B. Kορκίδης: «Πρέπει να αποφύγουμε με κάθε τρόπο ένα δεύτερο καταστροφικό lockdown»

«Η παν­δη­μία απο­τε­λεί μία ασύμ­με­τρη απει­λή» δη­λώ­νει σή­με­ρα στην «δ» ο πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού και Βιο­μη­χα­νι­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Πει­ραιώς, του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Επι­με­λη­τη­ρια­κού Συμ­βου­λί­ου Ατ­τι­κής και επί σει­ράν ετών πρό­ε­δρος της ΕΣΕΕ, κ. Βα­σί­λης Κορ­κί­δης.

Επι­πλέ­ον, εκτι­μά ότι η αξιο­ποί­η­ση όλων των δια­θέ­σι­μων ερ­γα­λεί­ων για την χρη­μα­το­δο­τι­κή στή­ρι­ξη των μι­κρο­με­σαί­ων επι­χει­ρή­σε­ων με κε­φά­λαιο κί­νη­σης συμ­βάλ­λει θε­τι­κά όχι μόνο στο κα­θα­ρά οι­κο­νο­μι­κό κομ­μά­τι, αλλά και στο ψυ­χο­λο­γι­κό καθώς οι μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις, αντι­με­τω­πί­ζουν πολλά προ­βλή­μα­τα στην πρό­σβα­σή τους σε χρη­μα­το­δο­τι­κές πηγές ενώ ξε­κα­θα­ρί­ζει ότι «πρέ­πει να απο­φύ­γου­με ένα δεύ­τε­ρο κα­τα­στρο­φι­κό lockdown καθώς, μέχρι σή­με­ρα καμία οι­κο­νο­μία ανά τον κόσμο δεν έχει ανα­κάμ­ψει….»

• Κύριε Κορ­κί­δη, να ξε­κι­νή­σου­με από την κρίση που επέ­φε­ρε στην οι­κο­νο­μία η παν­δη­μία του κο­ρω­νοϊ­ού και να σας ρω­τή­σω, ποια είναι η κα­τά­στα­ση στην αγορά μέχρι αυτή την πε­ρί­ο­δο, που βρι­σκό­μα­στε στα μέσα του Οκτώ­βρη;

Η απο­τύ­πω­ση των στοι­χεί­ων για την κί­νη­ση της αγο­ράς δεί­χνει με την σκλη­ρή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα των αριθ­μών μια ει­κό­να κάθε άλλο παρά ευ­χά­ρι­στη. Η νέα έξαρ­ση του κο­ρω­νοϊ­ού σε Ελ­λά­δα και Ευ­ρώ­πη, δυ­σχε­ραί­νει τη κα­τά­στα­ση στην ελ­λη­νι­κή αγορά και συ­νε­χί­ζει να δο­κι­μά­ζει τις αντο­χές χι­λιά­δων επι­χει­ρή­σε­ων, καθώς ο τζί­ρος τους βαί­νει μειού­με­νος, ενώ οι υπο­χρε­ώ­σεις απέ­να­ντι στο κρά­τος και τις τρά­πε­ζες «τρέ­χουν», αυ­ξά­νο­ντας μέχρι σή­με­ρα λη­ξι­πρό­θε­σμες οφει­λές και «κόκ­κι­να δά­νεια» σε επι­πλέ­ον 26 δις ευρώ. Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ το α’ εξά­μη­νο χά­θη­κε από την αγορά τζί­ρος 22 δις ευρώ, αφού ο κύ­κλος ερ­γα­σιών των 1,4 εκ. επαγ­γελ­μα­τι­κών ΑΦΜ, υπο­χώ­ρη­σε στα 124 δις ευρώ, ένα­ντι των 146 δις ευρώ πέ­ρυ­σι. Ο τζί­ρος «βού­λια­ξε» ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο το οκτά­μη­νο με απώ­λειες 31 δις ευρώ και στα 160 δις από τα 190 δις ευρώ το ίδιο διά­στη­μα πέ­ρυ­σι. Τον φε­τι­νό Αύ­γου­στο για τις επι­χει­ρή­σεις που πλήτ­το­νται από την παν­δη­μία, χά­θη­καν επι­πλέ­ον 4 δις ευρώ από την αγορά, ενώ αντί­στοι­χη υπο­χώ­ρη­ση υπο­λο­γί­ζε­ται για τον Σε­πτέμ­βριο.

Τα στοι­χεία επι­βε­βαιώ­νουν ότι ο κύ­κλος ερ­γα­σιών τον τε­λευ­ταίο μήνα του κα­λο­και­ριού, των εκ­πτώ­σε­ων και δια­κο­πών, ανήλ­θε σε 16,9 δις ευρώ, κα­τα­γρά­φο­ντας μεί­ω­ση 20,1% σε σχέση με τον Αύ­γου­στο 2019, που ήταν 21,2 δις ευρώ. Μά­λι­στα, ο Αύ­γου­στος ήταν χει­ρό­τε­ρος μήνας για τις επι­χει­ρή­σεις σε σχέση με τον Ιού­λιο, που οι επι­χει­ρή­σεις έκα­ναν τζίρο 19,8 δις ευρώ. Τη με­γα­λύ­τε­ρη μεί­ω­ση στον κύκλο ερ­γα­σιών κατά 63,2% τον Αύ­γου­στο πα­ρου­σί­α­σαν οι επι­χει­ρή­σεις του τομέα χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών και ασφα­λι­στι­κών δρα­στη­ριο­τή­των, ενώ ξε­νο­δο­χεία και εστί­α­ση κα­τα­γρά­φουν πτώση 55%.

Για τις 206.000 επι­χει­ρή­σεις που τέ­θη­καν σε ανα­στο­λή λει­τουρ­γί­ας ο κύ­κλος ερ­γα­σιών τον Αύ­γου­στο ανήλ­θε σε 1,49 δις ευρώ, ση­μειώ­νο­ντας μεί­ω­ση 36,8% σε σχέση με τον Αύ­γου­στο 2019, που είχε ανέλ­θει σε 2,36 δις ευρώ. Κα­τάρ­ρευ­ση τζί­ρου σε σύ­γκρι­ση με το πε­ρυ­σι­νό αντί­στοι­χο δί­μη­νο, υπέ­στη­σαν οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις με 395 εκ. τον Ιού­λιο και σχε­δόν 665 εκ. ευρώ τον Αύ­γου­στο. Στο λια­νε­μπό­ριο οι πω­λή­σεις της εκ­πτω­τι­κής πε­ριό­δου του Αυ­γού­στου οι πω­λή­σεις υπο­χώ­ρη­σαν σχε­δόν 30% στα 438 εκ. από τα 568 εκ. ευρώ πέ­ρυ­σι. Πα­ράλ­λη­λα με τον κύκλο ερ­γα­σιών των επι­χει­ρή­σε­ων, ο κο­ρω­νο­ϊ­ός «συρ­ρι­κνώ­νει» τα ει­σο­δή­μα­τα των νοι­κο­κυ­ριών, που παρά τα μέτρα, το οι­κο­γε­νεια­κό ει­σό­δη­μα έχει μειω­θεί από 3% έως 5,5% και κατ´ επέ­κτα­ση η ιδιω­τι­κή κα­τα­νά­λω­ση κατά 6%. Σύμ­φω­να με τη ΤτΕ η ύφεση θα είναι με­γα­λύ­τε­ρη του ανα­με­νό­με­νου και η κα­τά­στα­ση θα επι­δει­νω­θεί πε­ραι­τέ­ρω το δ’ τρί­μη­νο του έτους.

Ως εκ τού­του, θα πρέ­πει το οι­κο­νο­μι­κό επι­τε­λείο της κυ­βέρ­νη­σης με ιδία μέσα, μέχρι την εκτα­μί­ευ­ση των πρώ­των ευ­ρω­παϊ­κών πόρων της τάξης των 13 δις ευρώ, μετά το α’ εξά­μη­νο του 2021, από τα συ­νο­λι­κά 72 δις ευρώ της πε­ριό­δου 2021-27, να δια­χει­ρι­στεί με απο­τε­λε­σμα­τι­κό τρόπο τις πολύ με­γα­λύ­τε­ρες απώ­λειες της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας και της αγο­ράς.

• Εκτι­μά­τε ότι με τα προ­γράμ­μα­τα που έχουν εξαγ­γελ­θεί όπως αυτά που ενι­σχύ­ουν τις ΜμΕ και πολύ μι­κρές επι­χει­ρή­σεις μέσω του ΕΦΕ­ΠΑΕ κ.λπ. θα βοη­θή­σουν την κα­τά­στα­ση;

Σί­γου­ρα η αξιο­ποί­η­ση όλων των δια­θέ­σι­μων ερ­γα­λεί­ων για την χρη­μα­το­δο­τι­κή στή­ρι­ξη των μι­κρο­με­σαί­ων επι­χει­ρή­σε­ων με κε­φά­λαιο κί­νη­σης συμ­βά­λει θε­τι­κά όχι μόνο στο κα­θα­ρά οι­κο­νο­μι­κό κομ­μά­τι, αλλά και στο ψυ­χο­λο­γι­κό καθώς οι μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις, αντι­με­τω­πί­ζουν πολλά προ­βλή­μα­τα στην πρό­σβα­σή τους σε χρη­μα­το­δο­τι­κές πηγές. Έχου­με τρία χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία που μέχρι σή­με­ρα έχουν διο­χε­τεύ­σει 4,9 δις ρευ­στό­τη­τα στις συ­νε­πείς επι­χει­ρή­σεις και μπο­ρούν μέχρι το τέλος του έτους να την αυ­ξή­σουν σε 9,1 δις ευρώ. Η Επι­στρε­πτέα προ­κα­τα­βο­λή είναι η πιο πε­τυ­χη­μέ­νη δράση χρη­μα­το­δό­τη­σης, ακο­λου­θεί το ΤΕΠΙΧ ΙΙ και το Τα­μείο Εγ­γυο­δο­σί­ας. Η 3η φάση της ΕΠ υπο­λο­γί­ζε­ται να χο­ρη­γή­σει σε 100.000 δι­καιού­χους 1 δις ευρώ. Επί­σης θα βοη­θή­σει πολύ το νέο πρό­γραμ­μα ΕΣΠΑ για τις πολύ μι­κρές επι­χει­ρή­σεις, που είναι δια­θέ­σι­μο από όλες τις πε­ρι­φέ­ρειες της Ελ­λά­δας και πα­ρέ­χει ως μη επι­στρε­πτέο κε­φά­λαιο κί­νη­σης το 50 % των εξό­δων της επι­χεί­ρη­σής του 2019, εφό­σον αυτά ήταν με­γα­λύ­τε­ρα των 10.000 €. Στα έξοδα συ­νυ­πο­λο­γί­ζο­νται το κό­στος εμπο­ρευ­μά­των και διά­φο­ρα λει­τουρ­γι­κά έξοδα, κό­στος μι­σθο­δο­σί­ας, ενώ η δυ­να­τό­τη­τα επι­χο­ρή­γη­σης είναι από 5.000 έως 50.000 €.

• Είστε αι­σιό­δο­ξος για το επό­με­νο έτος; Φέτος, οι επι­χει­ρή­σεις ακόμη και στις του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές, κα­τα­γρά­φουν μόνον ζη­μί­ες και κα­θό­λου κέρδη.

Η παν­δη­μία απο­τε­λεί μια «ασύμ­με­τρη απει­λή» Ου­δείς μπο­ρεί στην πα­ρού­σα χρο­νι­κή συ­γκυ­ρία να «μα­ντέ­ψει» την πο­ρεία της και άρα το εύρος των επι­πτώ­σε­ων που μπο­ρεί να επι­φέ­ρει προ­σε­χώς στην πα­γκό­σμια οι­κο­νο­μία. Ωστό­σο το γε­γο­νός ότι η πα­γκό­σμια ια­τρι­κή ερευ­νη­τι­κή κοι­νό­τη­τα ασχο­λεί­ται με την πα­ρα­σκευή εμ­βο­λί­ων, και όχι μόνο, κατά του κο­ρω­νοϊ­ού δι­καιο­λο­γεί μια συ­γκρα­τη­μέ­νη αι­σιο­δο­ξία για την απο­φυ­γή των χει­ρό­τε­ρων σε­να­ρί­ων.

Επει­δή η πε­ρι­πέ­τεια του κο­ρω­νοϊ­ού σε καμία πε­ρί­πτω­ση δεν έχει τε­λειώ­σει, πρέ­πει να δια­φυ­λά­ξου­με όσα με κόπο κα­τα­φέ­ρα­με. Οφεί­λου­με να συ­νε­χί­σου­με να εί­μα­στε προ­σε­κτι­κοί στην εφαρ­μο­γή των προ­λη­πτι­κών μέ­τρων σή­με­ρα, για να απο­φύ­γου­με ένα δεύ­τε­ρο κα­τα­στρο­φι­κό lockdown αύριο. Μέχρι σή­με­ρα καμία οι­κο­νο­μία ανά τον κόσμο δεν έχει ανα­κάμ­ψει, παρά την ολο­κλή­ρω­ση της στα­δια­κής επα­να­λει­τουρ­γί­ας της αγο­ράς της. Όπως επι­βε­βαιώ­νε­ται τόσο τα νοι­κο­κυ­ριά, όσο και οι επι­χει­ρή­σεις θα πα­ρα­μεί­νουν για αρ­κε­τό καιρό προ­σε­κτι­κοί με τις δα­πά­νες τους, έως ότου είναι δια­θέ­σι­μη η θε­ρα­πεία ή ακόμα κα­λύ­τε­ρα ένα εμ­βό­λιο κατά του κο­ρω­ναϊ­ού. Οι οι­κο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις μέχρι σή­με­ρα κο­στο­λο­γού­νται πα­γκο­σμί­ως πάνω από 21 τρις δο­λά­ρια, ενώ εκτι­μά­ται πως θα χρεια­στούν 12 με 18 μήνες για να ανα­πλη­ρω­θούν.

Οι συ­νο­λι­κές ετή­σιες απώ­λειες του κύ­κλου ερ­γα­σιών των επι­χει­ρή­σε­ων στην Ελ­λά­δα εκτι­μώ­νται, μετά και το τε­λευ­ταίο τρί­μη­νο του έτους, να ξε­πε­ρά­σουν τα 35 δις ευρώ. Η κερ­δο­φο­ρία των επι­χει­ρή­σε­ων ανα­μέ­νε­ται επί­σης να μειω­θεί κατά 50%, από τα 14 δις ευρώ πέ­ρυ­σι, στα 7 δις ευρώ φέτος, ενώ υπάρ­χει ένα «κενό ρευ­στό­τη­τας» 33 δις ευρώ. Οι απώ­λειες είναι μέχρι σή­με­ρα τε­ρά­στιες, γι’ αυτό πρέ­πει να εί­μα­στε πολύ προ­σε­κτι­κοί για να απο­φύ­γου­με πάση θυσία ένα κα­θο­λι­κό lockdown να συμ­βεί ξανά. Δια­τη­ρώ πά­ντως, συ­γκρα­τη­μέ­νη αι­σιο­δο­ξία για την επό­με­νη χρο­νιά και μα­κά­ρι να επα­λη­θευ­τεί η πρό­βλε­ψη του προ­σχε­δί­ου του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού για ανά­πτυ­ξη 7,5%.

• Ποια άλλα μέτρα θα πρέ­πει να ανα­κοι­νώ­σει η κυ­βέρ­νη­ση κατά την άποψή σας για να ενι­σχυ­θεί η αγορά;

Η επι­δό­τη­ση των ασφα­λι­στι­κών ει­σφο­ρών, η επι­στρε­πτέα προ­κα­τα­βο­λή, η ανα­στο­λή φο­ρο­λο­γι­κών και ασφα­λι­στι­κών υπο­χρε­ώ­σε­ων είναι με­ρι­κά από τα μέτρα ανα­κού­φι­σης. Ωστό­σο, είναι απα­ραί­τη­τη η λήψη μέ­τρων που θα έχουν μό­νι­μο χα­ρα­κτή­ρα όπως η μεί­ω­ση του ΕΝΦΙΑ, η ει­σφο­ρά αλ­λη­λεγ­γύ­ης και το τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος. Οι επι­χει­ρή­σεις βρί­σκο­νται στα όρια των δυ­να­το­τή­των και των αντο­χών τους. Η μόνη επι­λο­γή είναι να επι­βιώ­σουν και να δια­τη­ρή­σουν τις θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, καθώς σε δια­φο­ρε­τι­κή πε­ρί­πτω­ση θα μπού­με εκ νέου σε ένα φαύλο κύκλο, με δρα­μα­τι­κές συ­νέ­πειες για τη κοι­νω­νία και την οι­κο­νο­μία. Πα­ρα­κο­λου­θού­με ενα­γω­νί­ως τις επι­πτώ­σεις της παν­δη­μί­ας στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία και προ­σπα­θού­με να κα­τα­θέ­σου­με προ­τά­σεις, ώστε η κα­τά­στα­ση που θα βρε­θούν χι­λιά­δες επι­χει­ρή­σεις την επό­με­νη μέρα, να είναι δια­χει­ρί­σι­μη. Στο επί­κε­ντρο των προ­τά­σε­ων των Επι­με­λη­τη­ρί­ων προς την Κυ­βέρ­νη­ση βρί­σκο­νται η δια­τή­ρη­ση της απα­σχό­λη­σης και του ει­σο­δή­μα­τος, η ενί­σχυ­ση της ρευ­στό­τη­τας, η μεί­ω­ση των φόρων και οι ρυθ­μί­σεις των οφει­λών με κί­νη­τρα στους συ­νε­πείς. Οφεί­λου­με να συ­νερ­γα­στού­με όλοι για να πε­ρά­σου­με με τον πλέον ασφα­λή τρόπο στην επό­με­νη μέρα της παν­δη­μί­ας. Η στή­ρι­ξη επεν­δυ­τι­κών σχε­δί­ων 13,4 δις, εκ των οποί­ων τα 3,5 δις ευρώ κατά τη διάρ­κεια του 2021 είναι το «κλει­δί» για την υλο­ποί­η­ση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Η αλ­λα­γή του ση­με­ρι­νού οι­κο­νο­μι­κού μο­ντέ­λου, που απο­δε­δειγ­μέ­να δεν μας βοηθά πλέον και η προ­σαρ­μο­γή των επι­χει­ρή­σε­ων σε μια ετε­ρο­γε­νή και πα­ρα­γω­γι­κή οι­κο­νο­μία, που επί­σης δεν είναι εύ­κο­λη υπό­θε­ση, μπο­ρεί όμως να γίνει το «δί­δυ­μο της επι­τυ­χί­ας», στην αντι­με­τώ­πι­ση της κρί­σης, που θα μας οδη­γή­σει σή­με­ρα σε γρή­γο­ρη ανά­καμ­ψη και αύριο σε βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη.

• Το τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα μπο­ρεί να βοη­θή­σει τις επι­χει­ρή­σεις; Φαί­νε­ται ότι υπάρ­χουν ακόμη δυ­σκο­λί­ες για δα­νει­σμό και ρευ­στό­τη­τα.

Σύμ­φω­να με την ΤτΕ υπάρ­χει ένα «κενό ρευ­στό­τη­τας» στην αγορά άνω των 33 δις ευρώ, αλλά και μια επι­βε­βαιω­μέ­νη αύ­ξη­ση των κόκ­κι­νων δα­νεί­ων το εξά­μη­νο ύψους 5 δις ευρώ, που ανα­μέ­νε­ται να κλεί­σει με­τα­ξύ 8-10 δις ευρώ στο τέλος του έτους. Το ζη­τού­με­νο είναι να στη­ρι­χθεί πε­ραι­τέ­ρω η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα του τόπου, ώστε η επό­με­νη μέρα της παν­δη­μί­ας να βρει τις πλητ­τό­με­νες επι­χει­ρή­σεις, όπως προ­α­νέ­φε­ρα, σε «δια­χει­ρί­σι­μη» κα­τά­στα­ση ανά­καμ­ψης. Σί­γου­ρα το χρη­μα­το­πι­στω­τι­κό σύ­στη­μα της χώρας επί­σης δο­κι­μά­ζε­ται, αλλά ταυ­τό­χρο­να οφεί­λει να δια­δρα­μα­τί­σει το δικό του πρω­τα­γω­νι­στι­κό ρόλων στο οι­κο­νο­μι­κό σκη­νι­κό, αφού σχε­δόν όλα τα κον­δύ­λια στή­ρι­ξης περ­νά­νε μέσω τρα­πε­ζών. Πε­ρι­μέ­νου­με τέλος να δούμε την στάση των τρα­πε­ζών στις τε­λι­κές δια­τά­ξεις του νέου Πτω­χευ­τι­κού Νόμου. Βρα­χυ­πρό­θε­σμος στό­χος όλων πρέ­πει να είναι η επι­βί­ω­ση των ελ­λη­νι­κών επι­χει­ρή­σε­ων, με­σο­πρό­θε­σμος η εν­δυ­νά­μω­σή τους και μα­κρο­πρό­θε­σμος η με­γέ­θυν­σή τους.