Υποκειμενική φτώχεια: Γιατί οι 7 στους 10 αισθανόμαστε φτωχοί; – Τι απαντάνε ειδικοί

Στους δείκτες με τις «θλι­βε­ρές» πρωτιές, η Ελλάδα κατέ­κτησε ακόμα μία – την πρωτιά στην υπο­κει­με­νική φτώχεια.  Στη χώρα μας το 67% των νοι­κο­κυ­ριών απα­ντάει ότι τα βγάζει πέρα με δυσκο­λία ή  μεγάλη δυσκο­λία – απά­ντηση που το κατα­τάσ­σει στην κατη­γο­ρία των «υπο­κει­με­νικά φτωχών». Πρό­κει­ται για ποσοστό υπε­τρι­πλά­σιο του μέσου όρου της ΕΕ (18,4%) και διπλά­σιο από ό,τι στην φτω­χό­τερη χώρα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, τη Βουλ­γα­ρία (33%).

Εκτός από την τερά­στια από­σταση που μας χωρίζει από τις υπό­λοι­πες ευρω­παϊ­κές χώρες, στην Ελλάδα έχουμε άλλη μια πρω­το­τυ­πία: Τα ποσοστά υπο­κει­με­νι­κής φτώ­χειας είναι υπερ­δι­πλά­σια από τον πλη­θυ­σμό που βρί­σκε­ται σε κίνδυνο φτώ­χειας ή και κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού, που ανήλθε το 2023 σε 26,1%.  Αντι­θέ­τως, στην Ευρώπη, ο δείκτης υπο­κει­με­νι­κής φτώ­χειας δεν απο­κλί­νει σημα­ντικά από τον κίνδυνο φτώ­χειας. Ίσα ίσα που τα νοι­κο­κυ­ριά που δυσκο­λεύ­ο­νται να τα βγάλουν πέρα είναι ελαφρώς λιγό­τερα από όσα βρί­σκο­νται στο κατώφλι της φτώ­χειας ή αντι­με­τω­πί­ζουν υλικές και κοι­νω­νι­κές στε­ρή­σεις (21,4%).

Νιώ­θουμε ή είμαστε φτωχοί;

Σε τι οφεί­λε­ται η χαώδης διαφορά ανάμεσα στην υπο­κει­με­νική φτώχεια και το στα­τι­στικό της «κατώφλι»;  Μήπως υπο­φέ­ρουμε ως έθνος από «ισο­πε­δω­τικό μηδε­νι­σμό» όπως κατη­γο­ρεί η κυβέρ­νηση τους επι­κρι­τές της και δεν εκτι­μάμε τα ανα­πτυ­ξιακά βήματα προόδου; Ή μήπως η ανά­πτυξη δεν είναι ισο­με­ρώς μοι­ρα­σμένη και δεν αρκεί για να βγάλει από την φτώχεια,  υπο­κει­με­νική και αντι­κει­με­νική, πλατιά στρώ­ματα του πλη­θυ­σμού;

Ρωτή­σαμε την Αργυρώ Μπα­μπούλα, εκπρό­σωπο του Πανελ­λα­δι­κού Δικτύου για την Κατα­πο­λέ­μηση της Φτώ­χειας, να μας ανα­λύ­σει τα ποιο­τικά στοι­χεία που κρύ­βο­νται πίσω από τις στα­τι­στι­κές. Το Δίκτυο υπο­βάλ­λει κάθε χρόνο επι­στη­μο­νι­κές εκθέ­σεις για τους ανθρώ­πους που βιώνουν φτώχεια στην Ελλάδα, με στοι­χεία που συγκε­ντρώ­νει  από 33 οργα­νώ­σεις της κοι­νω­νίας των πολιτών.

«Η υπο­κει­με­νική φτώχεια είναι ένα σχετικά και­νούρ­γιο θέμα. Οι στα­τι­στι­κές υπη­ρε­σίες το μελε­τάνε πάνω από μια δεκα­ε­τία και συγκε­ντρώ­νουν στοι­χεία με ερω­τή­σεις για το πώς αντι­λαμ­βά­νε­ται το κάθε νοι­κο­κυ­ριό την οικο­νο­μική του θέση. Όμως μόλις πρό­σφατα άρχισαν να δίνουν στη δημο­σιό­τητα εκθέ­σεις για την υπο­κει­με­νική φτώχεια», δηλώνει η κ. Μπα­μπούλα

Κινού­μενη άμμος

Μια πιθανή ερμη­νεία για τα εξαι­ρε­τικά υψηλά επίπεδα υπο­κει­με­νι­κής φτώ­χειας στην Ελλάδα είναι ο υψηλός βαθμός οικο­νο­μι­κής αλλά και πολι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας, μας λέει η εκπρό­σω­πος επι­κοι­νω­νίας του Δικτύου.

«Ζούμε σε ένα περι­βάλ­λον ασταθές με κάθε έννοια. Ακόμα και το φορο­λο­γικό σύστημα αλλάζει σχεδόν κάθε χρόνο – το είδαμε και πέρυσι με τις αλλαγές στο σύστημα για τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες. Δεν είναι διόλου εύκολο για ένα νοι­κο­κυ­ριό να υπο­λο­γί­σει τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του, με βάση  τις ανάγκες των μελών»,

«Δεν σκέ­φτο­μαι για αύριο, να έχουμε σήμερα να φάμε κατά­λα­βες; Το αύριο το αφήνω…» – Μαρ­τυ­ρία στο Δίκτυο για την Κατα­πο­λέ­μηση της Φτώ­χειας

Η δια­πί­στωση του Δικτύου ταυ­τί­ζε­ται με τις έρευνες του Ιδρύ­μα­τος Οικο­νο­μι­κών και Βιο­μη­χα­νι­κών Ερευνών για την κατα­να­λω­τική εμπι­στο­σύνη. Τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά εκτός του ότι είναι τα πλέον απαι­σιό­δοξα της Ευρώπης, ζουν σε συν­θή­κες διαρ­κούς αβε­βαιό­τη­τας. Τα ποσοστά των κατα­να­λω­τών που αδυ­να­τούν να προ­βλέ­ψουν την οικο­νο­μική τους κατά­σταση στο εγγύς μέλλον κινού­νται μεταξύ 66%-68% τους τελευ­ταί­ους μήνες. Εξίσου υψηλά είναι τα ποσοστά όσων «μόλις τα βγάζουν πέρα» (66%) και ταυ­τί­ζο­νται σχεδόν με τον δείκτη υπο­κει­με­νι­κής φτώ­χειας.

Πηγή: in.gr