Κάθε ταράτσα και φωτοβολταϊκό…

Κάθε τα­ρά­τσα και φω­το­βολ­ταϊ­κό… κάθε κτί­ριο και πα­ρα­γω­γός ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας. Αυτό είναι το νέο δόγμα της Ε.Ε. για την ανά­πτυ­ξη της ηλια­κής ενέρ­γειας μέσω της Ευ­ρω­παϊ­κής Πρω­το­βου­λί­ας Ηλια­κών Στε­γών.

Ο… θεός ήλιος εμ­φα­νί­ζε­ται σύμ­μα­χος της Ευ­ρώ­πης στην προ­σπά­θεια τα­χεί­ας απε­ξάρ­τη­σης από το ρω­σι­κό αέριο και τα ορυ­κτά καύ­σι­μα, και κα­λεί­ται να με­τα­μορ­φώ­σει σπί­τια, κα­τα­στή­μα­τα και επι­χει­ρή­σεις σε ενερ­γεια­κά αυ­τό­νο­μα κτί­ρια και τους ενοί­κους τους σε πα­ρα­γω­γούς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, υπο­σχό­με­νος και δρα­στι­κή μεί­ω­ση των τιμών ρεύ­μα­τος.

Κατά το σχέ­διο δρά­σης REPowerEU της Επι­τρο­πής, οι ανα­νε­ώ­σι­μες απο­τε­λούν τον πυ­ρή­να της ενερ­γεια­κής ασφά­λειας της Ευ­ρώ­πης και τα φω­το­βολ­ταϊ­κά στις στέ­γες το «όχημα» για την επί­τευ­ξη των ανα­θε­ω­ρη­μέ­νων στό­χων, γι’ αυτό και προ­τεί­νει να γίνει υπο­χρε­ω­τι­κή η εγκα­τά­στα­σή τους για τα νέα δη­μό­σια και εμπο­ρι­κά κτί­ρια με στέ­γες εμ­βα­δού άνω των 250 τ.μ. έως το 2026 και αντί­στοι­χα για τα ήδη υπάρ­χο­ντα έως το 2027. Σε ό,τι αφορά τις κα­τοι­κί­ες, όλα τα νέα κτί­ρια οι­κι­στι­κής χρή­σης (χωρίς πρό­βλε­ψη για εμ­βα­δόν) θα πρέ­πει να εγκα­τα­στή­σουν φω­το­βολ­ταϊ­κά έως το 2029. Η πε­ρί­ο­δος αδειο­δό­τη­σης φω­το­βολ­ταϊ­κών στέ­γης, μά­λι­στα, προ­βλέ­πε­ται να πε­ριο­ρι­στεί στο τρί­μη­νο.

600 GW έως το 2030

Η ευ­ρω­παϊ­κή ηλια­κή στρα­τη­γι­κή προ­βλέ­πει την εγκα­τά­στα­ση 600 GW έως το 2030. Σε πα­ρό­μοια κα­τεύ­θυν­ση κι­νεί­ται και ο κλι­μα­τι­κός νόμος, που προ­βλέ­πει για τις νέες οι­κο­δο­μι­κές άδειες που θα υπο­βάλ­λο­νται από τις αρχές του 2023 για κτί­ρια με κά­λυ­ψη άνω των 500 τ.μ. (εξαι­ρου­μέ­νων των του­ρι­στι­κών κα­τα­λυ­μά­των και των ναών), υπο­χρε­ω­τι­κή το­πο­θέ­τη­ση συ­στη­μά­των πα­ρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας από φω­το­βολ­ταϊ­κά ή θερ­μι­κά ηλια­κά συ­στή­μα­τα σε πο­σο­στό που αντι­στοι­χεί του­λά­χι­στον στο 30% της κά­λυ­ψης.

Η Επι­τρο­πή, κα­θι­στώ­ντας υπο­χρε­ω­τι­κή την εγκα­τά­στα­ση φω­το­βολ­ταϊ­κών στις στέ­γες, ανοί­γει τον δρόμο για μα­ζι­κές επεν­δύ­σεις με­γά­λης κλί­μα­κας, οι οποί­ες όμως δεν πρό­κει­ται να γί­νουν με έναν μα­γι­κό τρόπο. Τα κράτη-μέλη κα­λού­νται από τώρα να σχε­διά­σουν στα­θε­ρά πλαί­σια στή­ρι­ξης χρη­σι­μο­ποιώ­ντας δια­θέ­σι­μη χρη­μα­το­δό­τη­ση της Ε.Ε., κυ­ρί­ως τα νέα κε­φά­λαια του REPowerEU και του Σχε­δί­ου Ανά­καμ­ψης.

Πώς θα ανα­πτυ­χθεί

Οι­κια­κοί κα­τα­να­λω­τές και επι­χει­ρή­σεις θα γί­νο­νται πα­ρα­γω­γοί ενέρ­γειας από φω­το­βολ­ταϊ­κά στέ­γης.

Η γε­νι­κευ­μέ­νη εγκα­τά­στα­ση φω­το­βολ­ταϊ­κών στις στέ­γες στην Ελ­λά­δα, όπως το­νί­ζουν στην «Κ» πα­ρά­γο­ντες με γνώση της ευ­ρω­παϊ­κής εμπει­ρί­ας, θα προ­χω­ρή­σει με το μο­ντέ­λο του ει­κο­νι­κού ενερ­γεια­κού συμ­ψη­φι­σμού (virtual net-metering). Οι­κια­κοί κα­τα­να­λω­τές και επι­χει­ρή­σεις θα γί­νο­νται πα­ρα­γω­γοί ενέρ­γειας από φω­το­βολ­ταϊ­κά στέ­γης χωρίς οι ίδιοι να τα εγκα­τα­στή­σουν ούτε καν να ξέ­ρουν πού βρί­σκο­νται. Θα μπο­ρούν απλώς να αγο­ρά­ζουν σε προ­κα­θο­ρι­σμέ­νη τιμή τμήμα της πα­ρα­γω­γής τους μέσω δι­με­ρών συμ­βο­λαί­ων με εται­ρεί­ες που θα έχουν υπε­νοι­κιά­σει τα­ρά­τσες για να το­πο­θε­τή­σουν και να λει­τουρ­γή­σουν τα φω­το­βολ­ταϊ­κά. Τέ­τοια μο­ντέ­λα εφαρ­μό­ζουν ήδη χώρες όπως η Ολ­λαν­δία, η Γαλ­λία και η Ισπα­νία, που προ­πο­ρεύ­ο­νται στην ανά­πτυ­ξη φω­το­βολ­ταϊ­κών ορο­φής. Η Νότια Ευ­ρώ­πη, σύμ­φω­να με τις εκτι­μή­σεις τε­χνι­κών κλι­μα­κί­ων της Επι­τρο­πής, θα μπο­ρού­σε να κα­λύ­ψει το σύ­νο­λο των ανα­γκών της σε ηλε­κτρι­κό ρεύμα με φω­το­βολ­ταϊ­κά στις τα­ρά­τσες δη­μο­σί­ων και ιδιω­τι­κών κτι­ρί­ων. Υπέρ­μα­χοι μά­λι­στα της συ­γκε­κρι­μέ­νης τε­χνο­λο­γί­ας έχουν προ­τεί­νει να τι­μω­ρού­νται με πρό­στι­μο ανά τε­τρα­γω­νι­κό τα­ρά­τσες που δεν θα έχουν εγκα­τα­στή­σει φω­το­βολ­ταϊ­κό και θα εντο­πί­ζο­νται με αε­ρο­φω­το­γρα­φί­ες.

Πα­ρά­γο­ντες της αγο­ράς πα­ρο­μοιά­ζουν το μο­ντέ­λο που εφαρ­μό­ζουν η Ισπα­νία και η Ολ­λαν­δία με το πρό­γραμ­μα που ανα­πτύσ­σει η εται­ρεία Hρων στην Ελ­λά­δα, σε μικρή βέ­βαια κλί­μα­κα. Η εται­ρεία δίνει τη δυ­να­τό­τη­τα ακόμη και σε όσους ενοι­κιά­ζουν ένα δια­μέ­ρι­σμα και δεν έχουν δική τους τα­ρά­τσα, να έχουν τη δική τους πρά­σι­νη ενέρ­γεια. Μέσω ενός προ­γράμ­μα­τος που δια­θέ­τει στην αγορά, νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις που θα συμ­με­τέ­χουν σε αυτό, γί­νο­νται πα­ρα­γω­γοί της πο­σό­τη­τας ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας που κα­τα­να­λώ­νουν. Ανά­λο­γα με το ποσό συμ­με­το­χής τους στο πρό­γραμ­μα, η αξία της πα­ρα­γό­με­νης κα­θα­ρής ενέρ­γειας τούς επι­στρέ­φε­ται με εκ­πτώ­σεις στις χρε­ώ­σεις προ­μή­θειας στον λο­γα­ρια­σμό ρεύ­μα­τος.

Στις πο­λυ­κα­τοι­κί­ες

Στην Ελ­λά­δα σή­με­ρα, ο μόνος τρό­πος για συλ­λο­γι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση ενός κοι­νού φω­το­βολ­ταϊ­κού συ­στή­μα­τος σε μια πο­λυ­κα­τοι­κία είναι η δη­μιουρ­γία μιας ενερ­γεια­κής κοι­νό­τη­τας, κάτι που όμως δεν προ­χω­ρά­ει λόγω εγ­γε­νών προ­βλη­μά­των αφού προ­ϋ­πο­θέ­τει συμ­φω­νία του 50+1 των ενοί­κων.

Οι οι­κια­κοί κα­τα­να­λω­τές σή­με­ρα μπο­ρούν να αξιο­ποι­ή­σουν τα οφέλη της ηλια­κής ενέρ­γειας είτε με την έντα­ξή τους στο πρό­γραμ­μα «Φω­το­βολ­ταϊ­κά στη στέγη» είτε με την έντα­ξή τους στο πρό­γραμ­μα για net metering. Στην πρώτη πε­ρί­πτω­ση μπο­ρεί να το­πο­θε­τή­σει στην τα­ρά­τσα του φω­το­βολ­ταϊ­κό έως 6 κι­λο­βάτ και να που­λά­ει το ρεύμα στο δί­κτυο ένα­ντι εγ­γυ­η­μέ­νης τιμής για πε­ρί­ο­δο 20ετίας 87 ευρώ/MWh. Στη δεύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση, μπο­ρεί να βάλει φω­το­βολ­ταϊ­κό έως 10 κι­λο­βάτ και το ρεύμα που θα πα­ρά­γει να το χρη­σι­μο­ποιεί για αυ­το­κα­τα­νά­λω­ση μέσω συμ­ψη­φι­σμού με την ενέρ­γεια που κα­τα­νά­λω­σε.

Οι επι­χει­ρή­σεις

Στο net metering, στρά­φη­καν το 2021 και πολ­λές επι­χει­ρή­σεις αξιο­ποιώ­ντας την υπουρ­γι­κή από­φα­ση αύ­ξη­σης του μέ­γι­στης ισχύ­ος στα 3 MW. Πα­ρό­τι οι επι­χει­ρή­σεις ανα­ζη­τούν μέσω του net metering διέ­ξο­δο από τις υψη­λές τιμές ρεύ­μα­τος, ελά­χι­στες αι­τή­σεις προ­χω­ρούν και αυτό γιατί η δυ­να­μι­κό­τη­τα του δι­κτύ­ου του ΔΕΔ­ΔΗΕ είναι πε­ριο­ρι­σμέ­νη και σε πολλά ση­μεία κο­ρε­σμέ­νη. Το νο­μο­σχέ­διο για τη δεύ­τε­ρη φάση απλο­ποί­η­σης της αδειο­δό­τη­σης των ΑΠΕ που βρί­σκε­ται σε δη­μό­σια δια­βού­λευ­ση δε­σμεύ­ει την πλε­ο­νά­ζου­σα δυ­να­μι­κό­τη­τα υπο­σταθ­μών έως 10 MW απο­κλει­στι­κά για αυ­το­πα­ρα­γω­γή, ενερ­γεια­κό συμ­ψη­φι­σμό και φω­το­βολ­ταϊ­κά στις στέ­γες, με το 30% αυτής να κα­τα­νέ­με­ται στα νοι­κο­κυ­ριά, το 30% στους αγρό­τες, το 30% στη βιο­μη­χα­νία και το 10% σε ανε­ξάρ­τη­τους πα­ρα­γω­γούς. Tα δί­κτυα και η έλ­λει­ψη ηλε­κτρι­κού χώρου είναι το με­γά­λο «αγκά­θι» της ελ­λη­νι­κής αγο­ράς των ΑΠΕ. Η αντι­με­τώ­πι­ση αυτού του ζη­τή­μα­τος θα είναι σε με­γά­λο βαθμό και το κατά πόσον η χώρα μας θα αντα­πο­κρι­θεί στους νέους υψη­λούς στό­χους του REPowerEU.

Πηγή kathimerini.gr