Ολόκληρη η έκθεση του υπουργείου Εργασίας για τη μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος – Τα βασικά σημεία της

Σύμφωνα τον υπουργό Εργα­σίας Γιάννη Βρούτση, το νέο σύστημα είναι το πιο απλό που υπήρξε ποτέ, καθώς απο­συν­δέει τις εισφο­ρές από τα χρόνια εργα­σίας, αλλά και το εισό­δημα ώστε πλέον το ασφα­λι­στικό να μην είναι φορο­λο­γικό. Ο κάθε ασφα­λι­σμέ­νος θα επι­λέ­γει ελεύ­θερα το επίπεδο εισφο­ρών που θα πλη­ρώ­νει και αντί­στοιχα, τη μελ­λο­ντική σύνταξη του.

Τα βασικά σημεία της έκθεσης είναι τα εξής:

1. Οι εισφο­ρές υγείας προ­σαυ­ξά­νο­νται έως και το δεύτερο επίπεδο και παρα­μέ­νουν στα­θε­ρές για όλα τα επόμενα επίπεδα, προ­κει­μέ­νου να υπάρξει κίνητρο επι­λο­γής των υψη­λό­τε­ρων επι­πέ­δων εισφο­ρών.
2. Θεσπί­ζο­νται έξι επίπεδα εισφο­ρών. Το κατώ­τατο επίπεδο εισφο­ρών κύριας σύντα­ξης καθο­ρί­ζε­ται σε ύψος ώστε η συνο­λική παροχή κύριας σύντα­ξης για 30 έτη ασφά­λι­σης, να δια­σφα­λί­ζει επίπεδο αξιο­πρε­πούς δια­βί­ω­σης και επαρ­κούς αντα­πο­δο­τι­κό­τη­τας.
3. Οι εισφο­ρές κύριας σύντα­ξης προ­σαυ­ξά­νο­νται έως και το έκτο επίπεδο. Το ύψος εισφο­ράς κύριας σύντα­ξης στο έκτο επίπεδο (500,25 ευρώ) αντι­στοι­χεί στο ύψος της μέγι­στης εισφο­ράς που θα κατα­βά­λει ο εργα­ζό­με­νος μισθω­τός όταν ο κατώ­τα­τος μισθός ανέλθει στα 750 ευρώ (750 Χ10 Χ 6,67%= 500,25 ευρώ).
4. Οι εισφο­ρές υγείας προ­σαυ­ξά­νο­νται έως και το δεύτερο επίπεδο και παρα­μέ­νουν στα­θε­ρές για όλα τα επόμενα επίπεδα, προ­κει­μέ­νου να υπάρξει κίνητρο επι­λο­γής των υψη­λό­τε­ρων επι­πέ­δων εισφο­ρών.
5. Ο κάθε ασφα­λι­σμέ­νος (άνω των πέντε ετών ασφά­λι­σης) επι­λέ­γει ελεύ­θερα το Δεκέμ­βριο του έτους ν, το επίπεδο των εισφο­ρών του για το έτος ν 1. Η επιλογή του επι­πέ­δου των εισφο­ρών καθο­ρί­ζει και το επίπεδο των συντά­ξι­μων απο­δο­χών και της μελ­λο­ντι­κής σύντα­ξης.
6. Για τους νέους ασφα­λι­σμέ­νους (έως πέντε έτη ασφά­λι­σης) θεσπί­ζε­ται χαμη­λό­τερο επίπεδο εισφο­ρών.
7. Το ύψος της παροχής υπο­λο­γί­ζε­ται με τους ίδιους κανόνες που εφαρ­μό­ζο­νται για τους μισθω­τούς. Ως συντά­ξι­μες απο­δο­χές ορί­ζε­ται το ποσό που αντι­στοι­χεί στο ασφα­λι­στέο μηνιαίο εισό­δημα που προ­κύ­πτει εκλαμ­βά­νο­ντας το ποσό που κατα­βάλ­λε­ται για κάθε μήνα ασφά­λι­σης ως μηνιαία εισφορά ύψους 20%. Για ασφα­λι­σμέ­νους στον π.ΟΓΑ ισχύουν μετα­βα­τι­κές δια­τά­ξεις.
8. Οι εισφο­ρές προ­σαυ­ξά­νο­νται ετησίως με βάση συντε­λε­στή που δια­μορ­φώ­νε­ται κατά 50% από το ποσοστό μετα­βο­λής του ΑΕΠ και κατά 50% από το ποσοστό μετα­βο­λής του γενικού Δείκτη Τιμών Κατα­να­λωτή, του προη­γού­με­νου έτους. Ο υπόψη συντε­λε­στής δεν δύναται να είναι μικρό­τε­ρος από την ετήσια μετα­βολή του Δείκτη Τιμών Κατα­να­λωτή ούτε μικρό­τε­ρος του μηδενός.
9. Για τους ασφα­λι­σμέ­νους στον π.ΟΓΑ τα ασφά­λι­στρα είναι χαμη­λό­τερα από αυτά των ασφα­λι­σμέ­νων στον π. ΕΤΑΑ, π.ΟΑΕΕ, ενώ προ­βλέ­πε­ται στα­διακή αύξηση του ασφα­λί­στρου κύριας σύντα­ξης έως την 1.1.2022.

Οι νέες εισφο­ρές για ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους

Η υπο­λο­γι­ζό­μενη συνο­λική κύρια σύνταξη (λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τα ποσοστά ανα­πλή­ρω­σης του ν.4387/2016 και συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας την εθνική σύνταξη) που αντι­στοι­χεί στην κατώ­τατη ασφα­λι­στέα βάση για χρόνο ασφά­λι­σης 30 ετών, ισούται με 588,37 ευρώ. Το συνο­λικό ποσοστό ανα­πλή­ρω­σης (εθνική αντα­πο­δο­τική σύνταξη) ισούται με 75,92%.

Για την τεκ­μη­ρί­ωση ότι το ανωτέρω επίπεδο σύντα­ξης εξα­σφα­λί­ζει «επίπεδο αξιο­πρε­πούς δια­βί­ω­σης», όχι μόνο ως όρος της φυσικής υπό­στα­σης (δια­τροφή, ένδυση κλπ) αλλά και της συμ­με­το­χής στην κοι­νω­νική ζωή της χώρας, καθώς και για την αντα­πο­δο­τι­κό­τητα του συστή­μα­τος εκπο­νεί­ται μελέτη από το Οικο­νο­μικό Πανε­πι­στή­μιο.

Τι ισχύει για την επι­κου­ρική ασφά­λιση

Σύμφωνα με την έκθεση, το σύστημα νοητής κεφα­λαιο­ποί­η­σης που εισή­χθηκε και ισχύει σήμερα στην επι­κου­ρική ασφά­λιση δια­σφα­λί­ζει τη βιω­σι­μό­τητα του συστή­μα­τος και την οικο­νο­μική ισορ­ρο­πία του Ταμείου. Σύμφωνα με την ανα­λο­γι­στική μελέτη που ολο­κλη­ρώ­νε­ται, η βιω­σι­μό­τητα του συστή­μα­τος εξα­σφα­λί­ζε­ται ακόμη και μετά τη συμ­μόρ­φωση με τις πρό­σφα­τες απο­φά­σεις της Ολο­μέ­λειας του ΣτΕ, δηλαδή μετά την ακύρωση της μείωσης των επι­κου­ρι­κών συντά­ξεων που απο­φα­σί­στηκε το 2016 (στις περι­πτώ­σεις που το άθροι­σμα κύριας και επι­κου­ρι­κής υπε­ρέ­βαινε τα 1.300 ευρώ).

Από τα στοι­χεία ειδο­ποι­η­τη­ρίων μηνός Σεπτεμ­βρίου 2019 της ΗΔΙΚΑ, το σύνολο των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών που είναι ασφα­λι­σμέ­νοι για επι­κου­ρική ασφά­λιση είναι 144.288 άτομα.

Οι βασικοί άξονες για την προ­τει­νό­μενη ανα­μόρ­φωση του συστή­μα­τος των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών για την επι­κου­ρική ασφά­λιση των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών, είναι οι εξής:

– Απο­σύν­δεση του υπο­λο­γι­σμού της εισφο­ράς από τον κατώ­τατο βασικό μισθό άγαμου μισθω­τού.

– Θέσπιση τριών επι­πέ­δων εισφο­ρών. Το κατώ­τατο επίπεδο εισφο­ρών επι­κου­ρι­κής σύντα­ξης αντι­στοι­χεί στο ύψος των εισφο­ρών που ισχύει με βάση τις δια­τά­ξεις του Ν.4387/2016.

– Παροχή ελευ­θε­ρίας επι­λο­γής του επι­πέ­δου των εισφο­ρών από τους ίδιους τους ασφα­λι­σμέ­νους με βάση την εισφο­ρο­δο­τική τους ικα­νό­τητα.

– Ο υπο­λο­γι­σμός των παροχών δεν δια­φο­ρο­ποιεί­ται.

– Οι εισφο­ρές προ­σαυ­ξά­νο­νται ετησίως με βάση συντε­λε­στή που δια­μορ­φώ­νε­ται κατά 50% από το ποσοστό μετα­βο­λής του ΑΕΠ και κατά 50% από το ποσοστό μετα­βο­λής του γενικού Δείκτη Τιμών Κατα­να­λωτή του προη­γού­με­νου έτους. Ο υπόψη συντε­λε­στής δεν δύναται να είναι μικρό­τε­ρος από την ετήσια μετα­βολή του Δείκτη Τιμών Κατα­να­λωτή ούτε μικρό­τε­ρος του μηδενός.

Λόγω της ήδη νομο­θε­τη­μέ­νης μείωσης των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών επι­κου­ρι­κής σύντα­ξης από 1/06/2022, το ύψος των μηνιαίων εισφο­ρών δια­φο­ρο­ποιεί­ται από 1/01/2020 έως 30/05/2022 και μετά την ημε­ρο­μη­νία αυτή. Λαμ­βά­νο­ντας μάλιστα υπόψη ότι δεν μετα­βάλ­λε­ται το ύψος της κατώ­τα­της μηνιαίας εισφο­ράς υπέρ επι­κου­ρι­κής ασφά­λι­σης, η προ­τει­νό­μενη ανα­μόρ­φωση εκτι­μά­ται ως δημο­σιο­νο­μικά ουδέ­τερη, σύμφωνα με την έκθεση.

Από τα στοι­χεία ειδο­ποι­η­τη­ρίων μηνός Σεπτεμ­βρίου 2019 της ΗΔΙΚΑ, το σύνολο των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών που είναι ασφα­λι­σμέ­νοι για εφάπαξ παροχή, είναι 163.436 άτομα. Οι νέες κλί­μα­κες εισφο­ρών είναι οι εξής:

Οι νέες εισφο­ρές για τους αγρότες

Τι πλη­ρώ­νουν σήμερα οι μη μισθω­τοί

Σύμφωνα με την έκθεση, όσον αφορά την κατα­νομή των ασφα­λι­σμέ­νων (στο πρώην ΕΤΑΑ και πρώην ΟΑΕΕ) ως προς την κλίμακα του εισφο­ρο­δο­τη­θέ­ντος εισο­δή­μα­τος, για το έτος 2018 προ­κύ­πτει ότι το 79,29% αυτών εισφο­ρο­δο­τεί­ται στο κατώ­τατο εισό­δημα (ετήσιο φορο­λο­γη­τέο εισό­δημα 7.033 ευρώ), το δε 87,17% σε ετήσιο φορο­λο­γη­τέο εισό­δημα 12.032 ευρώ.

Αντι­στοί­χως, το 81,42% των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών ασφα­λι­σμέ­νων στον πρώην ΟΓΑ εισφο­ρο­δο­τή­θηκε για το έτος 2018 στο κατώ­τατο εισό­δημα των 4.923 ευρώ ετησίως ενώ το 95,66% αυτών εισφο­ρο­δο­τή­θηκε για ετήσιο εισό­δημα έως 10.022 ευρώ.

Οι εισφο­ρές που εισπρά­χθη­καν από την εφαρ­μογή του νέου συστή­μα­τος εισφο­ρο­δό­τη­σης το 2018 σε σχέση με τις αντί­στοι­χες εισφο­ρές που εισπρά­χθη­καν το 2016 είναι μειω­μέ­νες κατά 409 εκ ευρώ, χωρίς μάλιστα να έχουν συνυ­πο­λο­γι­στεί τα ποσά που επε­στρά­φη­σαν στους ασφα­λι­σμέ­νους από τις ετήσιες εκκα­θα­ρί­σεις και χωρίς να υπάρχει δια­φο­ρο­ποί­ηση του αριθμού των ασφα­λι­σμέ­νων.

Από τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία στην ΗΔΙΚΑ, προ­κύ­πτει, ότι το ποσοστό των ασφα­λι­σμέ­νων στο πρώην ΕΤΑΑ, ΟΑΕΕ, των οποίων το εισφο­ρο­δο­τη­θέν εισό­δημα που εμπί­πτει στα όρια του κατώ­τα­του ύψους αυξή­θηκε την περίοδο από το 2015 έως το 2018 (από 79,20% το 2015 σε 81,04% το 2018), ενδε­χο­μέ­νως λόγω από­κρυ­ψης εισο­δη­μά­των για την αποφυγή κατα­βο­λής υψη­λό­τε­ρων των κατώ­τα­των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών.