Η ΕΕ σκέφτεται να αναλάβει τη φύλαξη των ελληνικών συνόρων

Διόλου ανέφελη δεν θα είναι η πρώτη επί­σκεψη του Αλέξη Τσίπρα, μετά την επα­νε­κλογή του ως Πρω­θυ­πουρ­γού, στις Βρυ­ξέλ­λες. Σύμφωνα με κοι­νο­τι­κές πηγές που είναι σε θέση να γνω­ρί­ζουν τις παρα­σκη­νια­κές συνο­μι­λίες, οι Ευρω­παίοι ανα­μέ­νε­ται να πιέσουν την Αθήνα στο ζήτημα της αυστη­ρό­τε­ρης και καλύ­τε­ρης φύλαξης των εξω­τε­ρι­κών συνόρων της ΕΕ κατά την έκτακτη, άτυπη Σύνοδο Κορυφής συνά­ντηση το βράδυ της Τετάρ­της.

Σύμφωνα μάλιστα με ρεπορ­τάζ των «Financial Times», δεν απο­κλεί­ε­ται να ζητηθεί από τον κ. Τσίπρα να δεχθεί την επι­τή­ρηση των συνόρων της χώρας από την ΕΕ, ουσια­στικά δηλαδή τον Frontex – κάτι που σύμφωνα με την άποψη ορι­σμέ­νων κοι­νο­τι­κών αξιω­μα­τού­χων θα μπο­ρούσε να θεω­ρη­θεί ως το πρώτο βήμα για την εκχώ­ρηση του ελέγχου και της δια­χεί­ρι­σης των ελλη­νι­κών συνόρων στην ΕΕ.

Το γεγονός μάλιστα αυτό δεν πρέπει να θεω­ρη­θεί ανε­ξάρ­τητο από την άποψη που υπάρχει στην Κομι­σιόν ότι ο Frontex πρέπει να ενι­σχυ­θεί σημα­ντικά και να ανα­λά­βει ευρύ­τερο ρόλο στην επι­τή­ρηση των εξω­τε­ρι­κών συνόρων της ΕΕ, μέσω της ενί­σχυ­σης του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του αλλά και του προ­σω­πι­κού (πχ ευρω­παίοι συνο­ριο­φύ­λα­κες). Ήδη, προ­βλέ­πε­ται νέα αύξηση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού για το 2016 κατά περίπου 50 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ.

Ο Πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου Ντό­ναλντ Τουσκ έκανε μάλιστα ειδική αναφορά, στην επι­στολή – πρό­σκληση προς τους ηγέτες των «28» για τη συνά­ντηση της Τετάρ­της, στο γεγονός ότι οι Ευρω­παίοι «δεν είμαστε ικανοί να δια­χει­ρι­στούμε τα εξω­τε­ρικά μας σύνορα». Ουσια­στικά, το σχήμα που προ­τεί­νε­ται είναι να παρα­χω­ρή­σει η Ελλάδα μεγα­λύ­τερο έλεγχο στην επι­τή­ρηση των συνόρων με αντάλ­λαγμα περισ­σό­τερη οικο­νο­μική βοήθεια.

Ωστόσο, το θέμα είναι ιδιαί­τερα περί­πλοκο. Και αυτό καθώς αγγίζει ευαί­σθητα θέματα εθνικής κυριαρ­χίας και θαλασ­σίων ζωνών στα οποία η Αθήνα παγίως έχει εκφρά­σει τις επι­φυ­λά­ξεις της έχοντας τα μάτια στραμ­μένα και στις πάγιες διεκ­δι­κή­σεις της Τουρ­κίας.

Αν και δεν είναι ευρύ­τερα γνωστό, η ελλη­νική πλευρά είχε κατα­βά­λει σαφείς και εργώ­δεις προ­σπά­θειες να υπάρ­χουν συγκε­κρι­μέ­νες ανα­φο­ρές στον Κανο­νι­σμό που υιο­θε­τή­θηκε εντός του 2014, επί ελλη­νι­κής Προ­ε­δρίας, που να εγγυώ­νται ότι η χώρα μας δια­τη­ρεί ακέραια τα δικαιώ­ματά της σε επι­χει­ρή­σεις έρευνας και διά­σω­σης.

Το ζήτημα της καλύ­τε­ρης φύλαξης των εξω­τε­ρι­κών συνόρων έχει ανα­δει­χθεί σε μεί­ζο­νος σημα­σίας από τα κράτη της Κεντρι­κής και Ανα­το­λι­κής Ευρώπης ώστε να απο­δε­χθούν την ανα­λο­γική κατα­νομή προ­σφύ­γων στο έδαφός τους.

Το Συμ­βού­λιο των υπουρ­γών Δικαιο­σύ­νης και Εσω­τε­ρι­κών της ΕΕ πρό­κει­ται την Τρίτη 22 Σεπτεμ­βρίου να συζη­τή­σει ξανά επί της πρό­τα­σης Γιούν­κερ για μετε­γκα­τά­σταση 120.000 προ­σφύ­γων από την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ουγ­γα­ρία στα υπό­λοιπα κράτη – μέλη.

Οι Μόνιμοι Αντι­πρό­σω­ποι των «28» στις Βρυ­ξέλ­λες κατα­βάλ­λουν από την Κυριακή κοπιώ­δεις προ­σπά­θειες για να κατα­λή­ξουν σε ένα Σχέδιο Συμπε­ρα­σμά­των. Παρα­μέ­νει δε άγνωστο αν οι υπο­χρε­ω­τι­κές κλείδες κατα­νο­μής θα παρα­μεί­νουν στην πρόταση Γιούν­κερ ή θα απα­λει­φθούν.

Ο παράγων Τουρκία

Παράλ­ληλα, η ΕΕ επι­διώ­κει να βρει πεδίο συνεν­νό­η­σης με την Άγκυρα ώστε να περιο­ρί­σει, αν αυτό κατα­στεί δυνατόν, τις προ­σφυ­γι­κές ροές. Ο σκοπός είναι να βελ­τιω­θούν οι συν­θή­κες δια­βί­ω­σης των περίπου 2,2 εκα­τομ­μυ­ρίων προ­σφύ­γων από τη Συρία που βρί­σκο­νται σε τουρ­κικό έδαφος. Το ζήτημα αυτό ανα­μέ­νε­ται να είναι το δεύτερο που θα κυριαρ­χή­σει στην άτυπη συνά­ντηση των «28» την Τετάρτη.

Την σχετική πρω­το­βου­λία έχουν ανα­λά­βει η Γερ­μα­νία, η Γαλλία και η Ιταλία, τόσο δημο­σίως όσο και παρα­σκη­νια­κώς. Μάλιστα, ο γερ­μα­νός υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Φρανκ – Βάλτερ Σταϊν­μά­γερ πραγ­μα­το­ποί­ησε την περα­σμένη Παρα­σκευή μη προ­γραμ­μα­τι­σμένη επί­σκεψη στην Άγκυρα όπου και συνα­ντή­θηκε με τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν και άλλους αξιω­μα­τού­χους.

Ο σκοπός είναι η ΕΕ να πείσει την Άγκυρα να κάνει περισ­σό­τερα στο προ­σφυ­γικό, είτε με αύξηση της χρη­μα­το­δό­τη­σης είτε με άλλα μέσα. Η Τουρκία έχει κατη­γο­ρή­σει τους Ευρω­παί­ους ότι δεν έχουν ανα­λά­βει τις ευθύνες που τους ανα­λο­γούν όταν η ίδια έχει δαπα­νή­σει περίπου 8 δισε­κα­τομ­μύ­ρια δολάρια την τελευ­ταία πεντα­ε­τία για να αντι­με­τω­πί­σει τα προ­σφυ­γικά κύματα.

Σε αυτό το πλαίσιο, το γραφείο του επι­τρό­που με αρμο­διό­τητα την Πολι­τική Γει­το­νίας Γιο­χά­νες Χαν εξε­τά­ζει τρόπους να βρεθεί περίπου 1 δισε­κα­τομ­μύ­ριο ευρώ ως βοήθεια προς την Τουρκία. Μέχρι σήμερα, η ΕΕ έχει χορη­γή­σει μόλις 200 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ στην Τουρκία. Ωστόσο, κοι­νο­τι­κές πηγές ανα­ρω­τιού­νταν – και σε αυτό το ζήτημα υιο­θε­τού­σαν και την άποψη πολλών στην Αθήνα – αν η Άγκυρα έχει απο­φα­σί­σει για τους δικούς της λόγους «να ανοίξει τη στρό­φιγγα» ώστε σύροι πρό­σφυ­γες να περά­σουν στην Ευρώπη.

Αν η ΕΕ απο­φα­σί­σει να αυξήσει την οικο­νο­μική βοήθεια προς την Τουρκία ίσως οι Σύροι που βρί­σκο­νται στη χώρα να μη φεύγουν αν πχ μπορούν εκεί να εργα­στούν. Αναμ­φί­βολα, δύο από τα ζητή­ματα που θα μπο­ρού­σαν να πέσουν στο τραπέζι είναι η συμ­φω­νία επα­νεισ­δο­χής ΕΕ – Τουρ­κίας που υπε­γράφη το 2013 και προ­βλέ­πει ότι το 2017 θα αρθεί η υπο­χρέ­ωση έκδοσης βίζας για τους τούρ­κους πολίτες που θέλουν να ταξι­δεύ­σουν

Το ΒΗΜΑ