Συνήγορος του Καταναλωτή στη Βουλή για τις χρεώσεις στο ρεύμα: «Έχουμε πολύ μεγάλη παραβατικότητα -Κάνουν ό,τι θέλουν!» – Αιχμές κατά της ΡΑΕ

Κυρώ­σεις για τους παρό­χους ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας που έχουν παρα­βα­τική συμπε­ρι­φορά ζήτησε ο Συνή­γο­ρος του Κατα­να­λωτή, Λευ­τέ­ρης Ζαγο­ρί­της, κατά την χθεσινή παρου­σί­αση της Ετήσιας Έκθεσης για το έτος 2020 της Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής «Συνή­γο­ρος του Κατα­να­λωτή» στη συνε­δρί­αση της Ειδικής Μόνιμης Επι­τρο­πής Θεσμών και Δια­φά­νειας της Βουλής.

Σύμφωνα με σχετική ανα­κοί­νωση της Αρχής ο κ. Ζαγο­ρί­της κατά την παρου­σί­αση της έκθεσης ανέ­δειξε την αύξηση (κατά 14,1%) του αριθμού των ανα­φο­ρών που κατα­τέ­θη­καν τόσο στην Αρχή όσο και στο Ευρω­παϊκό Κέντρο Κατα­να­λωτή Ελλάδας το 2020 σε σχέση με το 2019. Από τις 13.687 ανα­φο­ρές του 2020, οι 12.943 υπο­θέ­σεις υπο­βλή­θη­καν στον Συνή­γορο του Κατα­να­λωτή, ενώ οι 744 ήταν οι υπο­θέ­σεις που χει­ρί­στηκε το Ευρω­παϊκό Κέντρο Κατα­να­λωτή.

Για το 2020 το ποσοστό επί­λυ­σης των υπο­θέ­σεων παρέ­μεινε εξαι­ρε­τικά υψηλό, φτά­νο­ντας σε ποσοστό 83,12% επί του συνόλου των υπο­θέ­σεων, εκ των οποίων ποσοστό 71,37% των υπο­θέ­σεων επι­λύ­θη­καν υπέρ των κατα­να­λω­τών και 11,75% υπέρ των προ­μη­θευ­τών.

Ο Συνή­γο­ρος του Κατα­να­λωτή τόνισε ότι τόσο η διοί­κηση όσο και οι εργα­ζό­με­νοι στην Αρχή συνε­χί­ζουν να κατα­βά­λουν κάθε προ­σπά­θεια προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τεύ­σουν τα δικαιώ­ματα των κατα­να­λω­τών, παρά την αύξηση των υπο­θέ­σεων και την έλλειψη επι­στη­μο­νι­κού και διοι­κη­τι­κού προ­σω­πι­κού.

Ποιοι τομείς της αγοράς συγκέ­ντρω­σαν τις περισ­σό­τε­ρες παρα­βά­σεις

Ο τομέας της αγοράς που συγκέ­ντρωσε τις περισ­σό­τε­ρες υπο­θέ­σεις το 2020 ήταν τα κατα­να­λω­τικά αγαθά με ποσοστό επί του συνόλου των υπο­θέ­σεων 37% κυρίως λόγω της αυξη­μέ­νης παρα­βα­τι­κό­τη­τας στο ηλε­κτρο­νικό εμπόριο, εν συνε­χεία οι τηλε­πι­κοι­νω­νίες και ταχυ­δρο­μι­κές υπη­ρε­σίες με ποσοστό 26,3%, οι χρη­μα­το­πι­στω­τι­κές υπη­ρε­σίες (τρά­πε­ζες, ασφα­λι­στι­κές εται­ρείες) και η ενέργεια-ύδρευση. Σημα­ντι­κός αριθμός υπο­θέ­σεων που αφο­ρού­σαν τις μετα­φο­ρές απα­σχό­λη­σαν επίσης την Αρχή, οι οποίες μεταξύ άλλων είχαν ως βασική αιτία την ακύρωση πτήσεων λόγω της παν­δη­μίας, όπου κατόπιν Συστά­σεων της Αρχής, οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρίες αντα­πο­κρί­θη­καν και επέ­στρε­ψαν το αντί­τιμο του εισι­τη­ρίου στους επι­βά­τες που δεν επι­θυ­μού­σαν να λάβουν κουπόνι.

Ο Συνή­γο­ρος του Κατα­να­λωτή ανα­φέρ­θηκε στις σημα­ντι­κές παρεμ­βά­σεις της Αρχής για την αντι­με­τώ­πιση της αθέ­μι­της δράσης ορι­σμέ­νων ηλε­κτρο­νι­κών κατα­στη­μά­των τα οποία απο­σπού­σαν σημα­ντικά χρη­μα­τικά ποσά από κατα­να­λω­τές για την αγορά προ­ϊ­ό­ντων, τα οποία, όμως, στη συνέ­χεια δεν παρέ­δι­δαν. Το φαι­νό­μενο διο­γκώ­θηκε κατά την περίοδο της παν­δη­μίας, με απο­τέ­λε­σμα η Αρχή να δεχθεί πλήθος ανα­φο­ρών (3833). Υπό τη διαρκή πίεση της Αρχής, όπως είπε, επε­τεύ­χθη σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις ακόμη και η πλήρης επι­στροφή των εισπρα­χθέ­ντων. Είναι αρκετές ωστόσο οι περι­πτώ­σεις όπου κατόπιν της κοι­νο­ποί­η­σης των Συστά­σεών η γενική γραμ­μα­τεία Εμπο­ρίου και Προ­στα­σίας Κατα­να­λωτή επέβαλε υψηλά πρό­στιμα στους υπευ­θύ­νους των κατα­στη­μά­των, ενώ ο Συνή­γο­ρος του Κατα­να­λωτή προ­χώ­ρησε σε ανα­κοι­νώ­σεις προς τους αρμό­διους εισαγ­γε­λείς για την ποινική διε­ρεύ­νηση ενδε­χό­με­νων αξιό­ποι­νων πράξεων (απάτης, υπε­ξαί­ρε­σης) από υπευ­θύ­νους συγκε­κρι­μέ­νων ηλε­κτρο­νι­κών κατα­στη­μά­των (e-shops).

Ο κ. Ζαγο­ρί­της ανα­φέρ­θηκε και στις τηλε­πι­κοι­νω­νίες, καθώς η Αρχή δέχθηκε πλήθος ανα­φο­ρών συνέ­πεια και των αυξη­μέ­νων αναγκών που δημιουρ­γή­θη­καν κατά την παν­δη­μία λόγω της τηλεκ­παί­δευ­σης και της εξ απο­στά­σεως εργα­σίας, ανα­φέρ­θηκε δε ιδιαι­τέ­ρως στις χαμηλές ταχύ­τη­τες του Δια­δι­κτύου, ειδι­κό­τερα και στις μεγάλες απο­κλί­σεις ανάμεσα στις ονο­μα­στι­κές (συμ­βα­τι­κώς προ­βλε­πό­με­νες) και στις πραγ­μα­τι­κές που είχαν στη διάθεσή τους οι κατα­να­λω­τές και μάλιστα με το κόστος των υπη­ρε­σιών να είναι από τα υψη­λό­τερα στην Ευρώπη.

Ενέρ­γεια

Τέλος, ο Συνή­γο­ρος του Κατα­να­λωτή, ανα­φέρ­θηκε στον κλάδο της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας. Συγκε­κρι­μένα από τις 7161 ανα­φο­ρές που έχουν υπο­βλη­θεί ενώπιον της Αρχής μέχρι 21/06/2022, πάνω από το 1/3 αφορούν την Ενέρ­γεια. Ενδει­κτικά το πρώτο εξάμηνο του 2021 η Αρχή είχε δεχθεί 713 ανα­φο­ρές από τον κλάδο της Ενέρ­γειας, ενώ κατά το ίδιο διά­στημα το 2022 δέχθηκε 2.585 ανα­φο­ρές. Ο λόγος της αύξησης είναι δυστυ­χώς η εφαρ­μογή αθέ­μι­των πρα­κτι­κών από πολλές εται­ρείες ενέρ­γειας, που έχουν ως απο­τέ­λε­σμα υπέ­ρο­γκες αυξή­σεις στις χρε­ώ­σεις κατα­νά­λω­σης ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος. Ο κ. Ζαγο­ρί­της ανέφερε ότι η Αρχή έχει δια­πι­στώ­σει ότι πολλοί εκ των προ­μη­θευ­τών δεν εφαρ­μό­ζουν τις δια­τά­ξεις του Κώδικα Προ­μή­θειας Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας, αλλά και της υπ’ αριθ. 409/2020 από­φα­σης της ΡΑΕ σχετικά με τους μηχα­νι­σμούς ανα­προ­σαρ­μο­γής τιμή­μα­τος.

Ενδει­κτικά:

Δεν ανα­φέ­ρουν με σαφή­νεια και δια­φά­νεια την ύπαρξη ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής στη σύμβαση προ­μή­θειας

Δεν τηρούν την προ­θε­σμία ενη­μέ­ρω­σης των 60 ημερών για την τρο­πο­ποί­ηση του τιμο­λο­γίου προ­μή­θειας

Δεν καθο­ρί­ζουν στις συμ­βά­σεις ένα και μόνον σαφώς ορι­σμένο μέγεθος, σύμφωνα με τις κεί­με­νες δια­τά­ξεις, για την ενερ­γο­ποί­ηση των ρητρών ανα­προ­σαρ­μο­γής, αλλά χρη­σι­μο­ποιούν το άθροι­σμα περισ­σό­τε­ρων μεγεθών, με απο­τέ­λε­σμα να δημιουρ­γεί­ται σύγχυση στον κατα­να­λωτή που δεν μπορεί να αντι­λη­φθεί το εύρος δια­κύ­μαν­σης

Ενερ­γο­ποιούν τον μηχα­νι­σμό ανα­προ­σαρ­μο­γής σε κάθε περί­πτωση ανε­ξάρ­τητα από το εύρος δια­κύ­μαν­σης του μεγέ­θους ανα­φο­ράς

Δεν προ­βλέ­πουν προ­στα­σία του κατα­να­λωτή από τη δια­κύ­μανση των τιμών, μετα­φέ­ρο­ντας όλο τον κίνδυνο της αύξησης του κόστους προ­μή­θειας στον κατα­να­λωτή

Επι­βάλ­λουν ρήτρα πρόωρης απο­χώ­ρη­σης σε συμ­βά­σεις με κυμαι­νό­μενο τιμο­λό­γιο, ενώ η ρήτρα αυτή νόμιμα μπορεί να επι­βλη­θεί μόνο σε συμ­βά­σεις στα­θε­ρού τιμο­λο­γίου.

Ο κ. Ζαγο­ρί­της ανα­φέρ­θηκε στο πλήθος των συστά­σεων που έχει εκδώσει η Αρχή προς τους προ­μη­θευ­τές ενέρ­γειας, οι οποίες έχουν κοι­νο­ποι­η­θεί τόσο στα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία όσο και στην επο­πτεύ­ουσα τον χώρο Ρυθ­μι­στική Αρχή Ενέρ­γειας και τόνισε την ανάγκη επο­πτείας και ελέγχου της αγοράς ενέρ­γειας ώστε να αντι­με­τω­πι­στούν φαι­νό­μενα υπερ­χρέ­ω­σης και παρα­βιά­σεων των σχε­τι­κών δια­τά­ξεων του Κώδικα Προ­μή­θειας Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας και της 409/2020 από­φα­σης της ΡΑΕ. Τόνισε ακόμη ότι θα πρέπει να επι­βάλ­λο­νται κυρώ­σεις στους παρό­χους που έχουν παρα­βα­τική συμπε­ρι­φορά.

Αδυ­να­μία των συστη­μά­των ασφα­λείας των τρα­πε­ζών στα φαι­νό­μενα fishing

Η ανα­πλη­ρώ­τρια Συνή­γο­ρος Βασι­λική Μπώλου ανα­φέρ­θηκε στον χρη­μα­το­πι­στω­τικό τομέα και ειδι­κό­τερα στα φαι­νό­μενα fishing που διο­γκώ­θη­καν κατά την ίδια περίοδο με συνέ­πεια η Αρχή να γίνει δέκτης πλήθους ανα­φο­ρών. Ανα­φέρ­θηκε τόσο στις εξε­λιγ­μέ­νες παρα­βα­τι­κές τεχνι­κές των δραστών, όσο και στην αδυ­να­μία των συστη­μά­των ασφα­λείας των τρα­πε­ζών, τα οποία πρέπει να ανα­βαθ­μι­στούν για να μπορούν να προ­στα­τεύ­σουν τους κατα­να­λω­τές από τέτοια φαι­νό­μενα. Παρέ­θεσε συγκε­κρι­μένα παρα­δείγ­ματα, όπου τρά­πε­ζες απέ­τυ­χαν να στα­μα­τή­σουν εξε­λισ­σό­με­νες και επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες μετα­φο­ρές χρη­μά­των. Η Αρχή προ­χώ­ρησε στην έκδοση δελτίων τύπου προς τους κατα­να­λω­τές προει­δο­ποιώ­ντας τους για τις χρη­σι­μο­ποιού­με­νες τεχνι­κές εξα­πά­τη­σης με λεπτο­με­ρείς οδηγίες για την αποφυγή τους, ενώ επε­σή­μανε την ευθύνη των τρα­πε­ζι­κών ιδρυ­μά­των.

Ανα­προ­σαρ­μογή των ασφα­λί­στρων στα ισόβια ασφα­λι­στή­ρια συμ­βό­λαια

Περαι­τέρω, η κ. Μπώλου ανα­φέρ­θηκε στις υπο­θέ­σεις που αφορούν στην ανα­προ­σαρ­μογή των ασφα­λί­στρων στα ισόβια ασφα­λι­στή­ρια συμ­βό­λαια, επε­σή­μανε τη μη ορθή ένταξη της σχε­τι­κής διά­τα­ξης στον Ν. 2251/1994 και τα προ­βλή­ματα που μπορούν να προ­κύ­ψουν για τους ασφα­λι­σμέ­νους εφόσον δεν απο­δε­χθούν τις επι­βαλ­λό­με­νες ανα­προ­σαρ­μο­γές καθώς δεν έχουν στην πραγ­μα­τι­κό­τητα την επιλογή να αλλά­ξουν ασφα­λι­στικό πάροχο και κιν­δυ­νεύ­ουν να μείνουν ανα­σφά­λι­στοι.

Χρέωση τελών απο­χέ­τευ­σης σε περι­πτώ­σεις αφανών διαρ­ροών

Ο βοηθός συνή­γο­ρος Ευθ. Τσίγκας έθεσε το ζήτημα που έχει ανα­δεί­ξει η Αρχή και αφορά την χρέωση τελών απο­χέ­τευ­σης σε περι­πτώ­σεις αφανών διαρ­ροών. Η Αρχή έχει δεχθεί πολλές ανα­φο­ρές που απο­τυ­πώ­νουν το οξύμωρο φαι­νό­μενο του να επι­βα­ρύ­νε­ται ο κατα­να­λω­τής πέραν του κόστους του ύδατος που διέρ­ρευσε και επι­πρό­σθετα με ποσό 75% επί του κόστους αυτού, ως τέλη απο­χέ­τευ­σης, ενώ δεν έχει γίνει αντί­στοιχη χρήση του δικτύου απο­χέ­τευ­σης. Αυτό οφεί­λε­ται στην ορι­ζό­ντια εφαρ­μογή των δια­τά­ξεων του Ν.1068/1980, σχετικά με την οποία ο Συνή­γο­ρος του Κατα­να­λωτή έχει επι­ση­μά­νει ότι στις περι­πτώ­σεις αυτές είναι παρά­νομη η χρέωση τελών απο­χέ­τευ­σης, προέβη σε Συστά­σεις προς την πάροχο εται­ρεία ύδρευ­σης, έχει ενη­με­ρώ­σει τα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία και έχει ειση­γη­θεί λύσεις (κυρίως την δια τρο­πο­λο­γίας συμπλή­ρωση του άρθρου 19§4 Ν.1068/1980) για την ορι­στική και πλήρη διευ­θέ­τηση του ζητή­μα­τος.

Πηγή euro2day.gr