Νίκος Μπόνης: «Η κατάσταση στην αγορά είναι μια δύσκολη εξίσωση, που δεν βγαίνει»

Κύριε Μπόνη να ξεκι­νή­σουμε από την κατά­σταση όπως δια­μορ­φώ­νε­ται στην αγορά –γενικότερα- λόγω του πλη­θω­ρι­σμού, της ακρί­βειας, του ενερ­γεια­κού και με βάση όλα όσα εξήγ­γειλε πρό­σφατα η κυβέρ­νηση.

Είναι μια δύσκολη εξίσωση, καθώς έχουμε να κάνουμε με ένα πολ­λα­πλό πρό­βλημα. Από την μία έχουμε να κάνουμε με το ενερ­γειακό κόστος, το οποίο δυσκο­λεύει πάρα πολύ, συγκε­κρι­μέ­νους κλάδους επι­χει­ρή­σεων (γενικά και ειδικά) αφού όλες οι επι­χει­ρή­σεις χρη­σι­μο­ποιούν ρεύμα. Κατά βάση οι επι­χει­ρή­σεις στην Ελλάδα, χρη­σι­μο­ποιούν το ηλε­κτρικό ρεύμα για θέρ­μανση ή ψύξη και όχι κάποια άλλη μορφή ενέρ­γειας όπως συμ­βαί­νει σε χώρες του εξω­τε­ρι­κού. Αυτό έχει άμεση συνέ­πεια στα λει­τουρ­γικά κόστη όλων των επι­χει­ρή­σεων.

Βέβαια, υπάρχει μια βοήθεια από την πλευρά της Πολι­τείας –αυτό όμως, με την νέα μέθοδο που έρχεται να αλλάξει τα δεδο­μένα, θα δημιουρ­γή­σει ένα μεγάλο κενό στα λει­τουρ­γικά έξοδα και δεν ξέρουμε ακόμη, κατά πόσο μπορεί να καλυ­φθεί.

Στο δεύτερο σκέλος, οι επι­χει­ρή­σεις σήμερα, αντι­με­τω­πί­ζουν ένα πολύ σοβαρό πρό­βλημα που είναι ο ανε­φο­δια­σμός τους.

Κι αυτό οφεί­λε­ται περισ­σό­τερο, στην αδυ­να­μία να βρουν προ­ϊ­ό­ντα τα οποία θα μπο­ρέ­σουν να αγο­ρά­σουν στην κατάλ­ληλη τιμή. Αφενός έχουν αυξηθεί πολύ λόγω του πλη­θω­ρι­σμού, αφε­τέ­ρου κατα­γρά­φε­ται πολύ μεγάλη έλλειψη συγκε­κρι­μέ­νων κωδικών. Δηλαδή κάποιες επι­χει­ρή­σεις αδυ­να­τούν να παρά­ξουν προ­ϊ­ό­ντα, ή ανα­γκά­ζο­νται να παρά­γουν λιγό­τερο αριθμό προ­ϊ­ό­ντων.

Αυτό δυσκο­λεύει πάρα πολύ τις επι­χει­ρή­σεις σε σημείο, κάποιες να εμφα­νί­ζουν χαμη­λό­τε­ρες πωλή­σεις σε σχέση με τα προη­γού­μενα χρόνια. Βέβαια, υπάρ­χουν και οι επι­χει­ρή­σεις που εμφα­νί­ζουν πολύ υψηλές πωλή­σεις λόγω του του­ρι­σμού (σε όλη την Ελλάδα, αλλά ειδι­κό­τερα στο Νότιο Αιγαίο που κινεί­ται σε πολύ υψηλά επίπεδα).

Η ΕΣΕΕ έχει μιλήσει για ένα ακόμη σοβαρό πρό­βλημα που αφορά στην ρευ­στό­τητα. Μιλήστε μας γι’ αυτό.

Δυστυ­χώς, η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας, δεν μπορεί να αντι­με­τω­πι­στεί εύκολα διότι οι περισ­σό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις, έχουν αδυ­να­μία να τηρούν τα τρα­πε­ζικά κρι­τή­ρια ώστε να μπορούν να αντλή­σουν κεφά­λαια από το τρα­πε­ζικό σύστημα. Οπότε, έχουμε να κάνουμε με μια πολύ δύσκολη εξίσωση (μαζί με τα προ­α­να­φερ­θέ­ντα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν αυτή την περίοδο οι εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις) η οποία… ΔΕΝ βγαίνει. Δεν είναι για όλες, αφού μερικές κατα­γρά­φουν αρκετά υψηλά ρεκόρ.

Τελικά, ο του­ρι­σμός έχει δημιουρ­γή­σει τον δημο­σιο­νο­μικό χώρο τον οποίο μπορεί να καρ­πω­θεί η αγορά. Πώς το σχο­λιά­ζετε;

Ναι, αλλά για κάποιες επι­χει­ρή­σεις που το καρ­πώ­νο­νται σε μεγάλο βαθμό. Κάποιες όμως, δεν κατά­φε­ραν για μια σειρά από λόγους τους οποίους προ­α­νέ­φερα.

Ποια είναι τα αιτή­ματα του κλάδου; Από αυτά που θέσατε στον πρω­θυ­πουργό Κυριάκο Μητσο­τάκη, ικα­νο­ποι­ή­θηκε κάποιο;

Θέσαμε πάρα πολλά, αλλά δυστυ­χώς βρε­θή­καμε σε μια δύσκολη θέση. Είθι­σται κάθε χρόνο, ο πρω­θυ­πουρ­γός της χώρας, να πηγαί­νει στην ΔΕΘ και να εξαγ­γέλ­λει μια σειρά από μέτρα που αφορούν στους παρα­γω­γι­κούς φορείς. Ένας από τους βασι­κούς φορείς είναι η ΕΣΕΕ. Φτάσαμε μέχρι εκεί, αλλά δεν υπήρχε κανένα μέτρο που να απευ­θύ­νε­ται στον κλάδο.

Κατα­λα­βαί­νουμε ότι το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα το αντι­με­τω­πί­ζουν τα νοι­κο­κυ­ριά και πρέπει να ενι­σχυ­θούν, παρ όλα αυτά, υπάρχει μια δυστο­κία. Ένα μέτρο π.χ. που είναι η κατάρ­γηση του τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος (το οποίο είναι ένας άδικος, κεφα­λι­κός φόρος που εφαρ­μό­ζε­ται μόνον στις περιό­δους ειδικών κρίσεων και στο­χευ­μένα) είναι προς την σωστή κατεύ­θυνση. Υπήρχε στις εξαγ­γε­λίες του πρω­θυ­πουρ­γού –αν και είναι συν­δε­δε­μέ­νος με μια αύξηση στο προ­σω­πικό μιας επι­χεί­ρη­σης.

Από εκεί και πέρα, πρέπει να βρεθεί κάποιος τρόπος για να υπάρχει ρευ­στό­τητα που όμως, να μπορεί να περάσει μέσα από το τρα­πε­ζικό σύστημα. Οι επι­στρε­πτέες προ­κα­τα­βο­λές λει­τούρ­γη­σαν θετικά, αλλά δεν μπορούν να συνε­χι­στούν άλλο.

Το ζήτημα με την επι­στροφή των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ για τα νησιά μας, το βάζετε πάντα στο τραπέζι του δια­λό­γου και όπως έχετε δηλώσει επα­νει­λημ­μένα, δεν θα στα­μα­τή­σετε να το διεκ­δι­κείτε. Είστε αισιό­δο­ξος;

Να σας πω, η επι­στροφή των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ δεν απο­τε­λεί αίτημα μόνον των νησιών. Παλαιό­τερα, ο κάθε πρω­θυ­πουρ­γός είχε συνα­ντή­σεις στο Μέγαρο Μαξίμου με τους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους οι οποίοι κατέ­θε­ταν τα αιτή­ματά τους προς την κυβέρ­νηση. Παρ όλα αυτά, εμείς απο­στεί­λαμε τα δικά μας στον κ. Μητσο­τάκη και η επι­στροφή του μειω­μέ­νου ΦΠΑ περι­λαμ­βά­νε­ται ανάμεσα στα επτά αιτή­ματα που στεί­λαμε στον πρω­θυ­πουργό καθώς, απο­τε­λεί πάγιο αίτημα του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κόσμου.

Η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα των νησιών, μπορεί να μας φέρει ακόμη περισ­σό­τερα έσοδα, δυνα­μώ­νο­ντας την οικο­νο­μία της χώρας και το ΑΕΠ. Όλα αυτά, δια­χέ­ο­νται στην υπό­λοιπη χώρα και μοι­ρά­ζο­νται με τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και σημειώ­νο­νται ελα­φρύν­σεις σε άλλους κλάδους. Άρα, είναι προς όφελος όλης της χώρας, το Νότιο Αιγαίο να γίνει πιο αντα­γω­νι­στικό –κυρίως απέ­να­ντι στην γείτονα Τουρκία που δεν έχει ιδιαί­τερο φορο­λο­γικό σύστημα. Όταν εμείς έχουμε 24% η Τουρκία έχει… μηδέν. Συνεπώς, είναι πολύ δύσκολο να το αντα­γω­νι­στείς.

Μην ξεχνάμε, ότι το περί­φημο Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο που εφαρ­μό­στηκε, ΔΕΝ κατά­φερε να λει­τουρ­γή­σει καλά στην πράξη και φυσικά, ΔΕΝ καλύ­πτει την διαφορά από το υψηλό κόστος μετα­φο­ράς στις δικές μας περιο­χές.

Κύριε Μπόνη, υπάρχει περί­πτωση να γίνει κάτι για τον μειω­μένο ΦΠΑ, πιο σύντομα; Μήπως επι­σπευ­στεί η επι­στροφή του;

Σε ένα από τα Γιού­ρο­γκρουπ απο­φα­σί­στηκε να δοθεί η δυνα­τό­τητα στην χώρα μας, από 1.1.2025 να μπορεί να μετα­βά­λει τους συντε­λε­στές ΦΠΑ σε ειδικές περιο­χές (κατά βάση νησιω­τι­κές). Οι ευρω­παϊ­κές χώρες, έχουν νησιω­τι­κές πολι­τι­κές για τα νησιά που δια­θέ­τουν και είναι λίγα. Η Ελλάδα που έχει πάρα πολλά νησιά, θα πρέπει να έχει περισ­σό­τε­ρες πολι­τι­κές που να εφαρ­μό­ζο­νται.