Στουρνάρας: Τα 10 βήματα για έξοδο από την κρίση

Να μπει τέλος στην «business as usual» προ­σέγ­γι­ση στα κόκ­κι­να δά­νεια, ζητά ο επι­κε­φα­λής της ΤτΕ. Κλεί­σι­μο αξιο­λό­γη­σης και πο­λι­τι­κή στα­θε­ρό­τη­τα «κλει­διά» για την οι­κο­νο­μία. Ζητά πε­ρι­κο­πή δα­πα­νών αντί αύ­ξη­σης φόρων και δί­καιη δια­γε­νε­α­κά ασφα­λι­στι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση. Κα­μπα­νά­κι για το προ­σφυ­γι­κό.

«Η ύφεση μπο­ρεί να συ­γκρα­τη­θεί και από το δεύ­τε­ρο εξά­μη­νο του έτους να υπάρ­ξει ελα­φρά ανά­καμ­ψη, υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση όμως ότι δια­τη­ρεί­ται η πο­λι­τι­κή στα­θε­ρό­τη­τα και αί­ρε­ται η αβε­βαιό­τη­τα που βλά­πτει την επεν­δυ­τι­κή εμπι­στο­σύ­νη».

Η δια­πί­στω­ση ανή­κει στον Γιάν­νη Στουρ­νά­ρα, ο οποί­ος μι­λώ­ντας στη Γε­νι­κή Συ­νέ­λευ­ση της ΤτΕ ΕΛΛ 0,00% ξε­κα­θά­ρι­σε ότι «η πρό­βλε­ψη αυτή υπό­κει­ται σε ισχυ­ρές αβε­βαιό­τη­τες και υψη­λούς κιν­δύ­νους, που συν­δέ­ο­νται αφε­νός με τις διε­θνείς εξε­λί­ξεις και αφε­τέ­ρου, με την τα­χύ­τη­τα επα­να­φο­ράς της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας στην κα­νο­νι­κό­τη­τα και την προ­σαρ­μο­στι­κό­τη­τά της στις νέες συν­θή­κες».

Όπως είπε ο κ. Στουρ­νά­ρας:

* Στην πρώτη κα­τη­γο­ρία, οι κίν­δυ­νοι αφο­ρούν στην προ­σφυ­γι­κή κρίση και στον τρόπο με τον οποίο θα την αντι­με­τω­πί­σει η Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση (ΕΕ) στο σύ­νο­λό της, στην έξαρ­ση των γε­ω­πο­λι­τι­κών κιν­δύ­νων στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή, στην επι­βρά­δυν­ση της με­γέ­θυν­σης της πα­γκό­σμιας οι­κο­νο­μί­ας και στην υπε­ρα­ντί­δρα­ση των χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών αγο­ρών σε αυτό το εν­δε­χό­με­νο, μία ασια­τι­κή κρίση με επί­κε­ντρο την Κίνα, και, τέλος, στην πι­θα­νό­τη­τα εξό­δου του Ηνω­μέ­νου Βα­σι­λεί­ου από την ΕΕ. Οι εξε­λί­ξεις στο διε­θνές πε­ρι­βάλ­λον θα μπο­ρού­σαν να ενι­σχύ­σουν τις φυ­γό­κε­ντρες τά­σεις στην ΕΕ και να υπο­νο­μεύ­σουν την ευ­ρω­παϊ­κή συ­νο­χή, σε μία συ­γκυ­ρία που τα ισχυ­ρό­τε­ρα κράτη-μέλη της ευ­ρω­ζώ­νης εμ­φα­νί­ζο­νται να έχουν ρι­ζι­κά δια­φο­ρε­τι­κές προ­σεγ­γί­σεις για την αρ­χι­τε­κτο­νι­κή της.

Ση­μειώ­νε­ται ότι κύ­κλοι της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος υπο­λο­γί­ζουν στα 600 εκατ. ευρώ το κό­στος της προ­σφυ­γι­κής κρί­σης για την Ελ­λά­δα το 2016, ση­μειώ­νο­ντας ότι πρό­κει­ται για μια συ­ντη­ρη­τι­κή εκτί­μη­ση και ότι το κό­στος μπο­ρεί να αυ­ξη­θεί εάν χει­ρο­τε­ρέ­ψει η κα­τά­στα­ση.

* Στο εσω­τε­ρι­κό της χώρας, βα­σι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την ανά­τα­ξη της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας είναι η επί­τευ­ξη συμ­φω­νί­ας για την πρώτη αξιο­λό­γη­ση του προ­γράμ­μα­τος και η ψή­φι­ση των συμ­φω­νη­θέ­ντων από τη Βουλή, η προ­σή­λω­ση στην εφαρ­μο­γή του προ­γράμ­μα­τος και η ανά­λη­ψη πρω­το­βου­λιών για την εμπέ­δω­ση κλί­μα­τος πο­λι­τι­κής και οι­κο­νο­μι­κής στα­θε­ρό­τη­τας και την επι­στρο­φή στην κα­νο­νι­κό­τη­τα.

«Η χώρα που θα μεί­νει ου­ρα­γός στις ευ­ρω­παϊ­κές εξε­λί­ξεις θα είναι αυτή που εν τέλει θα υπο­στεί τα βα­ρύ­τε­ρα πλήγ­μα­τα, στην πε­ρί­πτω­ση που το διε­θνές πε­ρι­βάλ­λον αλ­λά­ξει προς το χει­ρό­τε­ρο».

Σύμ­φω­να με τον Γ. Στουρ­νά­ρα, το 2015 οι αντο­χές της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας και του εγ­χώ­ριου τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος δο­κι­μά­στη­καν. Η οι­κο­νο­μία, ωστό­σο, προ­έ­βα­λε ισχυ­ρές αντι­στά­σεις, με απο­τέ­λε­σμα οι επι­πτώ­σεις να είναι ηπιό­τε­ρες σε σχέση με ό,τι αρ­χι­κά ανα­με­νό­ταν.

Αφή­νο­ντας αιχ­μές για τη στρα­τη­γι­κή της κυ­βέρ­νη­σης, τό­νι­σε ότι «η ανά­καμ­ψη αυτή θα είχε εδραιω­θεί και το συ­νο­λι­κό απο­τέ­λε­σμα για το 2015 και το 2016 θα ήταν με βε­βαιό­τη­τα θε­τι­κό και ισχυ­ρό­τε­ρο, όπως άλ­λω­στε προ­βλε­πό­ταν, αν δεν είχε με­σο­λα­βή­σει η έξαρ­ση της αβε­βαιό­τη­τας από τους τε­λευ­ταί­ους μήνες του 2014 μέχρι την ημε­ρο­μη­νία σύ­να­ψης της νέας συμ­φω­νί­ας με τους εταί­ρους στη Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής της 12ης Ιου­λί­ου 2015».

Πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα το 2015

Μέσα στο 2015, τα δη­μο­σιο­νο­μι­κά με­γέ­θη κα­τέ­γρα­ψαν με­γά­λες δια­κυ­μάν­σεις όσον αφορά στην εξέ­λι­ξη των φο­ρο­λο­γι­κών εσό­δων, των δα­πα­νών για δη­μό­σιες επεν­δύ­σεις και των λη­ξι­πρό­θε­σμων οφει­λών. Μετά την ανα­θε­ώ­ρη­ση προς τα κάτω του στό­χου σε πρω­το­γε­νές έλ­λειμ­μα 0,25% του ΑΕΠ, ένα­ντι προ­γε­νέ­στε­ρου στό­χου για πλε­ό­να­σμα 3,0%, και τη λήψη πρό­σθε­των δη­μο­σιο­νο­μι­κών μέ­τρων, το 2015 ανα­μέ­νε­ται τε­λι­κά το πρω­το­γε­νές απο­τέ­λε­σμα να είναι ισο­σκε­λι­σμέ­νο ή ελα­φρά θε­τι­κό.

Ισχυ­ρό­τε­ρο τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα μετά την ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­ση

Τον Δε­κέμ­βριο του 2015 ολο­κλη­ρώ­θη­κε με επι­τυ­χία η ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­ση των ελ­λη­νι­κών τρα­πε­ζών με αυ­ξη­μέ­νη ιδιω­τι­κή συμ­με­το­χή, τό­νι­σε ο Γ. Στουρ­νά­ρας, αλλά συ­μπλή­ρω­σε ότι το 2015 υπήρ­ξε αύ­ξη­ση του όγκου των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δα­νεί­ων. Το πο­σο­στό των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων ανοιγ­μά­των επί του συ­νό­λου των ανοιγ­μά­των ανήλ­θε στο τέλος Σε­πτεμ­βρί­ου του 2015 σε 43,6% (Δε­κέμ­βριος 2014: 39,9%). Η επι­δεί­νω­ση ήταν εμ­φα­νής και σχε­τι­κά πα­ρό­μοια (κατά πε­ρί­που τέσ­σε­ρις εκα­το­στιαί­ες μο­νά­δες) σε όλες τις κα­τη­γο­ρί­ες δα­νεί­ων. Ει­δι­κό­τε­ρα, το πο­σο­στό στα κα­τα­να­λω­τι­κά ανοίγ­μα­τα ανήλ­θε σε 55,4%, στα επι­χει­ρη­μα­τι­κά ανοίγ­μα­τα σε 43,3% και στα στε­γα­στι­κά ανοίγ­μα­τα σε 39,8%.

Στην εξέ­λι­ξη αυτή συ­νέ­βα­λε και η ανα­βο­λή της εφαρ­μο­γής του Κώ­δι­κα Δε­ο­ντο­λο­γί­ας για τα μη εξυ­πη­ρε­τού­με­να δά­νεια και η λι­γό­τε­ρο ενερ­γη­τι­κή δια­χεί­ρι­ση του χαρ­το­φυ­λα­κί­ου δα­νεί­ων από τις τρά­πε­ζες, με έμ­φα­ση κυ­ρί­ως σε λύ­σεις βρα­χυ­πρό­θε­σμου χα­ρα­κτή­ρα. Από το γ’ τρί­μη­νο, όμως, και ιδίως με το πέρας της ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης, πα­ρα­τη­ρή­θη­κε επι­τά­χυν­ση των ενερ­γειών των τρα­πε­ζών στην κα­τεύ­θυν­ση της πιο ενερ­γη­τι­κής δια­χεί­ρι­σης των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δα­νεί­ων.

Η ολο­κλή­ρω­ση της πρώ­της αξιο­λό­γη­σης θα ενι­σχύ­σει την προ­ο­πτι­κή ανά­καμ­ψης

Το 2016 ο ρυθ­μός με­τα­βο­λής του πραγ­μα­τι­κού ΑΕΠ εκτι­μά­ται ότι του­λά­χι­στον το πρώτο εξά­μη­νο του έτους θα είναι αρ­νη­τι­κός, κυ­ρί­ως λόγω της με­τα­φε­ρό­με­νης επί­δρα­σης από το 2015. Όπως όμως έχει ήδη ανα­φερ­θεί, υπάρ­χουν οι αντι­κει­με­νι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την ανα­κο­πή της ύφε­σης και την προ­σέγ­γι­ση θε­τι­κών ρυθ­μών από το δεύ­τε­ρο εξά­μη­νο του έτους. Ωστό­σο, για να συμ­βεί αυτό, πρέ­πει να συ­ντρέ­ξουν μια σειρά δρά­σεις που θα απο­τρέ­ψουν τους κιν­δύ­νους και θα ενι­σχύ­σουν την προ­ο­πτι­κή ανά­καμ­ψης που είναι εφι­κτή.

Πρώτο και κρί­σι­μο βήμα για τις μελ­λο­ντι­κές εξε­λί­ξεις είναι η επι­τυ­χής ολο­κλή­ρω­ση της πρώ­της αξιο­λό­γη­σης του προ­γράμ­μα­τος, η οποία βρί­σκε­ται σε εξέ­λι­ξη. Αυτό απαι­τεί, με­τα­ξύ άλλων, την ολο­κλή­ρω­ση της με­ταρ­ρύθ­μι­σης του ασφα­λι­στι­κού συ­στή­μα­τος και την ευ­θυ­γράμ­μι­ση της φο­ρο­λο­γί­ας του αγρο­τι­κού ει­σο­δή­μα­τος. Οι δρά­σεις αυτές δεν απο­τε­λούν απλώς προ­α­παι­τού­με­να για την αξιο­λό­γη­ση του προ­γράμ­μα­τος. Είναι απα­ραί­τη­τες για να εξα­σφα­λί­σουν τη βιω­σι­μό­τη­τα του συ­στή­μα­τος κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης και του δη­μό­σιου χρέ­ους, καθώς και για να απο­κα­τα­στή­σουν την κοι­νω­νι­κή και φο­ρο­λο­γι­κή δι­καιο­σύ­νη με­τα­ξύ γε­νε­ών και με­τα­ξύ ομά­δων φο­ρο­λο­γου­μέ­νων, τό­νι­σε επι­κε­φα­λής της ΤτΕ ΕΛΛ 0,00%.

Τα 10 βή­μα­τα

Η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία τα τε­λευ­ταία χρό­νια έχει δια­νύ­σει έναν επί­πο­νο δρόμο προ­σαρ­μο­γής με με­γά­λο κοι­νω­νι­κό κό­στος, αλλά και με απτά απο­τε­λέ­σμα­τα. Όσα απο­μέ­νουν να ολο­κλη­ρω­θούν είναι ένα μικρό μόνο μέρος της με­γά­λης προ­σπά­θειας που έχει γίνει. Εν­δει­κτι­κά προ­τεί­νο­νται δέκα βή­μα­τα προς την κα­τεύ­θυν­ση αυτή:

1. Ισχυ­ρο­ποί­η­ση του τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος – Τέσ­σε­ρις κι­νή­σεις για τα κόκ­κι­να δά­νεια

Στην εξεύ­ρε­ση μό­νι­μων λύ­σε­ων μα­κρο­πρό­θε­σμου χα­ρα­κτή­ρα σε αυτό το μεί­ζον πρό­βλη­μα των κόκ­κι­νων δα­νεί­ων, εκτι­μά­ται ότι θα συ­ντεί­νουν οι συ­γκε­κρι­μέ­νοι στό­χοι για τη δια­χεί­ρι­ση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δα­νεί­ων που ετοι­μά­ζε­ται να θέσει η Τρά­πε­ζα της Ελ­λά­δος, κα­τό­πιν δια­βού­λευ­σης με τις τρά­πε­ζες και τον Ενιαίο Επο­πτι­κό Μη­χα­νι­σμό (SSM), με ορί­ζο­ντα εφαρ­μο­γής από τον Ιού­νιο του 2016 και με πα­ρα­κο­λού­θη­ση ανά τρί­μη­νο το­νί­ζει ο Γ. Στουρ­νά­ρας. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, θα πρέ­πει:

Πρώ­τον, να ανα­λη­φθούν τολ­μη­ρές και και­νο­τό­μες πρω­το­βου­λί­ες για μια ση­μα­ντι­κή μεί­ω­ση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δα­νεί­ων στους ισο­λο­γι­σμούς των τρα­πε­ζών μέσα στα επό­με­να δύο χρό­νια. Η τρέ­χου­σα «business as usual» προ­σέγ­γι­ση, όσο και αν βελ­τιω­θεί στα ση­μεία, δεν θα οδη­γή­σει σε ση­μα­ντι­κές μειώ­σεις.

Δεύ­τε­ρον, να υπάρ­ξει στρο­φή σε μα­κρο­χρό­νιες ρυθ­μί­σεις. Η τρέ­χου­σα πρα­κτι­κή βρα­χυ­πρό­θε­σμων ρυθ­μί­σε­ων απλά οδη­γεί σε πα­ρά­τα­ση του προ­βλή­μα­τος.

Τρί­τον, να υπάρ­ξει συ­ντο­νι­σμέ­νη αντι­με­τώ­πι­ση των κοι­νών πι­στού­χων. Η πρό­ο­δος στο ζή­τη­μα αυτό είναι πε­ριο­ρι­σμέ­νη. Στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις είναι αδύ­να­τον να υπάρ­ξουν ορι­στι­κές λύ­σεις χωρίς κοινή δράση από όλους τους πι­στω­τές. Σχε­δόν το σύ­νο­λο των με­γά­λων επι­χει­ρη­μα­τι­κών μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δα­νεί­ων αφο­ρούν πε­ρισ­σό­τε­ρους του ενός πι­στω­τές.

Τέ­ταρ­τον, να υπάρ­ξει πα­ρέμ­βα­ση για την ανα­διάρ­θρω­ση των βιώ­σι­μων επι­χει­ρή­σε­ων. Πα­ράλ­λη­λα με την ανα­διάρ­θρω­ση του δα­νεί­ου είναι κρί­σι­μο να ανα­λαμ­βά­νο­νται ενερ­γη­τι­κές πρω­το­βου­λί­ες αλ­λα­γής της διοί­κη­σης, όταν αυτή δεν συ­νερ­γά­ζε­ται, της δομής και του επι­χει­ρη­μα­τι­κού σχε­δί­ου της οφει­λέ­τριας εται­ρί­ας.

Πέμ­πτον, να υπάρ­ξει αυ­ξη­μέ­νος εσω­τε­ρι­κός έλεγ­χος, ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται η ίση με­τα­χεί­ρι­ση και δια­φά­νεια στην αντι­με­τώ­πι­ση των οφει­λε­τών.

2. Επι­τά­χυν­ση των με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων

Τα προ­γράμ­μα­τα που εφαρ­μό­στη­καν τα τε­λευ­ταία χρό­νια επι­κε­ντρώ­θη­καν στη δη­μο­σιο­νο­μι­κή προ­σαρ­μο­γή και πέ­τυ­χαν την εξά­λει­ψη των δί­δυ­μων ελ­λειμ­μά­των. Κα­θυ­στέ­ρη­σαν όμως στην εφαρ­μο­γή των με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων, οι οποί­ες, αν είχαν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί από την αρχή, θα είχαν πε­ριο­ρί­σει το βάθος και το εύρος της ύφε­σης. Σε αυτόν τον τομέα πρέ­πει να δοθεί σή­με­ρα η με­γα­λύ­τε­ρη έμ­φα­ση. Ει­δι­κό­τε­ρα, στα δί­κτυα και τις υπη­ρε­σί­ες (με­τα­φο­ρές, ενέρ­γεια, τη­λε­πι­κοι­νω­νί­ες, εμπό­ριο) πρέ­πει να αρ­θούν οι πε­ριο­ρι­σμοί και να απλο­ποι­η­θούν οι κα­νο­νι­στι­κές ρυθ­μί­σεις που υπο­νο­μεύ­ουν τον αντα­γω­νι­σμό.

Στην αγορά ερ­γα­σί­ας, έμ­φα­ση πρέ­πει να δοθεί στη δη­μιουρ­γία ενός πλαι­σί­ου για την εν­θάρ­ρυν­ση της μα­θη­τεί­ας και της επαγ­γελ­μα­τι­κής κα­τάρ­τι­σης, την κα­τα­πο­λέ­μη­ση της αδή­λω­της ερ­γα­σί­ας και την απλού­στευ­ση και τον εξορ­θο­λο­γι­σμό της ισχύ­ου­σας ερ­γα­τι­κής νο­μο­θε­σί­ας μέσω της κω­δι­κο­ποί­η­σής της σε έναν Κώ­δι­κα Ερ­γα­τι­κής Νο­μο­θε­σί­ας. Τέλος, στη δη­μό­σια διοί­κη­ση απαι­τεί­ται η εφαρ­μο­γή ενός προ­γράμ­μα­τος με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων με σκοπό τον εκ­συγ­χρο­νι­σμό και την απο­κομ­μα­τι­κο­ποί­η­σή της. Συ­γκε­κρι­μέ­να βή­μα­τα πρέ­πει να γί­νουν όσον αφορά την απλο­ποί­η­ση των δια­δι­κα­σιών και την αξιο­λό­γη­ση των δομών, τη χρήση σύγ­χρο­νων τε­χνο­λο­γιών, τη βελ­τι­στο­ποί­η­ση των αν­θρώ­πι­νων πόρων και την ενί­σχυ­ση της δια­φά­νειας και της λο­γο­δο­σί­ας.

3. Ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις και αξιο­ποί­η­ση της δη­μό­σιας πε­ριου­σί­ας

Η Τρά­πε­ζα της Ελ­λά­δος εκτι­μά ότι στον τομέα αυτόν υπάρ­χουν με­γά­λες δυ­να­τό­τη­τες, που θα μπο­ρού­σαν να απο­φέ­ρουν πολύ με­γα­λύ­τε­ρα έσοδα από αυτά που έχουν τεθεί ως πο­σο­τι­κοί στό­χοι. Η ακί­νη­τη πε­ριου­σία του Δη­μο­σί­ου, εάν αξιο­ποι­η­θεί σωστά μέσω της ανα­βάθ­μι­σης των χρή­σε­ων γης και με από­λυ­το σε­βα­σμό στο πε­ρι­βάλ­λον, μπο­ρεί να προ­σελ­κύ­σει ση­μα­ντι­κές, άμε­σες ξένες επεν­δύ­σεις.

4. Συ­νέ­χι­ση της προ­σαρ­μο­γής στους το­μείς των οι­κο­νο­μι­κών της γε­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης και του συ­στή­μα­τος κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, με επα­να­κα­θο­ρι­σμό του μείγ­μα­τος των μέσων οι­κο­νο­μι­κής πο­λι­τι­κής

Η ανα­θε­ώ­ρη­ση προς τα κάτω, που έχει ήδη επι­τευ­χθεί για το στόχο του τε­λι­κού πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος του 2018 (3,5% του ΑΕΠ), συ­ντε­λεί στην απε­λευ­θέ­ρω­ση πόρων, οι οποί­οι μπο­ρούν να διο­χε­τευ­θούν στην πραγ­μα­τι­κή οι­κο­νο­μία. Ωστό­σο, το ακο­λου­θού­με­νο μείγ­μα μέσων οι­κο­νο­μι­κής πο­λι­τι­κής, που απο­σκο­πεί τόσο στην κά­λυ­ψη του ενα­πο­μέ­νο­ντος δη­μο­σιο­νο­μι­κού κενού όσο και στην επί­τευ­ξη βιω­σι­μό­τη­τας του συ­στή­μα­τος κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, πρέ­πει να γίνει πε­ρισ­σό­τε­ρο ανα­πτυ­ξια­κό. Θα πρέ­πει, δη­λα­δή, να εστιά­σει κυ­ρί­ως στη μεί­ω­ση των μη επεν­δυ­τι­κών δα­πα­νών του Δη­μο­σί­ου και στην αύ­ξη­ση της πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας. Η έως τώρα έμ­φα­ση στην αύ­ξη­ση των φο­ρο­λο­γι­κών συ­ντε­λε­στών επί των ει­σο­δη­μά­των από ερ­γα­σία και των κερ­δών των επι­χει­ρή­σε­ων, καθώς και των ασφα­λι­στι­κών ει­σφο­ρών, ενι­σχύ­ει τα κί­νη­τρα για φο­ρο­δια­φυ­γή και ει­σφο­ρο­δια­φυ­γή και εν­θαρ­ρύ­νει την αδή­λω­τη ερ­γα­σία, εξα­σθε­νί­ζει τα αντα­γω­νι­στι­κά πλε­ο­νε­κτή­μα­τα των ελ­λη­νι­κών επι­χει­ρή­σε­ων και απο­τρέ­πει προ­σπά­θειες για δη­μιουρ­γία νέων θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας. Με τον τρόπο αυτό, όποια βελ­τί­ω­ση του δη­μο­σιο­νο­μι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος αυ­το­α­ναι­ρεί­ται, με απο­τέ­λε­σμα να μην επι­τυγ­χά­νε­ται μό­νι­μη μεί­ω­ση του λόγου χρέ­ους προς ΑΕΠ. Αντί­θε­τα, ο εξορ­θο­λο­γι­σμός των δομών του κρά­τους, η αξιο­λό­γη­ση, συγ­χώ­νευ­ση και μεί­ω­ση των 1800 πε­ρί­που νο­μι­κών προ­σώ­πων δη­μο­σί­ου δι­καί­ου, η κα­τάρ­γη­ση ποι­κί­λων εξαι­ρέ­σε­ων από τις γε­νι­κές δια­τά­ξεις φο­ρο­λο­γί­ας για ορι­σμέ­νες ομά­δες φο­ρο­λο­γου­μέ­νων, η κα­τάρ­γη­ση ποι­κί­λων εξαι­ρέ­σε­ων από τις γε­νι­κές δια­τά­ξεις της ασφα­λι­στι­κής νο­μο­θε­σί­ας, ο επα­να­σχε­δια­σμός του κα­θε­στώ­τος των αυ­το­τε­λών πόρων για την το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση με στόχο την άρση των αντι­κι­νή­τρων στην εξοι­κο­νό­μη­ση πόρων, η μεί­ω­ση των φο­ρο­λο­γι­κών δα­πα­νών, ο πε­ριο­ρι­σμός των μη επεν­δυ­τι­κών δα­πα­νών, η κα­λύ­τε­ρη στό­χευ­ση των κοι­νω­νι­κών δα­πα­νών με στόχο την άρση της με­ρο­λη­ψί­ας κατά της νέας γε­νιάς που υπάρ­χει σή­με­ρα, και η ενί­σχυ­ση της κι­νη­τι­κό­τη­τας του αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού του κρά­τους από το­μείς με πλε­ο­νά­ζον προ­σω­πι­κό προς το­μείς ελ­λειμ­μα­τι­κούς σε προ­σω­πι­κό, συ­νι­στούν πε­ρισ­σό­τε­ρο απο­δο­τι­κά μέσα οι­κο­νο­μι­κής πο­λι­τι­κής για την κά­λυ­ψη του ενα­πο­μέ­νο­ντος δη­μο­σιο­νο­μι­κού κενού.

5. Εν­θάρ­ρυν­ση των επι­χει­ρη­μα­τι­κών επεν­δύ­σε­ων και προ­στα­σία των επεν­δυ­τών

Το φαι­νό­με­νο της επεν­δυ­τι­κής αδρά­νειας στην Ελ­λά­δα βρί­σκε­ται σε πλήρη εξέ­λι­ξη. Με­τα­ξύ 2007 και 2014, η συ­νο­λι­κή επεν­δυ­τι­κή δα­πά­νη ως πο­σο­στό του ΑΕΠ μειώ­θη­κε στο μισό. Η αναι­μι­κή ζή­τη­ση, η πο­λι­τι­κή και οι­κο­νο­μι­κή αβε­βαιό­τη­τα, καθώς και οι ση­μα­ντι­κές χρη­μα­το­δο­τι­κές δυ­σχέ­ρειες ήταν οι πα­ρά­γο­ντες που συ­νέ­βα­λαν στη δια­δι­κα­σία απο­ε­πέν­δυ­σης. Η τα­χεία ανά­τα­ξη της επι­χει­ρη­μα­τι­κής επεν­δυ­τι­κής δα­πά­νης θε­ω­ρεί­ται πα­ρά­γο­ντας-κλει­δί για τη δια­τη­ρή­σι­μη ανά­πτυ­ξη.

6. Αύ­ξη­ση των εξα­γω­γών

Η βελ­τί­ω­ση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας, που επι­τεύ­χθη­κε με ση­μα­ντι­κό κοι­νω­νι­κό κό­στος, φαί­νε­ται ότι δεν έχει αξιο­ποι­η­θεί επαρ­κώς. Μαζί με την πα­ρα­τη­ρού­με­νη ενί­σχυ­ση της ευ­ε­λι­ξί­ας της αγο­ράς ερ­γα­σί­ας, απο­τε­λούν ισχυ­ρά κί­νη­τρα για την ανά­λη­ψη επεν­δυ­τι­κών πρω­το­βου­λιών.

7. Κα­τα­πο­λέ­μη­ση της υψη­λής ανερ­γί­ας

Προ­κει­μέ­νου να κα­τα­πο­λε­μη­θεί η υψηλή ανερ­γία, ιδιαί­τε­ρα η μα­κρο­χρό­νια ανερ­γία, και η ανερ­γία των νέων, κρί­νε­ται απα­ραί­τη­τη η συ­νε­χής βελ­τί­ω­ση και επέ­κτα­ση των ενερ­γη­τι­κών πο­λι­τι­κών για την απα­σχό­λη­ση και των προ­γραμ­μά­των κα­τάρ­τι­σης, με πα­ράλ­λη­λη αύ­ξη­ση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των δρά­σε­ων αυτών.

8. Με­ταρ­ρύθ­μι­ση στην παι­δεία

Ο δρό­μος της ανά­πτυ­ξης οριο­θε­τεί­ται από τη γνώση, την έρευ­να, την και­νο­το­μία και τη διά βίου μά­θη­ση. Η έξο­δος της ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας από την κρίση συ­ντε­λεί­ται μόνο μέσω της δη­μιουρ­γί­ας μιας κοι­νω­νί­ας δη­μιουρ­γι­κών πο­λι­τών, ικα­νής να προ­στα­τεύ­σει και να βελ­τιώ­σει το από­θε­μα του αν­θρώ­πι­νου κε­φα­λαί­ου της.

9. Ανά­σχε­ση της φυγής αν­θρώ­πι­νου κε­φα­λαί­ου

Για την ανα­στρο­φή της με­γά­λης φυγής των νέων επι­στη­μό­νων στο εξω­τε­ρι­κό, η ελ­λη­νι­κή πο­λι­τεία πρέ­πει να λάβει μέτρα που στο­χεύ­ουν: (α) στον επα­να­κα­θο­ρι­σμό των μορ­φών επι­στη­μο­νι­κής και επαγ­γελ­μα­τι­κής εξει­δί­κευ­σης, ώστε να αντι­στοι­χι­στούν κα­λύ­τε­ρα οι δε­ξιό­τη­τες των νέων επι­στη­μό­νων με τη ζή­τη­ση της αγο­ράς, (β) στη στή­ρι­ξη των δρά­σε­ων νε­ο­φυούς επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, (γ) στην κα­τα­πο­λέ­μη­ση της με­τριο­κρα­τί­ας, της αδια­φά­νειας στην επι­λο­γή και του νε­πο­τι­σμού, (δ) στην προ­ώ­θη­ση της αρι­στεί­ας, (ε) στην επέ­κτα­ση του θε­σμού της μα­θη­τεί­ας και της πρα­κτι­κής άσκη­σης και (στ) στη δη­μιουρ­γία ενός πε­ρι­βάλ­λο­ντος φι­λι­κού προς την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα.

10. Στή­ρι­ξη της κοι­νω­νι­κής συ­νο­χής και κα­τα­πο­λέ­μη­ση της φτώ­χειας

Προ­ϋ­πό­θε­ση για τη δια­τη­ρή­σι­μη ανά­πτυ­ξη είναι η εξα­σφά­λι­ση της κοι­νω­νι­κής συ­νο­χής, η οποία σή­με­ρα απει­λεί­ται από την αύ­ξη­ση της φτώ­χειας και της ανι­σο­κα­τα­νο­μής του ει­σο­δή­μα­τος και από τον κοι­νω­νι­κό απο­κλει­σμό ση­μα­ντι­κών τμη­μά­των του πλη­θυ­σμού.

euro2day.gr