Πλειστηριασμούς σπιτιών για δανειολήπτες των 300 ευρώ ζητούν οι θεσμοί

Στις απευ­θείας δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τους επι­κε­φα­λής των θεσμών που ξεκι­νούν επίσημα σήμερα στις 11 το πρωί, έχει ενα­πο­θέ­σει τις προσ­δο­κίες της η κυβέρ­νηση προ­κει­μέ­νου να βρεθεί μια “κοι­νω­νικά δίκαιη” και “πολι­τικά απο­δε­κτή” λύσης στο μέτωπο της προ­στα­σίας των δανειο­λη­πτών από το νέο μοντέλο δια­χεί­ρι­σης των κόκ­κι­νων δανείων.

Ειδικά στο θέμα του καθο­ρι­σμού των κρι­τη­ρίων του Νόμου Κατσέλη για την προ­στα­σία από πλει­στη­ρια­σμούς πρώτης κατοι­κίας, το χάσμα με τα τεχνικά κλι­μά­κια απο­δεί­χθηκε αγε­φύ­ρωτο κατά τις συζη­τή­σεις των προη­γού­με­νων εβδο­μά­δων, και πλέον ο αρμό­διος υπουρ­γός Ανά­πτυ­ξης Γιώργος Στα­θά­κης αναζητά συμ­βι­βα­στική φόρ­μουλα στο υψη­λό­τερο δυνατό επίπεδο, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας ότι επείγει να κλείσει άμεσα το θέμα, αλλά χωρίς παράλ­ληλα να απο­κλείει “σύγκρουση” και “εμπλοκή” στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις.

Οι εκπρό­σω­ποι των δανει­στών εμφα­νί­ζο­νται μέχρι σήμερα να ερμη­νεύ­ουν αυστηρά το γράμμα του τρίτου μνη­μο­νίου, το οποίο προ­βλέ­πει ότι προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας από πλει­στη­ρια­σμούς θα πρέπει να δικαιού­νται μόνο οι πραγ­μα­τικά “οικο­νο­μικά ευά­λω­τοι” δανειο­λή­πτες. Τα τεχνικά κλι­μά­κια έχουν ζητήσει να μειωθεί το όριο της αντι­κει­με­νι­κής αξίας των ακι­νή­των που προ­στα­τεύ­ο­νται από πλει­στη­ρια­σμούς στο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη, στα 120.000 ευρώ, από 300.000 που είναι σήμερα για έναν άγαμο (αφο­ρο­λό­γητο από­κτη­σης πρώτης κατοι­κίας προ­σαυ­ξη­μένο κατά 50%), ή τις 450.000 ευρώ για μια τετρα­μελή οικο­γέ­νεια. Η σχετική συζή­τηση είχε ξεκι­νή­σει μάλιστα από τις 60.000 ευρώ, όπως παρα­δέ­χθηκε χθες υψη­λό­βαθμο κυβερ­νη­τικό στέ­λε­χος το οποίο συμ­με­τέ­χει στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις.

Σε ό,τι αφορά το εισο­δη­μα­τικό κρι­τή­ριο, δεν είναι ξεκά­θαρο αν οι δανει­στές θέτουν ως ανώτατο επίπεδο το όριο της φτώ­χειας όπως είπε χθες ανώτατη κυβερ­νη­τική πηγή, ή το σχετικό “κατώφλι” της φτώ­χειας. Και στις δύο περι­πτώ­σεις, όμως, προ­στα­σίας θα απο­λαμ­βά­νουν μόνο οι πολύ φτωχοί με βάση αυτή την πρόταση.

Στην πρώτη περί­πτωση, το όριο φτώ­χειας καθο­ρί­ζε­ται σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ στα 4.600 ευρώ το χρόνο για τον άγαμο και τα 9.677 ευρώ για τετρα­μελή οικο­γέ­νεια. Στη δεύτερη περί­πτωση το “κατώφλι” της φτώ­χειας είναι στα 8.879 ευρώ ετήσιο ατομικό εισό­δημα για έναν άγαμο και τα 17.270 ευρώ για μια τετρα­μελή οικο­γέ­νεια.

Στην ουσία οι εκπρό­σω­ποι των δανει­στών φέρο­νται να προ­τεί­νουν σε αυτή τη φάση να επι­τρα­πούν οι πλει­στη­ρια­σμοί πρώτης κατοι­κίας από ιδιο­κτή­τες που έχουν εισό­δημα της τάξης των 330 ευρώ (όριο φτώ­χειας) ή τα 650 ευρώ το μήνα (κατώφλι φτώ­χειας), εφόσον συνε­χί­ζουν να μην αντα­πο­κρί­νο­νται στις υπο­χρε­ώ­σεις τους. Στην πράξη, ωστόσο, με βάση τον Κώδικα Δεο­ντο­λο­γίας της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας προ­βλέ­πε­ται ότι οι ρυθ­μί­σεις δανείων θα γίνο­νται με βάση τις “εύλογες δαπάνες δια­βί­ω­σης” των νοι­κο­κυ­ριών (έξοδα δια­τρο­φής, στέ­γα­σης, εκπαί­δευ­σης κλπ) ώστε να υπο­λο­γί­ζε­ται από τις τρά­πε­ζες η δυνα­τό­τητα απο­πλη­ρω­μής των δανείων. Εάν όμως παρ’ όλα αυτά ο δανειο­λή­πτης κρί­νε­ται “μη συνερ­γά­σι­μος”, θα ανοίγει ο δρόμος του πλει­στη­ρια­σμού ακόμη και για νοι­κο­κυ­ριά πολύ χαμηλών εισο­δη­μά­των.

Από την πλευρά της η κυβέρ­νηση εμμένει στη θέση της ότι η απα­γό­ρευση πλει­στη­ρια­σμών πρέπει να ισχύει για όσο το δυνατόν περισ­σό­τερα νοι­κο­κυ­ριά μικρών και μεσαίων εισο­δη­μά­των, προ­κει­μέ­νου να μην υπάρ­ξουν και στην Ελλάδα φαι­νό­μενα εξώσεων τύπου Ισπα­νίας και Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών, και θα επι­χει­ρή­σει να πείσει τους επι­κε­φα­λής των ελεγ­κτών για την κοι­νω­νική και πολι­τική ανα­γκαιό­τητα να θεσπι­στούν υψη­λό­τερα εισο­δη­μα­τικά και αντι­κει­με­νικά κρι­τή­ρια. Εντού­τοις δέχεται πως με τις σημε­ρι­νές προ­ϋ­πο­θέ­σεις του νόμου δημιουρ­γεί­ται χώρος για “στρα­τη­γι­κούς κακο­πλη­ρω­τές” και απαι­τού­νται αλλαγές.

Στο πλαίσιο αυτό, το υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης φέρεται πως έχει προ­τεί­νει η αντι­κει­με­νική αξία της κύριας κατοι­κίας που θα μπορεί να εξαι­ρε­θεί από πλει­στη­ρια­σμό να μειωθεί στα 300.000 ευρώ για όλους, να θεσπι­στεί εισο­δη­μα­τικό κρι­τή­ριο μέχρι 35.000 ευρώ τον χρόνο (σ.σ όσο προ­βλέ­πο­νταν και στον νόμο Χατζη­δάκη που έπαψε να ισχύει στο τέλος του 2014) και παράλ­ληλα να τεθεί πλαφόν 250.000 ευρώ στο σύνολο των οφειλών του δανειο­λή­πτη. Με την πρόταση αυτή η κυβέρ­νηση εκτιμά πως προ­στα­τεύ­ε­ται το 88% των υπερ­χρε­ω­μέ­νων δανειο­λη­πτών που έχουν προ­σφύ­γει ή θα προ­σφύ­γουν στον νόμο Κατσέλη.

Κυβέρ­νηση: “Δεν περνάει”

Η κυβέρ­νηση όλες αυτές τις ημέρες έχει φρο­ντί­σει να στείλει το μήνυμα πως δεν μπορεί να γίνει απο­δε­κτή ούτε η πρόταση πώλησης στε­γα­στι­κών δανείων σε distress funds (σε αντί­θεση με τα επι­χει­ρη­μα­τικά που φαί­νε­ται ότι την απο­δέ­χε­ται), ούτε όμως και η θέσπιση υπερ­βο­λικά σκληρών κρι­τη­ρίων για την προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας των “κόκ­κι­νων” δανειο­λη­πτών. Ένα από τα βασικά της επι­χει­ρή­ματα είναι πως για κοι­νω­νι­κούς και πολι­τι­κούς λόγους καμία κυβέρ­νηση δεν μπορεί να σηκώσει τέτοιο πολι­τικό κόστος και κανένα κόμμα της αντι­πο­λί­τευ­σης δεν θα στη­ρί­ξει τέτοιες ρυθ­μί­σεις, ενώ και από οικο­νο­μι­κής άποψης δεν υπάρχει ουσια­στικό όφελος.

Αν όλος ο “σαματάς” γίνεται για τα μάτια του κόσμου και οι δύο πλευρές είναι πρό­θυ­μες για εκα­τέ­ρω­θεν παρα­χω­ρή­σεις ώστε να προ­χω­ρή­σει η αξιο­λό­γηση, θα φανεί τα επόμενα λίγα 24ωρα, εντού­τοις γεγονός είναι πως η από­σταση που φαί­νε­ται πως πρέπει να δια­νύ­σουν κυβέρ­νηση και δανει­στές για να συμ­φω­νή­σουν στους πλει­στη­ρια­σμούς, είναι μεγάλη.

Μια κρίσιμη παρά­με­τρος που θα πρέπει να γνω­ρί­ζει κανείς είναι ότι προ­στα­σία από πλει­στη­ρια­σμούς πρώτης κατοι­κίας παρέ­χε­ται βάσει του νόμου 3869/2010 μόνον εφόσον ο δανειο­λή­πτης υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη για να ρυθ­μί­σει τα δάνειά του και ζητήσει από το δικα­στή­ριο να δια­σω­θεί η πρώτη κατοι­κία του, αφού πρώτα συμ­φω­νή­σει να ρευ­στο­ποι­ή­σει τυχόν άλλα περιου­σιακά στοι­χεία που δια­θέ­τει (εξοχικό, ακίνητα κλπ) και τα οποία δεν εξυ­πη­ρε­τούν ανάγκες δια­βί­ω­σης.

Για τους δανειο­λή­πτες που δεν θα εμπί­πτουν στα αυστη­ρό­τερα κρι­τή­ρια της νέας υπουρ­γι­κής από­φα­σης, από 1.1.2016 δεν θα υπάρχει καμία προ­στα­σία, ειδικά από τη στιγμή που μέσω της υπη­ρε­σίας Πίστω­σης και Πλούτου και την ανάλυση των περιου­σια­κών και εισο­δη­μα­τι­κών στοι­χείων τους από τις τρά­πε­ζες, απο­δει­κνύ­ε­ται πως δια­θέ­τουν χρήματα και περιου­σιακά στοι­χεία, αλλά δεν πλη­ρώ­νουν, ή δεν συμ­μορ­φώ­νο­νται στις διευ­θε­τή­σεις χρεών με τις τρά­πε­ζες στο πλαίσιο του Κώδικα Δεο­ντο­λο­γίας της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας.

capital.gr