ΥΠΠΟ: Τα έργα Πολιτισμού στα Δωδεκάνησα εξελίσσονται με εντατικούς ρυθμούς

Η υπουρ­γός Πολι­τι­σμού Λίνα Μενδώνη και ο περι­φε­ρειάρ­χης Δωδε­κα­νή­σου Γιώργος Χατζη­μάρ­κος απέ­δω­σαν στη Ρόδο, ανα­δε­δειγ­μένο τον αρχαιο­λο­γικό χώρο Φιλε­ρή­μου, μετά την ολο­κλή­ρωση του έργου δια­μόρ­φω­σης και απο­κα­τά­στα­σής του, το οποίο υλο­ποι­ή­θηκε από την Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου, με χρη­μα­το­δό­τηση 1.350.000 ευρώ στο πλαίσιο του ΠΕΠ Νοτίου Αιγαίου- ΕΣΠΑ 2014-2020.

Ο λόφος της Φιλε­ρή­μου κατα­λαμ­βά­νει έκταση περίπου 2.500 στρεμ­μά­των, πυκνού δάσους. Δεσπό­ζει στην ευρύ­τερη περιοχή προ­σφέ­ρο­ντας μονα­δική θέα προς τις βορειο­δυ­τι­κές ακτές και την ενδο­χώρα της Ρόδου. Στην ουσία, πρό­κει­ται για ένα περια­στικό περι­βαλ­λο­ντικό πάρκο με αρχαιο­λο­γική και ιστο­ρική σημασία, καθώς περι­λαμ­βά­νει αρχαία και παλαιο­χρι­στια­νικά κτι­ριακά λείψανα, ερείπια Βυζα­ντι­νού κάστρου με προ­σκτί­σματα της Ιππο­το­κρα­τίας και της Ιτα­λο­κρα­τίας, μεσαιω­νικό ναό, ιταλικό μονα­στήρι και το ναό του Αγίου Γεώρ­γιου του “Χωστού”, του 15ου αι. Ο οργα­νω­μέ­νος αρχαιο­λο­γι­κός χώρος της Φιλε­ρή­μου απο­τε­λεί έναν δημο­φιλή του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό με σταθερά αυξα­νό­μενη επι­σκε­ψι­μό­τητα.

Στην ομιλία της, η Λίνα Μενδώνη επε­σή­μανε τη σημασία της ολο­κλη­ρω­μέ­νης προ­στα­σίας των πολι­τι­στι­κών αγαθών, που ολο­κλη­ρώ­νε­ται με την συντή­ρηση, την ανά­δειξή τους και την απόδοσή τους στο κοινό, για την αυτο­γνω­σία και τη συνοχή των τοπικών κοι­νω­νιών αλλά και για την τοπική και περι­φε­ρειακή ανά­πτυξη. Ευχα­ρί­στησε ιδιαί­τερα τον Περι­φε­ρειάρχη Γιώργο Χατζη­μάρκο για τη συμβολή του στην ολο­κλή­ρωση του παρα­δο­θέ­ντος έργου, αλλά και των δεκάδων ακόμα έργων που βρί­σκο­νται σε εξέλιξη, στα νησιά της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου.

“Στη Δωδε­κά­νησο, σήμερα, υλο­ποιού­νται περίπου 40 έργα Πολι­τι­σμού, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού σχεδόν 70.000.000 ευρώ, κον­δύ­λια προ­ερ­χό­μενα από το ΕΣΠΑ και κυρίως από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης”, είπε η υπουρ­γός, προ­σθέ­το­ντας ότι “πρό­κει­ται για το μεγα­λύ­τερο ανα­πτυ­ξιακό πρό­γραμμα έργων Πολι­τι­σμού το οποίο εξε­λίσ­σε­ται τα τελευ­ταία τρία χρόνια στα Δωδε­κά­νησα, με ορί­ζο­ντα στα­δια­κής ολο­κλή­ρω­σης το 2027”.

Η Λίνα Μενδώνη δεν παρέ­λειψε να ευχα­ρι­στή­σει στο πρόσωπο της προϊ­στα­μέ­νης της Εφο­ρείας Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου Μάνιας Μιχαη­λί­δου, τους υπη­ρε­σια­κούς παρά­γο­ντες του υπουρ­γείου, για τη συμβολή όλων στην εκτέ­λεση και ολο­κλή­ρωση των έργων. Η υπουρ­γός τόνισε ότι αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα συγκρού­ο­νται δύο κόσμοι: “Οι υγιείς δυνά­μεις που εργά­ζο­νται, προ­σφέ­ρουν και επεν­δύ­ουν σε μια Ελλάδα που κερ­δί­ζει πίσω τα παιδιά του brain drain, μια Ελλάδα που προ­χω­ρεί δυνα­μικά μπροστά με ένα νέο πρότυπο ανά­πτυ­ξης” και αυτοί “που πρω­τί­στως είναι οχυ­ρω­μέ­νοι στα προ­σω­πικά τους συμ­φέ­ρο­ντα, επι­μέ­νουν σε ένα status, που ευνοεί πρω­τί­στως τους ίδιους και προ­σπα­θούν, κρα­τώ­ντας κεκτη­μένα, να κρα­τή­σουν την Ελλάδα πίσω, σε παρω­χη­μένα σχήματα”.

Με την ολο­κλή­ρωση του έργου ο αρχαιο­λο­γι­κός χώρος παρα­δό­θηκε, με ανα­βαθ­μι­σμέ­νες τις προ­σφε­ρό­με­νες υπη­ρε­σίες προς τους χιλιά­δες επι­σκέ­πτες του, καθώς συντη­ρή­θη­καν και εκσυγ­χρο­νί­στη­καν υφι­στά­μενα κτήρια στο βυζα­ντινό κάστρο και δημιουρ­γή­θη­καν νέες εκθε­σια­κές υπο­δο­μές και χώροι πολι­τι­στι­κών εκδη­λώ­σεων.

Ο μονό­χω­ρος καμα­ρο­σκέ­πα­στος ναός του Αγίου Γεωρ­γίου του Χωστού είναι πλέον επι­σκέ­ψι­μος, μετά τα εκτε­τα­μένα έργα συντή­ρη­σης και ανά­δει­ξης. Θεω­ρεί­ται ταφικό παρεκ­κλήσι, επι­φα­νούς φρά­γκι­κης οικο­γέ­νειας, ενώ ιδιαί­τερο είναι το ενδια­φέ­ρον του εικο­νο­γρα­φι­κού του προ­γράμ­μα­τος, το οποίο εστιά­ζε­ται στην απει­κό­νιση πομπής ιπποτών και φρα­γκο­ντυ­μέ­νων οικο­γε­νειών συνο­δευό­με­νων από τους προ­στά­τες αγίους τους. Κατα­σκευά­στη­καν σύγ­χρο­νες υπο­δο­μές χώρων υγιει­νής και απο­θη­κευ­τι­κών χώρων. Δια­μορ­φώ­θηκε ειδική ράμπα και δια­δρο­μές προ­σβα­σι­μό­τη­τας για εμπο­δι­ζό­μενα άτομα, ενώ παρέ­χε­ται η δυνα­τό­τητα, με την κατα­σκευή ειδικού δια­δρό­μου, να εισέρ­χο­νται στο χώρο οχήματα πρώτης ανάγκης (ασθε­νο­φόρα, πυρο­σβε­στικά κά). Το ενη­με­ρω­τικό υλικό δια­τί­θε­ται και σε φυλ­λά­δια Braille, ενώ κατα­σκευά­στηκε ειδικό απτικό πρό­πλα­σμα του χώρου για τους έχοντες προ­βλή­ματα όρασης. Προ­σφέ­ρε­ται και ψηφιακή εφαρ­μογή για την ενη­μέ­ρωση του κοινού. Για την καλύ­τερη προ­στα­σία του χώρου εγκα­τα­στά­θη­καν δίκτυα ύδρευ­σης, άρδευ­σης του πρα­σί­νου, δίκτυα απο­χέ­τευ­σης, ομβρίων και πυρό­σβε­σης.

Στο πλαίσιο του εορ­τα­σμού των Ευρω­παϊ­κών Ημερών Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς η Λίνα Μενδώνη παρα­κο­λού­θησε την εκδή­λωση που οργά­νω­σαν η Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου και η Υπη­ρε­σία Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων και Τεχνι­κών Έργων Νοτίου Αιγαίου, στο υπό ανα­στή­λωση Φρούριο του Αγίου Νικο­λάου, στη Ρόδο. Το πρό­γραμμα περιε­λάμ­βανε συναυ­λία βυζα­ντι­νής και παρα­δο­σια­κής μου­σι­κής του Συλ­λό­γου Ιερο­ψαλ­τών Ρόδου, με τίτλο “Άγιος Θαλασ­σι­νός”. Προη­γή­θηκε αυτοψία της Υπουρ­γού στο έργο συντή­ρη­σης και ανα­στή­λω­σης, το οποίο με την ολο­κλή­ρωσή του, το 2025, θα κατα­στή­σει αυτό το μνημείο, με την βαρύ­νουσα σημασία για την ιστορία της Μεσο­γείου, απο­λύ­τως λει­τουρ­γικό και επι­σκέ­ψιμο.

Το έργο περι­λαμ­βά­νει την ολο­κλή­ρωση και απο­κα­τά­σταση του μεσαιω­νι­κού φρου­ρίου του Αγίου Νικο­λάου και την απόδοσή του στο κοινό ως επι­σκέ­ψι­μου μνη­μείου. Στόχος του ΥΠΠΟ είναι το μνημείο να ανα­κτή­σει την παλιά του αίγλη, να απο­κτή­σει νέους προ­ο­ρι­σμούς και να προ­σφέ­ρε­ται για ποι­κί­λες εκδη­λώ­σεις, άρρηκτα συν­δε­δε­μέ­νες με τη ζωή της σύγ­χρο­νης πόλης. Οι παρεμ­βά­σεις που δρο­μο­λο­γού­νται αφορούν στην στε­ρέ­ωση του προ­μα­χώνα Aubusson, με ένα ευρύ πρό­γραμμα συντή­ρη­σης και ανα­βάθ­μι­σης των υπο­δο­μών, αλλά παράλ­ληλα και στην κατα­σκευή ανα­ψυ­κτη­ρίου και χώρων υγιει­νής.

Πρό­κει­ται για ένα μεγάλο τμήμα του ευρύ­τε­ρου σχεδίου ανά­πλα­σης και ανά­δει­ξης της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου, το οποίο περι­λαμ­βά­νε­ται στα έργα της Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης Πολι­τι­σμι­κής Ανά­πτυ­ξης, που υπε­γράφη τον Μάιο 2023, μεταξύ του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού, της Περι­φέ­ρειας Δωδε­κα­νή­σου και του Δήμου Ροδίων, 40 χρόνια μετά την προη­γού­μενη Προ­γραμ­μα­τική.

Παράλ­ληλα, η Λίνα Μενδώνη προ­ή­δρευσε σε σύσκεψη των υπη­ρε­σια­κών στε­λε­χών με θέμα την εξέλιξη και την επι­τά­χυνση των έργων, που η Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου και η Υπη­ρε­σία Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων και Τεχνι­κών Έργων Νοτίου Αιγαίου εκτε­λούν στα νησιά, με χρη­μα­το­δό­τηση από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας:

Νήσος Ρόδος

1. Ανά­δειξη και δια­μόρ­φωση του αρχαιο­λο­γι­κού χώρου των αρχαίων Νεωρίων και των Μεσαιω­νι­κών Κήπων του Παλα­τιού του Μεγάλου Μαγί­στρου. Δημιουρ­γία υπαί­θριας γλυ­πτο­θή­κης, στη Μεσαιω­νική πόλη Ρόδου και στην αρχαία ακρό­πολη Ρόδου, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 4.500.000 ευρώ.

2. Απο­κα­τά­σταση του Οθω­μα­νι­κού Αρχο­ντι­κού Χασάν Μπέη, αστικού αρχο­ντι­κού των όψιμων χρόνων της Οθω­μα­νι­κής Περιό­δου, στη Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 1.500.000 ευρώ.

3. Συντή­ρηση, απο­κα­τά­σταση και Ανά­δειξη τεμέ­νους Ρετζέπ πασά στην Μεσαιω­νική Πόλη Ρόδου, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 800.000 ευρώ.

4. Απο­κα­τά­σταση και Ανά­δειξη του Ιστο­ρι­κού Νεκρο­τα­φείου του Μουράτ Ρεΐς, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 400.000 ευρώ.

5. Δια­μόρ­φωση υπαί­θριου μου­σείου και λει­τουρ­γι­κός εξο­πλι­σμός του στο μόλο των Μύλων της πόλης της Ρόδου, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 500.000 ευρώ.

6. Απο­κα­τά­σταση – ανά­δειξη των επι­θα­λάσ­σιων οχυ­ρώ­σεων της πόλης της Ρόδου, από τον πύργο του Naillac έως τον μόλο των Μύλων, και λει­τουρ­γι­κός εξο­πλι­σμός τους, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 500.000 ευρώ.

7. Δια­μόρ­φωση και λει­τουρ­γία, επι­σκε­ψι­μό­τητα και προβολή του Φρου­ρίου του Αγίου Νικο­λάου της πόλης της Ρόδου, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 250.000 ευρώ.

Νήσος Κως

1. Ανα­κα­τα­σκευή της Ιτα­λι­κής Στοάς, που καθαι­ρέ­θηκε μετά το σεισμό του 2017 και της Υπαί­θριας Γλυ­πτο­θή­κης του Κάστρου Νεραν­τζιάς Κω, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 534.000 ευρώ.

2. Απο­κα­τά­σταση σει­σμό­πλη­κτων μεσαιω­νι­κών οχυ­ρώ­σεων Κω: Νοτια­να­το­λι­κός Προ­μα­χώ­νας και τμήματα επί της οδού Ιππο­κρά­τους, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 1.335.600 ευρώ.

Νήσος Χάλκη

1. Απο­κα­τά­σταση και ανά­δειξη Πανα­γίας Χωρια­νής, στο Κάστρο της Χάλκης, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 660.000 ευρώ.

2. Συντή­ρηση, στε­ρέ­ωση, εγκα­τά­σταση υπο­δο­μών ασφά­λειας και διευ­κό­λυν­σης ΑΜΕΑ, εξο­πλι­σμός εσω­τε­ρι­κών εκθε­σια­κών χώρων και απο­θη­κών, προ­μή­θεια ηλε­κτρο­νι­κού εξο­πλι­σμού τεκ­μη­ρί­ω­σης καθώς και τοπο­θέ­τηση, κατα­γραφή και ανά­δειξη των εκθε­μά­των του Αρχαιο­λο­γι­κού Μου­σείου Χάλκης, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 330.383,7 ευρώ.

Αγα­θο­νήσι

Έκθεση του δια­χρο­νι­κού θεμα­τι­κού και Αρχαιο­λο­γι­κού Μου­σείου Αγα­θο­νη­σίου, με αυτε­πι­στα­σία. Εργα­σίες κατα­σκευής και δια­μόρ­φω­σης αύλειου και περι­βάλ­λο­ντος χώρου και εξο­πλι­σμός εσω­τε­ρι­κών εκθε­σια­κών χώρων, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 735.058 ευρώ.

Στη σύσκεψη συμ­με­τεί­χαν ο γενικός γραμ­μα­τέας Πολι­τι­σμού Γιώργος Διδα­σκά­λου, η έφορος Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου Μάνια Μιχαη­λί­δου, η προϊ­στα­μένη της Υπη­ρε­σία Νεο­τέ­ρων Μνη­μείων και Τεχνι­κών Έργων Νοτίου Αιγαίου Αικα­τε­ρίνη Μανού­σου, οι διευ­θύ­ντριες Προϊ­στο­ρι­κών και Κλα­σι­κών Αρχαιο­τή­των και Βυζα­ντι­νών και Μετα­βυ­ζα­ντι­νών Αρχαιο­τή­των Έλενα Κου­ντούρη και Τζούλια Παπα­γε­ωρ­γίου, ο Δδευ­θυ­ντής Ανα­στή­λω­σης Αρχαίων Μνη­μείων και Βυζα­ντι­νών και Μετα­βυ­ζα­ντι­νών Μνη­μείων Θεμι­στο­κλής Βλα­χού­λης, ο προϊ­στά­με­νος της Επι­τε­λι­κής Δομής του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού Γιάννης Μυλωνάς, και άλλοι υπη­ρε­σια­κοί παρά­γο­ντες του ΥΠΠΟ.