11%).

Οι συνο­λι­κές αφίξεις στα του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα ανήλθαν σε 37,8 εκατ. (+2%), με ημε­δα­πούς +2,1% και αλλο­δα­πούς +1,9%. Οι συνο­λι­κές δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις έφτασαν τα 156,2 εκατ. (+2%), με τον Αύγου­στο να παρα­μέ­νει ο μήνας αιχμής με 7,2 εκατ. αφίξεις και 33,9 εκατ. δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις.

Το ΙΝΣΕΤΕ ανα­φέ­ρε­ται και στην πορεία του κλάδου των κατα­λυ­μά­των βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης που έφτασε νέο ιστο­ρικό υψηλό τον Αύγου­στο με 247 χιλ. κατα­λύ­ματα και 1,081 εκατ. κλίνες. Μάλιστα, όπως ανα­φέ­ρε­ται, το όριο του 1 εκατ. κλινών δια­τη­ρή­θηκε σταθερά από Απρίλιο έως Οκτώ­βριο, ενώ η μέση διάρ­κεια παρα­μο­νής ανήλθε έως 4,2 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις τον Αύγου­στο.

Η κυριαρ­χία αλλο­δα­πών ταξι­διω­τών στα κατα­λύ­ματα της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης ήταν εντυ­πω­σιακή, φτά­νο­ντας το 94% τον Σεπτέμ­βριο — ιστο­ρικό υψηλό της περιό­δου 2019–2025.

Δείκτες ποιό­τη­τας

Στο κρίσιμο κομμάτι των δεικτών ποιό­τη­τας των ξενο­δο­χείων, ο Γενικός Δείκτης Ικα­νο­ποί­η­σης (GRI) των ξενο­δο­χείων, , που μετρά την συνο­λική ικα­νο­ποί­ηση των πελατών ξενο­δο­χείων, δια­μορ­φώ­θηκε σε 87,3% το 2025 έναντι 86,9% το 2024. Οι θετικές ανα­φο­ρές (574.300/66%) υπερ­τε­ρούν σαφώς των αρνη­τι­κών (293.522/34%), με κυρί­αρ­χες θετικές κατη­γο­ρίες το φαγητό, τις εγκα­τα­στά­σεις και το προ­σω­πικό, ενώ στις αρνη­τι­κές προ­ε­ξάρ­χουν το δωμάτιο και ο θόρυβος. Το 77% των σχολίων προ­έρ­χε­ται από ζευ­γά­ρια (45%) και οικο­γέ­νειες (32%).

Ως προς την αξιο­λό­γηση της εμπει­ρίας στον τομέα εστί­α­σης, δια­σκέ­δα­σης και αξιο­θέ­α­των, οι επι­σκέ­πτες βαθ­μο­λό­γη­σαν την Ελλάδα 9,1 στα 10 το 2025, απο­τυ­πώ­νο­ντας την εξαι­ρε­τικά υψηλή ικα­νο­ποί­ηση τους καθόλη τη διάρ­κεια του έτους. Στις επι­μέ­ρους δια­στά­σεις της εμπει­ρίας, o «πολι­τι­σμός» συγκε­ντρώ­νει την υψη­λό­τερη βαθ­μο­λο­γία (9,2), ακο­λου­θού­με­νος από το «φαγητό και ποτό» (9,1) και την εμπει­ρία στη «θάλασσα¨ (9).

Η φιλο­ξε­νία και το υψηλό επίπεδο εξυ­πη­ρέ­τη­σης που παρέ­χουν οι εργα­ζό­με­νοι στον του­ρι­σμό συγκέ­ντρω­σαν πολύ θετικά σχόλια στις γραπτές αξιο­λο­γή­σεις στο δια­δί­κτυο. Επι­ση­μαί­νε­ται εδώ ότι στον κλάδο κατα­λύ­μα­τος και εστί­α­σης, στην αιχμή της σεζόν, το γ’ τρίμηνο 2025 κατα­γρά­φη­καν 475 χιλ. εργα­ζό­με­νοι (+5% έναντι 2024), ενώ τα πρώτα δύο τρίμηνα εμφα­νί­στηκε μείωση (-9% και -1% αντί­στοιχα). Το Δ’ τρίμηνο σημεί­ωσε ανά­καμψη με 377 χιλ. εργα­ζό­με­νους (+2%).

Πηγή: newmoney.gr