Τι σημαίνει για τους Ελληνες ο πράσινος φόρος σε κατοικίες και αυτοκίνητα

Στην Ελλάδα, εκτός από τον πλη­θυ­σμό, «γερνάνε» και τα περιου­σιακά στοι­χεία των κατοί­κων της χώρας. Ενώ το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο ψήφισε την εβδο­μάδα που πέρασε την επιβολή του φόρου διο­ξει­δίου του άνθρακα τόσο στις κατοι­κίες όσο και στις μετα­κι­νή­σεις, οι στα­τι­στι­κές δεί­χνουν σοβαρή επι­δεί­νωση της κατά­στα­σης όσον αφορά την παλαιό­τητα ακι­νή­των και οχη­μά­των.

Η απο­γραφή κατοι­κιών του 2021 που ανα­μέ­νε­ται να δημο­σιεύ­σει η ΕΛΣΤΑΤ θα δείξει ότι λιγό­τερο από το 7% των ακι­νή­των θα έχει άδεια οικο­δο­μής με ημε­ρο­μη­νία προ­γε­νέ­στερη του 2005 (δηλαδή 18 ετών), ενώ τα νεότερα στοι­χεία για την ηλικία των οχη­μά­των –τα οποία αφορούν το 2021– ανε­βά­ζουν τη μέση ηλικία ακόμη και στα 17 έτη που είναι και η χει­ρό­τερη επίδοση στην Ευρώπη.

Αυτά τα δεδο­μένα καθι­στούν ακόμη πιο δύσκολη την προ­σαρ­μογή της χώρας στη νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα που θέλει να επι­βά­λει η Ευρω­παϊκή Ενωση. Προ­κει­μέ­νου να περιο­ρι­στούν οι εκπο­μπές αερίων ρύπων, το πλαίσιο που ψήφισε το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο την περα­σμένη εβδο­μάδα προ­βλέ­πει την επιβολή φόρου άνθρακα στις μετα­φο­ρές και στις κατοι­κίες από το 2027.

Η προ­σαρ­μογή απαιτεί κεφά­λαια δεκάδων χιλιά­δων ευρώ ανά νοι­κο­κυ­ριό είτε για ανα­καί­νιση ακι­νή­των είτε για αντι­κα­τά­σταση οχή­μα­τος είτε και για αλλαγή στο σύστημα θέρ­μαν­σης, κάτι που είναι εξαι­ρε­τικά αμφί­βολο πώς θα επι­τευ­χθεί σε τόσο σύντομο χρονικό διά­στημα και σε τόσο μεγάλο αριθμό ενδια­φε­ρο­μέ­νων.

Είναι, επο­μέ­νως, ένα από τα βασικά θέματα που θα απα­σχο­λή­σουν την επόμενη κυβέρ­νηση της χώρας καθώς εκτός από το πώς θα επι­βλη­θεί το νέο πλαίσιο αντι­κι­νή­τρων για τη χρήση ρυπο­γό­νων οχη­μά­των και συστη­μά­των θέρ­μαν­σης (και από πότε, καθώς είναι προ­φα­νές ότι οι χώρες-μέλη θα επι­διώ­ξουν να ανοί­ξουν «παρά­θυρα») θα πρέπει να ανα­ζη­τη­θούν και τρόποι διευ­κό­λυν­σης των πολιτών ώστε να προ­σαρ­μο­στούν το ταχύ­τερο δυνατό στη νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα που δια­μορ­φώ­νε­ται.

Ο φόρος στις εκπο­μπές διο­ξει­δίου του άνθρακα αφο­ρούσε μέχρι τώρα μεγάλες επι­χει­ρή­σεις ή και την παρα­γωγή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γεια από ρυπο­γό­νες πηγές ενέρ­γειας όπως ο λιγνί­της.

Το κείμενο που πέρασε από το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο προ­βλέ­πει ότι θα πρέπει να υπάρξει σχεδόν καθο­λική εφαρ­μογή καθώς στο στό­χα­στρο μπαί­νουν πλέον σχεδόν το σύνολο των βιο­μη­χα­νι­κών κλάδων, η ναυ­τι­λία, οι αερο­με­τα­φο­ρές και φυσικά οι ιδιώτες με τους δύο τρόπους που προ­α­να­φέρ­θη­καν: μετα­φο­ρές (δηλαδή αυτο­κί­νητα) και ακίνητα, δηλαδή συστή­ματα θέρ­μαν­σης.

Με βάση το σκε­πτικό του κει­μέ­νου, θα πρέπει να δημιουρ­γη­θεί ένας και­νούρ­γιος «κου­μπα­ράς» για να διευ­κο­λυν­θούν τα φτω­χό­τερα νοι­κο­κυ­ριά να κάνουν την πράσινη μετά­βαση (σ.σ. ουσια­στικά προ­α­ναγ­γέλ­λε­ται ένας μηχα­νι­σμός επι­δο­τή­σεων με πόρους που μπορούν να ξεπε­ρά­σουν και τα 70 δισ. ευρώ σε πανευ­ρω­παϊκό επίπεδο), ο οποίος όμως κου­μπα­ράς θα πρέπει να γεμίζει από τα επι­πλέον χρήματα που θα πλη­ρώ­νουν όσοι ρυπαί­νουν.

Αυτο­κί­νητα

Η Ελλάδα μπαίνει σε αυτή τη συζή­τηση από εξαι­ρε­τικά μειο­νε­κτική θέση. Ο στόλος των Ι.Χ., για παρά­δειγμα, απαρ­τι­ζό­ταν από 5,4 εκα­τομ­μύ­ρια οχήματα στο τέλος του 2021 και από αυτά, τα 4,5 εκα­τομ­μύ­ρια ήταν ηλικίας άνω των 10 ετών. Αρα, είναι παλαιό­τε­ρης αντιρ­ρυ­πα­ντι­κής τεχνο­λο­γίας και μεγάλης κατα­νά­λω­σης καυ­σί­μου.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα ήδη εφαρ­μό­ζει από τις βαρύ­τε­ρες φορο­λο­γίες στην Ευρώπη στο καύσιμο (σ.σ. λόγω του συν­δυα­σμού ειδικού φόρου κατα­νά­λω­σης και ΦΠΑ που είναι από τους υψη­λό­τε­ρους στην Ευρώπη) σε μια περίοδο μάλιστα έντονης αβε­βαιό­τη­τας όσον αφορά και τις διε­θνείς τιμές των καυ­σί­μων (σ.σ. είναι ενδει­κτικό ότι το ίδιο το ψήφισμα του Ευρω­κοι­νο­βου­λίου ορίζει ότι σε περί­πτωση παρά­τα­σης της ενερ­γεια­κής κρίσης, η απόφαση για την επιβολή του πρά­σι­νου φόρου θα μετα­τε­θεί για το 2028).

Το ενδε­χό­μενο να υπάρ­ξουν αλλαγές στον υπο­λο­γι­σμό των τελών κυκλο­φο­ρίας ώστε να αρχί­σουν να δημιουρ­γού­νται αντι­κί­νη­τρα για τη χρήση παλαιών οχη­μά­των είναι από τώρα ανοικτό και είναι δεδο­μένο ότι το θέμα θα συζη­τη­θεί από την επόμενη κυβέρ­νηση.

Ακίνητα

Στον τομέα της κατοι­κίας, η προ­σπά­θεια διευ­κό­λυν­σης των νοι­κο­κυ­ριών έχει ξεκι­νή­σει τα τελευ­ταία 3-4 χρόνια με την εφαρ­μογή των προ­γραμ­μά­των «Εξοι­κο­νομώ», ενώ συνέ­χεια θα δοθεί και με τις επι­δο­τή­σεις για την εγκα­τά­σταση φωτο­βολ­ταϊ­κών.

Το πρό­βλημα είναι ότι ο ρυθμός ανα­καί­νι­σης ή εκσυγ­χρο­νι­σμού των ακι­νή­των ώστε να στρα­φούν σε φιλι­κό­τε­ρες για το περι­βάλ­λον πηγές ενέρ­γειας είναι πολύ αργός και ο αριθμός των ωφε­λού­με­νων νοι­κο­κυ­ριών πολύ περιο­ρι­σμέ­νος.

Επίσης, η Ελλάδα λόγω χαμηλού μέσου εισο­δή­μα­τος, περιο­ρι­σμέ­νης πρό­σβα­σης των νοι­κο­κυ­ριών στον τρα­πε­ζικό δανει­σμό κ.λπ., θα έχει μεγάλες δυσκο­λίες και στη χρη­μα­το­δό­τηση των απαι­τού­με­νων επεν­δύ­σεων ακόμη και αν υπάρξει τα επόμενα χρόνια ένα «γενναίο» πλαίσιο επι­δο­τή­σεων με εθνι­κούς και κοι­νο­τι­κούς πόρους.

Πρό­σθετο πρό­βλημα για τη χώρα απο­τε­λεί και η περιο­ρι­σμένη πρό­σβαση των νοι­κο­κυ­ριών στις φιλι­κό­τε­ρες για το περι­βάλ­λον μορφές θέρ­μαν­σης. Το φυσικό αέριο δεν είναι δια­θέ­σιμο στο σύνολο της ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας, στην επαρχία η καύση είναι η μονα­δική λύση, ενώ το γεγονός ότι τα περισ­σό­τερα νοι­κο­κυ­ριά κατοι­κούν σε πολυ­κα­τοι­κίες, δημιουρ­γεί πολλά προ­βλή­ματα στη λήψη απο­φά­σεων.

Πηγή kathimerini.gr