Το νο1 low budget νησί για ποιοτικές διακοπές μακριά από συνωστισμό

Στο άκου­σμα του ονό­μα­τός της οι συ­νειρ­μοί εί­θι­σται να είναι αρ­νη­τι­κοί, εξαι­τί­ας των δυ­σμε­νών συν­θη­κών δια­βί­ω­σης των ψυ­χι­κά ασθε­νών που φι­λο­ξε­νού­νταν στο Ίδρυ­μα του νη­σιού, αλλά και της χρή­σης του ως τόπος εξο­ρί­ας των «αντι­φρο­νού­ντων».

Αυτές οι προ­κα­τα­λή­ψεις όμως πα­ρα­μέ­νουν ενερ­γές στο μυαλό μόνο όσων δεν είχαν την τύχη να την επι­σκε­φτούν. Η Λέρος, ναι, αδι­κή­θη­κε από την ιστο­ρία, πλέον όμως έχει απο­τι­νά­ζει ρι­ζι­κά από πάνω της το «συν­νε­φια­σμέ­νο» πα­ρελ­θόν και έχει βάλει πλώρη για την απο­κα­τά­στα­ση μιας με­γά­λης πα­ρε­ξή­γη­σης. Οι φυ­σι­κές ομορ­φιές και η ανε­πι­τή­δευ­τη γοη­τεία της είναι πια υπε­ρά­νω πάσης τέ­τοιας. Κα­θα­ρός ου­ρα­νός αστρα­πές δεν φο­βά­ται και η Λέρος είναι τόσο «κα­θα­ρή» στο feeling μιας γνή­σιας, εναλ­λα­κτι­κής κα­λο­και­ρι­νής εμπει­ρί­ας που δεν έχει πια κα­νέ­να… taboo να φο­βη­θεί.

Πρό­κει­ται για έναν από τους πιο οι­κο­νο­μι­κούς προ­ο­ρι­σμούς των Δω­δε­κα­νή­σων, μια «ήρεμη δύ­να­μη», προ­φυ­λαγ­μέ­νη από το μα­ζι­κό του­ρι­σμό, που απευ­θύ­νε­ται σε όσους θέ­λουν να μεί­νουν μα­κριά από κάθε υπο­ψία φα­ντε­ζί lifestyle στις δια­κο­πές του. Εκεί ο τα­ξι­διώ­της δεν θα βρει ούτε χλι­δά­τα ξε­νο­δο­χεία – αυτό δεν ση­μαί­νει ότι λεί­πουν τα υψη­λού επι­πέ­δου κα­τα­λύ­μα­τα – ούτε «πρω­το­κλα­σά­τα» εστια­τό­ρια, αλλά μια οι­κεία ατμό­σφαι­ρα σε ένα πε­ρι­βάλ­λον τόσο φι­λό­ξε­νο που δη­μιουρ­γεί την αί­σθη­ση ότι απο­τε­λείς εξ’ ορι­σμού κομ­μά­τι του παζλ.

Το στίγ­μα στο νησί δί­νουν τα γρα­φι­κά ψα­ρο­χώ­ρια και οι δα­ντε­λω­τές ακτές με τα πεύκα, τους ευ­κα­λύ­πτους και τα αρ­μυ­ρί­κια. Επί­σης, οι χα­λα­ροί ρυθµοί στα τα­βερ­νά­κια µε τους ολό­φρε­σκους µεζέ­δες και το φρέ­σκο ψάρι δίπλα στο κύµα. Το νησί θε­ω­ρεί­ται τόπος κα­λο­φα­γά­δων και για αυτό φρο­ντί­ζει η δύ­να­μη της απλό­τη­τας που δια­κρί­νει την τέχνη της πα­ρα­δο­σια­κής νοι­κο­κυ­ράς.

Σε αντί­θε­ση με τα γει­το­νι­κά άνυ­δρα και βρα­χώ­δη νησιά της Κα­λύ­μνου και της Πά­τμου, η Λέρος έχει πλού­σια βλά­στη­ση. Στο εσω­τε­ρι­κό της υπάρ­χουν αμέ­τρη­τα αμπέ­λια, συ­κιές, φρα­γκο­συ­κιές και γκα­βά­φες (εν­δη­μι­κό είδος που φυ­τρώ­νει μόνο στην Λέρο), ενώ πολ­λοί δρό­μοι σκε­πά­ζο­νται από ευ­κα­λύ­πτους και πεύκα.

Το νησί είναι πολύ φι­λι­κό για παι­διά, η πρό­σβα­ση στις πα­ρα­λί­ες είναι πολύ εύ­κο­λη και τα αρ­μυ­ρί­κια που υπάρ­χουν σχε­δόν πα­ντού επι­τρέ­πουν στις οι­κο­γέ­νειες να περ­νούν όλη την ημέρα στη θά­λασ­σα. Είναι επί­σης ιδα­νι­κό για πε­ζο­πο­ρία. Οι οι­κι­σμοί απέ­χουν 4-5 χι­λιό­με­τρα ο ένας από τον άλλον και υπάρ­χουν αρ­κε­τά μο­νο­πά­τια που είναι η χαρά του φυ­σιο­λά­τρη. Το ότι κατά την πε­ρι­ή­γη­ση σου σε αυτά μπο­ρεί να πε­τύ­χεις ακόμα και 90χρο­νους «μη­χα­νό­βιους» είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο έν­δει­ξη αρ­μο­νί­ας και όχι πα­ρα­φω­νία.

Με ακτο­γραμ­μή που αγ­γί­ζει τα 78 χλμ., η Λέρος προ­σφέ­ρει πολ­λές και δια­φο­ρε­τι­κών ειδών επι­λο­γές για κο­λύ­μπι, από ορ­γα­νω­μέ­νες πα­ρα­λί­ες μέχρι παρ­θέ­νες μι­κρές ακρο­για­λιές. Η Άλι­ντα είναι μία πλή­ρως ορ­γα­νω­μέ­νη ακτή με μικρά χα­λί­κια και άμμο, βου­τηγ­μέ­νη στο γα­λά­ζιο και το πρά­σι­νο, εξαι­τί­ας του κα­τά­φυ­του από πεύκα φό­ντου. Τα Δύο Λι­σκά­ρια είναι ένας απά­νε­μος όρμος με «θά­λασ­σα λάδι» και χρυ­σα­φέ­νια αμ­μου­διά – ορ­γα­νω­μέ­νη με ψά­θι­νες ομπρέ­λες, μηδέν μπο­φόρ και βα­βού­ρα. Ένας άλλος γρα­φι­κός όρμος είναι ο Άγιος Σπυ­ρί­δω­νας, που προ­σφέ­ρει επι­λο­γές και βό­τσα­λου και άμμου και θυ­μί­ζει πί­να­κα ζω­γρα­φι­κής, λόγω του ναυα­γι­σμέ­νου ψα­ρο­κάι­κου που υπάρ­χει στη μία άκρη της ακτής. Άλλες δη­μο­φι­λείς πα­ρα­λί­ες με κρυ­στάλ­λι­να νερά είναι η Αγία Μα­ρί­να, η Γούρ­να, ο Βρο­μό­λι­θος, ο Ξη­ρό­κα­μπος, το Κρι­θώ­νι και το Πα­ντέ­λι, ένα γρα­φι­κό ψα­ρο­χώ­ρι που γοη­τεύ­ει με την κα­θα­ρή φυ­σιο­γνω­μία του. Στην κα­τη­γο­ρία των απο­μα­κρυ­σμέ­νων και ανορ­γά­νω­των ξε­χω­ρί­ζει η Αγία Κιού­ρα, η πλέον κα­τάλ­λη­λη για να γίνει το… κόλ­λη­μα των πιο ψαγ­μέ­νων, λόγω της ηρε­μί­ας και των τιρ­κουάζ νερών της.

Το με­γα­λύ­τε­ρο χωριό της Λέρου και πρω­τεύ­ου­σα της είναι η Αγία Μα­ρί­να, ένας γρα­φι­κός, πα­ρα­δο­σια­κός, νη­σιώ­τι­κος οι­κι­σμός με θέα στην εί­σο­δο φυ­σι­κού λι­μα­νιού. Χτι­σμέ­νη αμ­φι­θε­α­τρι­κά, με σήμα κα­τα­τε­θέν τα πα­ρα­δο­σια­κά σπί­τια, τα επι­βλη­τι­κά αρ­χο­ντι­κά και τα στενά σο­κά­κια, φι­λο­ξε­νεί στο λι­μά­νι το ρω­μαϊ­κής επο­χής φρού­ριο Μπούρ­τζι. Πάνω από την Αγία Μα­ρί­να δε­σπό­ζει το πε­ρί­φη­μο Κά­στρο της Πα­να­γί­ας – ένα από τα ομορ­φό­τε­ρα της Ελ­λά­δας – το οποίο χρο­νο­λο­γεί­ται από τον 11^ο αιώνα και κα­θό­τι χτι­σμέ­νο στην κο­ρυ­φή του λόφου Απι­τύ­κι προ­σφέ­ρει πα­νο­ρα­μι­κή θέα στο απέ­ρα­ντο γα­λά­ζιο του Αι­γαί­ου πε­λά­γους.

Το Λακκί είναι το κύριο λι­μά­νι και το εμπο­ρι­κό κέ­ντρο του νη­σιού. Πρό­κει­ται για το με­γα­λύ­τε­ρο φυ­σι­κό λι­μά­νι στην ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και για αυτό το λόγο επι­λέ­χθη­κε στις αρχές του 20^ου αιώνα από τους Ιτα­λούς κα­τα­κτη­τές ως έδρα της αε­ρο­ναυ­τι­κής βάσης τους. Οι ερ­γα­σί­ες για την κα­τα­σκευή της πόλης, που ονο­μά­στη­κε Portolago – το ση­με­ρι­νό Λακκί δη­λα­δή – ολο­κλη­ρώ­θη­καν το 1930 και από αρ­χι­τε­κτο­νι­κής άπο­ψης πα­ρα­μέ­νει κάτι εξαι­ρε­τι­κά σπά­νιο – ίσως μο­να­δι­κό στον κόσμο – έως σή­με­ρα. Η πόλη κα­τα­σκευά­στη­κε στα ιτα­λι­κά πρό­τυ­πα, αλλά με νέα, προ­ω­θη­μέ­νη αρ­χι­τε­κτο­νι­κή σύλ­λη­ψη – ένα ρυθμό στις αρχές του ρα­σιο­να­λι­σμού, που ονο­μά­στη­κε «Διε­θνές Στυλ». Είναι γε­μά­τη κτί­ρια ορ­θο­λο­γι­στι­κής αρ­χι­τε­κτο­νι­κής με πε­ρί­ερ­γες προ­σό­ψεις και ει­κά­ζε­ται ότι είναι η πόλη με τις πε­ρισ­σό­τε­ρες art deco κα­τα­σκευ­ές μετά το Μαϊ­ά­μι. Πολ­λοί αρ­χι­τέ­κτο­νες απο­ρούν που αντί αυτό το υπαί­θριο μου­σείο να έχει εντα­χθεί στα μνη­μεία πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO, έχει αφε­θεί ου­σια­στι­κά στην εγκα­τά­λει­ψη.

Πέρα από το top προ­ο­ρι­σμός αρ­χι­τε­κτο­νι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος, η Λέρος απο­τε­λεί τη Μέκκα των κα­τα­δυ­τών. Η Μάχη της Λέρου είναι ένα από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα πο­λε­μι­κά γε­γο­νό­τα του Β’ Πα­γκο­σμί­ου Πο­λέ­μου στην ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και ση­μα­το­δό­τη­σε την τε­λευ­ταία νίκη των δυ­νά­με­ων του Άξονα στην Ευ­ρώ­πη (με εξαί­ρε­ση την ψευ­δαί­σθη­ση τέ­τοιων τις πρώ­τες ημέ­ρες της κα­τα­δι­κα­σμέ­νης αντε­πί­θε­σης στις Αρ­δέ­νες). Το Σε­πτέμ­βριο του 1943 η γερ­μα­νι­κή αε­ρο­πο­ρία βομ­βάρ­δι­σε το νησί και ακο­λού­θη­σε η απο­βί­βα­ση χερ­σαί­ων δυ­νά­με­ων, που οδή­γη­σαν στην κα­τά­λη­ψη του από τους Ναζί. Από τότε ο βυθός της Λέρου γέ­μι­σε με ναυά­για πο­λε­μι­κών πλοί­ων – εκεί «θά­φτη­κε» και το θρυ­λι­κό αντι­τορ­πι­λι­κό «Βα­σί­λισ­σα Όλγα» – και σκε­λε­τούς κα­ταρ­ρι­φθέ­ντων αε­ρο­σκα­φών, που λει­τουρ­γούν ως όπιο για επαγ­γελ­μα­τί­ες (και μη) κα­τα­δύ­τες.