Στο Μικτό Ορκωτό Εφετείο Δωδεκανήσου η υπόθεση σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων στη δομή του Π.Ι.Κ.Π.Α. Λέρου

• Η Εισαγγελία Εφετών Δωδεκανήσου όρισε την 5η Οκτωβρίου 2026 ως ημερομηνία εκδίκασης σε δεύτερο βαθμό της υπόθεσης που συγκλόνισε τη δομή φιλοξενίας της Λέρου, με τον καταδικασθέντα να αντιμετωπίζει ποινή κάθειρξης 26 ετών και 30 μηνών που του επέβαλε πρωτοδίκως το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο

Η βαριά σκιά μιας υπόθεσης που ξεκίνησε με μια καταγγελία το φθινόπωρο του 2020 συνεχίζει να πλανάται πάνω από τα δικαστικά έδρανα της Δωδεκανήσου. Η Εισαγγελία Εφετών Δωδεκανήσου προσδιόρισε την εκδίκαση της υπόθεσης σε δεύτερο βαθμό ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Δωδεκανήσου για την 5η Οκτωβρίου 2026, δηλαδή στην πρώτη δικάσιμο μετά τη λήξη των θερινών δικαστικών διακοπών. Πρόκειται για μια υπόθεση που ανέδειξε με τον πλέον σκληρό τρόπο πόσο ευάλωτα καθίστανται παιδιά με σοβαρά προβλήματα υγείας και νοητική υστέρηση όταν οι δικλείδες προστασίας δεν λειτουργούν, ενώ εξακολουθεί να φέρει ολόκληρο το βάρος μιας πρωτόδικης καταδίκης που αποτυπώνει τη σοβαρότητα των πράξεων για τις οποίες κρίθηκε ένοχος ο κατηγορούμενος.
Η ποινή σε πρώτο βαθμό και ο δρόμος προς την έφεση
Το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο επέβαλε στον κατηγορούμενο, ημεδαπό που εργαζόταν στον τομέα καθαριότητας της δομής, συνολική ποινή κάθειρξης 26 ετών και 30 μηνών. Το κατηγορητήριο ήταν ιδιαίτερα εκτεταμένο και περιελάμβανε βιασμό κατ’ εξακολούθηση και κατά συρροή, γενετήσιες πράξεις με ανήλικο που δεν είχε συμπληρώσει τα 12 έτη κατ’ εξακολούθηση και κατά συρροή, κατάχρηση σε ασέλγεια κατ’ εξακολούθηση, καθώς και ασέλγεια με κατάχρηση εξουσίας κατ’ εξακολούθηση και κατά συρροή. Το εύρος των αδικημάτων και η συστηματικότητα που διαπίστωσε το δικαστήριο οδήγησαν σε μία από τις βαρύτερες ποινές που έχουν εκδοθεί για αντίστοιχες υποθέσεις στη δικαστική περιφέρεια.
Η άσκηση έφεσης είχε ως αποτέλεσμα την αναστολή εκτέλεσης της ποινής, ωστόσο ο κατηγορούμενος τελεί υπό αυστηρούς περιοριστικούς όρους που ορίστηκαν παράλληλα με την απόφαση. Συγκεκριμένα, του απαγορεύεται η έξοδος από τη χώρα, ενώ υποχρεούται να εμφανίζεται 1 φορά κάθε μήνα στο αστυνομικό τμήμα του τόπου κατοικίας του. Οι όροι αυτοί αντανακλούν την εκτίμηση των αρχών για τη βαρύτητα των κατηγοριών και τον κίνδυνο φυγής, παρά το γεγονός ότι η υπόθεση εκκρεμεί πλέον στον δεύτερο βαθμό.

Η αφετηρία μιας σκοτεινής υπόθεσης
Η υπόθεση ανήλθε στην επιφάνεια στις 3 Νοεμβρίου 2020, όταν αλλοδαπή που διέμενε στη δομή του Π.Ι.Κ.Π.Α. Λέρου απευθύνθηκε στο τοπικό αστυνομικό τμήμα. Σύμφωνα με πληροφορίες της «δημοκρατικής», κατήγγειλε επαναλαμβανόμενη σεξουαλική προσβολή σε βάρος ανήλικου 17 ετών με διαγνωσμένη νοητική υστέρηση, καθώς και εξυβρίσεις σε βάρος άλλου παιδιού ηλικίας 4 ετών. Η ίδια περιέγραψε κλίμα φόβου και αποκλίνουσα συμπεριφορά εργαζόμενου παρουσία ανηλίκων, στοιχείο που ενεργοποίησε άμεσα τον θεσμικό μηχανισμό.
Ιδιαίτερη σημασία απέκτησε εξαρχής το γεγονός ότι η αναφορά δεν προήλθε από συγγενικό πρόσωπο των παιδιών αλλά από συγκάτοικο της δομής, κάτι που αποδυνάμωσε από την πρώτη στιγμή κάθε επιχείρημα περί σκοπιμότητας. Η διοίκηση της δομής, μόλις ενημερώθηκε για τις καταγγελίες, προχώρησε σε άμεση απόλυση του εργαζόμενου, καθώς η περιγραφή των περιστατικών υποδείκνυε επαναληπτικότητα και θύματα με ιδιαίτερη ευαλωτότητα.
Τα παιδιά μπροστά στον ανακριτή και τα ευρήματα των εμπειρογνωμόνων
Η προδικασία υπήρξε εξαιρετικά απαιτητική, τόσο λόγω της ηλικίας των εμπλεκόμενων όσο και λόγω των επικοινωνιακών δυσκολιών που παρουσίαζαν ορισμένα από τα παιδιά. Ο 17χρονος εξετάστηκε παρουσία ψυχολόγου και περιέγραψε κατ’ επανάληψη πράξεις θώπευσης, τοποθετώντας συγκεκριμένο επεισόδιο στις 2 Νοεμβρίου 2020, δηλαδή μόλις μία ημέρα πριν από την καταγγελία. Ανέφερε επίσης ότι ανάλογα περιστατικά υπέστησαν και τα αδέλφια του.
Η ιατροδικαστική διερεύνηση επεκτάθηκε και στα 7 παιδιά της οικογένειας και τα ευρήματα υπήρξαν αποκαλυπτικά. Σε 3 παιδιά διαπιστώθηκαν ευρήματα κακοποίησης και σε 1 ακόμη εντοπίστηκαν ενδείξεις, δημιουργώντας μια συνολική εικόνα που ενίσχυε τον ισχυρισμό περί συστηματικής δράσης. Ανάμεσα στα πιο ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία ξεχώρισε η κατάθεση ανήλικου με προβλήματα ακοής και ομιλίας. Ο ανήλικος αυτός, ενώπιον του ανακριτή, αντέδρασε έντονα στην επίδειξη φωτογραφίας του κατηγορούμενου και στην απλή αναφορά του ονόματός του. Μέσω νοηματικής επιβεβαίωσε πράξεις θώπευσης και προσδιόρισε επανάληψή τους 3 φορές, με τρόπο που αξιολογήθηκε από τους δικαστικούς λειτουργούς ως αυθόρμητος και αξιόπιστος. Η συνέπεια των περιγραφών, ο τρόπος αντίδρασης και η αντιστοίχιση με τα ιατροδικαστικά πορίσματα αποτέλεσαν βασικές παραμέτρους στη συγκρότηση του κατηγορητηρίου.
Ο χώρος που δεν επέτρεπε να φτάσει το φως
Κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση του αποδεικτικού πλαισίου έπαιξε ο προσδιορισμός του τόπου τέλεσης των πράξεων. Μάρτυρες περιέγραψαν νυχτερινή δραστηριότητα σε απομονωμένο σημείο πίσω από κτήριο με στέγαστρο και μανδρότοιχο, σημείο που δεν καλυπτόταν από προσωπικό ασφαλείας. Το στοιχείο αυτό, σε συνδυασμό με τις ώρες κατά τις οποίες φέρεται να εκτυλίσσονταν τα επεισόδια και με την ευαλωτότητα των φερόμενων ως θυμάτων, έδωσε απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα πώς ήταν δυνατόν να διαφεύγουν της προσοχής τέτοιες συμπεριφορές σε μια δομή περιορισμένης έκτασης.
Το ίδιο ακριβώς επιχείρημα επιχείρησε να αξιοποιήσει προς όφελός του και ο κατηγορούμενος, υποστηρίζοντας ότι το μικρό μέγεθος της δομής καθιστούσε αδύνατη οποιαδήποτε τέτοια πράξη, καθώς θα γινόταν άμεσα αντιληπτός. Το δικαστήριο δεν αποδέχθηκε τον συλλογισμό, εκτιμώντας ότι η συγκεκριμένη χωρική απομόνωση παρείχε ακριβώς εκείνη τη δυνατότητα συγκάλυψης που ο κατηγορούμενος διατεινόταν ότι απουσίαζε.
Ο ισχυρισμός περί σκοπιμότητας και η κρίση του δικαστηρίου
Η υπεράσπιση, πέρα από την πλήρη άρνηση των πράξεων, επέμεινε στο επιχείρημα ότι οι καταγγελίες υπαγορεύθηκαν από επιδιώξεις που σχετίζονταν με τη μετεγκατάσταση των οικογενειών που διέμεναν στη δομή. Το δικαστήριο δεν έκρινε πειστικό τον ισχυρισμό, στηρίζοντας την κρίση του σε δύο βασικά στοιχεία. Πρώτον, στο γεγονός ότι η αρχική αναφορά προς τις αρχές δεν έγινε από μέλος της οικογένειας που φερόταν να επιδιώκει όφελος, αλλά από άλλη διαμένουσα χωρίς προφανή εξάρτηση από την εξέλιξη της διαδικασίας μετεγκατάστασης. Δεύτερον, στη σύμπτωση των μαρτυρικών καταθέσεων με τα ιατροδικαστικά πορίσματα και με τις περιγραφές για τον χώρο και τον χρόνο των περιστατικών, μια σύγκλιση που δεν άφηνε στο δικαστήριο ουσιαστικά ερείσματα αμφιβολίας.
Το αποτύπωμα της υπόθεσης στις δομές φιλοξενίας
Πέρα από την αμιγώς ποινική της διάσταση, η υπόθεση ανέδειξε την ανάγκη αυστηρότερων πρωτοκόλλων προστασίας στις δομές φιλοξενίας. Η απουσία επιτήρησης σε συγκεκριμένα σημεία, οι νυχτερινές βάρδιες με περιορισμένο προσωπικό και η ελλιπής καταγραφή κινήσεων σε χώρους εκτός κεντρικής εποπτείας συνθέτουν συνθήκες που ευνοούν την αορατότητα συμπεριφορών υψηλού κινδύνου, ιδίως όταν πρόκειται για ανηλίκους με αναπηρίες ή διαταραχές επικοινωνίας που δυσκολεύονται να περιγράψουν όσα βιώνουν. Η εκδίκαση της υπόθεσης σε δεύτερο βαθμό, τον Οκτώβριο του 2026, αναμένεται να αποτελέσει την τελική δικαστική αναμέτρηση για μια υπόθεση που σημάδεψε τη δομή και απασχόλησε έντονα την τοπική κοινωνία.
Ως συνήγορος υπεράσπισης του κατηγορούμενου παρίσταται ο κ. Παναγιώτης Αβρίθης.