Μάστιγα οι γυναικοκτονίες στην Ελλάδα – Τι αλλάζει με τον νέο Ποινικό Κώδικα

Με κάθε θύμα που προ­στί­θε­ται στη μακρά λίστα των γυναι­κο­κτο­νιών ανοίγει εκ νέου η συζή­τηση για το πως μπορεί να «φρένο» στα σεξι­στικά εγκλή­ματα

Ακόμα μία γυναι­κο­κτο­νία στην Ελλάδα, με θύμα αυτήν τη φορά τη 31χρονη Ντόρα που δολο­φο­νή­θηκε από τον πρώην σύντροφό της στη Ρόδο. Πρό­κει­ται για το 11ο σεξι­στικό έγκλημα που λαμ­βά­νει χώρα τη φετινή χρονιά.

Η δολο­φο­νία της Ντόρας είχε κοινά χαρα­κτη­ρι­στικά με τις δολο­φο­νίες και των υπό­λοι­πων γυναι­κών. Κτη­τι­κό­τητα, ζήλια, ασφυ­κτι­κός έλεγχος, μη αποδοχή της θέλησης του θύματος να χωρίσει. Οι λεπτο­μέ­ρειες που έρχο­νται στο φως, θυμί­ζουν τα όσα έζησε η Καρο­λάιν και άλλες δολο­φο­νη­μέ­νες στο πλευρό του συζύγου της.

Η Ντόρα πρόλαβε και έφυγε, αλλά αυτό δεν στάθηκε αρκετό για να σώσει τη ζωή της. Ο 40χρονος εμφα­νί­ζε­ται από τα λεγό­μενα της ίδιας της Ντόρας ως ένας άνθρω­πος επι­κίν­δυ­νος, ενώ ακόμη και η ψυχο­λό­γος στην οποία είχε σπεύσει να ζητήσει βοήθεια, τον παρο­μοί­ασε με τον Μπάμπη Ανα­γνω­στό­πουλο, που δολο­φό­νησε την Καρο­λάιν μέσα στη μεζο­νέτα τους, στα Γλυκά Νερά.

Ο δράστης είχε κακο­ποι­η­τικό παρελ­θόν. Το επι­βε­βαιώ­νουν η πρώην σύζυγός και η πρώην σύντρο­φός του. Και οι δύο είχαν απευ­θυν­θεί στις Αρχές. Το ίδιο και η Ντόρα. Όπως ανα­φέ­ρει συγ­γε­νής του κορι­τσιού, είχε απευ­θυν­θεί στην αστυ­νο­μία,  «γιατί αυτός μπήκε μέσα στο ίντερ­νετ να παρα­βιά­σει τα προ­σω­πικά της δεδο­μένα και της έσβησε τα πάντα από μέσα” και ότι της μετέ­φερε “ότι ήταν ικανός για όλα».

Μου είπε ότι δεν την άφηνε να πάει για καφέ, ότι είχε τα κλειδιά μέσα από την πόρτα για να ελέγχει πότε γυρνάει, δεν την άφηνε να κάνει τσιγάρο στο μπαλ­κόνι, δεν την άφηνε να δει τηλε­ό­ραση, δεν την άφηνε να κάνει τίποτα. Τη ρώτησα αν τη χτυπάει, δεν μου είπε κάτι γι’ αυτό. Ότι ήταν πάρα πολύ πιε­στι­κός και δεν… ζούσε ένα δράμα» ανα­φέ­ρει η ξαδέλφη της.

Οι διεκ­δι­κή­σεις

Οι πολλές δολο­φο­νίες γυναι­κών, οι κακο­ποι­ή­σεις, οι παρε­νο­χλή­σεις και οι βιασμοί μέσα στους εργα­σια­κούς χώρους απα­σχο­λούν έντονα την κοι­νω­νία και δικαίως. Το ελλη­νικό MeToo, οι διεκ­δι­κή­σεις γυναι­κών για πραγ­μα­τική ισότητα, η απαί­τηση να μπει φρένο στην έμφυλη βία, οι κινη­το­ποι­ή­σεις, οι δράσεις αλλη­λεγ­γύης, η κατα­κραυγή σε συνέ­δρια που παρου­σιά­ζουν τη γυναίκα σαν μηχανή ανα­πα­ρα­γω­γής κυριαρ­χούν στην ελλη­νική πραγ­μα­τι­κό­τητα και μαζικά ένας κόσμος απαιτεί να «τελειώ­νουμε με τον σεξισμό».

Οι γυναι­κο­κτο­νίες στην Ελλάδα

Η πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι ότι δεν υπάρ­χουν επίσημα στοι­χεία για το εάν έχουν αυξηθεί οι γυναι­κο­κτο­νίες και πόσο τα τελευ­ταία χρόνια ή περισ­σό­τερο τις τελευ­ταίες δεκα­ε­τίες. Τα σεξι­στικά εγκλή­ματα δεν κατα­γρά­φο­νταν ως τέτοια. Ονο­μα­ζό­ταν εγκλή­ματα πάθους, και το ενδια­φέ­ρον της επι­και­ρό­τη­τας μονο­πω­λού­σαν τα πιο ειδεχθή από αυτά.

Δεν μπο­ρούμε επο­μέ­νως με ασφά­λεια να πούμε κατά πόσο και εάν έχουν αυξηθεί – αν και πρέπει να γίνει αυτή η κατα­γραφή -, σίγουρα όμως μπο­ρούμε να πούμε ότι τα εγκλή­ματα αυτά δεν περνάνε πλέον «στο ντούκου». Δεν τη σκότωσε γιατί την αγα­πούσε, τη σκότωσε γιατί τη θεω­ρούσε κτήμα του. Και 11 δολο­φο­νίες γυναι­κών είναι πολλές.

Οι αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα

Οι αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα που ανα­κοι­νώ­θη­καν σήμερα, φιλο­δο­ξούν να είναι κομμάτι της λύσης του προ­βλή­μα­τος. Σε γενικές γραμμές οι αλλαγές αφορούν αυστη­ρο­ποί­ηση των ποινών για συγκε­κρι­μένα εγκλή­ματα, που αφορούν τη γενε­τή­σια ελευ­θε­ρία ιδίως των ενη­λί­κων. Ακόμα η υφ΄όρον απόλυση γίνεται πιο δύσκολη για συγκε­κρι­μέ­νες περι­πτώ­σεις.

Για συγκε­κρι­μένα εγκλή­ματα με τις επερ­χό­με­νες αλλαγές τα ισόβια σημαί­νουν 18 χρόνια, ενώ προ­βλέ­πε­ται μόνο η ποινή των ισοβίων για μια σειρά εγκλή­ματα, όπως ο ομα­δι­κός βιασμός και ο βιασμός ανη­λί­κου.

Αξίζει να σημειω­θεί ότι η δημόσια συζή­τηση που βρί­σκε­ται εν εξε­λί­ξει το τελευ­ταίο διά­στημα και ζητά τη νομική ανα­γνώ­ριση του εγκλή­μα­τος με βάση το φύλο δεν εμπε­ριέ­χε­ται στις επερ­χό­με­νες αλλαγές.

Είναι όμως αρκετή η αυστη­ρο­ποί­ηση των ποινών για να απο­τρα­πούν τα εγκλή­ματα; Στη νομική θεωρία υπάρ­χουν εκ δια­μέ­τρου αντί­θε­τες απόψεις για το θέμα. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που ανα­φέ­ρουν ότι οι βαρύ­τε­ρες ποινές, δεν λει­τουρ­γούν απο­τρε­πτικά για το έγκλημα και φέρνουν ως παρά­δειγμα χώρες που έχουν λιγό­τερη εγκλη­μα­τι­κό­τητα με πιο φιλε­λεύ­θερα ποινικά συστή­ματα, και χώρες που ενώ έχουν τις πιο σκληρές ποινές, η εγκλη­μα­τι­κό­τητα όχι μόνο δεν μετριά­ζε­ται αλλά βρί­σκε­ται σε έξαρση.

Σε κάθε περί­πτωση το θέμα είναι εάν οι αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα είναι αρκετές για να μπει ένα τέλος στη μάστιγα των γυναι­κο­κτο­νιών και της έμφυλης βίας. Δύσκολα κάποιος θα απα­ντούσε κατα­φα­τικά.

Η καθη­με­ρι­νό­τητα των γυναι­κών

Σε σχέση με το θέμα της κακο­ποί­η­σης και της έμφυλης βίας, ανα­κύ­πτουν συγκε­κρι­μένα ερω­τή­ματα από την καθη­με­ρι­νό­τητα χιλιά­δων γυναι­κών: Μπορούν οι γυναί­κες να καταγ­γεί­λουν στις Αρχές την κακο­ποί­ησή τους και να λάβουν την υπο­στή­ριξη που χρειά­ζο­νται; Οι υπη­ρε­σίες αντι­με­τώ­πι­σης ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας είναι στε­λε­χω­μέ­νες; Είναι αυτές που παρεμ­βαί­νουν σε όλες τις καταγ­γε­λίες; Στις πόσες καταγ­γε­λίες θα μπορεί επι­τέ­λους να στε­ρη­θεί την άδεια οπλο­φο­ρίας και οπο­λο­χρη­σίας ο καταγ­γε­λό­με­νος;

Έχει τη δυνα­τό­τητα μία γυναίκα να φύγει; Υπάρ­χουν δομές που θα φρο­ντί­σουν την ίδια και τα παιδιά της; Υπάρ­χουν ψυχο­λό­γοι και κοι­νω­νι­κοί λει­τουρ­γοί στους δήμους που θα ασχο­λού­νται με αυτά τα ζητή­ματα; Μπο­ρούμε να προ­λά­βουμε την επόμενη γυναι­κο­κτο­νία; Αυτά είναι κάποια από τα ερω­τή­ματα και τα εμπόδια που αντι­με­τω­πί­ζουν καθη­με­ρινά χιλιά­δες γυναί­κες. Και προ­φα­νώς μαζί με αυτά υπάρ­χουν και τα ζητή­ματα της εργα­σια­κής ισό­τη­τας, που η Ελλάδα είναι ακόμα πολύ πίσω.

Το 2021 οι γυναί­κες σε όλον τον κόσμο διεκ­δι­κούν τα δικαιώ­ματά τους, σε μια περίοδο που αν μην τι άλλο, παγκό­σμια υπάρχει από­πειρα να γυρί­σουμε πίσω. Στις ΗΠΑ οι γυναί­κες δια­δη­λώ­νουν για το δικαί­ωμά τους στην άμβλωση, στην Πολωνία επίσης, όπως και σε μια σειρά άλλες χώρες οι γυναί­κες βγαί­νουν στους δρόμους. Τα προ­βλή­ματα είναι πολλά και πλέον τα αιτή­ματα ακού­γο­νται δυνατά. Όπως και το αίτημα να στα­μα­τή­σουν οι γυναι­κο­κτο­νίες.

Πηγή ΟΤ