Ανοχύρωτη η πρώτη κατοικία σε πλειστηριασμούς και funds

Τρίζουν τα θεμέλια της πρώτης κατοι­κίας των Ελλήνων…

Η ισχύς των ρυθ­μι­στι­κών πλαι­σίων για την προ­στα­σία της από πλει­στη­ρια­σμούς (νόμος Κατσέλη λήγει τέλος 2018) και πωλή­σεις σε funds ακόμη και ενή­με­ρων δανείων που συν­δέ­ο­νται με αυτήν (νόμος Σταθάκη λήγει τέλος 2017) θα τεθεί στην κρίση των δανει­στών. Μάλιστα, παρότι δεν έχουν ξεκι­νή­σει οι δια­βου­λεύ­σεις σε επίπεδο ανώ­τα­των αξιω­μα­τού­χων γι’ αυτά τα επίμαχα ζητή­ματα, κυβερ­νη­τικά στελέχη σπεύ­δουν να καθη­συ­χά­σουν πως θα δοθεί παρά­ταση στις παρα­πάνω ρυθ­μί­σεις.

Μέλος της δια­πραγ­μα­τευ­τι­κής ομάδας απο­κά­λυψε στον «Ε.Τ.» της Κυρια­κής πως στόχος του αρμό­διου υπουρ­γείου Οικο­νο­μίας και Ανά­πτυ­ξης είναι μια «διπλή παρά­ταση». Κατ’ αρχάς, επι­διώ­κε­ται η επέ­κταση, κατά δύο χρόνια (έως το τέλος του 2019), του νόμου Σταθάκη (4354/2015), ο οποίος αφορά στο καθε­στώς λει­τουρ­γίας των εται­ριών δια­χεί­ρι­σης και μετα­βί­βα­σης απαι­τή­σεων. Βάσει αυτού, προ­στα­τεύ­ο­νται από τις πωλή­σεις σε funds ενήμερα και μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια που συν­δέ­ο­νται με πρώτη κατοι­κία αντι­κει­με­νι­κής αξίας έως 140.000 ευρώ. Από εκεί και πέρα, η κυβέρ­νηση θέλει να ανοίξει συζή­τηση και για την παρά­ταση, κατά ένα χρόνο, της προ­στα­σίας της πρώτης κατοι­κίας από τους πλει­στη­ρια­σμούς. Πρό­κει­ται για το λεγό­μενο νόμο Κατσέλη (3869/2010), ο οποίος λήγει τέλος του 2018 και προσ­δο­κά­ται να παρα­τα­θεί, επίσης, έως τα τέλη 2019.

Το ίδιο στέ­λε­χος σημεί­ωσε πως οι ελλη­νι­κές Αρχές δεν μπορούν να προβούν σε μονο­με­ρείς ενέρ­γειες, εκτε­τα­μέ­νης διάρ­κειας, για την παρά­ταση των συγκε­κρι­μέ­νων ρυθ­μί­σεων. Εκτί­μησή του, είναι, πάντως, πως στην έσχατη περί­πτωση (π.χ. αν πλη­σιά­ζει η λήξη ισχύος της προ­στα­σίας των δανείων που συν­δέ­ο­νται με την πρώτη κατοι­κία από της αγο­ρο­πω­λη­σίες και οι εκπρό­σω­ποι των δανει­στών δεν έχουν δώσει το «πράσινο φως» για την επέ­κτασή της), η κυβέρ­νηση θα κινηθεί μονο­με­ρώς, δίνο­ντας παρά­ταση για κάποιους μήνες – σε κάθε περί­πτωση, όχι για τη διετία που επι­διώ­κε­ται.

Το ερώτημα είναι βέβαια τι θα γίνει εφόσον το διπλό αίτημα της κυβέρ­νη­σης χτυ­πή­σει στα… βράχια των δανει­στών. Φορείς της αγοράς σχο­λί­α­σαν στον «Ε.Τ.» της Κυρια­κής πως ένα τέτοιο ενδε­χό­μενο δεν είναι διόλου απίθανο. Αρκεί να ανα­λο­γι­στεί κανείς πως οι θεσμοί ζητούν, επα­νει­λημ­μέ­νως, τόσο να επι­σπευ­σθούν οι δια­δι­κα­σίες για να ξεκι­νή­σουν οι ηλε­κτρο­νι­κοί πλει­στη­ρια­σμοί όσο και να προβούν οι τρά­πε­ζες σε πωλή­σεις δανείων. Σύμφωνα, μάλιστα, με πλη­ρο­φο­ρίες, στους ανα­θε­ω­ρη­μέ­νους στόχους για τη μείωση των «κόκ­κι­νων» δανείων, οι οποίοι θα υπο­βλη­θούν αρχές Οκτω­βρίου από τις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες στον Ενιαίο Επο­πτικό Μηχα­νι­σμό (SSM), ανα­μέ­νε­ται να ενι­σχυ­θεί το ποσοστό των πωλή­σεων και να «κου­ρευ­τεί» αυτό που σχε­τί­ζε­ται με αναδιαρθρώσεις-ρυθμίσεις.

Αξίζει να επι­ση­μαν­θεί ακόμη πως ο αρμό­διος υπουρ­γός Οικο­νο­μίας και Ανά­πτυ­ξης, Δημή­τρης Παπα­δη­μη­τρίου, συνα­ντή­θηκε με 30 και πλέον κορυ­φαία στελέχη από funds της διε­θνούς επι­χει­ρη­μα­τι­κής σκηνής (BlackRock, Invesco, Goldman Sachs, Lansdowne, GLG, Stormharbour Securities, M&G Investments, Sabal Financial Group, Amia Capital κ.ά.), στο πλαίσιο του 12ου ετήσιου επεν­δυ­τι­κού συνε­δρίου του Χρη­μα­τι­στη­ρίου Αθηνών, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε 20-21 Σεπτεμ­βρίου στο Λονδίνο.

Οι αγο­ρα­πω­λη­σίες

Αυτό που προέχει είναι η επέ­κταση του νομικού πλαι­σίου ανα­φο­ρικά με την προ­στα­σία δανείων που συν­δέ­ο­νται με την πρώτη κατοι­κία από τις πωλή­σεις. Σε περί­πτωση που οι θεσμοί δεν εγκρί­νουν τη συγκε­κρι­μένη παρά­ταση θα περά­σουν στα χέρια των funds ακόμη και ενήμερα δάνεια που συν­δέ­ο­νται με την πρώτη κατοι­κία. Με άλλα λόγια, από τις αρχές του 2018 θα απε­λευ­θε­ρω­θεί, πλήρως, η αγορά δανείων.

Σημειώ­νε­ται πως στα δάνεια που έχουν δια­σφά­λιση σε πρώτη κατοι­κία συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται οι εξής κατη­γο­ρίες: στε­γα­στικά, κατα­να­λω­τικά, επι­σκευα­στικά, ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών, εμπόρων, αγροτών, μικρών και μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων.

«Η παρά­ταση για τις αγο­ρο­πω­λη­σίες θα συζη­τη­θεί απευ­θείας σε επίπεδο υψη­λό­βαθ­μων στε­λε­χών», απο­κά­λυψε αρμόδιο στέ­λε­χος στον «Ε.Τ.» της Κυρια­κής.

Εφόσον οι θεσμοί δεν επι­στρέ­ψουν μαζί με τα τεχνικά κλι­μά­κια, δηλαδή στα μέσα Οκτω­βρίου, το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο της κυβέρ­νη­σης ανα­μέ­νε­ται να ζητήσει, επι­σή­μως, την παρά­ταση από τους δανει­στές μέσω τηλε­διά­σκε­ψης ή e-mail.

Διευ­κρι­νί­ζε­ται πως η προ­στα­σία από την πώληση σε fund δεν σημαί­νει αυτο­μά­τως και προ­στα­σία από τον πλει­στη­ρια­σμό. Και αυτό, διότι αν ο δανειο­λή­πτης στο… κόκκινο δεν έχει προβεί στις απα­ραί­τη­τες δια­δι­κα­σίες για τη ρύθμιση του δανείου του, η ίδια τράπεζα μπορεί να κινήσει τη δια­δι­κα­σία του πλει­στη­ρια­σμού. Με άλλα λόγια, τα δάνεια που συν­δέ­ο­νται με πρώτη κατοι­κία αντι­κει­με­νι­κής αξίας έως 140.000 ευρώ προ­στα­τεύ­ο­νται απο­κλει­στικά από μεταβιβάσεις-πωλήσεις σε funds. Η προ­στα­σία από τον πλει­στη­ρια­σμό θα μπο­ρούσε να επι­τευ­χθεί αν, για παρά­δειγμα, ο δανειο­λή­πτης κατέ­θετε αίτηση υπα­γω­γής στο ν. 3869/2010.

Ο νόμος Κατσέλη

Στο μεταξύ, νομικοί κύκλοι εξέ­φρα­σαν την ανη­συ­χία τους στον «Ε.Τ.» της Κυρια­κής πάνω στη συζή­τηση που έχει ανοίξει περί ανα­θε­ώ­ρη­σης του ν. 3869/2010. Οπως είπαν, ενδε­χό­μενη περαι­τέρω αυστη­ρο­ποί­ηση των κρι­τη­ρίων ένταξης θα δώσει τη «χαρι­στική βολή» στο τελευ­ταίο οχυρό για την προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας, όπως χαρα­κτη­ρί­ζε­ται το νομο­θέ­τημα.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως επί ηγεσίας Γ. Σταθάκη στο αρμόδιο υπουρ­γείο ο νόμος Κατσέλη έγινε πιο «σκληρός», περιο­ρί­ζο­ντας τον αριθμό των δικαιού­χων προ­στα­σίας πρώτης κατοι­κίας από τους πλει­στη­ρια­σμούς.

Πλη­ρο­φο­ρίες του «Ε.Τ.» της Κυρια­κής ανα­φέ­ρουν πως την προη­γού­μενη εβδο­μάδα στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις τα τεχνικά κλι­μά­κια των θεσμών ζήτησαν από το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο της κυβέρ­νη­σης να αξιο­λο­γή­σει την πορεία του νόμου Κατσέλη, για να συνε­κτι­μη­θεί σε δεύτερο χρόνο κατά πόσο κρί­νε­ται επι­τα­κτική η εκ νέου ανα­θε­ώ­ρησή του.

Επειτα από αυτήν την υπό­δειξη, την τρέ­χουσα εβδο­μάδα ξεκί­νη­σαν οι δια­βου­λεύ­σεις μεταξύ του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου και αρμό­διων φορέων (π.χ. Συνή­γο­ρος του Κατα­να­λωτή) με αντι­κεί­μενο τις επι­δό­σεις του νόμου Κατσέλη – επί της ουσίας επι­χει­ρεί­ται η κατα­γραφή παρα­τη­ρή­σεων. Τα ευρή­ματα αυτής της προ­ερ­γα­σίας θα «φιλ­τρα­ρι­στούν» και θα συζη­τη­θούν σε επίπεδο τεχνι­κών κλι­μα­κίων περί τα μέσα Οκτω­βρίου.

«Η λύση του γόρδιου δεσμού των «κόκ­κι­νων» δανείων απαιτεί προ­σε­κτι­κούς χει­ρι­σμούς»

Πρό­σφατα δημο­σιο­γρα­φι­κές πλη­ρο­φο­ρίες που είδαν το φως της δημο­σιό­τη­τας κάνουν λόγο, για ασφυ­κτική πίεση, αφενός, της ΕΚΤ προς τις τρά­πε­ζες, ώστε να προ­χω­ρή­σουν σε πλει­στη­ρια­σμούς και πωλή­σεις δανείων έτσι ώστε να επι­τευ­χθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί για τη δια­χεί­ριση των «κόκ­κι­νων δανείων», και, αφε­τέ­ρου, των τεχνι­κών κλι­μα­κίων των δανει­στών για την άμεση έναρξη των ηλε­κτρο­νι­κών πλει­στη­ρια­σμών.

Μέσα σ’ αυτή την κατά­σταση επι­κρα­τεί ιδιαί­τερη σύγχυση στο δημόσιο λόγο, εκου­σίως ή ακου­σίως ανα­φο­ρικά με την προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας τόσο από πλει­στη­ρια­σμούς όσο και από πωλή­σεις δανείων.

Αυτό που πρέπει να ξεκα­θα­ρι­στεί αρχικά είναι ότι ορι­ζό­ντια νομο­θε­τική προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας από κατα­σχέ­σεις και πλει­στη­ρια­σμούς δεν υφί­στα­ται. Δυνα­τό­τητα προ­στα­σίας παρέ­χε­ται μόνο μέσω της ένταξης στο νόμο Κατσέλη. Ανα­φο­ρικά, δε, με τις πωλή­σεις των δανείων, υπάρχει ορι­ζό­ντια προ­στα­σία μέχρι την 31η-12-2017 για τα πρόσωπα εκείνα που η κατοι­κία τους απο­τι­μά­ται σε 140.000 ευρώ.

Σαφώς και στο σημείο αυτό δημιουρ­γού­νται εύλογα ερω­τή­ματα για τους λόγους που εμπο­δί­ζουν την ορι­ζό­ντια προ­στα­σία της κατοι­κίας των ανυ­παί­τιων δανειο­λη­πτών τόσο από κατα­σχέ­σεις και πλει­στη­ρια­σμούς όσο και από την πώληση των δανείων, και μάλιστα χωρίς χρο­νι­κούς περιο­ρι­σμούς, του­λά­χι­στον για όσο χρονικό διά­στημα υφί­στα­νται οι ασφυ­κτι­κές αυτές οικο­νο­μι­κές συν­θή­κες. Στα ερω­τή­ματα αυτά ουδεμία πει­στική απά­ντηση έχει δοθεί μέχρι σήμερα, γεγονός που πυρο­δο­τεί διάφορα σενάρια.

Ωστόσο ξεκά­θαρο είναι ότι υφί­στα­ται μία ακα­τα­νό­ητη αδυ­να­μία να αντι­με­τω­πι­στούν με απο­τε­λε­σμα­τικό τρόπο οι στρα­τη­γι­κοί κακο­πλη­ρω­τές. Καθη­με­ρινά υπάρχει επί του θέματος αυτού βομ­βαρ­δι­σμός δηλώ­σεων και δημο­σιευ­μά­των αλλά μέχρι εκεί. Ουδεμία πραγ­μα­τική και ουσια­στική βούληση για ενέρ­γειες ενα­ντίον τους, γεγονός που επι­βα­ρύ­νει όσους επι­βάλ­λε­ται να τύχουν από­λυ­της προ­στα­σίας λόγω της ανυ­παί­τιας αδυ­να­μίας τους στην αντα­πό­κριση των υπο­χρε­ώ­σεών τους και ρίχνει στις καλέν­δες σοβα­ρό­τα­τες προ­τά­σεις που θα μπο­ρού­σαν να υλο­ποι­η­θούν και να διευ­κο­λύ­νουν τις ζωές εκα­το­ντά­δων χιλιά­δων συναν­θρώ­πων μας.

Η λύση του γόρδιου δεσμού των «κόκ­κι­νων» δανείων απαιτεί εξαι­ρε­τικά προ­σε­κτι­κούς χει­ρι­σμούς. Αφορά εκα­τομ­μύ­ρια Ελληνες πολίτες και τις οικο­γέ­νειές τους. Μέσα σε βαλ­τω­μέ­νες οικο­νο­μι­κές συν­θή­κες με περίπου 4.000.000 ανθρώ­πους στη χώρα να βρί­σκο­νται στο όριο της φτώ­χειας, την ανεργία να δια­τη­ρεί­ται σε ιδιαί­τερα υψηλά επίπεδα, την άκρατη εκμε­τάλ­λευση ευέ­λι­κτων μορφών εργα­σίας, τη σφοδρή απώλεια εισο­δη­μά­των, την εξα­νέ­μιση των απο­τα­μιεύ­σεων των νοι­κο­κυ­ριών λόγω αλλε­πάλ­λη­λων και σφοδρών φορο­λο­γι­κών υπο­χρε­ώ­σεων, την απελ­πι­σία, την ανα­σφά­λεια και την αγωνία να βρί­σκο­νται καθη­με­ρινά στο προ­σκή­νιο, τίποτα δεν απο­κλείει να πυρο­δο­τη­θεί ανά πάσα στιγμή κοι­νω­νική έκρηξη με ανε­ξέ­λεγ­κτες δια­στά­σεις.

ΙΩΑΝΝΑ ΦΕΝΤΟΥΡΗ-Ελεύθερος Τύπος