ΕΙΔΗΣΕΙΣ

«Καμπανάκι» Κομισιόν για την ελληνική εκπαίδευση

news room 7 λεπτά ανάγνωση
σχολείο

Σαφής οπι­σθο­χώ­ρηση παρα­τη­ρεί­ται στον χώρο της εκπαί­δευ­σης στην Ελλάδα, τη στιγμή που η Παιδεία απο­τε­λεί μέρος της εθνικής ανα­πτυ­ξια­κής στρα­τη­γι­κής. Μάλιστα, οι αριθμοί επι­βε­βαιώ­νουν τις οξείες επι­πτώ­σεις της οικο­νο­μι­κής κρίσης στο πλη­θυ­σμιακό απο­τύ­πωμα της Ελλάδας.

Ο αριθμός των γεν­νή­σεων μειώ­νε­ται συνεχώς τα τελευ­ταία χρόνια: από 118.000 το 2008, μειώ­θηκε σε 92.000 το 2014, πτώση 22%. Λόγω της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας, ανα­μέ­νε­ται και δρα­μα­τική συρ­ρί­κνωση κατά 25% του μαθη­τι­κού πλη­θυ­σμού της πρω­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης τα επόμενα έξι χρόνια, την ίδια στιγμή που η Ελλάδα έχει μετα­τρα­πεί σε χώρα μετα­νά­στευ­σης χάνο­ντας κυρίως νέους υψηλού μορ­φω­τι­κού επι­πέ­δου. Ετσι, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή ζητεί από την ελλη­νική κυβέρ­νηση την επα­νεκ­κί­νηση των μεταρ­ρυθ­μί­σεων στις τρεις εκπαι­δευ­τι­κές βαθ­μί­δες, καθώς τα προη­γού­μενα χρόνια κάποιες «πάγωσαν» ή άλλες απέ­τυ­χαν λόγω πολι­τι­κής ατολ­μίας.

Χαρα­κτη­ρι­στι­κές περι­πτώ­σεις, η αξιο­λό­γηση των εκπαι­δευ­τι­κών και η ανα­διά­ταξη της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης με συγ­χω­νεύ­σεις και καταρ­γή­σεις ΑΕΙ/ΤΕΙ. Μεταρ­ρυθ­μί­σεις για τις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ, πριν ανα­λά­βει την κυβέρ­νηση, αντι­δρούσε.

Aξιολόγηση εκπαι­δευ­τι­κών

Αυτά ορίζει, μεταξύ άλλων, η Κομι­σιόν στην «Εκθεση παρα­κο­λού­θη­σης της εκπαί­δευ­σης και της κατάρ­τι­σης του 2016», η οποία –μέσω των συστά­σεων που κατα­θέ­τει με βάση τις πρα­κτι­κές του ΟΟΣΑ– δημιουρ­γεί το πεδίο στον νέο υπουργό Παι­δείας Κώστα Γαβρό­γλου να υλο­ποι­ή­σει μνη­μο­νια­κές υπο­χρε­ώ­σεις. Ηδη πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ» ανα­φέ­ρουν ότι δρο­μο­λο­γεί­ται η αξιο­λό­γηση των εκπαι­δευ­τι­κών, που στα­μά­τησε το 2013.

Ειδι­κό­τερα, η έκθεση είναι «κατα­πέλ­της» για τις κυβερ­νή­σεις και τους υπουρ­γούς Παι­δείας της τελευ­ταίας τριε­τίας. Ενδει­κτικά, τονί­ζε­ται:

• Κακώς έχει στα­μα­τή­σει η αξιο­λό­γηση σχο­λι­κών μονάδων και εκπαι­δευ­τι­κών. «Δεδο­μέ­νης της θετικής επί­δρα­σης που μπορούν να έχουν η αυτο­νο­μία και η λογο­δο­σία στις εκπαι­δευ­τι­κές επι­δό­σεις, θεω­ρεί­ται ανη­συ­χη­τικό ότι έχουν ανα­στα­λεί οι δια­δι­κα­σίες για την αξιο­λό­γηση (αυτο­α­ξιο­λό­γηση για τα σχολεία και ατομική αξιο­λό­γηση εκπαι­δευ­τι­κών), ακόμη και στην ιδιω­τική εκπαί­δευση».

• Ο νέος τύπος ολο­ή­με­ρων σχο­λείων, που εφαρ­μό­στηκε πρώτη φορά φέτος, απο­τε­λεί υπο­βάθ­μιση. «Εφαρ­μό­ζε­ται σε μεγα­λύ­τερο αριθμό σχο­λείων, στην πραγ­μα­τι­κό­τητα ωστόσο πρό­κει­ται για λιγό­τερο φιλό­δοξη εκδοχή του νέου ολο­ή­με­ρου σχο­λείου που προ­βλε­πό­ταν παλαιό­τερα. Ο νόμος δεν προ­βλέ­πει την οργά­νωση ολο­κλη­ρω­μέ­νων απο­γευ­μα­τι­νών δρα­στη­ριο­τή­των μετά τη λήξη της πρωινής ζώνης, όπως είχε προ­βλε­φθεί αρχικά».

• Οι νέοι πάσχουν σε δεξιό­τη­τες όπως ανά­γνωση και μαθη­μα­τικά. «Οι επι­δό­σεις τους είναι απο­γοη­τευ­τι­κές, όπως απο­τυ­πώ­νο­νται στους διε­θνείς δια­γω­νι­σμούς PISA». Επίσης, η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται 26η στο σύνολο των 28 κρατών-μελών της Ε.Ε. στον δείκτη ψηφια­κής οικο­νο­μίας και κοι­νω­νίας για το 2016 και η συμ­με­τοχή των ενη­λί­κων στην εκπαί­δευση ανήλθε σε 5,7% το 2015, απέ­χο­ντας πολύ από τον μέσο όρο 10,7% της Ε.Ε.

• Οι εκπαι­δευ­τι­κοί είναι γηρα­σμέ­νοι και κακο­πλη­ρω­μέ­νοι. «Οι μισοί (49%) στην πρω­το­βάθ­μια εκπαί­δευση είναι άνω των 50 ετών, ενώ λιγό­τε­ροι από το 1% είναι κάτω των 30. Στη δευ­τε­ρο­βάθ­μια, το 39% έχει ηλικία από 40 έως 49 ετών. Οι μισθοί είναι χαμη­λό­τε­ροι σε πραγ­μα­τι­κούς όρους από ό,τι σε πολλές άλλες χώρες του ΟΟΣΑ και μέχρι το τέλος του 2017 θα παρα­μεί­νουν αμε­τά­βλη­τοι με σκοπό την εξοι­κο­νό­μηση δαπανών.

• Το σχέδιο ανα­διάρ­θρω­σης της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης απέτυχε, αφού στην πράξη δεν οδήγησε στον ανα­με­νό­μενο οικο­νο­μικό εξορ­θο­λο­γι­σμό.

• Περιο­ρί­στηκε σημα­ντικά η αυτο­νο­μία της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, ενώ υπο­βαθ­μί­στηκε ο ρόλος των Συμ­βου­λίων.

• Οι δαπάνες της γενικής κυβέρ­νη­σης για την εκπαί­δευση ανήλθαν στο 4,4% του ΑΕΠ το 2014, έναντι 4,9% του ευρω­παϊ­κού μέσου όρου.

Ευτυχώς που το ποσοστό της πρόωρης εγκα­τά­λει­ψης του σχο­λείου μειώ­θηκε από 9% το 2014 σε 7,9% το 2015, πολύ κάτω από τον μέσο όρο του 11% της Ε.Ε. των «28» το 2015, για να υπάρχει μία θετική νότα.

Ετήσια αυτο­α­ξιο­λό­γηση των σχο­λι­κών μονάδων

«Υπάρ­χουν και ορι­σμέ­νες λέξεις, με τους περισ­σό­τε­ρους από εσάς γνω­ρι­ζό­μα­στε αρκετά έως πολύ καλά, που φοβού­μα­στε να τις πούμε. Ας μη φοβό­μα­στε να λέμε τη λέξη “αξιο­λό­γηση”. Μη φοβό­μα­στε να λέμε τη λέξη “συντε­χνία”». Αυτή ήταν μία από τις απο­στρο­φές της ομιλίας του Κώστα Γαβρό­γλου στις 8 Νοεμ­βρίου, κατά την τελετή παράδοσης-παραλαβής του χαρ­το­φυ­λα­κίου της Παι­δείας από τον Νίκο Φίλη. Αυτό, σημαί­νει, όπως απο­δει­κνύ­ε­ται λίγες ημέρες αργό­τερα, την έναρξη της αξιο­λό­γη­σης στα σχολεία, την έλλειψη της οποίας επι­ση­μαί­νουν και οι θεσμοί.

Ειδι­κό­τερα, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ο κ. Γαβρό­γλου θα προωθεί άμεσα την υπο­χρε­ω­τική ετήσια επα­να­λαμ­βα­νό­μενη αυτο­α­ξιο­λό­γηση των σχο­λι­κών μονάδων της χώρας. Η αυτο­α­ξιο­λό­γηση εύλογα δεν θα έχει τιμω­ρη­τικό χαρα­κτήρα για τους εκπαι­δευ­τι­κούς που θα βρεθούν να μειο­νε­κτούν, ούτε βεβαίως «και για τις σχο­λι­κές μονάδες. «Οσο οι συνά­δελ­φοί μας και εγώ θα είμαστε εδώ δεν πρό­κει­ται να γίνουν τέτοιες ανόητες αξιο­λο­γή­σεις που έχουν ως στόχο την τιμωρία. Τη βελ­τί­ωση, ναι. Πρέπει αυτό να το βάλουμε στην κουλ­τούρα μας επειδή έγιναν στραβά και απί­στευτα. Αυτό πρέπει εμείς πρώτοι να το ανα­νοη­μα­το­δο­τή­σουμε. Και βεβαίως μία κοι­νω­νία στο σύνολό της συντε­χνιο­ποι­η­μένη, τελικά δεν είναι μία κοι­νω­νία δημο­κρα­τική», είχε πει με νόημα ο κ. Γαβρό­γλου στις 8 Νοεμ­βρίου. Βεβαίως, η αυτο­α­ξιο­λό­γηση είναι το πρώτο βήμα προς την αξιο­λό­γηση των εκπαι­δευ­τι­κών και των σχο­λι­κών μονάδων.

Ωστόσο, κατά το πρό­σφατο παρελ­θόν είχε ξεκι­νή­σει αυτο­α­ξιο­λό­γηση σχο­λι­κών μονάδων. Επί υπουρ­γίας Αννας Δια­μα­ντο­πού­λου, το 2011 είχε ξεκι­νή­σει, και είχε υλο­ποι­η­θεί έως το 2013, πιλο­τικό πρό­γραμμα αυτο­α­ξιο­λό­γη­σης σε περίπου 500 σχο­λι­κές μονάδες με τη συμ­με­τοχή περίπου 6.000 νηπια­γω­γών, δασκά­λων και καθη­γη­τών. Στόχος της τότε ηγεσίας του υπουρ­γείου ήταν το πρό­γραμμα να γενι­κευ­θεί σε όλα τα σχολεία. Το πρό­γραμμα, παρότι δεν είχε τιμω­ρη­τικό χαρα­κτήρα, δεν προ­χώ­ρησε για πολι­τι­κούς λόγους, καθώς προ­κά­λεσε την αντί­δραση μεγάλης μερίδας εκπαι­δευ­τι­κών. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν μεταξύ των κομ­μά­των που είχαν ταχθεί κατά της αυτο­α­ξιο­λό­γη­σης…

«Μετε­ξε­τα­στέοι» σε ψηφια­κές δεξιό­τη­τες

Μεγάλο έλλειμμα κατα­γρά­φε­ται στην ελλη­νική εκπαί­δευση ως προς τις δεξιό­τη­τες που αφορούν τη χρήση των νέων τεχνο­λο­γιών. Ο λόγος για τον ψηφιακό αναλ­φα­βη­τι­σμό, ο οποίος στις προηγ­μέ­νες χώρες έχει αντι­κα­τα­στή­σει τον γλωσ­σικό αναλ­φα­βη­τι­σμό.

Ειδι­κό­τερα, η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται 26η στο σύνολο των 28 κρατών- μελών της Ε.Ε. στον δείκτη ψηφια­κής οικο­νο­μίας και κοι­νω­νίας για το 2016. Δεδο­μέ­νου ότι ολοένα και μεγα­λύ­τε­ρος αριθμός ταλα­ντού­χων, καταρ­τι­σμέ­νων ατόμων μετα­να­στεύ­ουν στο εξω­τε­ρικό για να ανα­ζη­τή­σουν καλύ­τε­ρες μισθο­λο­γι­κές απο­λα­βές ή καλύ­τε­ρες συν­θή­κες δια­βί­ω­σης και εργα­σίας, οι ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις του τομέα Πλη­ρο­φο­ρι­κής και Τηλε­πι­κοι­νω­νιών δυσκο­λεύ­ο­νται να βρουν προ­σω­πικό με τις κατάλ­λη­λες ψηφια­κές δεξιό­τη­τες. Το ποσοστό των πτυ­χιού­χων στους κλάδους των φυσικών επι­στη­μών, της τεχνο­λο­γίας, της μηχα­νι­κής και των μαθη­μα­τι­κών αυξά­νε­ται, δημιουρ­γώ­ντας έτσι τις κατάλ­λη­λες προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την ανά­δειξη νέων επαγ­γελ­μά­των.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την έρευνα για τις δεξιό­τη­τες των ενη­λί­κων (PIAAC) που διε­νερ­γή­θηκε από τον ΟΟΣΑ για την Ελλάδα το 2016, συνο­λικά η χώρα εμφα­νί­ζει σχετικά καλές επι­δό­σεις στην ανά­γνωση, τη γραφή και την αριθ­μη­τική, μολο­νότι υστερεί λίγο έναντι του μέσου όρου του ΟΟΣΑ. Ωστόσο, η χώρα μας εμφα­νί­ζει εξαι­ρε­τικά χαμηλό επίπεδο στον τομέα της επί­λυ­σης προ­βλη­μά­των, γεγονός που ανα­δει­κνύει την ανάγκη για από­κτηση ψηφια­κών δεξιο­τή­των. Στην έρευνα δια­πι­στώ­θηκε επίσης ότι –σε αντί­θεση με τον κανόνα που ισχύει σε άλλες χώρες και θέλει τις νεό­τε­ρες γενιές να εμφα­νί­ζουν συνήθως υψη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις από ό,τι τα άτομα μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας–, στην Ελλάδα οι νέοι 25 έως 34 ετών εμφα­νί­ζουν το ίδιο καλές επι­δό­σεις στην ανά­γνωση και τη γραφή με τα άτομα ηλικίας από 55 έως 65 ετών. Οι ενή­λι­κες από­φοι­τοι τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης στην Ελλάδα εμφα­νί­ζουν σχετικά χαμηλές επι­δό­σεις στην ανά­γνωση, τη γραφή, την αριθ­μη­τική και την επίλυση προ­βλη­μά­των σε τεχνο­λο­γικά περι­βάλ­λο­ντα.

Τέλος, το ποσοστό των ενη­λί­κων στην Ελλάδα που εμφα­νί­ζουν τις υψη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις σε ανά­γνωση, γραφή και αριθ­μη­τική είναι σημα­ντικά χαμη­λό­τερο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.

Ελλιπής οργα­νω­τική απόδοση σε ΑΕΙ, ΤΕΙ

Η ελλη­νική τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση κινεί­ται με την… όπισθεν. Συγκε­κρι­μένα, όπως λέει η έκθεση της Ε.Ε., με νομο­θε­τική πράξη που θεσπί­στηκε τον Οκτώ­βριο του 2015 άλλαξε ο τρόπος εκλογής πρυ­τά­νεων και κοσμη­τό­ρων, με απο­τέ­λε­σμα να περιο­ρι­στεί σημα­ντικά η αυτο­νο­μία της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης. Επίσης, ο ρόλος των πανε­πι­στη­μια­κών συμ­βου­λίων υπο­βαθ­μί­στηκε και τα κρι­τή­ρια εκλο­γι­μό­τη­τας έγιναν περισ­σό­τερο αυστηρά.

Κατα­πέλ­της είναι η έκθεση της Ε.Ε. και για το σχέδιο «Αθηνά», που ξεκί­νησε το 2012 με στόχο την ανα­διά­ταξη του χάρτη της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης. Οπως λέει η έκθεση, «το σχέδιο “Αθηνά” της περιό­δου 2012 – 2014 δεν είχε σημα­ντικό αντί­κτυπο. Το σχέδιο συνέ­βαλε θεω­ρη­τικά στη συγ­χώ­νευση περισ­σό­τε­ρων από 120 πανε­πι­στη­μια­κών τμη­μά­των. Στην πράξη όμως, το σχέδιο αυτό δεν οδήγησε στον ανα­με­νό­μενο οικο­νο­μικό εξορ­θο­λο­γι­σμό, καθώς πολλά από τα τμήματα που συνε­νώ­θη­καν δεν διέ­θε­ταν στην πραγ­μα­τι­κό­τητα πανε­πι­στη­μιακό προ­σω­πικό και/ή σπου­δα­στές. Τα τέσσερα πανε­πι­στή­μια που καταρ­γή­θη­καν, συγ­χω­νεύ­θη­καν στην πράξη με άλλα ΑΕΙ/ΤΕΙ». Βέβαια, η έκθεση παρα­τη­ρεί ότι το πρό­βλημα της ελλι­πούς οργα­νω­τι­κής από­δο­σης παρα­τη­ρεί­ται εντο­νό­τερα στα ΤΕΙ.

Το ποσοστό ολο­κλή­ρω­σης της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης στην Ελλάδα είναι αρκετά υψηλό, καθώς ήταν 40,4% το 2015, υπερ­βαί­νο­ντας ελαφρά τον μέσο όρο της Ε.Ε. (38,7 %). Ωστόσο, οι μεγάλες δια­φο­ρές μεταξύ των φύλων δεν έχουν εξα­λει­φθεί, δεδο­μέ­νου ότι το 2015 οι γυναί­κες εμφά­νι­σαν καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις από τους άνδρες κατά 10,2 ποσο­στιαίες μονάδες. Από την άλλη, πρό­βλημα για τους Ευρω­παί­ους απο­τε­λεί και η ύπαρξη «αιώνιων» φοι­τη­τών. «Οι σπου­δα­στές δεν δια­γρά­φο­νται πλέον αυτό­ματα από τα πανε­πι­στη­μιακά μητρώα αν δεν κατα­φέ­ρουν να ολο­κλη­ρώ­σουν τις σπουδές τους εντός της κανο­νι­κής περιό­δου σπουδών. Η αλλαγή αυτή ενδέ­χε­ται να οδη­γή­σει σε νέα αύξηση της μέσης διάρ­κειας σπουδών, η οποία είναι ήδη αρκετά υψηλή», παρα­τη­ρεί η έκθεση.

Τέλος, και λόγω της οικο­νο­μι­κής κρίσης, το ποσοστό απα­σχό­λη­σης των πρό­σφατα απο­φοι­τη­σά­ντων από την τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση παρέ­μεινε πολύ χαμηλό (49,9% το 2015 έναντι 81,9% του ευρω­παϊ­κού μέσου όρου).

Καθη­με­ρινή

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.