Μάτι: Η δεύτερη πιο φονική πυρκαγιά του 21ου αιώνα παγκοσμίως – Πώς «σάρωσε» τα πάντα

Η ση­με­ρι­νή ημέρα, Πα­ρα­σκευή 23 Ιου­λί­ου 2021, ση­μα­το­δο­τεί μία «μαύρη επέ­τειο» καθώς συ­μπλη­ρώ­νο­νται 3 έτη από την πυρ­κα­γιά στο Μάτι, η οποία προ­κά­λε­σε το θά­να­το 103 συ­ναν­θρώ­πων μας, απο­τε­λώ­ντας μέχρι και σή­με­ρα τη δεύ­τε­ρη πιο φο­νι­κή πυρ­κα­γιά του 21ου αιώνα πα­γκο­σμί­ως.

Τα πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά αίτια που συ­νε­τέ­λε­σαν σε αυτή τη φο­νι­κή πυρ­κα­γιά έχουν ανα­λυ­θεί και χρή­σι­μα συ­μπε­ρά­σμα­τα έχουν ήδη εξα­χθεί.

Η πυρ­κα­γιά στο Μάτι εκ­δη­λώ­θη­κε κάτω από ακραί­ες πυρο-με­τε­ω­ρο­λο­γι­κές συν­θή­κες και πα­ρου­σί­α­σε ακραία συ­μπε­ρι­φο­ρά πυρός, κα­θι­στώ­ντας ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κή την προ­σπά­θεια που κα­τε­βλή­θη για τον πε­ριο­ρι­σμό και τον έλεγ­χο της.

Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές συν­θή­κες πα­ρό­μοιες με αυτές που κα­θο­δή­γη­σαν τη φο­νι­κή πυρ­κα­γιά στο Μάτι δε θα πρέ­πει να απο­κλει­στούν στο εγγύς μέλ­λον, καθώς η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή μας φέρ­νει αντι­μέ­τω­πους με μία νέα πραγ­μα­τι­κό­τη­τα ακραί­ων δα­σι­κών πυρ­κα­γιών, οι οποί­ες εύ­κο­λα μπο­ρούν να ξε­πε­ρά­σουν τις δυ­να­τό­τη­τες κα­τα­στο­λής, ανε­ξάρ­τη­τα από την αφθο­νία και την τε­χνο­λο­γία των δια­θέ­σι­μων μέσων δα­σο­πυ­ρό­σβε­σης.

Μπρο­στά σε αυτή τη νέα πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, η επι­χει­ρη­σια­κή μο­νά­δα ΜΕΤΕΟ (meteo.gr) του Εθνι­κού Αστε­ρο­σκο­πεί­ου Αθη­νών (ΕΑΑ) δη­μο­σιο­ποιεί σή­με­ρα, νέα δε­δο­μέ­να για τη φο­νι­κή πυρ­κα­γιά, βα­σι­σμέ­να σε επι­στη­μο­νι­κή γνώση αιχ­μής, με απο­κλει­στι­κό στόχο την ανά­δει­ξη του ση­μα­ντι­κού ρόλου που μπο­ρεί και οφεί­λει να παί­ξει η επι­στή­μη στην κα­λύ­τε­ρη δια­χεί­ρι­ση των ακραί­ων πυρ­κα­γιών του πα­ρό­ντος και του μέλ­λο­ντος.

Η φο­νι­κή πυρ­κα­γιά

Στο επό­με­νο βί­ντεο πα­ρου­σιά­ζε­ται η εξά­πλω­ση της φο­νι­κής πυρ­κα­γιάς στο Μάτι, όπως αυτή προ­σο­μοιώ­θη­κε από το προ­γνω­στι­κό σύ­στη­μα τα­χεί­ας από­κρι­σης IRIS 2.0. Το IRIS 2.0 απο­τε­λεί τη νέα, ση­μα­ντι­κά ανα­βαθ­μι­σμέ­νη έκ­δο­ση του IRIS, ενός συ­στή­μα­τος για την πρό­γνω­ση της εξά­πλω­σης δα­σι­κών πυρ­κα­γιών που ανέ­πτυ­ξε και υλο­ποιεί επι­χει­ρη­σια­κά το ΕΑΑ/ΜΕΤΕΟ από το 2019 μέχρι και σή­με­ρα.

Συ­γκρι­νό­με­νο με τον προ­κά­το­χο του, το IRIS 2.0 έχει ανα­βαθ­μι­στεί ώστε να πα­ρέ­χει λε­πτο­με­ρέ­στε­ρη πλη­ρο­φο­ρία (50 x 50 m) για την ανα­με­νό­με­νη κί­νη­ση των πύ­ρι­νων με­τώ­πων (με βάση την το­πο­γρα­φία, τον καιρό, και την καύ­σι­μη ύλη), λαμ­βά­νο­ντας πάντα υπόψη του τις πολύ ση­μα­ντι­κές αμ­φί­δρο­μες αλ­λη­λε­πι­δρά­σεις με­τα­ξύ της φω­τιάς και του και­ρού («η φωτιά δη­μιουρ­γεί το δικό της καιρό»).

Πιο ση­μα­ντι­κά ωστό­σο, το IRIS 2.0 μπο­ρεί σή­με­ρα να πα­ρέ­χει προ­γνω­στι­κή κα­θο­δή­γη­ση για την ανα­με­νό­με­νη συ­μπε­ρι­φο­ρά πυρός μιας δα­σι­κής πυρ­κα­γιάς.

Ει­δι­κό­τε­ρα για τη φο­νι­κή πυρ­κα­γιά στο Μάτι, η προ­σο­μοί­ω­ση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε με το IRIS 2.0 υπέ­δει­ξε ακραία συ­μπε­ρι­φο­ρά πυρός, με την πυρ­κα­γιά να κα­τα­τάσ­σε­ται ως κα­τη­γο­ρί­ας 7, χα­ρα­κτη­ρι­ζό­με­νη από συν­θή­κες πυ­ρο­θύ­ελ­λας.

Τρία χρό­νια μετά το Μάτι και μπρο­στά στη νέα πραγ­μα­τι­κό­τη­τα των ακραί­ων δα­σι­κών πυρ­κα­γιών, η επι­στη­μο­νι­κή γνώση με­τα­φρά­ζε­ται σε υπη­ρε­σί­ες που εάν υιο­θε­τη­θούν μπο­ρούν να συ­νει­σφέ­ρουν ση­μα­ντι­κά στην κα­λύ­τε­ρη και πιο ολο­κλη­ρω­μέ­νη δια­χεί­ρι­ση των δα­σι­κών πυρ­κα­γιών στη χώρα μας.

Το προ­γνω­στι­κό σύ­στη­μα IRIS 2.0 πα­ρέ­χει τη μο­να­δι­κή δυ­να­τό­τη­τα τα­χεί­ας εκτί­μη­σης της δυ­σκο­λί­ας ελέγ­χου μιας δα­σι­κής πυρ­κα­γιάς, μέσα από την προ­σο­μοί­ω­ση της ανα­με­νό­με­νης συ­μπε­ρι­φο­ράς του πυρός και της εξά­πλω­σης των πύ­ρι­νων με­τώ­πων.

Έχο­ντας αξιο­λο­γη­θεί λε­πτο­με­ρώς και απο­τε­λώ­ντας ένα από τα ελά­χι­στα προ­γνω­στι­κά συ­στή­μα­τα του εί­δους του, αν όχι το μο­να­δι­κό, σε επί­πε­δο Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, το IRIS 2.0 είναι στη διά­θε­ση της πο­λι­τεί­ας ως ένα ση­μα­ντι­κό όπλο στη μάχη ενά­ντια στις δα­σι­κές πυρ­κα­γιές.