Tο πρώτο Παρατηρητήριο Βιώσιμου Τουρισμού του ΠΟΤ στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Tο Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου έχει ανα­λά­βει να λει­τουρ­γή­σει το πρώτο Παρα­τη­ρη­τή­ριο Βιώ­σι­μου Του­ρι­σμού του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Του­ρι­σμού (ΠΟΤ) για λογα­ρια­σμό των Περι­φε­ρειών του Νοτίου και του Βορείου Αιγαίου μετά από τη σύμφωνη γνώμη της προη­γού­με­νης πολι­τι­κής ηγεσίας του Υπουρ­γείου Του­ρι­σμού και συμ­φω­νίες συνερ­γα­σίας που υπέ­γραψε ο ΠΟΤ με τις δύο περι­φέ­ρειες και το Πανε­πι­στή­μιο (http://www2.unwto.org/en/press-release/2013-02-20/first-european-sustainable-tourism-observatory-under-unwto-auspices-opens-g).

Στόχος της ίδρυσης των Παρα­τη­ρη­τη­ρίων αυτών από τον ΠΟΤ είναι να δημιουρ­γή­σει δομές που θα προ­ω­θούν την έννοια του βιώ­σι­μου του­ρι­σμού και στις τρεις του δια­στά­σεις – οικο­νο­μική, κοι­νω­νική και περιβαλλοντική- ώστε να υπη­ρε­τη­θεί η ανάγκη των φορέων του­ρι­στι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης (δημό­σιων και ιδιω­τι­κών) να λαμ­βά­νουν απο­φά­σεις σε επίπεδο προ­ο­ρι­σμού με βάση δεδο­μένα και επι­στη­μο­νική ανάλυση.

Οι εκθέ­σεις αυτές ολο­κλη­ρώ­θη­καν μετά από μια σειρά δια­δι­κα­σιών και σήμερα βρί­σκο­νται αναρ­τη­μέ­νες – μαζί με όλο το σχετικό υλικό- στην ιστο­σε­λίδα του Παρα­τη­ρη­τη­ρίου (http://tourismobservatory.ba.aegean.gr/).

Η έκθεση αυτή κατέ­ληξε σε 2 βασικά συμπε­ρά­σματα ώστε να επι­τευ­χθεί ο στόχος της λει­τουρ­γίας του Παρα­τη­ρη­τη­ρίου:

– Ανάγκη για δημιουρ­γία μόνιμων δομών και δια­δι­κα­σιών με στόχο την κάλυψη της έλλει­ψης της ανα­γκαίας πλη­ρο­φό­ρη­σης σε εθνικό και κυρίως σε περιφερειακό-τοπικό επίπεδο

– Ανάγκη για βελ­τί­ωση της περιφερειακής-τοπικής του­ρι­στι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης με τη δημιουρ­γία μόνιμων δομών και δια­δι­κα­σιών για την υπο­στή­ριξη λήψης απο­φά­σεων σε ότι αφορά στο σχε­δια­σμό και τη προ­ώ­θηση προ­ο­ρι­σμών (Destination Management and Marketing Organizations) με την εμπλοκή των ενδια­φε­ρό­με­νων μερών με βάση την ανάλυση των πλη­ρο­φο­ριών αυτών.

Θεω­ρούμε ότι η χώρα μας, τόσο σε εθνικό και περι­φε­ρειακό επίπεδο, πρέπει να πάψει να αξιο­λο­γεί τη του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα απο­κλει­στικά με τον αριθμό των αφίξεων και να ασκεί πολι­τική με μόνο στόχο τη μεγι­στο­ποί­ηση αυτού του αριθμού. Η απλή εξέταση των δημο­σιο­ποι­η­μέ­νων μεγεθών της τελευ­ταίας εικο­σα­ε­τίας δείχνει τη κρίση στην οποία έχει εισέλ­θει η του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα που απο­τυ­πώ­νε­ται μεταξύ άλλων περί­τρανα από τα στοι­χεία της έρευνας συνόρων που υλο­ποιεί η Τράπεζα της Ελλάδας που δείχνει ότι η ημε­ρή­σια κατά κεφαλή δαπάνη έχει υπο­χω­ρή­σει τα τελευ­ταία 10 χρόνια κατά 30%. Σε συν­δυα­σμό με το προη­γού­μενο στοι­χείο η συρ­ρί­κνωση της του­ρι­στι­κής περιό­δου, η μείωση της πλη­ρό­τη­τας των μονάδων, η εντει­νό­μενη «ανά­πτυξη» της παρα­ξε­νο­δο­χείας, η μείωση της απα­σχό­λη­σης σε συν­δυα­σμό με τη δρα­μα­τική μείωση των αμοιβών των εργα­ζό­με­νων και η ανά­πτυξη της παρά­νο­μης εργα­σίας, ο μεγάλος αριθμός υπερ­χρε­ω­μέ­νων του­ρι­στι­κών μονάδων που δεν εκπλη­ρώ­νει τις υπο­χρε­ώ­σεις του προς εργα­ζό­με­νους και τρίτους, είναι μερικά στοι­χεία που απο­τυ­πώ­νουν το πρό­βλημα.

Στην ιδιαί­τερα δύσκολη συγκυ­ρία για τη χώρα, ο του­ρι­σμός μπορεί και οφείλει να δια­δρα­μα­τί­σει έναν προ­ω­θη­τικό ρόλο στην εθνική οικο­νο­μία και ιδιαί­τερα στην οικο­νο­μία των νησιών. Τα εργα­λεία για την ανάταξη του του­ρι­σμού υπάρ­χουν. Αρκεί να τα χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε.

Γ.Σπι­λά­νης

Δ/ντης Παρα­τη­ρη­τη­ρίου Βιώ­σι­μου Του­ρι­σμού Αιγαίου