Κορυφαίο συνέδριο Αστροφυσικής στη Ρόδο

Ενα κο­ρυ­φαίο επι­στη­μο­νι­κό συ­νέ­δριο ξε­κί­νη­σε χτες στη Ρόδο και θα διαρ­κέ­σει έως τις 26 Μαΐου 2023, στο ξε­νο­δο­χείο Rodos Palace. Σε αυτό συμ­με­τέ­χουν 80 επι­στή­μο­νες από όλο τον κόσμο, από την Ευ­ρώ­πη, τις ΗΠΑ, την Ια­πω­νία, την Ελ­λά­δα και από άλλες χώρες.

Πρό­κει­ται για το συ­νέ­δριο Aeolus 2023, το οποίο πραγ­μα­το­ποιεί­ται με συν­διορ­γα­νω­τές:

• την Ευ­ρω­παϊ­κή Δια­στη­μι­κή Υπη­ρε­σία (ESA), με επι­κε­φα­λής τον Tommaso Parrinello

• το Εθνι­κό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθη­νών (ΕΑΑ), με επι­κε­φα­λής τον Βα­σί­λη Αμοι­ρί­δη

• Την Raymetrics S.A., με επι­κε­φα­λής τον Νίκο Κόντο

Ο “Αί­ο­λος” είναι μία και­νο­τό­μα δο­ρυ­φο­ρι­κή απο­στο­λή, που όπως προ­δί­δει το όνομά της, ως στόχο έχει την πα­ρα­κο­λού­θη­ση των ανέ­μων. Ο “Αί­ο­λος” είναι ο πρώ­τος δο­ρυ­φό­ρος που κα­τά­φε­ρε να μετρά τον άνεμο από το διά­στη­μα. Μας βοηθά να κα­τα­λά­βου­με κα­λύ­τε­ρα τους ανέ­μους και επο­μέ­νως να κά­νου­με πιο ακρι­βείς με­τε­ω­ρο­λο­γι­κές προ­γνώ­σεις.

Μας επι­τρέ­πει να πα­ρα­κο­λου­θού­με τον άνεμο σε όλο τον πλα­νή­τη ακόμα και εκεί που δεν υπάρ­χουν με­τε­ω­ρο­λο­γι­κοί σταθ­μοί. Πάνω από ωκε­α­νούς, πάνω από τρο­πι­κά δάση και σε με­γά­λα ύψη έως την στρα­τό­σφαι­ρα (μέχρι και 30 χλμ. ύψος από την επι­φά­νεια της γης).

Ο “Αί­ο­λος” έχει χα­ρα­κτη­ρι­στεί ως μια από τις πιο επι­τυ­χη­μέ­νες δο­ρυ­φο­ρι­κές απο­στο­λές που έχει υλο­ποι­ή­σει ποτέ η Ευ­ρω­παϊ­κή Δια­στη­μι­κή Υπη­ρε­σία (ESA). Ως ερευ­νη­τι­κή απο­στο­λή, σχε­διά­στη­κε για να επι­δεί­ξει μια νέα δια­στη­μι­κή τε­χνο­λο­γία, αλλά έγινε αμέ­σως ένας από τους επι­τυ­χη­μέ­νους δο­ρυ­φό­ρους πα­ρα­κο­λού­θη­σης της γή­ι­νης ατμό­σφαι­ρας με την υψη­λό­τε­ρη επί­δρα­ση.

Ο ΒΑ­ΣΙ­ΛΗΣ ΑΜΟΙ­ΡΙ­ΔΗΣ

Ο κ. Βα­σί­λης Αμοι­ρί­δης (ΒΑ) είναι διευ­θυ­ντής Ερευ­νών στο Ιν­στι­τού­το Αστρο­νο­μί­ας, Αστρο­φυ­σι­κής, Δια­στη­μι­κών Εφαρ­μο­γών και Τη­λε­πι­σκό­πη­σης (ΙΑ­Α­ΔΕΤ) του Εθνι­κού Αστε­ρο­σκο­πεί­ου Αθη­νών (ΕΑΑ). Τα κύρια ερευ­νη­τι­κά του εν­δια­φέ­ρο­ντα αφο­ρούν στη Φυ­σι­κή της Ατμό­σφαι­ρας με έμ­φα­ση στη με­λέ­τη των αιω­ρού­με­νων σω­μα­τι­δί­ων και των νεφών για τον κα­θο­ρι­σμό του κλι­μα­τι­κού τους ρόλου και των επι­δρά­σε­ών τους στα οι­κο­συ­στή­μα­τα. Εξει­δι­κεύ­ε­ται στην ανά­πτυ­ξη και εφαρ­μο­γή τε­χνι­κών ενερ­γής και πα­θη­τι­κής τη­λε­πι­σκό­πη­σης για την πα­ρα­κο­λού­θη­ση της ατμό­σφαι­ρας από επί­γειους και δο­ρυ­φο­ρι­κούς δέ­κτες.

Μι­λώ­ντας για το κο­ρυ­φαίο αυτό συ­νέ­δριο στην ‘δη­μο­κρα­τι­κή’ υπο­γράμ­μι­σε τα εξής:

«Ο “Αί­ο­λος” είναι ένα με­γά­λο επι­στη­μο­νι­κό επί­τευγ­μα. Πρό­κει­ται για μία δο­ρυ­φο­ρι­κή απο­στο­λή, η οποία φέρει τε­χνο­λο­γία lazer, η οποία χρη­σι­μο­ποιεί­ται για να με­τρή­σου­με τον άνεμο. Είναι η πρώτη φορά που με­τρά­με τον άνεμο από το διά­στη­μα (!).

Επο­μέ­νως είναι μια με­γά­λη επι­τυ­χία της Ευ­ρω­παϊ­κής Δια­στη­μι­κής Υπη­ρε­σί­ας (ESA). Για να κα­τα­λά­βου­με τη ση­μα­σία, η NASA ΔΕΝ έχει αντί­στοι­χη απο­στο­λή. Είναι η πρώτη φορά που γί­νε­ται τέ­τοια απο­στο­λή την οποία με­τα­φέ­ρα­με στην Ευ­ρώ­πη, με την ευ­ρω­παϊ­κή βιο­μη­χα­νία και με τους ευ­ρω­παϊ­κούς φο­ρείς και ιν­στι­τού­τα. Το απο­τέ­λε­σμα του ‘Αί­ο­λου’ ου­σια­στι­κά έρ­χε­ται στο κομ­μά­τι που αφορά στην πρό­γνω­ση του και­ρού. Δη­λα­δή, έχει απο­δει­χθεί με το Ευ­ρω­παϊ­κό Κέ­ντρο Με­σο­πρό­θε­σμων Προ­γνώ­σε­ων (ECMWF) που συμ­με­τέ­χει ενερ­γά στο έργο του ‘Αί­ο­λου’ ότι η χρήση των δο­ρυ­φο­ρι­κών δε­δο­μέ­νων (του ανέ­μου) μάς δίνει πολύ πιο ακρι­βείς με­τε­ω­ρο­λο­γι­κές προ­γνώ­σεις. Δη­λα­δή, ανε­βαί­νει το επί­πε­δο ακρι­βεί­ας των με­τε­ω­ρο­λο­γι­κών προ­γνώ­σε­ων –το οποίο, κα­τα­λα­βαί­νε­τε πόσο με­γά­λη ση­μα­σία έχει για την κοι­νω­νία, αλλά και για πολ­λές εφαρ­μο­γές. Είναι πολύ με­γά­λη η συ­νει­σφο­ρά του στην με­τε­ω­ρο­λο­γι­κή πρό­γνω­ση ενώ, αυτή την στιγ­μή, με­λε­τά­με και ποια είναι η επί­πτω­σή του στα ακραία και­ρι­κά φαι­νό­με­να (κυ­κλώ­νες κ.λπ. σε συ­γκε­κρι­μέ­νες πε­ριο­χές). Είναι πάρα πολύ σο­βα­ρό, για τα συ­στή­μα­τα έγκαι­ρης προει­δο­ποί­η­σης, για να πε­ριο­ρί­σου­με τις ζη­μιές που επι­φέ­ρουν από ακραία και­ρι­κά φαι­νό­με­να.

Η Ελ­λά­δα, ούσα μέλος της Ευ­ρω­παϊ­κής Δια­στη­μι­κής Υπη­ρε­σί­ας (ESA), έχει με­γά­λη συ­νει­σφο­ρά με το Εθνι­κό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθη­νών. Αυτό που κά­να­με εμείς, είναι ότι συμ­με­τέ­χου­με με όλη την τε­χνο­γνω­σία μας με τις με­τρή­σεις εδά­φους –στις οποί­ες συ­νει­σφέ­ρου­με για την δια­κρί­βω­ση της απο­στο­λής από το διά­στη­μα. Εκεί­νο που προ­σπα­θού­με τώρα να κά­νου­με είναι να χρη­σι­μο­ποι­ή­σου­με τα δε­δο­μέ­να αυτά, για να δούμε πόσο κα­λύ­τε­ρες με­τε­ω­ρο­λο­γι­κές προ­γνώ­σεις παίρ­νου­με, αλλά και ποια είναι η εφαρ­μο­γή τους. Π.χ. έχου­με μια με­λέ­τη που δη­μο­σιεύ­τη­κε σε επι­στη­μο­νι­κό πε­ριο­δι­κό για το ηφαί­στειο της Αίτ­νας όπου πα­ρα­τη­ρού­με ότι ο ‘Αί­ο­λος’ βο­λι­δο­σκο­πεί τις προ­γνώ­σεις για την αε­ρο­ναυ­τι­λία προ­σπα­θώ­ντας να απο­φύ­γει τις συ­νέ­πειες, καθώς επί­σης και στην διά­γνω­ση της με­τα­φο­ράς της σκό­νης στην ατμό­σφαι­ρα.

Ση­μειώ­νε­ται ότι η απο­στο­λή του ‘Αί­ο­λου’ είναι η τε­λευ­ταία. Σύμ­φω­να με τον κ. Αμοι­ρί­δη, αυτό το συ­νέ­δριο που διε­ξά­γε­ται στην Ρόδο είναι το τε­λευ­ταίο γι’ αυτή την απο­στο­λή η οποία, κρί­θη­κε ως πολύ επι­τυ­χη­μέ­νη και φτά­νει στο τέλος της:

«Αυτή η απο­στο­λή έφτα­σε στο τέλος της, αλλά έχουν εγκρι­θεί δύο ακόμη απο­στο­λές στο μέλ­λον που θα κα­λύ­ψουν μια δε­κα­ε­τία. Ο ‘Αί­ο­λος’ λει­τούρ­γη­σε για τέσ­σε­ρα χρό­νια και οι επι­στή­μο­νες θα προ­σπα­θή­σουν να τον ‘ρί­ξουν’ χρη­σι­μο­ποιώ­ντας νέα συ­στή­μα­τα δια­χεί­ρι­σης όλης της δια­δι­κα­σί­ας, ώστε να μειω­θεί ο κίν­δυ­νος να πέσει σε κά­ποια πε­ριο­χή όπου μπο­ρεί να προ­κα­λέ­σει ζη­μιές (!).