Η εκμετάλλευση των παιδιών έχει φτάσει στα όριά της

Πόση ακόμα αθλιό­τητα μπορεί να ανεχτεί αυτή η κοι­νω­νία; Σε τι επίπεδα θα πρέπει να φτάσει η παιδική εκμε­τάλ­λευση, ώστε, επι­τέ­λους, οι άθλιοι γονείς να χάσουν την επι­μέ­λεια των παιδιών τους; Τι άλλο πρέπει να γίνει ώστε να ξυπνή­σουν τα μισο­κοι­μι­σμένα κύτταρα αυτής της πόλης που διεκ­δι­κεί τον τίτλο της πολι­τι­στι­κής πρω­τεύ­ου­σας της Ευρώπης;

Οι φωτο­γρα­φίες που δημο­σιεύει σήμερα η «δημο­κρα­τική» είναι χαρα­κτη­ρι­στι­κές της κατά­στα­σης που επι­κρα­τεί. Η αντί­θεση που ξεχω­ρί­ζει είναι μία: τη στιγμή που τα παιδιά καί­γο­νται μέσα στον ήλιο, οι πατε­ρά­δες τους και τα μεγάλα τους αδέλφια κάθο­νται στη σκιά, στα δέντρα πίσω από τα γραφεία της ΔΕΗ, πίνουν καφέδες και ανά ώρα σηκώ­νο­νται για να κάνουν την είσπραξη της επαι­τείας.

Ένα από τα παιδιά, ίσως το πιο μικρό από όλα, που ήταν δεν ήταν 4 ετών έδειξε στη «δημο­κρα­τική» το χάρτινο κουτάκι της επαι­τείας. Το έδειξε ζητώ­ντας ευρώ. Δεν παρα­κα­λούσε για οίκτο, ούτε και έκλαιγε από την πείνα, προ­κει­μέ­νου να προ­κα­λέ­σει τη λύπηση. Απλώς ζητούσε ευρώ. Το μόνο πράγμα που το ενο­χλούσε ήταν ο ήλιος, που ακόμα δεν τον είχε συνη­θί­σει.

Αυτό το μικρό παιδί ρωτή­θηκε από τη «δημο­κρα­τική» για ποιο λόγο κάθεται εκεί και η απά­ντηση ήταν απλή: «τι ώρα είναι;». Μόνο αυτό ήξερε να λέει το παιδί. Η επόμενη ερώτηση της «δημο­κρα­τι­κής» ήταν στο ίδιο πνεύμα: «μέχρι ποια ώρα πρέπει να είσαι εδώ;» και η απά­ντηση ήταν κοφτή και ξεκά­θαρη: «μέχρι τις έξι». Η ώρα ήταν ήδη τέσ­σε­ρις το από­γευμα και για το παιδί αυτό υπήρχαν ακόμα δύο ώρες γεμάτες «εργασία». Η τελευ­ταία ερώτηση της «δημο­κρα­τι­κής» αφο­ρούσε το αυτο­νό­ητο: «γιατί δεν πας πιο κάτω που έχει λίγη σκιά;». Το παιδί απά­ντησε απλά: «εδώ περι­μένω εγώ».

Αυτό το παιδί, που εάν ήταν το τέκνο μιας ροδί­τι­κης οικο­γέ­νειας θα το είχε ήδη μαζέψει η αστυ­νο­μία και οι γονείς του σήμερα θα βρι­σκό­ντου­σαν ενώπιον του εισαγ­γε­λέα για παρα­μέ­ληση ανη­λί­κου, είναι κάθε μέρα στο ίδιο σημείο, στην κεντρική είσοδο της Μεσαιω­νι­κής Πόλης, σαν ένα άλλο μνημείο αφιε­ρω­μένο στην οικο­γε­νειακή παρά­δοση των τσιγ­γά­νων και στην απάθεια της κοι­νω­νίας.

Το ρεπορ­τάζ της «δημο­κρα­τι­κής» δεν στα­μά­τησε στο τετρά­χρονο παιδί. Περ­νώ­ντας την κεντρική πύλη της Μεσαιω­νι­κής Πόλης ένα άλλο παιδί, πιο ξεπε­ταγ­μένο σε ηλικία και συμπε­ρι­φορά, ρώτησε: «εσύ γιατί τραβάς φωτο­γρα­φίες;», «αυτή είναι η δουλειά μου» ήταν η απά­ντηση. «Εχεις ένα ευρώ; πεινάω», είπε το παιδί, που σε ηλικία πρέπει να ήταν 7 ετών. Ευρώ δεν του δόθηκε, μόνο μια ερώτηση: «που μένεις;».

Η απά­ντηση του παιδιού έδωσε όλη την εικόνα της κατά­στα­σης που επι­κρα­τεί σήμερα στη Ρόδο. Το παιδί είχε έρθει στη Ρόδο με καράβι πριν από μέρες. Με την οικο­γέ­νειά του δια­μέ­νουν στο Μενίδι και έρχο­νται κάθε χρόνο στο νησί για να «δου­λέ­ψουν». Για το παιδί των επτά ετών, αυτή ήταν η τρίτη του επί­σκεψη. Οι αδελφές του πουλάνε διάφορα παι­χνί­δια με φωτάκια (στο δρόμο), η μάνα του πουλάει φρούτα και ο πατέρας του ήρθε μαζί στο νησί και κάνει δουλειά.

Τι δουλειά;

Οι πατε­ρά­δες και τα πιο μεγάλα αδέλφια (οι ενή­λι­κες) δεν έχουν άλλη απα­σχό­ληση από το να κοι­μού­νται όλη μέρα κάτω από κάποιο δέντρο και να περι­μέ­νουν να περάσει η ώρα, ώστε να περά­σουν από τα πόστα των παιδιών και να μαζέ­ψουν τα λεφτά. Κοι­μού­νται συνήθως στα δέντρα πίσω από τα γραφεία της ΔΕΗ (στην πύλη Αρσεναλ) και στο παρκάκι του Νεωρίου. Οι άνθρω­ποι αυτοί δεν έχουν ηθικούς φραγ­μούς. Παρι­στά­νουν τους αθώους, όπως ακριβώς συμπε­ρι­φέρ­θη­καν και ενώπιον της «δημο­κρα­τι­κής» που τους επι­σκέ­φθηκε ακριβώς στη θέση του ύπνου τους. «Εχεις να μας δώσεις κανένα μερο­κά­ματο;» ρώτησε ένας από αυτούς, «όχι, μόνο να ρωτήσω τίνος είναι εκείνα τα παιδιά που ζητια­νεύ­ουν;». Η απά­ντηση ήταν απόλυτη: «και που θες να ξέρω εγώ; Ρώτα τα».

Τα παιδιά – επαίτες είναι δικά τους. Όπως σύζυγοί τους είναι οι γυναί­κες, που τα ετοι­μά­ζουν για τις θέσεις εκείνες. Όπως φαί­νε­ται ξεκά­θαρα από τις φωτο­γρα­φίες, που απο­τύ­πωσε ο φακός της «δημο­κρα­τι­κής», η μάνα είναι εκείνη που καλύ­πτει το πρόσωπο της κόρης της με άσπρο χρώμα και στη συνέ­χεια τη βάζει να στέ­κε­ται με τις ώρες πάνω σ’ ένα πλα­στικό κουβά, παρι­στά­νο­ντας το άγαλμα. Η ίδια δουλειά που κάνουν οι καλ­λι­τέ­χνες μίμοι, που η δική τους η δουλειά χάνεται από την παιδική εκμε­τάλ­λευση. Βέβαια, η εικόνα της κόρης επάνω στον πλα­στικό κουβά, στην κεντρική είσοδο της Μεσαιω­νι­κής Πόλης είναι το πρώτο αξιο­θέ­ατο, που βλέπουν οι επι­σκέ­πτες του ενός από τους πιο σημα­ντι­κούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς του κόσμου (διότι υπήρξε κάποτε).

Την όλη του­ρι­στική εικόνα συμπλη­ρώ­νουν οι τσιγ­γά­νες που γυρνάνε με τους τρο­χή­λα­τους πάγκους τους και πωλούν φρούτα. Αυτή τους η δράση είναι καθη­με­ρινή. Χωρίς να τους ενοχλεί κανένας, χωρίς έλεγχο, χωρίς χαρτιά, χωρίς άδειες, πωλούν, εισπράτ­τουν, αφο­δεύ­ουν πλάι στα τείχη και φεύγουν. Την ίδια στιγμή οι αρχές εξε­τά­ζουν κάθε μέρα και κάθε βράδυ τα κατα­στή­ματα για να δια­πι­στω­θεί, εάν το προ­σω­πικό που απα­σχο­λούν είναι δηλω­μένο στο ΙΚΑ, εάν οι παρα­πάνω ώρες της απα­σχό­λη­σης του σερ­βι­τό­ρου έχουν εκ των προ­τέ­ρων δηλωθεί  και εάν αυτό δεν έχει συμβεί, τότε επι­βάλ­λουν αυστη­ρό­τατα πρό­στιμα.

Την ώρα που οι τσιγ­γά­νοι έχουν μετα­τρέ­ψει τη Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου σ’ έναν απέ­ρα­ντο μαχαλά, οι νόμιμοι μικρο­πω­λη­τές αγω­νιούν να πείσουν την κοι­νω­νία και τις αρχές για την πραγ­μα­τι­κό­τητα των προ­βλη­μά­των τους.

Αυτή είναι σήμερα η κατά­ντια ενός τόπου που χθες είχε τέσσερα κρουα­ζιε­ρό­πλοια στο λιμάνι του,  είχε και έχει χιλιά­δες του­ρί­στες να δια­μέ­νουν στα ξενο­δο­χεία του κι όμως παρόλα αυτά η του­ρι­στική αγορά, οι επι­χει­ρή­σεις οι συνα­φείς με τον του­ρι­σμό και κατά συνέ­πεια όλες οι υπό­λοι­πες επι­χει­ρή­σεις του υπο­φέ­ρουν από την έλλειψη πελατών. Με τέτοια κατά­ντια ως εικόνα, τα χει­ρό­τερα ακόμα δεν έχουν γίνει αισθητά.