«Ασπίδα» για τους ανήλικους: Πώς θα απαγορευτεί η πώληση αλκοόλ και καπνικών στα παιδιά

Για πρώτη φορά στην Ευρώπη -και φυσικά για πρώτη φορά στην Ελλάδα- υλο­ποιεί­ται από το Υπουρ­γείο Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης σε συνέ­χεια του νόμου του Υπουρ­γείου Υγείας και με τη συν­δρομή του Υπουρ­γείου Προ­στα­σίας του Πολίτη ένα ολο­κλη­ρω­μένο, ψηφιακό πλαίσιο επα­λή­θευ­σης ηλικίας που στο­χεύει στην ουσια­στική προ­στα­σία των ανη­λί­κων και στην ανα­βάθ­μιση της δημό­σιας υγείας.

Η πρω­το­πο­ριακή αυτή ευρω­παϊκή υλο­ποί­ηση, που παρου­σιά­στηκε από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή το καλο­καίρι, απο­τρέ­πει την πρό­σβαση ανη­λί­κων σε προ­ϊ­ό­ντα καπνού, νικο­τί­νης (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της άτμισης) και αλκοόλ και είναι σχε­δια­σμένη ώστε να είναι πολύ απλή στη χρήση – δεν απαι­τού­νται ιδιαί­τε­ρες ψηφια­κές δεξιό­τη­τες από τους αγο­ρα­στές ή τους πωλητές.

Η τεχνο­λο­γική λύση έρχεται ως συνέ­χεια και συμπλή­ρωμα του πρό­σφα­του νόμου για τη δημόσια υγεία, ενι­σχύ­ο­ντας την εφαρ­μογή του μέσω ψηφια­κών εργα­λείων.

Κεντρι­κός σκοπός του θεσμι­κού πλαι­σίου είναι η προ­στα­σία των νέων και η πρόληψη της χρήσης προ­ϊ­ό­ντων καπνού, νικο­τί­νης και αλκοόλ σε νεαρή ηλικία, μέσα από πέντε άξονες δράσης: μέτρα πρό­λη­ψης και προ­στα­σίας των ανη­λί­κων, αυστη­ρό­τερη επο­πτεία της αγοράς, ειδική ρύθμιση για τα νέα προ­ϊ­ό­ντα νικο­τί­νης, δημιουρ­γία ψηφια­κού μητρώου ελέγχου και ενδυ­νά­μωση των ελεγ­κτι­κών μηχα­νι­σμών και των κυρώ­σεων.

Στο πλαίσιο αυτό θεσπί­ζε­ται για πρώτη φορά σαφής και καθο­λική απα­γό­ρευση της πώλησης, προ­σφο­ράς και διά­θε­σης των σχε­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων σε ανη­λί­κους, με την ευθύνη εξα­κρί­βω­σης της ηλικίας να ανα­τί­θε­ται ρητά στον πωλητή. Εάν ο αγο­ρα­στής δεν προ­σκο­μί­σει απο­δει­κτικό ηλικίας, η συναλ­λαγή απα­γο­ρεύ­ε­ται.

«Η τεχνο­λο­γία μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ως κατα­λύ­της για την επίλυση πραγ­μα­τι­κών κοι­νω­νι­κών προ­βλη­μά­των κι αυτή είναι η ομορφιά της. Υπό τον συντο­νι­σμό του Υπουρ­γού Επι­κρα­τείας, άκη Σκέρ­τσου και σε στενή συνερ­γα­σία με τα Υπουρ­γεία Υγείας και Προ­στα­σίας του Πολίτη, υλο­ποιούμε ένα συνε­κτικό ψηφιακό πλαίσιο για την προ­στα­σία των ανη­λί­κων. Με το alto.gov.gr δια­σφα­λί­ζουμε για πρώτη φορά την πλήρη χαρ­το­γρά­φηση της αγοράς προ­ϊ­ό­ντων καπνού, άτμισης και αλκοόλ, ενι­σχύ­ο­ντας τον στο­χευ­μένο έλεγχο από τις αρμό­διες αρχές. Παράλ­ληλα, μέσω της πλατ­φόρ­μας events.gov.gr θεσπί­ζουμε ένα σαφές και δια­φα­νές πεδίο για τη δήλωση ιδιω­τι­κών εκδη­λώ­σεων με συμ­με­τοχή ανη­λί­κων, περιο­ρί­ζο­ντας φαι­νό­μενα κατα­στρα­τή­γη­σης και διευ­κο­λύ­νο­ντας τους ελέγ­χους. Επι­πλέον, η ψηφιακή επα­λή­θευση ηλικίας μέσω του Kids Wallet και Gov.gr Wallet εισάγει μια ασφαλή και αξιό­πι­στη δια­δι­κα­σία, που περιο­ρί­ζει ουσια­στικά την πρό­σβαση ανη­λί­κων σε επι­βλαβή προ­ϊ­ό­ντα, χωρίς περιττή έκθεση προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων. Η ίδια προ­σέγ­γιση θα επε­κτα­θεί και στις δια­δι­κτυα­κές αγορές, μετά από ένα διά­στημα προ­σαρ­μο­γής των επι­χει­ρή­σεων. Πρό­κει­ται για μια μεταρ­ρύθ­μιση που ήρθε για να μείνει, ώστε να δια­μορ­φώ­σουμε ένα πιο ασφαλές περι­βάλ­λον για τα παιδιά μας και για αυτό απαι­τεί­ται η στήριξη όλων μας», δήλωσε ο υπουρ­γός Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης Δημή­τρης Παπα­στερ­γίου, κατά την παρου­σί­αση στη συνέ­ντευξη Τύπου, του Οδικού Χάρτη και Επι­χει­ρη­σια­κού Σχεδίου για την Καθο­λική Εφαρ­μογή της Απα­γό­ρευ­σης Πώλησης Καπνι­κών και Αλκοόλ σε Ανή­λι­κους.

Πώς λει­τουρ­γεί η ψηφιακή επα­λή­θευση ηλικίας

Η και­νο­το­μία του προ­γράμ­μα­τος έγκει­ται στην εισα­γωγή ψηφια­κού συστή­μα­τος επα­λή­θευ­σης ηλικίας: η ταυ­το­ποί­ηση της ενη­λι­κό­τη­τας θα γίνεται μέσω των εφαρ­μο­γών Gov.gr Wallet και Kids Wallet.

Στα σημεία λια­νι­κής, ο πωλητής επι­λέ­γει στην εφαρ­μογή την απαι­τού­μενη ηλι­κιακή ομάδα (π.χ. άνω των 18) και εμφα­νί­ζε­ται ένα QR code. Ο υπο­ψή­φιος αγο­ρα­στής σκα­νά­ρει το QR είτε με το Gov.gr Wallet είτε με το Kids Wallet και επι­τρέ­πει την κοι­νο­ποί­ηση ενός πιστο­ποι­η­τι­κού επι­βε­βαί­ω­σης ηλικίας.

Το σύστημα εμφα­νί­ζει στον πωλητή πράσινη ή κόκκινη ένδειξη για το αν επι­τρέ­πε­ται ή όχι η πώληση, χωρίς να απο­κα­λύ­πτε­ται η ακριβής ηλικία του αγο­ρα­στή, προσ­δί­δο­ντας έτσι αξιο­πι­στία, ταχύ­τητα και σεβασμό στα προ­σω­πικά δεδο­μένα.

Η χρήση των ψηφια­κών εργα­λείων ανα­μέ­νε­ται να περιο­ρί­σει ουσια­στικά την πρό­σβαση των ανη­λί­κων σε απα­γο­ρευ­μένα προ­ϊ­ό­ντα και να διευ­κο­λύ­νει την εφαρ­μογή του νόμου.

Το πλαίσιο προ­βλέ­πει επίσης αυστη­ρές ρυθ­μί­σεις για την είσοδο ανη­λί­κων σε χώρους δια­σκέ­δα­σης: η είσοδος και παρα­μονή ανη­λί­κων σε αμιγώς μπαρ και νυχτε­ρινά κέντρα απα­γο­ρεύ­ε­ται, ενώ εξαι­ρέ­σεις για ιδιω­τι­κές εκδη­λώ­σεις με συμ­με­τοχή ανη­λί­κων επι­τρέ­πο­νται μόνο σε οριο­θε­τη­μέ­νους χώρους, εκτός ωραρίου λει­τουρ­γίας και μετά από υπο­χρε­ω­τική δήλωση στην ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα events.gov.gr.

Σημα­ντικό εργα­λείο επο­πτείας γίνεται το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προ­ϊ­ό­ντων (alto.gov.gr), όπου θα εγγρα­φούν υπο­χρε­ω­τικά όλες οι επι­χει­ρή­σεις και τα σημεία πώλησης προ­ϊ­ό­ντων καπνού, αλκοόλ και συναφών μη καπνι­κών προ­ϊ­ό­ντων, επι­τρέ­πο­ντας για πρώτη φορά την πλήρη χαρ­το­γρά­φηση της αγοράς, τη στο­χευ­μένη επο­πτεία και τη δια­λει­τουρ­γι­κό­τητα μεταξύ αρμο­δίων αρχών.

Με την εγγραφή εκδί­δε­ται έγγραφο με QR code για την ταχύ­τερη και πιο αξιό­πι­στη διε­νέρ­γεια επι­τό­πιων ελέγχων. Η προ­θε­σμία εγγρα­φής στο alto.gov.gr λήγει στις 16 Απρι­λίου 2026.

Το νέο ψηφιακό οικο­σύ­στημα -συνδυάζοντας Gov.gr Wallet, Kids Wallet, alto.gov.gr και events.gov.gr- φιλο­δο­ξεί να μετα­σχη­μα­τί­σει την εφαρ­μογή της νομο­θε­σίας σε καθη­με­ρινό και απο­τε­λε­σμα­τικό εργα­λείο, αυξά­νο­ντας την απο­τρε­πτική ικα­νό­τητα απέ­να­ντι στην πρό­σβαση ανη­λί­κων σε εξαρ­τή­σεις και ενι­σχύ­ο­ντας συνο­λικά την προ­στα­σία της δημό­σιας υγείας.

Πηγή: tanea.gr