“…ήδη θα το κατάλαβες η Ιθάκες τι σημαίνουν”

Ήταν λίγο πριν το μεση­μέρι. Τα κανάλια διέ­κο­ψαν το πρό­γραμμα και στα ραδιό­φωνα έπαψε η μουσική. Όλοι συν­δέ­θη­καν με τη δημόσια τηλε­ό­ραση – Ο Γιώργος Παπαν­δρέου στο Καστελ­λό­ριζο, έμπλεως Καβα­φι­κής σοφίας,  παίρνει το όπλο του ΔΝΤ που είχε βάλει στο τραπέζι και πατάει τη σκαν­δάλη. 5:50 λεπτά διήρ­κεσε το διάγ­γελμα του. Ήταν τα 5:50 «μεγα­λύ­τερα» λεπτά στην ιστορία της Ελλάδας. Οι φωτο­γρα­φίες του  με φόντο το ακρι­τικό νησί και τη μωβ γραβάτα, έχουν μείνει στην ιστορία. Μια ανοι­ξιά­τικη μέρα ήταν. Μέρα γιορτής, ήταν. 23 Απρι­λίου 2010. Μετά, έγινε επέ­τειος και μάλιστα θλιβερή. «Σκάφος έτοιμο να βυθι­στεί» είχε πει την Ελλάδα ο κ. Παπαν­δρέου. Ακόμη με τα κύματα παλεύ­ουμε. «Μια χώρα χωρίς κύρος και αξιο­πι­στία, που είχε χάσει το σεβασμό των φίλων και εταίρων της», είχε πει επίσης. Και με το Μνη­μό­νιο βρήκαμε… κύρος και αξιο­πι­στία και συνει­δη­το­ποι­ή­σαμε πως αφού έχουμε τέτοιους φίλους, δε χρεια­ζό­μα­στε εχθρούς. «Πήραμε μέτρα που πολλές φορές πόνεσαν», είπε. Ο πόνος δεν έχει φύγει. Και δε φαί­νε­ται πρό­θυ­μος να το κάνει άμεσα. Πέρασαν 8 χρόνια. Και πέρασαν από πάνω μας. Μία αιω­νιό­τητα. Ένας άλλος κόσμος. Κάποιο μακρινό σύμπαν. Η χώρα άλλαξε δρα­μα­τικά. Και μαζί της αλλά­ξαμε και εμείς. « Ήδη, το κατα­λά­βαμε οι Ιθάκες τι σημαί­νουν…» Εμείς. Όχι αυτοί. «Ξέρουμε το δρόμο για την Ιθάκη κι έχουμε χαρ­το­γρα­φή­σει τα νερά» είχε πει ο πρω­θυ­πουρ­γός. Μάλλον δε θυμόταν ότι ο Οδυσ­σέας έκανε 10 χρόνια να φτάσει στην Ιθάκη. Κι εκείνος ήξερε το δρόμο… Εμείς ακόμη δεν τον έχουμε βρει. Και είναι κοινός φόβος όλων πως τον έχουμε χάσει ανάμεσα σε Ζάππεια, σκι­σί­ματα μνη­μο­νίων και κατάρ­γησή τους με ένα νόμο και ένα άρθρο. Συχνά σκέ­φτο­μαι, ότι ιστο­ρικά, αυτή η κρίση θα ήταν μία ευκαι­ρία για να κατα­κτή­σουμε την πιο επώδυνη γνώση, την αυτο­γνω­σία. Θα μετρού­σαμε λάθη και πληγές, θα κλεί­ναμε λογα­ρια­σμούς με το παρελ­θόν και θα βαδί­ζαμε προς το φως. Δεν έγινε έτσι. Φταίμε εμείς; Είναι ευθύνη του λαού η τρα­γω­δία του; Στις αρχές της κρίσης παίξαμε πολύ με την ενο­χο­ποί­ηση συλ­λή­βδην όλων μας. Με την παγκά­λειο ρήση «όλοι φταίμε». Αν όχι όλοι, οι περισ­σό­τε­ροι. Γιατί η αλήθεια μας ήταν ψεύτικη και οι μύθοι μας σάπιοι. Δέκα χρόνια μετά, μέσα μου αρχίζω σιγά-σιγά να μετα­κινώ την ευθύνη από το πλήθος στους λίγους. Στους καχε­κτι­κούς, ανε­παρ­κείς,  ηγέτες της δημό­σιας ζωής. Γιατί όπως έλεγε ο Βονα­πάρ­της «Τα συλ­λο­γικά εγκλή­ματα δεν ενο­χο­ποιούν κανέναν.»