Βάιος Λάππας: Στις 29 Μαρτίου η εκτόξευση των τριών νανοδορυφόρων ERMIS…made in Greece από την SpaceX

• “Φτιά­ξαμε μια μικρή Εθνική Ελλάδος, το Εθνικό Πρό­γραμμα Μικρο­δο­ρυ­φό­ρων. Η Ελλάδα κατα­σκευά­ζει 24 δορυ­φό­ρους σε 24 μήνες… made in Greece”, δηλώνει ο καθη­γη­τής, Βάιος Λάππας πρό­ε­δρος του Τμή­μα­τος Αερο­δια­στη­μι­κής Επι­στή­μης και Τεχνο­λο­γίας του ΕΚΠΑ • Πολλοί Ροδίτες φοι­τη­τές στο τμήμα Αερο­δια­στη­μι­κής

Στις 29 Μαρτίου ή δια­φο­ρε­τικά λίγες ημέρες μετά, την 1η ή 2α Απρι­λίου θα γίνει η εκτό­ξευση των τριών ελλη­νι­κών νανο­δο­ρυ­φό­ρων ERMIS από τη SpaceX του Elon Musk, με τον πύραυλο Falcon 9, όπως δήλωσε στον Real Voice και στη Νατάσα Παμπρή, ο Ροδίτης καθη­γη­τής, Βάιος Λάππας πρό­ε­δρος του Τμή­μα­τος Αερο­δια­στη­μι­κής Επι­στή­μης και Τεχνο­λο­γίας του ΕΚΠΑ. Ο κ. Λάππας εξάλλου είχε μιλήσει εκτενώς για το θέμα σε ανα­λυ­τική συνέ­ντευξή του στην «δ» τον περα­σμένο Δεκέμ­βριο.

Οι τρεις νανο­δο­ρυ­φό­ροι ERMIS, οι οποίοι ζυγί­ζουν περίπου 10 κιλά έκαστος και έχουν δια­στά­σεις 10Χ20Χ30 εκα­το­στά, επρό­κειτο αρχικά να εκτο­ξευ­θούν τον Φεβρουά­ριο, όμως συμ­βαί­νει πολύ συχνά να παίρ­νουν μία μικρή παρά­ταση τέτοια εγχει­ρή­ματα στο διά­στημα. Ο Ερμής 1 και ο Ερμής 2 είναι τηλε­πι­κοι­νω­νια­κοί δορυ­φό­ροι. Μέσω αυτών θα μπορεί κάποιος να απο­στεί­λει μηνύ­ματα ή βίντεο σε οποια­δή­ποτε συσκευή, σε οποια­δή­ποτε μέρος της γης. Ο τρίτος δορυ­φό­ρος φέρει πληθώρα δια­στη­μι­κών οργάνων, με κυριό­τερο έναν πρω­το­πο­ριακό υπερ­φα­σμα­τικό οπτικό αισθη­τήρα, δηλαδή μία κάμερα με πολλές μπάντες, που μπορεί να βγάζει πολλές φωτο­γρα­φίες, πολύ υψηλής ανά­λυ­σης, ταυ­το­χρό­νως. Θα προ­σφέ­ρει μια ανάλυση πέντε μέτρων από ύψος 500 χλμ. Ο ίδιος δορυ­φό­ρους έχει τη δυνα­τό­τητα της τηλε­πι­κοι­νω­νια­κής ζεύξης με οπτικό λέιζερ, σε κλι­μα­κού­με­νες ταχύ­τη­τες και υψη­λό­τατη ασφά­λεια -η πλη­ρο­φο­ρία θα είναι αδύ­να­τον να υπο­κλα­πεί. Ο Ερμής 3 θα μπορεί να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί στη γεωργία ακρι­βείας, το κτη­μα­το­λό­γιο, τη μετε­ω­ρο­λο­γία, την άμυνα, την πλο­ή­γηση οχη­μά­των, την ανί­χνευση πυρ­κα­γιών και πλημ­μυ­ρών, κ.ά. Είναι ένας πιλότος που θα μας επι­τρέ­ψει μετά να φτιά­ξουμε πολλούς τέτοιους δορυ­φό­ρους για το ελλη­νικό δημόσιο ή για οποιον­δή­ποτε άλλο φορέα ενδια­φέ­ρε­ται.

«Οι νανο­δο­ρυ­φό­ροι είναι μικρές κατα­σκευές των 10-15 κιλών. Έχουν το μέγεθος μιας μικρής βαλί­τσας, όπως αυτές που παίρ­νουμε στο αερο­πλάνο για παρά­δειγμα ή σαν ένα laptop ή ένα κουτί παπου­τσιών. Και μπορούν να μας βοη­θή­σουν με την τηλε­πα­ρα­τή­ρηση της γης, να βγά­ζουμε φωτο­γρα­φίες της γης και να το χρη­σι­μο­ποιούμε για τη γεωργία ακρι­βείας, για την επι­τή­ρηση, για τηλε­πι­κοι­νω­νίες επίσης. Οι νανο­δο­ρυ­φό­ροι αυτοί θα μπορούν να εφαρ­μό­σουν τηλε­πι­κοι­νω­νια­κές ζεύξεις. Και η δια­στη­μική, είναι ένα ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της καθη­με­ρι­νό­τη­τάς μας. Η εκπομπή σας, για παρά­δειγμα, τώρα ανα­με­τα­δί­δε­ται σε όλο τον κόσμο. Μπορεί οποιοσ­δή­ποτε, θέλει στον Καναδά, στην Αμερική, στην Νότια Αφρική, να μπει μέσα στο ίντερ­νετ και θα χρη­σι­μο­ποι­ή­σει μια δορυ­φο­ρική ζεύξη για να μπο­ρέ­σει να μας ακούσει. Χρη­σι­μο­ποιεί­ται για τη μετε­ω­ρο­λο­γία. Όλα αυτά, λοιπόν, εμείς τα συν­δυά­σαμε. Φτιά­ξαμε ένα εθνικό σχέδιο δια­στη­μι­κής και λέγεται το Εθνικό Πρό­γραμμα Μικρο­δο­ρυ­φό­ρων, το οποίο χρη­μα­το­δο­τή­θηκε από το Ευρω­παϊκό Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Το μέγεθος του είναι 200 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Η Ελλάδα κατα­σκευά­ζει 24 δορυ­φό­ρους σε 24 μήνες. Και αυτοί οι δορυ­φό­ροι μας είναι δορυ­φό­ροι made in Greece.

Δηλαδή, μέσα στο Ελλη­νικό Πανε­πι­στή­μιο, σε ένα νέο τμήμα, φτιά­ξαμε μια μικρή Εθνική Ελλάδος και με άλλα πανε­πι­στή­μια, (Πανε­πι­στή­μιο Πατρών, Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου, μαζί με το Εθνικό Αστε­ρο­σκο­πείο, αλλά και με τη βιο­μη­χα­νία) φτιά­ξαμε αυτούς τους τρεις πρώτους νανο­δο­ρυ­φό­ρους, οι οποίοι είναι στην Αμερική αυτή τη στιγμή και στις 29 Μαρτίου θα έχουμε την εκτό­ξευση αυτών των δορυ­φό­ρων από τη SpaceX του Elon Musk, με τον πύραυλο Falcon 9.

Στις εκτο­ξεύ­σεις είναι λίγο ρευστές οι ημε­ρο­μη­νίες. Παρόλο που έχουμε κλείσει τα αερο­πο­ρικά μας εισι­τή­ρια κλπ, δεν ξέρουμε την ορι­στική ημε­ρο­μη­νία, δηλαδή θα πρέπει να πάμε στην Αμερική και θα πρέπει να περι­μέ­νουμε την τελική ημε­ρο­μη­νία, για να μπο­ρέ­σουμε να δούμε την εκτό­ξευση και μετά να πάρουμε τα πρώτα δεδο­μένα», όπως είπε.

Ερω­τη­θείς ο κ. Λάππας, πώς μπορεί να οφε­λη­θεί ένας πολίτης από αυτές τις εφαρ­μο­γές όπως η γεωργία ακρι­βείας ή η πρόληψη φυσικών κατα­στρο­φών ή στη μετε­ω­ρο­λο­γία, δήλωσε τα εξής: «Είναι η ερώτηση που μου έκανε και ο ίδιος ο πατέρας μου στις πυρ­κα­γιές της Ρόδου το 2023. Ως άνθρω­πος, ο οποίος του άρεσε η τεχνο­λο­γία και η μητέρα μου, οι οποίοι έχουν ζήσει στο εξω­τε­ρικό, μελε­τού­σαν τα πράγ­ματα, μου λένε, εσύ που έχεις σπου­δά­σει, τι μπο­ρούμε να κάνουμε με τις νέες τεχνο­λο­γίες για τον τόπο μας, για τις πυρ­κα­γιές. Το 2023, λοιπόν, πήραμε έναυσμα με αυτό το κίνητρο από το σχολείο που ήμουν στην Ανάληψη, που όλοι οικο­γε­νεια­κώς βοη­θού­σαμε τους του­ρί­στες που εκκε­νώ­θη­καν στις πυρ­κα­γιές. Αυτοί οι δορυ­φό­ροι που έχουμε φτιάξει -μαζί με άλλους- μπορούν να εντο­πί­σουν πυρ­κα­γιές από το διά­στημα. Για παρά­δειγμα, η Ελλάδα φτιά­χνει το πρώτο ολο­κλη­ρω­μένο δίκτυο ανί­χνευ­σης πυρ­κα­γιών και με δορυ­φό­ρους, και τους δικούς μας του ΕΡΜΗ, αλλά και με drones. Είναι, δηλαδή, κάτι πολύ και­νο­τόμο και πρω­το­πόρο. Δεν έχει ακου­στεί ίσως πάρα πολύ, αλλά είναι κάτι το οποίο υλο­ποιεί­ται τώρα που μιλάμε».

Ο κ. Λάππας τόνισε ότι το Τμήμα Αερο­δια­στη­μι­κής Επι­στή­μης και Τεχνο­λο­γίας του ΕΚΠΑ, μέσα σε μόλις έξι χρόνια, κατά­φερε να περάσει από το μηδέν στον σχε­δια­σμό και την κατα­σκευή προηγ­μέ­νων ελλη­νι­κών νανο­δο­ρυ­φό­ρων, βάζο­ντας τη χώρα στον παγκό­σμιο χάρτη της δια­στη­μι­κής τεχνο­λο­γίας.

«Η αλήθεια είναι ότι είχαμε κάνει κάπως καθυ­στε­ρη­μένα τα πρώτα μας βήματα πριν από 20 χρόνια. Πρώτα με την εκτό­ξευση του πρώτου τηλε­πι­κοι­νω­νια­κού δορυ­φό­ρου του ΕΛΑΣΑΤ2 λίγο πριν τους Ολυ­μπια­κούς Αγώνες το 2004 και μετά με την την ένταξή μας στον Ευρω­παϊκό Οργα­νι­σμό Δια­στή­μα­τος European Space Agency, που είναι η NASA της Ευρώπης. Η Ελλάδα είναι σημα­ντικό μέλος της, συνει­σφέ­ρει στον οργα­νι­σμό αυτό με περίπου 40 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ ετησίως, τα οποία επι­στρέ­φουν πίσω στην Ελλάδα με γεω­ε­πι­στροφή, δηλαδή τα 30 με 35 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ επι­στρέ­φουν ως ερευ­νη­τικά και κατα­σκευα­στικά προ­γράμ­ματα που σημαί­νει ότι ανοί­γουν πολλές δου­λειές για τους νέους μας.

Στο τμήμα Αερο­δια­στη­μι­κής έχουμε και αρκετά παιδιά από την Ρόδο, δηλαδή έχουμε πολλά παιδιά που έρχο­νται και σπου­δά­ζουν και τώρα δου­λεύ­ουν πάνω ακριβώς σε αυτό το αντι­κεί­μενο”, ανέφερε σχετικά ο κ. Λάππας.

Στο πόσο σημα­ντική είναι η συνερ­γα­σία μεταξύ πανε­πι­στη­μίων, ερευ­νη­τών, ιδιω­τι­κών εται­ριών αλλά και ποιο ήταν τελικά το πιο δύσκολο, η τεχνο­λο­γία ή η ελλη­νική πραγ­μα­τι­κό­τητα της γνωστής γρα­φειο­κρα­τίας, ο ίδιος επι­σή­μανε τα εξής: “Νομίζω ότι όλοι μας ξέρουμε ότι η Ελλάδα είναι ένα δύσκολο μέρος. Γενι­κό­τερα το δημόσιο στην Ευρω­παϊκή Ένω­σηέ­χει πάρα πολλή γρα­φειο­κρα­τία και αυτό που λέμε έτσι λίγο στα αγγλικά red tape, δηλαδή αντι­με­τω­πί­ζει πάρα πολλές δυσκο­λίες. Η αλήθεια είναι ότι εμείς κάναμε ένα πολύ και­νο­τόμο έργο το οποίο είχε πολλά πρώτα, πολλά firsts. Δηλαδή για παρά­δειγμα προ­κη­ρύ­ξαμε δημόσιο δια­γω­νι­σμό για την εκτό­ξευση. Φαντα­στείτε ότι στα υπουρ­γεία και σε όλα αυτά όταν άκουγαν για εκτό­ξευση στην αρχή μας νόμιζαν ότι είναι πλάκα αυτό το συγκε­κρι­μένο πράγμα!!!Η αλήθεια όμως είναι ότι στην Ελλάδα γίνο­νται πάρα πολλά βήματα εκσυγ­χρο­νι­σμού και της δημό­σιας διοί­κη­σης. Το βλέ­πουμε και εμείς. Ίσως όχι όσο γρήγορα θα θέλαμε, αλλά η αλήθεια είναι ότι το τεχνικό κομμάτι οι Έλληνες όταν βάλουμε σχέδιο μπο­ρούμε να το δια­χει­ρι­στούμε και να το δια­χει­ρι­στούμε πάρα πολύ καλά, ειδικά όταν έχουμε πάρα πολύ καλά παιδιά, ερευ­νη­τές και φοι­τη­τές. Το μεγάλο μας asset είναι το ανθρώ­πινο κεφά­λαιο. Αλλά και πάλι όταν βάλουμε τις σωστές τομές και έχουμε το σωστό σχέδιο μπο­ρούμε να υλο­ποι­ή­σουμε πράγ­ματα και μέσα στην ελλη­νική γρα­φειο­κρα­τία.

Εμάς μας δυσκό­λεψε πάρα πολύ είναι η αλήθεια αυτό. Πολλές δυσκο­λίες με τις προ­κη­ρύ­ξεις δημο­σιών δια­γω­νι­σμών, με το χρο­νο­διά­γραμμα, με όλα αυτά. Είμαστε όμως περή­φα­νοι ότι τα κατα­φέ­ραμε. Βρήκαμε ανθρώ­πους στα Υπουρ­γεία που έχουν πολύ μεγάλο φιλό­τιμο που βοή­θη­σαν αυτό το εθνικό εγχεί­ρημα γιατί ξέρετε το να κατα­σκευά­σεις τρεις δορυ­φό­ρους μέσα σε 18 μήνες ακόμη και στο εξω­τε­ρικό ακόμη όταν έχεις τις υπο­δο­μές δεν είναι εύκολο. Αυτό το κάναμε. Εκπαι­δεύ­σαμε πάρα πολλά παιδιά και ερευ­νη­τές και το φέραμε εις πέρας”, σημεί­ωσε ο καθη­γη­τής.