Reuters : Η Τουρκία ελπίζει ότι οι διερευνητικές με την Ελλάδα μπορούν να ηρεμήσουν τα νερά με την ΕΕ

«Μετά από ένα πεντα­ε­τές κενό που χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από παρά­πονα για τους ισχυ­ρι­σμούς της στα ύδατα της Μεσο­γείου, η Τουρκία συνε­χί­ζει τις διε­ρευ­νη­τι­κές συνο­μι­λίες με την Ελλάδα, στο πρώτο τεστ των ελπίδων της για να αντι­στρέ­ψει τις επι­δει­νού­με­νες σχέσεις με την Ευρω­παϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με ανάλυση του πρα­κτο­ρείου Reuters, τη στιγμή που οι διπλω­μά­τες λένε ότι η ανοι­κο­δό­μηση της εμπι­στο­σύ­νης θα είναι δύσκο­λος στόχος, οι διε­ρευ­νη­τι­κές συνο­μι­λίες ακο­λου­θούν την απόφαση της Τουρ­κίας να στα­μα­τή­σει τις έρευνες για υδρο­γο­νάν­θρα­κες σε αμφι­σβη­τού­μενα ύδατα που εξόρ­γι­σαν την Ελλάδα και την Κύπρο και μια ύφεση στη ρητο­ρική για τις ευρύ­τε­ρες δια­μά­χες της Άγκυρας με την ΕΕ.

Θα μπο­ρού­σαν επίσης να ανοί­ξουν το δρόμο για επι­κεί­μενη επί­σκεψη στην Τουρκία από ηγέτες της ΕΕ.

Και οι δύο πλευρές λένε ότι υπάρχει πολι­τική βούληση για βελ­τί­ωση των σχέσεων, αλλά μετά από χρόνια οργής για τους πρό­σφυ­γες, τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, τις θαλάσ­σιες αξιώ­σεις, τις στρα­τιω­τι­κές παρεμ­βά­σεις της Τουρ­κίας και το διαι­ρε­μένο νησί της Κύπρου, η επα­να­προ­σέγ­γιση φαντά­ζει μια μακρινή προ­ο­πτική.

Εκφρά­ζο­ντας συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία, ο επι­κε­φα­λής εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ, είπε στο Reuters ότι είδε «παρά­θυρο ευκαι­ρίας», αλλά ότι η Άγκυρα πρέπει να «εγκα­τα­λεί­ψει αυτή τη γραμμή αντι­πα­ρά­θε­σης» και να ανα­ζη­τή­σει το διάλογο.

Ο Ταγίπ Ερντο­γάν, ο οποίος κατη­γό­ρησε το μπλοκ για «στρα­τη­γική τύφλωση» απέ­να­ντι στην Τουρκία, είπε στους πρέ­σβεις της ΕΕ στην Άγκυρα αυτό το μήνα ότι ήταν έτοιμος να βελ­τιώ­σει τους δεσμούς. Οι διπλω­μά­τες λένε ότι θα χρεια­στεί κάτι περισ­σό­τερο από την αλλαγή τόνου και την από­συρση του ερευ­νη­τι­κού σκάφους της Τουρ­κίας από αμφι­σβη­τού­μενα ύδατα για να σωπά­σουν τις εκκλή­σεις ορι­σμέ­νων κρατών της ΕΕ για κυρώ­σεις στην Άγκυρα, τις οποίες οι ηγέτες της ΕΕ θα συζη­τή­σουν το Μάρτιο.

«Δεν βλέπω καμία μεγάλη συμ­φι­λί­ωση για να μας απο­μα­κρύ­νει από την πορεία από την οποία βρι­σκό­μα­στε. Θα χρεια­στεί μια σημα­ντική χει­ρο­νο­μία από την Τουρκία» είπε διπλω­μά­της στις Βρυ­ξέλ­λες, προ­σθέ­το­ντας ότι δεν υπάρχει λόγος να είμαστε αισιό­δο­ξοι.

Ο τούρκος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Μεβλούτ Τσα­βού­σο­γλου, ευρι­σκό­με­νος στις Βρυ­ξέλ­λες αυτή την εβδο­μάδα σε μια απο­στολή για να δια­τη­ρή­σει αυτό που απο­κά­λεσε «θετική ατμό­σφαιρα» μεταξύ της Άγκυρας και της ΕΕ, δήλωσε την Παρα­σκευή ότι οι συνο­μι­λίες για το Κυπριακό θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν στη Νέα Υόρκη τους επό­με­νους δύο μήνες.

Οικο­νο­μική επι­δεί­νωση

Η προ­σπά­θεια του Ερντο­γάν να χτίσει γέφυρες με τον κύριο εμπο­ρικό εταίρο της Τουρ­κίας έρχεται καθώς η κυβέρ­νησή του αντι­με­τω­πί­ζει οικο­νο­μική επι­βρά­δυνση. Ενώ η παν­δη­μία του COVID-19 υπήρξε το κύριο φρένο στην ανά­πτυξη, οι διε­θνείς εντά­σεις έχουν επίσης επι­βα­ρύ­νει την οικο­νο­μία.

Ξεκι­νώ­ντας μια νέα οικο­νο­μική πορεία το Νοέμ­βριο, ο Ερντο­γάν υπο­σχέ­θηκε επίσης μεταρ­ρυθ­μί­σεις στην Τουρ­κική δικαιο­σύνη μετά από επα­νει­λημ­μέ­νες επι­κρί­σεις από δυτι­κούς συμ­μά­χους που λένε ότι το κράτος δικαίου έχει δια­βρω­θεί στην Τουρκία μετά από την από­πειρα πρα­ξι­κο­πή­μα­τος του 2016 και την επα­κό­λουθη κατα­στολή.

Η Τουρκία αγνόησε αρκετές απο­φά­σεις του Ευρω­παϊ­κού Δικα­στη­ρίου Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των που ζητούν την απε­λευ­θέ­ρωση των πιο εξε­χό­ντων κρα­του­μέ­νων της χώρας, του κούρδου πολι­τι­κού Σελα­χέ­τιν Ντε­μιρ­τάς και του επι­χει­ρη­μα­τία Οσμάν Καβαλά.

Ο Ερντο­γάν δεν έχει ακόμη διευ­κρι­νί­σει ποια μέτρα θα ληφθούν, αλλά απέ­κλεισε την απε­λευ­θέ­ρωση των δύο ανδρών.

«Το πόσο θα είναι σε θέση η Τουρκία να αντα­πο­κρι­θεί στις προσ­δο­κίες της για την ΕΕ χωρίς να λάβει (μεταρ­ρυθ­μι­στικά) βήματα είναι αμφί­βολο», δήλωσε ο Σινάν Ουλγκέν, πρώην Τούρκος διπλω­μά­της και επι­κε­φα­λής του Κέντρου Οικο­νο­μι­κών και Μελετών Εξω­τε­ρι­κής Πολι­τι­κής στην Κων­στα­ντι­νού­πολη.

Οι καλύ­τε­ροι δεσμοί με την Ευρώπη μπορεί επίσης να εξαρ­τώ­νται εν μέρει από το κατά πόσο η Άγκυρα μπορεί να αντι­με­τω­πί­σει τις δια­φο­ρές με τη νέα κυβέρ­νηση στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες, αφού η Ουά­σιγ­κτον επέβαλε κυρώ­σεις στην Τουρκία τον περα­σμένο μήνα για την αγορά ρωσικών αμυ­ντι­κών συστη­μά­των.

Μια ημέρα πριν από την ορκω­μο­σία του Τζο Μπάι­ντεν, ο εισερ­χό­με­νος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Αντόνι Μπλίν­κεν, δήλωσε ότι η Ουά­σιγ­κτον θα εξε­τά­σει εάν είναι απα­ραί­τη­τες περαι­τέρω κυρώ­σεις και κατη­γό­ρησε τον εταίρο του ΝΑΤΟ Τουρκία ότι δεν ενεργεί σαν σύμ­μα­χος.

Στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμ­βρίου, η ΕΕ δήλωσε ότι θα συντο­νί­σει την απά­ντησή της στην Τουρκία με τις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες, πράγμα που σημαί­νει ότι οι σχέσεις της Άγκυρας με την Ουά­σιγ­κτον θα είναι «καθο­ρι­στι­κός παρά­γο­ντας για τους δεσμούς της Τουρ­κίας με τη Δύση στο σύνολό της» δήλωσε ο Ουλγκέν.

«Μηδε­νική αφέλεια»

Ακόμη και πριν ξεκι­νή­σουν οι συνο­μι­λίες με την Αθήνα, οι δύο πλευρές δια­φω­νούν για το τι πρέπει να καλύ­ψουν, με την Ελλάδα να επι­μέ­νει ότι πρέπει να περιο­ρί­ζο­νται στην οριο­θέ­τηση των θαλασ­σίων ζωνών και τις απο­κλει­στι­κές οικο­νο­μι­κές ζώνες.

Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης δήλωσε στο κοι­νο­βού­λιο την Τετάρτη ότι η Αθήνα δεν θα συζη­τή­σει θέματα που θεωρεί κυρί­αρχα δικαιώ­ματα και θα προ­σεγ­γί­σει τις συνο­μι­λίες με αισιο­δο­ξία αλλά «μηδε­νική αφέλεια».

Η Ελλάδα έχει απο­κλεί­σει τη συζή­τηση για άλλα θέματα που έχει θέσει η Τουρκία, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της απο­στρα­τι­κο­ποί­η­σης των νησιών του ανα­το­λι­κού Αιγαίου, λέγο­ντας ότι αυτό είναι ένα ζήτημα που σχε­τί­ζε­ται με κυρί­αρχα δικαιώ­ματα.

Η Τουρκία εργά­ζε­ται επίσης σε έναν οδικό χάρτη για την ομα­λο­ποί­ηση των σχέσεων με τον εταίρο του ΝΑΤΟ, Γαλλία. Ο Εμα­νουέλ Μακρόν υπήρξε σφοδρός επι­κρι­τής της στρα­τιω­τι­κής επέμ­βα­σης της Τουρ­κίας στη Λιβύη και της αμφι­σβή­τη­σής της στις ελλη­νι­κές και κυπρια­κές θέσεις.

Απα­ντώ­ντας, ο Ερντο­γάν κατη­γό­ρησε τον Μακρόν ότι είχε αντι-ισλαμική ατζέντα και αμφι­σβή­τησε την ψυχική του κατά­σταση. Η Τουρκία διόρισε νέο απε­σταλ­μένο στο Παρίσι – πρώην συμ­φοι­τητή του Μακρόν στο πανεπιστήμιο- και ένας διπλω­μά­της είπε ότι οι δύο ηγέτες αντάλ­λα­ξαν επι­στο­λές με τις οποίες ο Μακρόν πρό­τεινε βιντε­ο­κλήση.

Ωστόσο, μια γαλλική διπλω­μα­τική πηγή είπε ότι είναι πολύ νωρίς για να σκεφτεί κανείς ότι η Τουρκία είχε αλλάξει πρα­κτι­κές. Το Παρίσι θα συνερ­γα­στεί με τους εταί­ρους του για πιθανές κυρώ­σεις έως ότου τα λόγια της Τουρ­κίας μετου­σιω­θούν σε συγκε­κρι­μέ­νες ενέρ­γειες, ανέφερε η πηγή.

Πηγή: Reuters