Ερώτηση Τσίπρα σε Μιχελάκη για τις δημοτικές εκλογές

Με τον τίτλο: «Με­θο­δεύ­σεις σχε­τι­κά με την ημε­ρο­μη­νία διε­ξα­γω­γής των προ­σε­χών αυ­το­διοι­κη­τι­κών εκλο­γών» ο επι­κε­φα­λής, καθώς και ακόμη πέντε βου­λευ­τές του κόμ­μα­τος της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης ρω­τούν τον υπουρ­γό Εσω­τε­ρι­κών να μά­θουν αν:

«1. Σκο­πεύ­ει η κυ­βέρ­νη­ση να προ­χω­ρή­σει σε ιδιαί­τε­ρη πράξη προ­κή­ρυ­ξης, μέσω της έκ­δο­σης προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος για τις αυ­το­διοι­κη­τι­κές εκλο­γές, είτε αυ­το­τε­λώς είτε σε ενιαίο π.δ. με την προ­κή­ρυ­ξη των ευ­ρω­ε­κλο­γών;

2. Έχει ζη­τή­σει η κυ­βέρ­νη­ση σχε­τι­κή γνω­μο­δό­τη­ση για την στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα πα­ρά­νο­μη με­θό­δευ­σή της από το Νο­μι­κό Συμ­βού­λιο του Κρά­τους και ποιο το πε­ριε­χό­με­νο αυτής;»

Ανα­λυ­τι­κά όλη η ερώ­τη­ση που κα­τα­τέ­θη­κε ανα­φέ­ρει:

«Τον Μάιο του 2010, κατά τη συ­ζή­τη­ση στην Ολο­μέ­λεια της Βου­λής του σχε­δί­ου νόμου του τότε Υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών, Απο­κέ­ντρω­σης και Ηλε­κτρο­νι­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης «Νέα Αρ­χι­τε­κτο­νι­κή της Αυ­το­διοί­κη­σης και της Απο­κε­ντρωµένης Διοί­κη­σης-Πρό­γραµµα Καλ­λι­κρά­της» (ήδη Ν. 3852/2010), εί­χα­με το­νί­σει ότι ο «Καλ­λι­κρά­της» θα δια­τη­ρού­σε και θα επε­ξέ­τει­νε «το καλ­πο­νο­θευ­τι­κό σύ­στη­μα εκλο­γής πε­ρι­φε­ρειαρ­χών και δη­μάρ­χων», ανα­δει­κνύ­ο­ντας τις πο­λι­τι­κές στρε­βλώ­σεις που θα προ­έ­κυ­πταν τόσο από το ακραία πλειο­ψη­φι­κό εκλο­γι­κό σύ­στη­μα που ει­σή­γα­γε, το οποίο ενί­σχυ­σε «τον αρ­χη­γι­κό πε­ρι­φε­ρειαρ­χο­κε­ντρι­κό και δη­μαρ­χο­κε­ντρι­κό χα­ρα­κτή­ρα της διοί­κη­σης», όσο και από την ταυ­τό­χρο­νη διε­ξα­γω­γή των αυ­το­διοι­κη­τι­κών εκλο­γών με τις ευ­ρω­ε­κλο­γές, που θα είχε ως απο­τέ­λε­σμα την υπο­βάθ­μι­ση και τη συ­σκό­τι­ση των πο­λι­τι­κών δια­κυ­βευ­μά­των και των δύο εκλο­γι­κών ανα­με­τρή­σε­ων, ενώ πα­ράλ­λη­λα θα προ­κα­λού­σε και ση­μα­ντι­κά, εν­δε­χο­μέ­νως δε και ανυ­πέρ­βλη­τα, νο­μι­κά και θε­σμι­κά αδιέ­ξο­δα.

Ει­δι­κά σε σχέση με το τε­λευ­ταίο ζή­τη­μα, η επι­λο­γή της ταυ­τό­χρο­νης διε­ξα­γω­γής των αυ­το­διοι­κη­τι­κών και των ευ­ρω­παϊ­κών εκλο­γών αι­τιο­λο­γή­θη­κε από την τότε κυ­βέρ­νη­ση και όσους υπο­στή­ρι­ξαν τη με­ταρ­ρύθ­μι­ση του «Καλ­λι­κρά­τη», με δύο κατά βάση επι­χει­ρή­μα­τα:

Πρώ­τον, ότι «η ρύθ­μι­ση αυτή μειώ­νει το κό­στος των εκλο­γι­κών δια­δι­κα­σιών, καθώς και το κό­στος των εκλο­γι­κών δα­πα­νών, αφού εφε­ξής οι δη­μο­τι­κές και πε­ρι­φε­ρεια­κές εκλο­γές θα διε­ξά­γο­νται ταυ­το­χρό­νως με τις ευ­ρω­ε­κλο­γές» (Αι­τιο­λο­γι­κή Έκ­θε­ση σ/ν «Καλ­λι­κρά­τη», σ. 25). Συ­γκε­κρι­μέ­να, όπως ανέ­φε­ρε ο τότε Υπουρ­γός ΕΣΑΗΔ, κ. Γ. Ρα­γκού­σης στην ομι­λία του στη Διαρ­κή Επι­τρο­πή Δη­μό­σιας Διοί­κη­σης, Δη­μό­σιας Τάξης και Δι­καιο­σύ­νης της Βου­λής με θέμα το Πρό­γραμ­μα «Καλ­λι­κρά­της» (3/10/2010), «η σύμ­πτω­ση των δύο εκλο­γι­κών δια­δι­κα­σιών, δη­μο­τι­κών εκλο­γών και ευ­ρω­ε­κλο­γών δεν εξοι­κο­νο­μεί μόνο λει­τουρ­γι­κά έξοδα αλλά και τις δα­πά­νες των αντί­στοι­χων κομ­μα­τι­κών προ­ε­κλο­γι­κών δρα­στη­ριο­τή­των».

Δεύ­τε­ρον, ότι «η σύμ­πτω­ση των δύο εκλο­γι­κών αυτών δια­δι­κα­σιών θα διευ­κο­λύ­νει τη συμ­με­το­χή στις ευ­ρω­ε­κλο­γές, ένα κρί­σι­μο θέμα για τη δη­μο­κρα­τία αλλά και το νόημα, το ου­σια­στι­κό νόημα αυτής της πα­νευ­ρω­παϊ­κής εκλο­γι­κής ανα­μέ­τρη­σης» (Ομι­λία του τότε Υπουρ­γού ΕΣΑΗΔ, κ. Γ. Ρα­γκού­ση, στο Υπουρ­γι­κό Συμ­βού­λιο κατά την πα­ρου­σί­α­ση του Προ­γράμ­μα­τος «Καλ­λι­κρά­της» – 28/4/2010).

Ωστό­σο, με βάση τις μέχρι σή­με­ρα «διαρ­ρο­ές», αλλά και την επί­ση­μη και ρητή πλέον δή­λω­ση του νυν Υπουρ­γού Εσω­τε­ρι­κών, κ. Γ. Μι­χε­λά­κη, στον τη­λε­ο­πτι­κό σταθ­μό MEGA, στις 11/12/2013, η κυ­βέρ­νη­ση προ­ω­θεί μία απα­ρά­δε­κτη κατά τη γνώμη μας με­θό­δευ­ση, σχε­τι­κά με την ημε­ρο­μη­νία διε­ξα­γω­γής των προ­σε­χών αυ­το­διοι­κη­τι­κών εκλο­γών, κατά πα­ρά­βα­ση τόσο του ίδιου του «γράμ­μα­τος» του νόμου (άρθρα 9 και 114 Ν. 3852/2010), όσο και της κοι­νής λο­γι­κής.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, τα άρθρα 9 και 114 του Ν. 3852/2010 προ­βλέ­πουν ρητά ότι «η εκλο­γή στα ανω­τέ­ρω αξιώ­μα­τα [ενν. του δη­μάρ­χου, των δη­μο­τι­κών συμ­βού­λων, των συμ­βού­λων της δη­μο­τι­κής ή το­πι­κής κοι­νό­τη­τας και των εκ­προ­σώ­πων της το­πι­κής κοι­νό­τη­τας, καθώς και του πε­ρι­φε­ρειάρ­χη, των αντι­πε­ρι­φε­ρειαρ­χών και των πε­ρι­φε­ρεια­κών συμ­βού­λων αντί­στοι­χα] γί­νε­ται την ίδια μέρα διε­νέρ­γειας της ψη­φο­φο­ρί­ας για την εκλο­γή των Ελ­λή­νων μελών του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου». Και, ασφα­λώς, όπως προ­κύ­πτει τόσο από τη συ­στη­μα­τι­κή έντα­ξη των σχε­τι­κών δια­τά­ξε­ων στο Ν. 3852/2010, όσο και από την κοινή αντί­λη­ψη, ως εκλο­γή των αι­ρε­τών ορ­γά­νων των ΟΤΑ νο­εί­ται πά­ντο­τε η «πρώτη Κυ­ρια­κή», αφού ο δεύ­τε­ρος γύρος είναι επα­να­λη­πτι­κός και έχει επι­κου­ρι­κό και δυ­νη­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα, μόνο για την πε­ρί­πτω­ση που δεν ολο­κλη­ρω­θεί η εκλο­γή επι­τυ­χώς κατά τους όρους του νόμου (εν­δει­κτι­κά, σε όλες τις εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις από το 2002 και μετά πε­ρί­που στο 40% των Δήμων δεν χρειά­στη­κε η πραγ­μα­το­ποί­η­ση επα­να­λη­πτι­κών εκλο­γών). Εξάλ­λου, υπάρ­χουν και αξιώ­μα­τα, όπως αυτό του εκ­προ­σώ­που της το­πι­κής κοι­νό­τη­τας, για τα οποία δεν προ­βλέ­πε­ται κα­θό­λου επα­να­λη­πτι­κή ψη­φο­φο­ρία (άρθρο 37 Ν. 3852/2010), επο­μέ­νως κάθε εκλο­γή τους σε μέρα που δεν συ­μπί­πτει με τις ευ­ρω­ε­κλο­γές πα­ρα­βιά­ζει ευ­θέ­ως το «γράμ­μα» του άρ­θρου 9 του ίδιου νόμου.

Άλ­λω­στε, η επι­λο­γή της ταυ­τό­χρο­νης διε­ξα­γω­γής των ευ­ρω­ε­κλο­γών με τον «δεύ­τε­ρο γύρο» των αυ­το­διοι­κη­τι­κών εκλο­γών – εάν και όπου αυτός κα­τα­στεί ανα­γκαί­ος – υπο­νο­μεύ­ει ευ­θέ­ως όλη τη συλ­λο­γι­στι­κή στην οποία στη­ρί­χθη­κε εξαρ­χής η θέ­σπι­ση της ταυ­τό­χρο­νης διε­ξα­γω­γής αυ­το­διοι­κη­τι­κών και ευ­ρω­παϊ­κών εκλο­γών, αφού:

1ον. Ο πε­ριο­ρι­σμός των δα­πα­νών – τόσο του κρά­τους όσο και των κομ­μά­των – δεν επι­τυγ­χά­νε­ται, καθώς θα απαι­τη­θεί να στη­θούν κάλ­πες και τη δεύ­τε­ρη Κυ­ρια­κή σε όλη τη χώρα, ακόμα και στις πε­ριο­χές όπου οι επι­τυ­χό­ντες δη­μο­τι­κοί/πε­ρι­φε­ρεια­κοί συν­δυα­σμοί θα έχουν συ­μπλη­ρώ­σει το απαι­τού­με­νο από το νόμο όριο για την εκλο­γή τους από την πρώτη Κυ­ρια­κή, ενώ επί­σης τα μι­κρό­τε­ρα κόμ­μα­τα – των οποί­ων οι συν­δυα­σμοί πι­θα­νό­τα­τα δεν θα έχουν ει­σέλ­θει στο «δεύ­τε­ρο γύρο» των αυ­το­διοι­κη­τι­κών εκλο­γών – θα υπο­χρε­ω­θούν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν επι­πλέ­ον δα­πά­νες για την κι­νη­το­ποί­η­ση του εκλο­γι­κού τους μη­χα­νι­σμού και τη δεύ­τε­ρη Κυ­ρια­κή.

2ον. Ο στό­χος της ενί­σχυ­σης της συμ­με­το­χής των εκλο­γέ­ων στις ευ­ρω­παϊ­κές εκλο­γές υπο­νο­μεύ­ε­ται, αφού – ως γνω­στόν – η συμ­με­το­χή στο «δεύ­τε­ρο γύρο» των δη­μο­τι­κών και πε­ρι­φε­ρεια­κών εκλο­γών είναι δια­χρο­νι­κά μι­κρό­τε­ρη σε σχέση με τον πρώτο γύρο, λαμ­βα­νο­μέ­νου υπόψη και του γε­γο­νό­τος ότι σε αρ­κε­τές πε­ριο­χές της χώρας οι δη­μο­τι­κές και πε­ρι­φε­ρεια­κές αρχές θα έχουν ήδη εκλε­γεί από την πρώτη Κυ­ρια­κή (εν­δει­κτι­κά, στις τε­λευ­ταί­ες πε­ρι­φε­ρεια­κές εκλο­γές η συμ­με­το­χή ήταν 60,8% στον α’ γύρο και 46,68% στον β’ γύρο και στις τε­λευ­ταί­ες δη­μο­τι­κές εκλο­γές ήταν 61,03% και 49,25% αντί­στοι­χα).

Επει­δή ο εν λόγω επι­χει­ρού­με­νος τα­κτι­κός ελιγ­μός δεν είναι ο πρώ­τος, αλλά έρ­χε­ται σε συ­νέ­χεια διά­φο­ρων σε­να­ρί­ων που έχει κατά και­ρούς δια­κι­νή­σει ο Υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών, περί πα­ρά­νο­μης πα­ρά­τα­σης της θη­τεί­ας των αυ­το­διοι­κη­τι­κών αρχών έως και ενά­μι­ση χρόνο (ως τον Οκτώ­βριο του 2015), περί της επι­χει­ρη­θεί­σας τρο­πο­ποί­η­σης του εκλο­γι­κού συ­στή­μα­τος για τους ΟΤΑ α’ και β’ βαθ­μού, αλλά και περί αλ­λα­γής της χω­ρο­τα­ξι­κής διάρ­θρω­σης των Δήμων.

Επει­δή η διαρ­κής δια­κί­νη­ση τέ­τοιων σε­να­ρί­ων έχει δη­μιουρ­γή­σει ση­μα­ντι­κή θε­σμι­κή ανα­σφά­λεια στο χώρο της Αυ­το­διοί­κη­σης και έχει προ­κα­λέ­σει εύ­λο­γες υπό­νοιες ότι υπη­ρε­τεί ιδιο­τε­λή μι­κρο­κομ­μα­τι­κά συμ­φέ­ρο­ντα των κυ­βερ­νη­τι­κών εταί­ρων.

Επει­δή επι­λέ­γο­ντας τέ­τοιου εί­δους πα­ρά­νο­μες και αντι­δη­μο­κρα­τι­κές με­θο­δεύ­σεις, η κυ­βέρ­νη­ση βρί­σκε­ται εκτός των άλλων εκτε­θει­μέ­νη και για το ότι η ίδια πα­ρα­βιά­ζει το νόμο που θέ­σπι­σε και τους στό­χους που εξήγ­γει­λε, θυ­σιά­ζο­ντας όλα τα επι­χει­ρή­μα­τα περί δήθεν εξοι­κο­νό­μη­σης δα­πα­νών και ενί­σχυ­σης της συμ­με­το­χής των πο­λι­τών στις ευ­ρω­ε­κλο­γές, στο όνομα μι­κρο­κομ­μα­τι­κών σκο­πι­μο­τή­των.

Επει­δή τέ­τοιου εί­δους πα­ρά­νο­μοι και αντι­δη­μο­κρα­τι­κοί χει­ρι­σμοί που επι­διώ­κουν να «χει­ρα­γω­γή­σουν» τη γνή­σια και ανό­θευ­τη έκ­φρα­ση της λαϊ­κής βού­λη­σης δεν μπο­ρούν και δεν πρό­κει­ται σε καμία πε­ρί­πτω­ση να γί­νουν ανε­κτοί.

Επει­δή όλες οι προη­γού­με­νες αυ­το­διοι­κη­τι­κές εκλο­γές – όπως και οι επι­κεί­με­νες – γι­νό­ταν σε συ­γκε­κρι­μέ­νη εκ του νόμου κα­θο­ρι­σμέ­νη ημε­ρο­μη­νία, επο­μέ­νως δεν απαι­τού­νταν ιδιαί­τε­ρη πράξη προ­κή­ρυ­ξης για τη διε­ξα­γω­γή τους.

Επει­δή η εξοι­κο­νό­μη­ση λει­τουρ­γι­κών δα­πα­νών του κρά­τους από την ταυ­τό­χρο­νη διε­ξα­γω­γή των ευ­ρω­ε­κλο­γών και του α’ γύρου των αυ­το­διοι­κη­τι­κών εκλο­γών υπο­λο­γί­ζε­ται από τον μεν πρώην Υπουρ­γό Εσω­τε­ρι­κών και βα­σι­κό ει­ση­γη­τή και εμπνευ­στή του «Καλ­λι­κρά­τη», κ. Γ. Ρα­γκού­ση, σε πε­ρί­που 50 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, από το δε Γε­νι­κό Λο­γι­στή­ριο του Κρά­τους (Ει­δι­κή Έκ­θε­ση Γ.Λ.Κ. κατ’ άρθρο 75 παρ. 1 του Συ­ντάγ­μα­τος στο σ/ν του «Καλ­λι­κρά­τη») σε 75 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ.

Ερω­τά­ται ο κ. Υπουρ­γός:

1. Σκο­πεύ­ει η κυ­βέρ­νη­ση να προ­χω­ρή­σει σε ιδιαί­τε­ρη πράξη προ­κή­ρυ­ξης, μέσω της έκ­δο­σης προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος για τις αυ­το­διοι­κη­τι­κές εκλο­γές, είτε αυ­το­τε­λώς είτε σε ενιαίο π.δ. με την προ­κή­ρυ­ξη των ευ­ρω­ε­κλο­γών;

2. Έχει ζη­τή­σει η κυ­βέρ­νη­ση σχε­τι­κή γνω­μο­δό­τη­ση για την στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα πα­ρά­νο­μη με­θό­δευ­σή της από το Νο­μι­κό Συμ­βού­λιο του Κρά­τους και ποιο το πε­ριε­χό­με­νο αυτής;

3. Πώς δι­καιο­λο­γεί η κυ­βέρ­νη­ση την επι­λο­γή της να σπα­τα­λή­σει, και δη κατά τρόπο πα­ρά­νο­μο, 50 και πλέον εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, για να εξυ­πη­ρε­τή­σει μι­κρο­κομ­μα­τι­κές της σκο­πι­μό­τη­τες, τη στιγ­μή που επι­βάλ­λει ανάλ­γη­τα μέτρα λι­τό­τη­τας ακόμα και στα πιο αδύ­να­μα τμή­μα­τα της ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας;»