N. Mπόνης: «Πολύ δύσκολη εξίσωση η επόμενη ημέρα»!

Κύριε Μπόνη, το 2020 βαδίζει προς το τέλος του με πολλά προ­βλή­ματα για τους εμπό­ρους και τις επι­χει­ρή­σεις. Πώς δια­μορ­φώ­θηκε η κατά­σταση μέχρι τώρα και τι περι­μέ­νετε για το 2021;

Δεν υπάρχει αμφι­βο­λία ότι το έτος που φτάνει στο τέλος του, απο­τέ­λεσε μια μεγάλη δυσπρα­γία, τόσο σε οικο­νο­μικό όσο και σε κοι­νω­νικό επίπεδο. Η παν­δη­μία διέκοψε την ομαλή λει­τουρ­γία της αγοράς ενι­σχύ­ο­ντας τις ανι­σό­τη­τες μεταξύ των μικρών-μεσαίων και των μεγάλων επι­χει­ρή­σεων. Σήμερα, η συρ­ρί­κνωση του ΑΕΠ (μείωση κατά -11.7% για το τρίτο τρίμηνο του 2020), η μείωση των εξα­γω­γών (κατά -7.9%) αλλά και η συμπί­εση που δέχεται ο κύκλος εργα­σιών του λια­νι­κού εμπο­ρίου, λόγω και του δεύ­τε­ρου lockdown, απο­τε­λούν συντρι­πτικά στοι­χεία που συν­θέ­τουν συν­θή­κες αβε­βαιό­τη­τας για την αγορά.

Σε αυτό το αρκετά δυσμε­νές πλαίσιο, η μικρή και μεσαία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα προ­σπα­θεί να ισορ­ρο­πή­σει. Για τον κλάδο του εμπο­ρίου η τρέ­χουσα συγκυ­ρία προσ­δί­δει ιδιαί­τερα αρνη­τικό πρόσημο καθώς το 2020 φεύγει με τις επι­χει­ρή­σεις να τελούν υπό ένα καθε­στώς «αδρά­νειας» έχοντας αυξη­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις, χαμηλές έως πενι­χρές πωλή­σεις, ασφυ­κτική έλλειψη ρευ­στό­τη­τας, με την αγορά να υπο­λει­τουρ­γεί. Σε όλα τα παρα­πάνω να προ­στε­θεί η ουσια­στική απώλεια του εορ­τα­στι­κού τζίρου που παρα­δο­σιακά απο­τε­λεί περίπου το 30% του συνο­λι­κού ετήσιου τζίρου των επι­χει­ρή­σεων, δεδο­μέ­νου ότι τα κατα­στή­ματα δεν τέθηκαν σε κανο­νική λει­τουρ­γία για την εορ­τα­στική περίοδο όπως ανα­με­νό­ταν.

Ανα­φο­ρικά με το νέο έτος που έρχεται νομίζω ότι κανείς δεν μπορεί να προβεί σε προ­βλέ­ψεις καθώς η κρίση υγείας καθιστά το περι­βάλ­λον αρκετά ευμε­τά­βλητο. Οι προ­βλέ­ψεις δεν μπορούν παρά να είναι δυσοί­ω­νες με βασική παρά­με­τρο δια­μόρ­φω­σης της κατά­στα­σης την όσο το δυνατόν πιο σύντομη αντι­με­τώ­πιση του ιού και φυσικά την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του εμβο­λίου. Και οι δυο τελευ­ταίες παρά­με­τροι συν­δυα­στικά ενδε­χο­μέ­νως να συντε­λέ­σουν στο περιο­ρι­σμό της αβε­βαιό­τη­τας και στην ομαλή επα­να­λει­τουρ­γία της αγοράς, αλλά και της ίδιας της κοι­νω­νίας και καθη­με­ρι­νό­τη­τας όλων.

Τα μέτρα που ανα­κοι­νώ­νει η κυβέρ­νηση με επι­στρε­πτέες προ­κα­τα­βο­λές, χρη­μα­το­δο­τικά προ­γράμ­ματα κ.λπ. είναι αρκετά για να συνέλ­θει το κλάδος από τις συσ­σω­ρευ­μέ­νες ζημίες και τα δύο lockdown;

Αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε όλοι ότι τόσο το αρμόδιο Υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης όσο και η ίδια η Κυβέρ­νηση, πραγ­μα­το­ποιούν από κοινού μια σημα­ντική προ­σπά­θεια αντι­με­τώ­πι­σης όλων των θεμάτων της νέας ατζέ­ντας που προ­κύ­πτουν από την κρίση μέσω των μέτρων που ανα­κοι­νώ­νο­νται.

Σε μια τόσο διευ­ρυ­μένη κρίση το κυριό­τερο δεν είναι αν τα μέτρα είναι αρκετά αλλά το βασικό ζητού­μενο είναι αν βρί­σκο­νται στη σωστή κατεύ­θυνση. Κομβικό σημείο για το περιο­ρι­σμό των ζημιών απο­τε­λούσε ο εορ­τα­στι­κός τζίρος, τον οποίο όλοι έμποροι έβλεπαν ως το μονα­δικό σημείο δια­σφά­λι­σης των απω­λειών του έτους, και ουσια­στικά πρό­κει­ται και αυτός να χαθεί.

Δεδο­μέ­νης της συνο­λι­κής κατά­στα­σης της αγοράς, ανα­μέ­νουμε από την Κυβέρ­νηση την ανα­κοί­νωση ενός σημα­ντι­κού πλαι­σίου αντι­σταθ­μι­στι­κών μέτρων στή­ρι­ξης των μικρο­με­σαίων εμπόρων, το οποίο στην παρούσα στιγμή είναι ανα­γκαίο για την αποφυγή του κλει­σί­μα­τος επι­χει­ρή­σεων και των απω­λειών θέσεων εργα­σίας. Τα μέτρα θα πρέπει να κινη­θούν σε τρεις συνι­στώ­σες, την ενι­σχυ­μένη επι­στρε­πτέα προ­κα­τα­βολή με στό­χευση ειδικά το εμπόριο και με κρι­τή­ριο τη μείωση του τζίρου σε σχέση με την περυ­σινή χρονιά, τη ρύθμιση για τις επι­τα­γές που έχουν εκδοθεί με την προσ­δο­κία του εορ­τα­στι­κού τζίρου και τη δια­γραφή μέρους των χρεών που δημιουρ­γή­θη­καν στην παν­δη­μία.

Σε αυτό το δεύτερο lockdown πόσες επι­χει­ρή­σεις στο νησί της Ρόδου κατά­φε­ραν να αντα­πο­κρι­θούν στην νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα (με delivery, e-shop, click away κ.λπ.);

Στα κατα­στή­ματα του νησιού που παρέ­μει­ναν κλειστά κατά τη διάρ­κεια και του δεύ­τε­ρου «lockdown» (εκτός από κατα­στή­ματα τρο­φί­μων, supermarkets, φαρ­μα­κεία και καύσιμα) οι ιδιο­κτή­τες ενώ τήρησαν μια στάση ανα­μο­νής όλο αυτό τον καιρό, πλέον αντι­με­τω­πί­ζουν άμεσο πρό­βλημα επι­βί­ω­σης. Οι μέθοδοι πώλησης εκτός της απευ­θείας πώλησης στο φυσικό κατά­στημα, σίγουρα δεν μπορούν να αντι­κα­τα­στή­σουν και να ανα­πλη­ρώ­σουν το χαμένο τζίρο των κατα­στη­μά­των. Οι περισ­σό­τε­ρες εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις στη Ρόδο δεν δια­θέ­τουν οργα­νω­μένα eshop, ή δεν έχουν τη δυνα­τό­τητα να προ­βάλ­λουν ηλε­κτρο­νικά τα προ­ϊ­ό­ντα τους οπότε αντι­με­τω­πί­ζουν μια παρα­πάνω δυσκο­λία, λόγω έλλει­ψης υπο­δο­μών και εξο­πλι­σμού. Βέβαια, το συγκε­κρι­μένο σημείο δεν απο­τε­λεί χαρα­κτη­ρι­στικό μόνο των επι­χει­ρή­σεων της Ροδί­τι­κης αγοράς αλλά και συνο­λικά των κατα­στη­μά­των, δεδο­μέ­νου ότι πανελ­λα­δικά 17% των επι­χει­ρή­σεων δια­θέ­τει ηλε­κτρο­νικό κατά­στημα.

Όσον αφορά τη μέθοδο μέσω της υπη­ρε­σίας «Click Away», εμφα­νί­στηκε ως μια νέα και ουσια­στικά πρω­τό­γνωρη δια­δι­κα­σία και δεν απο­τε­λεί μια πρα­κτική με την οποία έχει ήδη δοκι­μα­στεί η μικρο­με­σαία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα. Τούτο σε συν­δυα­σμό με το ό,τι τα μέλη μας δεν έχουν τις υπο­δο­μές για τη λει­τουρ­γία της συγκε­κρι­μέ­νης υπη­ρε­σίας συν­θέ­τουν μια εικόνα ότι η αγορά εμφα­νί­ζε­ται απρο­ε­τοί­μα­στη για να υιο­θε­τή­σει μια τέτοιου είδους πρα­κτική και μάλιστα σε μια περίοδο κρίσης. Παρόλα αυτά τηρώ­ντας τα μέτρα υπάρ­χουν κατα­στή­ματα στην περιοχή που προ­σπα­θούν να προ­σαρ­μο­στούν και να λει­τουρ­γή­σουν υπό αυτό το νέο καθε­στώς με μονα­δικό γνώμονα τη λει­τουρ­γία της επι­χεί­ρη­σης με οποιο­δή­ποτε δυνατό τρόπο.

Πρό­σφατα η ΕΣΕΕ απέ­στειλε ψήφισμα δια­μαρ­τυ­ρίας προς την κυβέρ­νηση για μια σειρά από σοβαρά αιτή­ματα. Μιλήστε μας γι αυτά.

Το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο της ΕΣΕΕ συνε­δρί­ασε εκτά­κτως στις 12 Δεκεμ­βρίου 2020, με διε­ρευ­νη­μένη σύνθεση, καθώς συμ­με­τεί­χαν Πρό­ε­δροι Ομο­σπον­διών και Εμπο­ρι­κών Συλ­λό­γων από όλη την Ελλάδα σχετικά με το πλαίσιο λει­τουρ­γίας της εορ­τα­στι­κής αγοράς, όπως δια­μορ­φώ­θηκε με βάση τις τελευ­ταίες εξαγ­γε­λίες μέτρων της Κυβέρ­νη­σης. Συγκε­κρι­μένα, λόγω την επι­νό­η­σης και καθιέ­ρω­σης πρα­κτι­κών που όπως σας είπα και νωρί­τερα δεν έχουν δοκι­μα­στεί ξανά στην ελλη­νική αγορά θέσαμε μια σειρά από αιτή­ματα.

Μέχρι στιγμής οι μικρο­με­σαίοι έμποροι έχουν εφαρ­μό­σει με ευλά­βεια τα υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα με απο­τε­λέ­σματα τα μικρά κατα­στή­ματα ανα­ντίρ­ρητα να μην απο­τε­λούν σημεία δια­σπο­ράς του ιού. Παράλ­ληλα, όλοι οι έμποροι έχουν υποστεί όλες τις οικο­νο­μι­κές συνέ­πειες από τα μέτρα για τον έλεγχο της παν­δη­μίας κλεί­νο­ντας τις επι­χει­ρή­σεις τους για ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διά­στημα του 2020. Τα αιτή­ματα δια­μορ­φώ­θη­καν έχοντας υπόψη δυο βασικές συνι­στώ­σες την επί­δειξη στή­ρι­ξης και σεβα­σμού στην μικρο­με­σαία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, η οποία απο­τε­λεί βασικό πυλώνα της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας της χώρας και τη δια­σφά­λιση κανόνων ισο­νο­μίας και θεμιτού αντα­γω­νι­σμού στην αγορά. Ανα­λυ­τι­κό­τερα τα αιτή­ματα συνο­ψί­ζο­νται στα παρα­κάτω σημεία.

1. Η άμεση θεσμο­θέ­τηση και λει­τουρ­γία ενός ειδικού «ακα­τά­σχε­του» επι­χει­ρη­μα­τι­κού τρο­φο­δότη λογα­ρια­σμού που θα συν­δε­θεί με τα POS και θα δώσει στις επι­χει­ρή­σεις την στοι­χειώδη ρευ­στό­τητα που απαι­τεί­ται για να απο­φύ­γουν το «λουκέτο»

2. Το πάγωμα όλων των φορο­λο­γι­κών και ασφα­λι­στι­κών υπο­χρε­ώ­σεων μέχρι την επα­να­φορά της ομα­λό­τη­τας στην αγορά και την ένταξή αυτών σε μία γενναία ρύθμιση.

3. Η επα­να­φορά των 120 δόσεων για τις ήδη υφι­στά­με­νες ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς την Εφορία και τα ασφα­λι­στικά ταμεία, χωρίς περιο­ρι­σμούς.

4. Η άμεση ανα­στολή όλων των δόσεων επι­χει­ρη­μα­τι­κών δανείων και η ρύθμιση του μεγάλου όγκου επι­τα­γών που έχουν εκδοθεί με την προσ­δο­κία του εορ­τα­στι­κού τζίρου.

5. Η δια­τή­ρηση της μείωσης 40% των ενοι­κίων επαγ­γελ­μα­τι­κής στέγης του­λά­χι­στον μέχρι τις 31 Μαρτίου 2021.

6. Ο σχε­δια­σμός ειδικής ενι­σχυ­μέ­νης επι­στρε­πτέας προ­κα­τα­βο­λής με στό­χευση ειδικά το εμπόριο και με κρι­τή­ριο τη μείωση του τζίρου σε σχέση με πέρυσι.

7. Η άμεση απόδοση έκτα­κτης οικο­νο­μι­κής ενί­σχυ­σης στους μικρο­με­σαί­ους εμπό­ρους, με γνώμονα την επι­βί­ωση εκείνων και των οικο­γε­νειών τους

8. Η κατάρ­γηση του τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος, δεδο­μέ­νου ότι τα κατα­στή­ματα έχουν παρα­μεί­νει κλειστά ένα μεγάλο διά­στημα του έτους.