Η χρυσή δεκαετία του ελληνικού τουρισμού – Πώς φτάσαμε σε 37,7 εκατ. αφίξεις

Ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός δια­κρί­νε­ται μεταξύ όλων των αντα­γω­νι­στών του και σημειώ­νει αλλε­πάλ­ληλα ρεκόρ την τελευ­ταία δεκα­ε­τία τόσο λόγω της ανόδου της διε­θνούς ζήτησης για ταξίδια, όσο και της ουσια­στι­κής ενί­σχυ­σης της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της χώρας. Με αυτόν τον τρόπο το 2025 οδεύει προς ακόμη ένα ιστο­ρικό υψηλό επίπεδο αφίξεων, προ­σελ­κύ­ο­ντας περισ­σό­τε­ρους από 37 εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες το 2025.

Ωστόσο, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός βρί­σκε­ται σε σημείο καμπής, καθώς στρα­τη­γι­κές ώριμων προ­ο­ρι­σμών πλη­σιά­ζουν τα όριά τους και νέες πηγές αντα­γω­νι­σμού ανα­δύ­ο­νται, σύμφωνα με νέα μελέτη της Διεύ­θυν­σης Οικο­νο­μι­κής Ανά­λυ­σης της Εθνικής Τρά­πε­ζας. Για τους οικο­νο­μο­λό­γους της Εθνικής, η μετου­σί­ωση της ισχυρής ζήτησης σε δια­τη­ρή­σιμη οικο­νο­μική αξία και ανθε­κτι­κό­τητα απαιτεί οργα­νω­μένη προ­σπά­θεια σε δύο άξονες:

Πρώτον, να προ­χω­ρή­σει η ανά­δειξη των «κρυμ­μέ­νων θησαυ­ρών» της χώρας με προ­ώ­θηση εναλ­λα­κτι­κών προ­ο­ρι­σμών, δεδο­μέ­νου ότι επί του παρό­ντος τα ελλη­νικά νησιά απορ­ρο­φούν σχεδόν το 50% των αφίξεων, ενώ καλύ­πτουν μόλις το 15% της έκτασης της χώρας.

Δεύ­τε­ρον, να επα­νέλ­θουν και πάλι οι επεν­δύ­σεις σε βασικές υπο­δο­μές στα προ κρίσης επίπεδα –καθώς κατά την τελευ­ταία πεντα­ε­τία παρα­μέ­νουν 8% χαμη­λό­τερα– ώστε να συμ­βα­δί­σουν με την του­ρι­στική επεν­δυ­τική δυνα­μική, η οποία είναι 14% υψη­λό­τερα από τα προ κρίσης επίπεδα. «Αυτό θα απο­δεί­ξει την ικα­νό­τητά μας ως χώρα να δια­χει­ρι­στούμε την ίδια μας την επι­τυ­χία», σημειώ­νουν οι συντά­κτες της μελέτης. Αξιο­λο­γώ­ντας τη χρονιά που κλείνει, η μελέτη σημειώ­νει πως αν και η σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα στη Σαντο­ρίνη λει­τούρ­γησε συσταλ­τικά για το πρώτο εξάμηνο του 2025 (+0,6%), η δυνα­μική του κλάδου επι­βε­βαί­ωσε την ισχυρή διαρ­θρω­τική τάση της με μια κάθετη άνοδο στο δεύτερο εξάμηνο (+7%). Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι ότι αυτή η δυνα­μική δεν δείχνει σημεία εξά­ντλη­σης, καθώς οι αερο­πο­ρι­κές κρα­τή­σεις για το πρώτο τρίμηνο του 2026 κινού­νται 10% υψη­λό­τερα από την αντί­στοιχη περίοδο του 2025.

Οι αιτίες της υπε­ρα­πό­δο­σης

Με τον ελλη­νικό του­ρι­σμό να κατα­γρά­φει συνεχή ρεκόρ αφίξεων από τα μέσα της προη­γού­με­νης δεκα­ε­τίας (εξαι­ρώ­ντας την παν­δη­μία), το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσον απο­τε­λεί πραγ­μα­τική επι­τυ­χία της χώρας και κατά πόσον αντα­να­κλά τη μεγέ­θυνση της παγκό­σμιας του­ρι­στι­κής αγοράς. Τα δεδο­μένα δίνουν ξεκά­θαρη απά­ντηση: η αύξηση των διεθνών αφίξεων στην Ελλάδα κατά περίπου 13 εκα­τομ­μύ­ρια την τελευ­ταία δεκα­ε­τία δεν οφεί­λε­ται σε μόνο έναν παρά­γο­ντα. Περίπου το 40% της ανόδου προήλθε από τη συνο­λική μεγέ­θυνση της παγκό­σμιας του­ρι­στι­κής αγοράς (+25% στη δεκα­ε­τία), η οποία δημιούρ­γησε ευνοϊ­κές συν­θή­κες για όλους τους προ­ο­ρι­σμούς. Ενα επι­πλέον 20% συν­δέ­ε­ται με τη μετα­τό­πιση της διε­θνούς ζήτησης προς τη «γει­το­νιά» μας (την ευρύ­τερη περιοχή Ευρώπης – Μεσο­γείου), η οποία ενί­σχυσε τη θέση της στον παγκό­σμιο του­ρι­στικό χάρτη (από 45% σε 49%). Το υπό­λοιπο 40%, ωστόσο, απο­τε­λεί καθαρό κέρδος της Ελλάδας, καθώς αντα­να­κλά την ενί­σχυση του μερι­δίου της έναντι των άμεσων αντα­γω­νι­στών μέσα στη «γει­το­νιά» μας. Για την Εθνική λοιπόν οι υψηλές επι­δό­σεις του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού απο­τε­λούν συν­δυα­στικό απο­τέ­λε­σμα των ευνοϊ­κών διεθνών τάσεων και της βελ­τί­ω­σης της αντα­γω­νι­στι­κής θέσης της – με την Ελλάδα να κατα­τάσ­σε­ται στην πρώτη πεντάδα των χωρών της περι­φέ­ρειας με το μεγα­λύ­τερο κέρδος μερι­δίου την τελευ­ταία 10ετία. Το μερίδιό της στον παγκό­σμιο του­ρι­σμό αγγίζει το 2,5% το 2025 από 2% το 2016.

Η «γει­το­νιά» μας αλλάζει

Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι και το γεγονός πως αυτή η επι­τυ­χία, σύμφωνα πάντοτε με τη μελέτη της Εθνικής Τρά­πε­ζας, εκτυ­λίσ­σε­ται σε μια του­ρι­στική «γει­το­νιά» που αλλάζει. Στη βόρεια Μεσό­γειο, η Τουρκία και η Αλβανία κινού­νται επι­θε­τικά, κατα­γρά­φο­ντας σημα­ντι­κές ανόδους μερι­δίου στην περι­φε­ρειακή αγορά (+3 και +0,8 ποσο­στιαίες μονάδες, αντί­στοιχα, την τελευ­ταία δεκα­ε­τία).

Στη νότια Μεσό­γειο, η Αίγυ­πτος, η Τυνησία και το Μαρόκο επα­νεμ­φα­νί­ζο­νται δυνα­μικά αυξά­νο­ντας το αθροι­στικό μερίδιό τους στην περι­φε­ρειακή αγορά μας κατά 2 ποσο­στιαίες μονάδες, καθώς αξιο­ποιούν τις αντα­γω­νι­στι­κές τιμές, τον χαμη­λό­τερο κορεσμό και τη βελ­τιω­μένη γεω­πο­λι­τική στα­θε­ρό­τητα.

Παράλ­ληλα, ώριμοι ευρω­παϊ­κοί προ­ο­ρι­σμοί (όπως το Ηνωμένο Βασί­λειο και η Γαλλία) καθώς και παρα­δο­σια­κοί μεσο­γεια­κοί προ­ο­ρι­σμοί (όπως η Ιταλία και η Ισπανία) χάνουν έδαφος (με αθροι­στική απώλεια των τεσ­σά­ρων χωρών 3 ποσο­στιαίες μονάδες) – δεί­χνο­ντας ότι πλη­σιά­ζουν τα φυσικά όρια της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξής τους με τους όρους των προη­γού­με­νων δεκα­ε­τιών.

Η Εθνική Τράπεζα κατα­λή­γει στο ότι η υπε­ρα­πό­δοση της Ελλάδας δεν ήταν τυχαία. Στη­ρί­χθηκε σε διαρ­θρω­τικά θεμέλια – κυρίως ανα­βάθ­μιση ποιό­τη­τας ξενο­δο­χείων και ενί­σχυση αερο­πο­ρι­κών συν­δέ­σεων. Ομως «σε μια αντα­γω­νι­στική του­ρι­στική γει­το­νιά και με νέες τάσεις ζήτησης να ανα­δύ­ο­νται, κερ­δι­σμέ­νοι θα είναι όσοι κατα­φέ­ρουν να αντα­πο­κρι­θούν με ταχύ­τητα και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα», σημειώ­νει. Και παρα­πέ­μπει στην αξιο­ποί­ηση των ευκαι­ριών από τις ώριμες μακρι­νές αγορές, όπως οι ΗΠΑ, και τις ανα­δυό­με­νες, όπως η Ινδία, και στην άμβλυνση της επο­χι­κό­τη­τας του του­ρι­σμού, που για την ώρα στην Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να είναι επι­κε­ντρω­μέ­νος στους κυρίως καλο­και­ρι­νούς μήνες.

Πηγή: moneyreview.gr