ΑΠΟΨΕΙΣ

Σκέψεις για το Ρώσο-Ουκρανικό ζήτημα

news room
3 λεπτά ανάγνωση

Τα όσα συμ­βαί­νουν στην Ουκρα­νία αφενός από τις αρχές του έτους αλλά και ειδι­κό­τερα από σήμερα το πρωί, μας οδηγούν στην ασφαλή απο­τί­μηση ορι­σμέ­νων δια­πι­στώ­σεων.

1) Πόσο σημα­ντική ήταν άραγε η Ουκρα­νία για την Ευρω­παϊκή Ένωση και τη Δύση γενι­κό­τερα; Πολλές ανα­λύ­σεις ειδικών τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες έγραφαν για τη «σημασία της Ουκρα­νίας για τη Δύση», για τις «σοβα­ρό­τα­τες συνέ­πειες μιας ουκρα­νι­κής κρίσης» εφόσον γινόταν εισβολή, ή ακόμη και την απόλυτη, σοβαρή και δυνα­μική παρέμ­βαση της Δύσης απέ­να­ντι σε όποιο κράτος δοκί­μαζε μια εισβολή. Αυτό που συμ­βαί­νει τις τελευ­ταίες δύο μέρες με τις «εξαγ­γε­λίες» για κυρώ­σεις, αλλά και το (ευγε­νικά σημειω­μένο) «μού­δια­σμα» μετά τη ρωσική εισβολή δείχνει το δυστυ­χώς προ­φα­νές: Τελικά η Ουκρα­νία δεν είναι τόσο σημα­ντι­κός πόλος ώστε να «αξίζει» μια αρωγή πέραν των ευχο­λο­γίων. Ενώ παράλ­ληλα η ΕΕ απέ­δειξε την έλλειψη κοινής στρα­τη­γι­κής στην δια­χεί­ριση και αντι­με­τώ­πιση της κρίσης.

2) Η εικόνα που παρου­σιά­ζε­ται από τα ελλη­νικά ΜΜΕ, πλην ελα­χί­στων εξαι­ρέ­σεων, δείχνει τη Ρωσία ως τη μείζονα απειλή της Δύσης. Δεν είναι έτσι. Οι ΗΠΑ (και κατά συνέ­πεια οι σύμ­μα­χοι τους) θεωρούν μείζονα απειλή την Κίνα. Παράλ­ληλα όμως η Ουά­σιγ­κτον συνέχιζε-συνεχίζει να αναλύει την Μόσχα μέσα από ένα ψυχρο­πο­λε­μικό φακό δια­μορ­φώ­νο­ντας εν τέλει μια ανα­γκα­στική συμ­μα­χία Ρωσίας-Κίνας (William Pozner, J Mearsheimer). Κατά ένα τρόπο δημιουρ­γώ­ντας μια αυτο­εκ­πλη­ρού­μενη προ­φη­τεία.

3) Η ένταξη της Ουκρα­νίας στο ΝΑΤΟ απο­τε­λεί αυτή ακριβώς την λογική της Ουά­σιγ­κτον περί περιο­ρι­σμού της Ρωσίας. Αυτή αλώστε έχει περι­γρά­φει επαρκώς εδώ και πολλά χρόνια από ανα­λυ­τές και στρα­τη­γι­κούς συμ­βού­λους των ΗΠΑ όπως ο Brezinski. Ειναί προ­φα­νές πως η Μόσχα δεν θα δεχόταν ποτέ την ένταξη της Ουκρα­νίας στο ΝΑΤΟ καθώς απο­τε­λεί για αυτήν χώρο στρα­τη­γι­κής και εθνικής σημα­σίας (Οι Ρώσοι ανάγουν τον εθνικό τους μύθο στο Πρι­γκι­πάτο του Κίεβου). Στρα­τη­γικά η Ρωσική Ομο­σπον­δία ανη­συ­χεί για μια πιθανή εγκα­τά­σταση οπλικών συστη­μά­των αερά­μυ­νας δυτικής προ­έ­λευ­σης, ή ακόμη και εγκα­τα­στά­σεων βαλ­λι­στι­κών όπλων.

4) Όποιος και όποια επι­θυ­μεί να αντι­λη­φθεί τι σημαί­νουν οι «θρυ­λι­κές» κυρώ­σεις της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, των ΗΠΑ και λοιπών χωρών απέ­να­ντι στη Ρωσική Ομο­σπον­δία, δεν χρειά­ζε­ται να δια­βά­σουν τη δική μου ανάλυση ή άλλων συνα­δέλ­φων. Αρκεί μόνο να ψάξουν στο ίντερ­νετ, και να δια­βά­σουν την επί­δραση των κυρώ­σεων που επι­βλή­θη­καν στη Ρωσία το 2014, στο Ιράν, στη Σαου­δική Αραβία κτλ. Αξίζει δε, να ρίξετε και μια ματιά στην κρίση των πυραύ­λων της Κούβας το 1962. Του­λά­χι­στον στην ακα­δη­μαϊκή κοι­νό­τητα η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των κυρώ­σεων ως μέσο άσκησης εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής έχει ανα­λυ­θεί εκτενώς.

5) Ποιος είναι ο πραγ­μα­τικά χαμένος σε γεω­πο­λι­τικό και οικο­νο­μικό επίπεδο (πέραν φυσικά του λαού της Ουκρα­νίας που δέχεται την εισβολή); Μα φυσικά η Ευρω­παϊκή Ένωση, η οποία καλεί­ται (για ακόμα μία φορά) να εισάγει φυσικό αέριο (αλλά και άλλα προ­ϊ­ό­ντα βασικών αναγκών) από τρίτες χώρες (πλην Ρωσικής Ομο­σπον­δίας) με απο­τέ­λε­σμα ανα­τι­μή­σεις στις τιμές. Την ίδια στιγμή οι ΗΠΑ ανα­μέ­νο­νται να αυξή­σουν τις εξα­γω­γές σχι­στο­λι­θι­κού αερίου. Όμως κυρίως αυτή η απο­τυ­χία της Δύσης να προ­στα­τέ­ψει την Ουκρα­νία θα εντεί­νει τις ανη­συ­χίες των Βαλ­τι­κών χωρών και της Πολω­νίας καθώς δίνει την εντύ­πωση πως η ΕΕ και το ΝΑΤΟ δεν μπορούν να ανα­σχέ­σουν την Μόσχα. Παράλ­ληλα και ίσως πιο επι­κίν­δυνα συντε­λεί στην ενί­σχυση των φυγό­κε­ντρων τάσεων σε μια χρονική στιγμή όπου το Διεθνές σύστημα βρί­σκε­ται σε φάση ανα­διά­τα­ξης ισχύος.

6) Το Διεθνές Δίκαιο που δικαίως μεν, διακαώς δε παρου­σιά­ζουμε στην Ελλάδα ως «ευαγ­γέ­λιο», είναι σαφές (και δεν περί­μενε κανένας σώφρων ρεα­λι­στής τη ρωσική εισβολή για να το πει) πως όπου ισχύει, ισχύει α λα καρτ, και μόνο στην περί­πτωση της αμοι­βαίας αντί­λη­ψης αντι­δί­κων κρατών περί της ισχύος του με ελά­χι­στες ίσως εξαι­ρέ­σεις. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα το Διεθνές Δίκαιο αφορά μονάχα τις μικρές και τις αδύ­να­μες δυνά­μεις του παγκό­σμιου θεάτρου των Διεθνών Σχέσεων, καθώς οι ισχυροί τούτου του μάταιου κόσμου λογί­ζουν την ισχύ τους ως το μόνο μέσο άσκησης πολι­τι­κής. Και απέ­να­ντι στον κρότο των όπλων, δύσκολα μπορούν να κερ­δί­σουν οι διπλω­μά­τες, όσο καλοί ρήτορες κι αν είναι…

Μηνάς Λυρι­στής

Υπ. Διδά­κτωρ Διεθνών Σχέσεων

Περι­φε­ρεια­κός Σύμ­βου­λος Νοτίου Αιγαίου

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.