Το δόγμα της Τουρκίας: Σχέδιο καζάν-καζάν με fake news, «πειρατικά» και… τετελεσμένα

Με­τερ­χό­με­νη απει­λές αλλά και νου­θε­σί­ες, fake news αλλά και κα­τά­φω­ρες προ­κλή­σεις, η Τουρ­κία του Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν επι­χει­ρεί, υπό κα­θε­στώς εκ­βια­σμού, να μας σύρει ως Ελ­λά­δα σε ένα ιδιό­τυ­πο ανα­το­λί­τι­κο πα­ζά­ρι. Από τη μία πλευ­ρά έχου­με τον πρό­ε­δρο Ερ­ντο­γάν να μας προει­δο­ποιεί ότι τα νερά της Με­σο­γεί­ου «πρό­κει­ται να θερ­μαν­θούν» σύ­ντο­μα ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο, και από την άλλη τον Τούρ­κο υπουρ­γό Εξω­τε­ρι­κών Με­βλούτ Τσα­βού­σο­γλου να μας καλεί «να μά­θου­με να μοι­ρα­ζό­μα­στε» αλλά και να αντι­στρέ­φει την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η Ελ­λά­δα είναι εκεί­νη που «παί­ζει ανει­λι­κρι­νή παι­χνί­δια πίσω από την πλάτη της Τουρ­κί­ας».

Οι κι­νή­σεις της Άγκυ­ρας εντάσ­σο­νται σε ένα πο­λυ­ε­πί­πε­δο παί­γνιο δη­μιουρ­γί­ας εντυ­πώ­σε­ων από τη μία πλευ­ρά και τε­τε­λε­σμέ­νων από την άλλη, υπα­γο­ρευ­μέ­νων από τις μα­ξι­μα­λι­στι­κές τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις που ολο­έ­να γι­γα­ντώ­νο­νται και διευ­ρύ­νο­νται, με τα όποια «τε­τε­λε­σμέ­να» (τα υπαρ­κτά ή με­θο­δευό­με­να) εν συ­νε­χεία να αξιο­ποιού­νται από την Άγκυ­ρα και ως δια­πραγ­μα­τευ­τι­κό χαρτί ένα­ντι όχι μόνο της Ελ­λά­δας αλλά και ευ­ρύ­τε­ρα της διε­θνούς κοι­νό­τη­τας.

Μι­λώ­ντας ενώ­πιον της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής ομά­δας του ισλα­μο­ε­θνι­κι­στι­κού Κόμ­μα­τος Δι­καιο­σύ­νης και Ανά­πτυ­ξης (AKP) στις 19 Φε­βρουα­ρί­ου, ο πρό­ε­δρος Ερ­ντο­γάν υπο­στή­ρι­ξε ότι όσα πα­ρά­νο­μα εκεί­νος έχει υπο­γρά­ψει μαζί με τον Φαγέζ αλ Σά­ρατζ της Λι­βύ­ης ήδη από τον πε­ρα­σμέ­νο Νο­έμ­βριο (εν προ­κει­μέ­νω το τουρ­κο-λι­βυ­κό μνη­μό­νιο περί των θα­λασ­σί­ων οριο­θε­τή­σε­ων) «στα­δια­κά γί­νο­νται απο­δε­κτά και από την Ελ­λά­δα», όπως και από άλλες χώρες της πε­ριο­χής.

«Η πα­ρα­νο­μία δεν πα­ρά­γει δί­καιο»

Η απά­ντη­ση θα ερ­χό­ταν – άμεση, απορ­ρι­πτι­κή και απε­ρί­φρα­στη – από την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά, με τον εκ­πρό­σω­πο του υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών, Αλέ­ξαν­δρο Γεν­νη­μα­τά, να ξε­κα­θα­ρί­ζει ότι «η Ελ­λά­δα όχι μόνο δεν έχει απο­δε­χθεί, αλλά έχει κα­τα­δι­κά­σει, όπως και η διε­θνής κοι­νό­τη­τα, τις πα­ρά­νο­μες τουρ­κι­κές με­θο­δεύ­σεις στην πε­ριο­χή, με­θο­δεύ­σεις που συ­νε­χί­ζουν να υπο­νο­μεύ­ουν την πε­ρι­φε­ρεια­κή ει­ρή­νη και ασφά­λεια». «Η πα­ρα­νο­μία δεν πα­ρά­γει δί­καιο», θα υπο­γράμ­μι­ζε ο κ. Γεν­νη­μα­τάς, επα­να­λαμ­βά­νο­ντας μια φράση στην οποία επα­νέρ­χε­ται συχνά-πυκνά το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα η ελ­λη­νι­κή δι­πλω­μα­τία.

Η πα­ρα­νο­μία, ωστό­σο, όχι μόνο δεν πα­ρά­γει δί­καιο αλλά και το υπο­νο­μεύ­ει. Το πρό­σθε­το πρό­βλη­μα, δε, με την τουρ­κι­κή πα­ρα­βα­τι­κό­τη­τα είναι ότι εκεί­νη υπο­νο­μεύ­ει και τις όποιες προ­ο­πτι­κές μιας έντι­μης δια­πραγ­μά­τευ­σης. «Ανα­φε­ρό­με­νος σε τε­λευ­ταί­ες δη­λώ­σεις Τούρ­κων επι­σή­μων, θα ήθελα ξε­κά­θα­ρα να πω ότι η Ελ­λά­δα είναι δια­χρο­νι­κά και πά­ντο­τε έτοι­μη για μια έντι­μη συ­νεν­νό­η­ση στο πλαί­σιο του διε­θνούς δι­καί­ου. Είναι όμως επί­σης δια­χρο­νι­κά και πά­ντο­τε ανέ­τοι­μη για ένα ανα­το­λί­τι­κο πα­ζά­ρι φε­ρό­με­νης ισχύ­ος και έναν ανέ­ντι­μο και κα­τα­χρη­στι­κό συμ­βι­βα­σμό», ήταν το μή­νυ­μα που έστει­λε την πε­ρα­σμέ­νη Πέμ­πτη, 20 Φε­βρουα­ρί­ου, ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Νίκος Δέν­διας, μι­λώ­ντας από το βήμα ημε­ρί­δας που διορ­γά­νω­σε η Ένωση Συ­ντα­κτών Ημε­ρή­σιων Εφη­με­ρί­δων Αθη­νών για τις εξε­λί­ξεις στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

Στα «ύψη» πα­ρα­βιά­σεις και υπερ­πτή­σεις

Την εβδο­μά­δα που ολο­κλη­ρώ­νε­ται πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε, όμως, στην Αθήνα και ο… τε­τρα­ή­με­ρος διά­λο­γος ανά­με­σα στις αρ­μό­διες αντι­προ­σω­πεί­ες Ελ­λά­δας και Τουρ­κί­ας για την από κοι­νού δια­μόρ­φω­ση και προ­ώ­θη­ση Μέ­τρων Οι­κο­δό­μη­σης Εμπι­στο­σύ­νης (ΜΟΕ). Από τη Δευ­τέ­ρα, 17 Φε­βρουα­ρί­ου, οπότε και ξε­κί­νη­σαν οι σχε­τι­κές συ­νο­μι­λί­ες, έως και την Πέμ­πτη, 20 Φε­βρουα­ρί­ου, οπότε εκεί­νες ολο­κλη­ρώ­θη­καν, οι τουρ­κι­κές ένο­πλες δυ­νά­μεις προ­χώ­ρη­σαν σε συ­νο­λι­κά 128 πα­ρα­βιά­σεις του ελ­λη­νι­κού Εθνι­κού Ενα­έ­ριου Χώρου αλλά και σε 10 υπερ­πτή­σεις πάνω από ελ­λη­νι­κά νησιά, με τα τουρ­κι­κά μα­χη­τι­κά να ρί­χνουν βαριά τη σκιά τους πάνω από κάθε προ­ο­πτι­κή οι­κο­δό­μη­σης εμπι­στο­σύ­νης. Συ­γκρι­τι­κά, ακρι­βώς το ίδιο διά­στη­μα (17 με 20 Φε­βρουα­ρί­ου) του 2019, οι τουρ­κι­κές πα­ρα­βιά­σεις ήταν 50 και οι τουρ­κι­κές υπερ­πτή­σεις… μηδέν.

Η τάση… πολ­λα­πλα­σια­σμού των τουρ­κι­κών προ­κλή­σε­ων στον αέρα θα έπρε­πε να μας προ­βλη­μα­τί­ζει, πολύ δε πε­ρισ­σό­τε­ρο εάν συν­δυα­στεί και με τον πολ­λα­πλα­σια­σμό των τουρ­κι­κών «πει­ρα­τι­κών» κι­νή­σε­ων στη θά­λασ­σα, όπως εκεί­νες προ­κύ­πτουν μέσα από τη δράση της τουρ­κι­κής ακτο­φύ­λα­κης αλλά και μέσα από τις «εκ­στρα­τεί­ες» όλων αυτών των νέων τουρ­κι­κών «πει­ρα­τι­κών». Διότι η Τουρ­κία πια στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο δεν κάνει «δι­πλω­μα­τία» με κα­νο­νιο­φό­ρα αλλά με πλωτά γε­ω­τρύ­πα­να (που από δύο πλέον έχουν γίνει τρία) και σει­σμο­γρα­φι­κά… που συ­νο­δεύ­ο­νται από κα­νο­νιο­φό­ρα. Με σει­σμο­γρα­φι­κά που ετοι­μά­ζο­νται μά­λι­στα να βά­λουν πλώρη και… προς τις ανα­το­λι­κές ακτές της Κρή­της, επι­κα­λού­με­να ως νο­μι­μο­ποι­η­τι­κό μιας τέ­τοιας κί­νη­σης το πα­ρά­νο­μο τουρ­κο-λι­βυ­κό σύμ­φω­νο.

Σύμ­φω­να με τον Νικ Ντάν­φορθ του «German Marshall Fund», η Τουρ­κία έχει ξε­κι­νή­σει ήδη από το 2016 να μας πα­ρου­σιά­ζει ένα νέο δόγμα εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής, με βα­σι­κούς άξο­νες: την επι­θυ­μία της για με­γα­λύ­τε­ρη απο­δέ­σμευ­ση από τη Δύση, την απο­φα­σι­στι­κό­τη­τά της ως προς τη δια­σφά­λι­ση των τουρ­κι­κών συμ­φε­ρό­ντων, και τη ροπή της προς τη σκλη­ρή ισχύ («hard power») όχι μόνο εντός αλλά και εκτός των τουρ­κι­κών συ­νό­ρων. Το νέο αυτό δόγμα απο­κτά αυ­το­μά­τως… υπό­στα­ση, εάν κοι­τά­ξει κα­νείς σή­με­ρα από τη Λιβύη έως και τη Συρία.

Όσο για τα σε­νά­ρια που κυ­κλο­φό­ρη­σαν πρό­σφα­τα (μέσω της αμε­ρι­κα­νι­κής δε­ξα­με­νής σκέ­ψης RAND) για ένα πι­θα­νό νέο στρα­τιω­τι­κό πρα­ξι­κό­πη­μα στην Τουρ­κία, με εν­δε­χό­με­νη μά­λι­στα εμπλο­κή και του νυν ΥΕΘΑ Χου­λου­σί Ακάρ που φέ­ρε­ται να βρί­σκε­ται «κοντά» στις αμε­ρι­κα­νι­κές ένο­πλες δυ­νά­μεις, αυτά έρ­χο­νται μεν να τρο­φο­δο­τή­σουν με βέλη την επι­κοι­νω­νια­κή φα­ρέ­τρα των Ερ­ντο­γάν και Μπα­χτσε­λί (εν προ­κει­μέ­νω το αφή­γη­μα ότι η Τουρ­κία απει­λεί­ται από το εξω­τε­ρι­κό και ότι μόνο ο Ερ­ντο­γάν μπο­ρεί να τη σώσει) αλλά και να απο­τυ­πώ­σουν κά­ποιες από τις λε­πτές και επί­φο­βες ισορ­ρο­πί­ες πάνω στις οποί­ες εξα­κο­λου­θεί να κι­νεί­ται το ισλα­μο­ε­θνι­κι­στι­κό τουρ­κι­κό κα­θε­στώς τριά­μι­σι χρό­νια έπει­τα από τε­λευ­ταίο πρα­ξι­κό­πη­μα.

πηγή ethnos.gr

Γιώρ­γος Σκα­φι­δάς