Ευρωπαϊκό Δικαστήριο: Η Ελλάδα αντιβαίνει το δίκαιο της ΕΕ ως προς τις ώρες εργασίας των γιατρών

Το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο απο­φάν­θηκε σήμερα ότι η ελλη­νική νομο­θε­σία, επι­τρέ­πο­ντας να εργά­ζο­νται οι γιατροί επί 24 ή και περισ­σό­τε­ρες ώρες, αδια­λεί­πτως, αντι­βαί­νει στο δίκαιο της Ευρω­παι­κής Ένωσης. Επίσης, το Δικα­στή­ριο απο­φάν­θηκε ότι αντί­θετο προς το Ευρω­παϊκό Δίκαιο είναι και το γεγονός ότι η Ελλάδα παρέ­λειψε να εφαρ­μό­σει εβδο­μα­διαία διάρ­κεια εργα­σίας μη υπερ­βαί­νουσα τις 48 ώρες και δεν καθιέ­ρωσε ελά­χι­στο ημε­ρή­σιο χρόνο ανα­παύ­σεως, ούτε περίοδο αντι­σταθ­μι­στι­κής ανα­παύ­σεως.

Η υπόθεση έφθασε στο Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο επειδή δέκα ενώσεις Ελλήνων γιατρών υπέ­βα­λαν καταγ­γε­λίες στην Ευρω­παϊκή Επι­τροπή. Κατά τις ενώσεις, οι γιατροί (μισθω­τοί ή ασκού­με­νοι) υπο­χρε­ώ­νο­νταν, βάσει της εθνικής νομο­θε­σίας, να εργά­ζο­νται κατά μέσο όρο εβδο­μα­διαίως από 60 έως 93 ώρες. Υπο­χρε­ώ­νο­νταν, επίσης, σε τακτική βάση, να εργά­ζο­νται έως και 32 ώρες, αδια­λεί­πτως, στον χώρο εργα­σίας, χωρίς να απο­λαύ­ουν των ελά­χι­στων περιό­δων ημε­ρή­σιας και εβδο­μα­διαίας ανα­παύ­σεως ή των ισο­δύ­να­μων περιό­δων αντι­σταθ­μι­στι­κής ανα­παύ­σεως.

Κατόπιν τούτου, η Επι­τροπή άσκησε προ­σφυγή κατά της Ελλάδας λόγω παρα­βά­σεως του Ευρω­παϊ­κού Δικαίου, ενώπιον του Ευρω­παϊ­κού Δικα­στη­ρίου. Υπο­στή­ριξε ότι η Ελλάδα, παρα­λεί­πο­ντας να προ­βλέ­ψει και/ή να εφαρ­μό­σει εβδο­μα­διαία διάρ­κεια εργα­σίας μη υπερ­βαί­νουσα τις 48 ώρες και παρα­λεί­πο­ντας να καθιε­ρώ­σει ελά­χι­στο ημε­ρή­σιο και εβδο­μα­διαίο χρόνο ανα­παύ­σεως ή ισο­δύ­ναμη περίοδο αντι­σταθ­μι­στι­κής ανα­παύ­σεως που να δια­δέ­χε­ται άμεσα τον χρόνο εργα­σίας, τον οποίο αυτή η περί­ο­δος θεω­ρεί­ται ότι αντι­σταθ­μί­ζει, παρέβη τις υπο­χρε­ώ­σεις που υπέχει από το δίκαιο της ΕΕ. Σημειώ­νε­ται, ότι κατά την κοι­νο­τική οδηγία σχετικά με την οργά­νωση του χρόνου εργα­σίας, η εβδο­μα­διαία διάρ­κεια του χρόνου εργα­σίας δεν πρέπει να υπερ­βαί­νει τις 48 ώρες κατά μέσο όρο, ενώ κάθε εργα­ζό­με­νος πρέπει να δια­θέ­τει, ανά εικο­σι­τε­τρά­ωρο, περίοδο ανα­παύ­σεως ελά­χι­στης χρο­νι­κής διάρ­κειας ένδεκα συνα­πτών ωρών και, ανά περίοδο επτά ημερών, περίοδο συνε­χούς ανα­παύ­σεως ελά­χι­στης χρο­νι­κής διάρ­κειας 24 ωρών, στις οποίες προ­στί­θε­νται οι 11 ώρες ημε­ρή­σιας ανα­παύ­σεως.

Με τη σημε­ρινή απόφασή του, το Ευρω­παικό Δικα­στή­ριο υπεν­θυ­μί­ζει καταρ­χήν ότι η μέγιστη εβδο­μα­διαία διάρ­κεια της εργα­σίας των γιατρών απο­τε­λεί ιδιαί­τε­ρης βαρύ­τη­τας κανόνα του εργα­τι­κού δικαίου της ΕΕ, ο οποίος πρέπει να εφαρ­μό­ζε­ται στην περί­πτωση κάθε εργα­ζο­μέ­νου ως ελά­χι­στη πρό­βλεψη απο­βλέ­πουσα στη δια­σφά­λιση της προ­στα­σίας της υγείας και της ασφά­λειάς του.

Εν προ­κει­μένω, το Δικα­στή­ριο επι­ση­μαί­νει ότι οι ώρες των ενεργών εφη­με­ριών, καθώς και οι ώρες των εφη­με­ριών ετοι­μό­τη­τας κατά τις οποίες οι γιατροί παρα­μέ­νουν στο νοσο­κο­μείο προς παροχή ιατρι­κών υπη­ρε­σιών, προ­στί­θε­νται στις 35 ώρες τις οποίες προ­βλέ­πει το τακτικό εβδο­μα­διαίο ωράριο εργα­σίας. Πράγ­ματι, σημειώ­νει το Ευρω­δι­κα­στή­ριο, ενώ τυπικώς προ­βλέ­πει τα ανώτατα όρια όσον αφορά την εβδο­μα­διαία διάρ­κεια του χρόνου εργα­σίας, η ελλη­νική νομο­θε­σία προ­βλέ­πει επίσης ότι οι γιατροί υπο­χρε­ού­νται να πραγ­μα­το­ποιούν μηνιαίως πλεί­ο­νες εφη­με­ρίες ετοι­μό­τη­τας, γεγονός που έχει ως συνέ­πεια, οσάκις αυτοί καλού­νται στο νοσο­κο­μείο προς παροχή ιατρι­κών υπη­ρε­σιών, την επι­μή­κυνση της παρα­μο­νής τους στον χώρο εργα­σίας. Επι­πλέον, επι­τρέ­πει την επιβολή, υπό τη μορφή εφη­με­ριών, πρό­σθε­του χρόνου εργα­σίας χωρίς να προ­βλέ­πει κανένα ανώτατο όριο σχε­τι­κώς.

Κατά συνέ­πεια, όπως απο­φάν­θηκε το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο, η ελλη­νική νομο­θε­σία έχει ως απο­τέ­λε­σμα να καθιστά δυνατή, όσον αφορά την εβδο­μα­διαία διάρ­κεια του χρόνου εργα­σίας, την υπέρ­βαση του ορίου των 48 ωρών, χωρίς να υφί­στα­ται σαφής διάταξη η οποία να δια­σφα­λί­ζει ότι οι ώρες των εφη­με­ριών που πραγ­μα­το­ποιούν οι γιατροί στο νοσο­κο­μείο δεν συνε­πά­γο­νται τέτοια υπέρ­βαση.

Όσον αφορά την ημε­ρή­σια ανά­παυση, το Δικα­στή­ριο δια­πι­στώ­νει ότι εθνική νομο­θε­σία η οποία επι­τρέ­πει ωράρια εργα­σίας δυνά­μενα να διαρ­κέ­σουν 24 ώρες αδια­λεί­πτως δεν είναι συμβατή με το δίκαιο της ΕΕ. Βάσει της ελλη­νι­κής νομο­θε­σίας, όμως, γιατρός μπορεί να υπο­χρε­ω­θεί να εργα­σθεί, οσάκις του τακτι­κού ωραρίου εργα­σίας έπεται άμεσα εφη­με­ρία, πέραν του εικο­σι­τε­τρα­ώ­ρου αδιά­λει­πτης εργα­σίας, μάλιστα, δε, έως και 32 ώρες αδια­λεί­πτως στην ειδική περί­πτωση κατά την οποία νέο τακτικό ωράριο εργα­σίας αρχίζει αμέσως μετά από αυτήν την εφη­με­ρία. Η χορή­γηση τέτοιων περιό­δων ανα­παύ­σεως απλώς σε «άλλες στιγμές», που δεν συν­δέ­ο­νται πλέον άμεσα με τον χρόνο εργα­σίας ο οποίος παρα­τά­θηκε λόγω των πραγ­μα­το­ποι­η­θει­σών υπε­ρω­ριών, κατά το Ευρω­δι­κα­στή­ριο, δεν λαμ­βά­νει υπόψη προ­ση­κό­ντως την ανάγκη τηρή­σεως των γενικών αρχών της προ­στα­σίας της ασφά­λειας και της υγείας των εργα­ζο­μέ­νων που συνι­στούν το θεμέλιο του καθε­στώ­τος της ΕΕ περί οργα­νώ­σεως του χρόνου εργα­σίας. Επο­μέ­νως, η ελλη­νική νομο­θε­σία, καθόσον προ­βλέ­πει ότι η εικο­σι­τε­τρά­ωρη ανά­παυση που πρέπει να χορη­γεί­ται σε γιατρό μετά από κάθε ενεργό εφη­με­ρία μπορεί να μετα­φερ­θεί έως και μία εβδο­μάδα από της ημέρας πραγ­μα­το­ποι­ή­σεως αυτής της εφη­με­ρίας, δεν είναι σύμφωνη με την οδηγία περί οργα­νώ­σεως του χρόνου εργα­σίας, κατέ­ληξε το Ευρω­δι­κα­στή­ριο.

Καθη­με­ρινή