Δεν κάνουμε ανταγωνισμό δηλώσεων, δεν υποχωρούμε: Τι απαντά η Αθήνα στις νέες τουρκικές αιτιάσεις

Απέ­να­ντι στην κλι­μά­κωση της τουρ­κι­κής ρητο­ρι­κής για τη στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση των ελλη­νι­κών νησιών, η Αθήνα επι­λέ­γει να μην εισέλ­θει σε έναν αντα­γω­νι­σμό δημό­σιων δηλώ­σεων, χωρίς όμως να αφήνει περι­θώ­ριο παρερ­μη­νείας ως προς τις θέσεις της. Η ελλη­νική πλευρά απορ­ρί­πτει τις τουρ­κι­κές αιτιά­σεις και δια­μη­νύει ότι η άμυνα και η ασφά­λεια του συνόλου της ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας δεν απο­τε­λούν αντι­κεί­μενο συζή­τη­σης.

Αρμό­διες πηγές επι­ση­μαί­νουν στο skai.gr ότι η Άγκυρα δια­στρε­βλώ­νει και ερμη­νεύει κατά το δοκούν τις δια­τά­ξεις που αφορούν το καθε­στώς των ελλη­νι­κών νησιών (Συν­θή­κες Λωζάνης και Μοντρέ), ενώ χαρα­κτη­ρί­ζουν οξύμωρη την τουρ­κική στρα­τη­γική της επί­κλη­σης διεθνών συν­θη­κών. Ειδικά ως προς τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρι­σίων του 1947, οι ίδιες πηγές επι­ση­μαί­νουν ότι η Τουρκία δεν είναι συμ­βαλ­λό­μενο μέρος.

Παρα­πέ­μπουν, παράλ­ληλα, στη Δια­κή­ρυξη των Αθηνών περί Σχέσεων Φιλίας και Καλής Γει­το­νίας, που υπε­γράφη στις 7 Δεκεμ­βρίου 2023.

Στην Αθήνα εκτι­μά­ται ότι η ρητο­ρική όξυνση της Άγκυρας κινεί­ται σε αντί­θετη κατεύ­θυνση από αυτή τη δέσμευση. Η ίδια Δια­κή­ρυξη προ­βλέ­πει ότι τα δύο μέρη θα επι­διώ­κουν την επίλυση οποιασ­δή­ποτε δια­φο­ράς με φιλικό τρόπο, μέσω απευ­θείας δια­βου­λεύ­σεων ή άλλων αμοι­βαία επι­λεγ­μέ­νων μέσων, όπως προ­βλέ­πε­ται στον Χάρτη των Ηνω­μέ­νων Εθνών.

Η ελλη­νική επιλογή είναι να απο­φεύ­γε­ται ένας δημό­σιος διά­λο­γος υψηλών τόνων με την Τουρκία, χωρίς αυτό να σημαί­νει υπο­χώ­ρηση από τις ελλη­νι­κές θέσεις. Το μήνυμα που εκπέ­μπε­ται από την κυβέρ­νηση είναι ότι η Ελλάδα «δεν απειλεί κανέναν και δεν δέχεται κανέναν να την απειλεί», ενώ οι κινή­σεις της δεν καθο­ρί­ζο­νται από τις δηλώ­σεις της τουρ­κι­κής πλευράς.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Αθήνα θεωρεί αυτο­νό­ητο, όπως κάθε κυρί­αρχο κράτος, να δια­σφα­λί­ζει την άμυνα και την ασφά­λεια του συνόλου της επι­κρά­τειάς της. Η αμυ­ντική διάταξη της χώρας δεν απο­τε­λεί αντι­κεί­μενο δια­πραγ­μά­τευ­σης. Μιλώ­ντας στην εφη­με­ρίδα Εθνικός Κήρυξ, ο Γιώργος Γερα­πε­τρί­της δήλωσε έχθές άλλωστε ότι η Ελλάδα δεν πρό­κει­ται να συζη­τή­σει ζητή­ματα απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νησιών, καθώς η δομή δυνά­μεων μιας χώρας ανά­γε­ται στον σκληρό πυρήνα της κυριαρ­χίας της.

Η επίσημη ελλη­νική απά­ντηση

Η θέση αυτή απο­τυ­πώ­θηκε με σαφή­νεια και στην επίσημη απά­ντηση του εκπρο­σώ­που του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών Πανα­γιώτη Γιαν­να­κού­λια την περα­σμένη Τετάρτη.

Η Αθήνα υπο­γράμ­μισε ότι δια­μορ­φώ­νει την εξω­τε­ρική της πολι­τική «κυρί­αρχα και ανε­ξάρ­τητα» και «δεν ετε­ρο­κα­θο­ρί­ζε­ται», απορ­ρί­πτο­ντας ως αστή­ρι­κτους τους ισχυ­ρι­σμούς περί εργα­λειο­ποί­η­σής της με σκοπό την απο­στα­θε­ρο­ποί­ηση της περιο­χής. Παράλ­ληλα, τόνισε ότι οι επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες τουρ­κι­κές αιτιά­σεις περί απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης ελλη­νι­κών νησιών του Αιγαίου στε­ρού­νται νομικού ερεί­σμα­τος στο Διεθνές Δίκαιο και έχουν απορ­ρι­φθεί κατη­γο­ρη­μα­τικά.

Όλη η απά­ντηση του ΥΠΕΞ:

Η Ελλάδα δια­μορ­φώ­νει την εξω­τε­ρική της πολι­τική κυρί­αρχα και ανε­ξάρ­τητα και δεν ετε­ρο­κα­θο­ρί­ζε­ται. Ισχυ­ρι­σμοί περί δήθεν εργα­λειο­ποί­η­σης της Ελλάδας με σκοπό την απο­στα­θε­ρο­ποί­ηση της περιο­χής ουδεμία σχέση έχουν με την πραγ­μα­τι­κό­τητα. Η Ελλάδα έχει απο­δεί­ξει εμπρά­κτως ότι εργά­ζε­ται με συνέ­πεια για την περι­φε­ρειακή και διεθνή ειρήνη και στα­θε­ρό­τητα και δεν απο­τε­λεί απειλή για κανέναν.

Η Ελλάδα δια­σφα­λί­ζει, όπως κάθε χώρα, την άμυνα και την ασφά­λεια του συνόλου της επι­κρά­τειάς της.

Οι επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες μονο­με­ρείς αιτιά­σεις της Τουρ­κίας περί απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης ελλη­νι­κών νησιών του Αιγαίου στε­ρού­νται νομικού ερεί­σμα­τος στο Διεθνές Δίκαιο και έχουν κατ’ επα­νά­ληψη απορ­ρι­φθεί κατη­γο­ρη­μα­τικά  στο σύνολό τους.

Το καθε­στώς των ελλη­νι­κών νησιών του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου καθο­ρί­ζε­ται με σαφή­νεια από τις ισχύ­ου­σες διε­θνείς συν­θή­κες. Η Ελλάδα, ως κυρί­αρχο κράτος, δικαιού­ται πλήρως να λάβει όλα τα ανα­γκαία μέτρα ώστε να δια­σφα­λί­σει ότι θα είναι σε θέση να ασκήσει το ανα­φαί­ρετο δικαί­ωμα της σε νόμιμη άμυνα.

Ο χαρα­κτη­ρι­σμός της αμυ­ντι­κής θωρά­κι­σης ελλη­νι­κού εδάφους ως «απειλής» είναι όχι μόνο αστή­ρι­κτος αλλά και οξύ­μω­ρος, όταν, κατά παρά­βαση του Διε­θνούς Δικαίου, η Τουρκία εξα­κο­λου­θεί να δια­τη­ρεί σε ισχύ απειλή πολέμου (casus belli) κατά της Ελλάδας σε περί­πτωση άσκησης νόμιμου κυριαρ­χι­κού δικαιώ­μα­τος.

Η Ελλάδα παρα­μέ­νει προ­ση­λω­μένη στις σχέσεις καλής γει­το­νίας και στον διάλογο, που όμως προ­ϋ­πο­θέ­τουν πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και αποχή από απειλές και αβά­σι­μες διεκ­δι­κή­σεις.

Οι νέες προει­δο­ποι­ή­σεις Φιντάν

Την ίδια ώρα, ο Χακάν Φιντάν επα­νήλθε το Σάββατο στο ζήτημα, ανε­βά­ζο­ντας τον τόνο της τουρ­κι­κής ρητο­ρι­κής.

Ο Τούρκος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών δήλωσε ότι η Τουρκία «σε καμία περί­πτωση» δεν απο­δέ­χε­ται τη στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση των νησιών που, σύμφωνα με την τουρ­κική θέση, έχουν απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μένο καθε­στώς. Υπο­στή­ριξε ότι η Άγκυρα προχωρά σε «πολύ προ­σε­κτι­κές και επί­μο­νες» ενέρ­γειες για το ζήτημα, αρκετές από τις οποίες, όπως είπε, δεν δημο­σιο­ποιού­νται.

Ο Φιντάν υπο­στή­ριξε παράλ­ληλα ότι η περιοχή χρειά­ζε­ται ειρήνη και όχι εξο­πλι­σμούς και ότι ο πόλεμος δεν είναι προς όφελος κανενός.

Όπως είπε, οι τουρ­κι­κές Ένοπλες Δυνά­μεις και η Διοί­κηση της Ακτο­φυ­λα­κής βρί­σκο­νται σε αυξη­μένη εγρή­γορση. «Ελπί­ζουμε ότι κανείς εκεί δεν θα προ­χω­ρή­σει σε κάποια παρά­τολμη ενέρ­γεια», ανέφερε, καλώ­ντας παράλ­ληλα να γίνουν όσα απαι­τούν «η ειρήνη και η ηρεμία».

Η πιο αιχμηρή αναφορά ήρθε όταν έθεσε το ενδε­χό­μενο η Ελλάδα να κινηθεί πέρα από το επίπεδο της ρητο­ρι­κής. Σε μια τέτοια περί­πτωση, όπως υπο­στή­ριξε, «εάν υπάρ­ξουν, η σοβα­ρό­τητα και η ισχύς του τουρ­κι­κού κράτους είναι γνωστές σε όλους».

Παράλ­ληλα, ο Φιντάν επι­χεί­ρησε να δια­χω­ρί­σει τη συγκε­κρι­μένη ρητο­ρική από μια συνο­λική επιλογή έντασης, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η Τουρκία παρα­κο­λου­θεί κυρίως όσα συμ­βαί­νουν στην πράξη και σε επίσημο επίπεδο, και εξέ­φρασε την ελπίδα ότι ορι­σμέ­νες από τις δηλώ­σεις στην Ελλάδα θα παρα­μεί­νουν στο επίπεδο της ρητο­ρι­κής και των πολι­τι­κών σκο­πι­μο­τή­των.

Οι ανα­φο­ρές του Σαβ­βά­του απο­τε­λούν συνέ­χεια της παρέμ­βα­σης του Φιντάν στις 16 Σεπτεμ­βρίου, όταν είχε χαρα­κτη­ρί­σει τη στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση ελλη­νι­κών νησιών που, κατά την τουρ­κική θέση, υπά­γο­νται σε απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μένο καθε­στώς «απειλή» για την Τουρκία.

Είχε υπο­στη­ρί­ξει τότε ότι η Ελλάδα επι­χει­ρεί να κινηθεί «κατά παρά­βαση των συμ­βα­τι­κών της υπο­χρε­ώ­σεων», συν­δέ­ο­ντας το ζήτημα με τα ευρύ­τερα και «δια­συν­δε­δε­μένα» προ­βλή­ματα του Αιγαίου. Είχε ακόμη ανα­φέ­ρει ότι η Τουρκία θέτει το ζήτημα τόσο μέσω των διμερών διαύλων όσο και στο ΝΑΤΟ και τα Ηνωμένα Έθνη.

Την ίδια στιγμή, ο Τούρκος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών είχε κάνει αναφορά στην ανάγκη δια­τή­ρη­σης της «θετικής ατμό­σφαι­ρας» στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις και στην ανάγκη καλής γει­το­νίας.

Πηγή: skai.gr