Αν η θάλασσα ήταν κράτος, θα μετείχε στο… G7-Στα 2,5 τρισ. δολάρια υπολογίζεται ο πλούτος της

Είναι γνω­στό ότι πε­ρί­που το 71% της επι­φά­νειας της Γης κα­λύ­πτε­ται από νερό, κατά 97% αρ­μυ­ρό. Οι θά­λασ­σες και οι ωκε­α­νοί κα­λύ­πτουν πε­ρί­που 361 εκατ. τε­τρα­γω­νι­κά χι­λιό­με­τρα της γή­ι­νης επι­φά­νειας. Και καθώς απο­τε­λούν ένα ελά­χι­στα εξε­ρευ­νη­μέ­νο τμήμα του πλα­νή­τη, ο κα­θείς αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι πρό­κει­ται για μια τε­ρά­στια πηγή πλού­του, την οποία ο άν­θρω­πος προ­σπα­θεί επί αιώ­νες να εκ­με­ταλ­λευ­θεί απε­ρί­σκε­πτα και ανορ­γά­νω­τα, με τρόπο σπά­τα­λο και κα­τα­στρο­φι­κό. Και όμως, η τε­ρά­στια – αλλά όχι και αστεί­ρευ­τη – αυτή πηγή πλού­του συμ­βάλ­λει ση­μα­ντι­κά στην πα­γκό­σμια ανά­πτυ­ξη.

Η διε­θνής ορ­γά­νω­ση για την προ­στα­σία της φύσης World Wide Fund for Nature (WWF) σε με­λέ­τη της για την οι­κο­νο­μία των ωκε­α­νών που δη­μο­σιο­ποι­ή­θη­κε με τον τίτλο «Reviving the Ocean Economy» συ­νυ­πο­λό­γι­σε τα οι­κο­νο­μι­κά οφέλη που αντλεί ο άν­θρω­πος από τις θά­λασ­σες και τους ωκε­α­νούς. Και δια­πί­στω­σε ότι το ψά­ρε­μα, οι υπο­θα­λάσ­σιες έρευ­νες, ο του­ρι­σμός, οι θα­λάσ­σιες με­τα­φο­ρές και όλες οι δρα­στη­ριό­τη­τες και οι πλου­το­πα­ρα­γω­γι­κές πηγές που προ­σφέ­ρει το υγρό στοι­χείο του πλα­νή­τη – εξαι­ρου­μέ­νων των λι­μνών και πο­τα­μών και των γλυ­κών υδά­των εν γένει – απο­φέ­ρουν ετη­σί­ως 2,5 τρισ. ευρώ!

Αν οι θά­λασ­σες και οι ωκε­α­νοί απο­τε­λού­σαν ένα κρά­τος, δη­λα­δή, η οι­κο­νο­μία του κρά­τους αυτού με βάση το πα­ρα­γό­με­νο προ­ϊ­όν θα ήταν στην έβδο­μη θέση πα­γκο­σμί­ως, λίγο χα­μη­λό­τε­ρα από τη Βρε­τα­νία και τη Γαλ­λία, τα ετή­σια ΑΕΠ των οποί­ων είναι 2,9 τρισ. δο­λά­ρια και πάνω από τη Βρα­ζι­λία, το εθνι­κό προ­ϊ­όν της οποί­ας ήταν πέ­ρυ­σι 2,2 τρισ. δο­λά­ρια.

Στη με­λέ­τη της, άλ­λω­στε, η WWF εκτι­μά ότι η συ­νο­λι­κή αξία των ωκε­α­νών φθά­νει τα 24 τρισ. δο­λά­ρια. Η βα­σι­κή πηγή πλού­του του υγρού στοι­χεί­ου της Γης είναι, βε­βαί­ως, η πα­νί­δα και η χλω­ρί­δα του. Δη­λα­δή τα ψάρια, τα κο­ράλ­λια, η μα­γκρό­βια βλά­στη­ση (φυτά και δέ­ντρα που ζουν μέσα στο αρ­μυ­ρό νερό). Η αξία των πηγών αυτών που προ­έρ­χο­νται απευ­θεί­ας από τους ωκε­α­νούς υπο­λο­γί­ζε­ται στα 6,9 τρισ. δο­λά­ρια.

Οι γραμ­μές των θα­λάσ­σιων με­τα­φο­ρών συ­νει­σφέ­ρουν επί­σης κατά 5,2 τρισ. δο­λά­ρια στον συ­νο­λι­κό πλού­το που πα­ρά­γουν οι θά­λασ­σες και οι ωκε­α­νοί. Οι του­ρι­στι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, έμ­με­σα συν­δε­δε­μέ­νες με το υγρό στοι­χείο του πλα­νή­τη, συ­νει­σφέ­ρουν κατά 7,8 τρισ. δο­λά­ρια.

Οι συ­ντά­κτες της με­λέ­της ομο­λο­γούν ότι κά­ποιες πλου­το­πα­ρα­γω­γι­κές πηγές των ωκε­α­νών είναι δύ­σκο­λο να αξιο­λο­γη­θούν. Το­νί­ζουν, ωστό­σο, ότι πε­ρί­που το 70% του πλού­του που απορ­ρέ­ει από τους ωκε­α­νούς εξαρ­τά­ται από την κα­θα­ρό­τη­τα των νερών. Γι’ αυτό, άλ­λω­στε, επι­χεί­ρη­σαν να κα­τα­γρά­ψουν την οι­κο­νο­μι­κή διά­στα­ση των ωκε­α­νών και να απο­τι­μή­σουν την αξία και τη συμ­βο­λή τους στην πα­γκό­σμια οι­κο­νο­μία: για να κα­τα­δεί­ξουν στα κράτη και στις κυ­βερ­νή­σεις τους την ανά­γκη προ­στα­σί­ας του πε­ρι­βάλ­λο­ντος.

«Η αλ­λοί­ω­ση του χα­ρα­κτή­ρα και η υπο­βάθ­μι­ση της κα­τά­στα­σης των ωκε­α­νών ου­δέ­πο­τε υπήρ­ξε τόσο τα­χεία όσο τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες» δή­λω­σε στη γαλ­λι­κή εφη­με­ρί­δα «Figaro» ο Μάρκο Λα­μπερ­τί­νι, διευ­θυ­ντι­κό στέ­λε­χος της WWF.

Η αλή­θεια είναι ότι οι πο­λι­τι­κές ηγε­σί­ες του πλα­νή­τη δεν φεί­δο­νται υπο­σχέ­σε­ων για την προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος και ιδιαί­τε­ρα των ωκε­α­νών. Το 2012, για πα­ρά­δειγ­μα, κατά τη διάρ­κεια της Συ­νά­ντη­σης Κο­ρυ­φής για τη Γη που διορ­γα­νώ­θη­κε στη Νότια Αφρι­κή, οι αρ­χη­γοί κρα­τών και κυ­βερ­νή­σε­ων δε­σμεύ­θη­καν να ανα­λά­βουν δρά­σεις ώστε έως το 2015 να απο­κα­τα­στα­θούν οι πλη­θυ­σμοί ψα­ριών και κο­ραλ­λιών σε πολ­λές θα­λάσ­σιες γε­ω­γρα­φι­κές πε­ριο­χές που πα­ρα­τη­ρεί­ται υπε­ρα­λί­ευ­ση.

Η κα­τά­στα­ση, όμως, αντί να βελ­τιω­θεί συ­νέ­χι­σε να επι­δει­νώ­νε­ται την τε­λευ­ταία τριε­τία, ανα­φέ­ρει ο Λα­μπερ­τί­νι. Για πα­ρά­δειγ­μα, με το ση­με­ρι­νό ρυθμό αλί­ευ­σης οι ει­δι­κοί επι­στή­μο­νες προ­βλέ­πουν την εξα­φά­νι­ση των κο­ραλ­λιο­γε­νών υφά­λων έως το έτος 2050! Αλ­λω­στε στη με­λέ­τη του WWF ανα­φέ­ρε­ται ότι από το 1970 έως το 2010 έχει εξα­φα­νι­στεί πε­ρί­που το 40% της θα­λάσ­σιας πα­νί­δας και πε­ρί­που το 30% της χλω­ρί­δας.

Ο ωκε­α­νός σαν επι­χεί­ρη­ση

«Αν οι εθνι­κές κυ­βερ­νή­σεις αντι­με­τω­πί­σουν τους ωκε­α­νούς σαν επι­χεί­ρη­ση, θα μπο­ρέ­σουν να τους σώ­σουν. Διότι ένας συ­νε­τός διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος δεν πε­ρι­μέ­νει την επό­με­νη ανα­κοί­νω­ση οι­κο­νο­μι­κών απο­τε­λε­σμά­των για να διορ­θώ­σει τα κακώς κεί­με­να στην επι­χεί­ρη­σή του και να βάλει στό­χους» ση­μειώ­νει ο αξιω­μα­τού­χος του WWF.

Ο ΟΗΕ έχει προ­τεί­νει την ανά­λη­ψη δρά­σε­ων σε 8 στά­δια για την προ­στα­σία των θα­λασ­σί­ων ειδών, στο πλαί­σιο των στό­χων για τη βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη που κα­θο­ρί­στη­καν τον πε­ρα­σμέ­νο Σε­πτέμ­βριο. Ο διε­θνής Ορ­γα­νι­σμός θε­ω­ρεί ότι οι ωκε­α­νοί μπο­ρούν να επω­φε­λη­θούν από τους στό­χους αυ­τούς και από τα μέτρα που εν­δε­χο­μέ­νως θα λά­βουν οι ηγέ­τες των κρα­τών στη σύ­νο­δο κο­ρυ­φής που έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί για τον ερ­χό­με­νο Δε­κέμ­βριο στο Πα­ρί­σι.

«Μένει να μά­θου­με αν το οι­κο­νο­μι­κό όφε­λος που προ­κύ­πτει από την προ­στα­σία των ωκε­α­νών θα πεί­σει τους αρ­χη­γούς των κρα­τών και των κυ­βερ­νή­σε­ων ότι αξί­ζει τον κόπο να ανα­λά­βουν δράση για τον σκοπό αυτόν» γρά­φει ο «Figaro».

Δύ­σκο­λα θα τους πεί­σει, διότι οι καρ­πω­τές των κρα­τι­κών επεν­δύ­σε­ων για κα­θα­ρό­τε­ρους ωκε­α­νούς δεν πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στην εκλο­γι­κή πε­λα­τεία των πο­λι­τι­κών ηγε­τών. Και ακόμη χει­ρό­τε­ρα, τα βρα­χυ­πρό­θε­σμα συμ­φέ­ρο­ντα της εκλο­γι­κής πε­λα­τεί­ας (φευ, και των χρη­μα­το­δο­τών…) των όπου Γης κυ­βερ­νη­τών αντι­τί­θε­νται στη λήψη μέ­τρων για την προ­στα­σία των ωκε­α­νών και του πε­ρι­βάλ­λο­ντος εν γένει. Είναι απο­γοη­τευ­τι­κό, αλλά η εμπει­ρία δε­κα­ε­τιών έχει δεί­ξει ότι και τον κα­λύ­τε­ρο πο­λι­τι­κό-μά­να­τζερ να βάλει κα­νείς για να διοι­κή­σει την «επι­χεί­ρη­ση Ωκε­α­νοί», θα τα κάνει… θά­λασ­σα!