Θαλάσσιος τουρισμός: Η Ελλάδα γεμάτη σκάφη, αλλά άδεια σε έσοδα και μαρίνες

Μια ιδιαί­τερα απο­κα­λυ­πτική εικόνα για την πραγ­μα­τική κατά­σταση του ελλη­νι­κού θαλάσ­σιου του­ρι­σμού, μια εικόνα γεμάτη αντι­φά­σεις, χαμένες ευκαι­ρίες αλλά και δυνα­τό­τη­τες στρα­τη­γι­κής ανα­βάθ­μι­σης, παρου­σί­ασε ο Αιμί­λιος Μελής, επι­κε­φα­λής Υπη­ρε­σιών Στρα­τη­γι­κής της PwC Greece, στο συνέ­δριο «Reimagine Greece 2025» της Καθη­με­ρι­νής. Η μελέτη για την αγορά του yachting βασί­στηκε σε δεδο­μένα AIS για ολό­κληρο το έτος και ανέ­δειξε το παρά­δοξο μιας χώρας που πρω­τα­γω­νι­στεί σε κίνηση σκαφών στη Μεσό­γειο, αλλά δεν κατορ­θώ­νει να μετα­τρέ­ψει αυτή τη δυνα­μική σε υψηλά έσοδα και θεσμική ανα­βάθ­μιση.

Η Ελλάδα παγκό­σμια δύναμη στο yachting αλλά χωρίς υπο­δο­μές

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της PwC, η Ελλάδα έχει εδραιω­θεί ως μια από τις ισχυ­ρό­τε­ρες αγορές yachting σε ευρω­παϊκό και διεθνές επίπεδο. Η χώρα είναι 4η στη Μεσό­γειο σε απόλυτο αριθμό σκαφών, πίσω μόνο από Ισπανία, Ιταλία και Γαλλία, 3η στα super yachts άνω των 24 μέτρων, ξεπερ­νώ­ντας πολλές παρα­δο­σια­κές αγορές και υπο­λει­πό­μενη μόνο της Ιταλίας και της Γαλλίας/Μονακό και 2η παγκο­σμίως σε traffic, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι η Ελλάδα απο­τε­λεί κορυ­φαίο προ­ο­ρι­σμό για yachting.

Ωστόσο, παρά τον τερά­στιο όγκο κίνησης, η χώρα βρί­σκε­ται στην τελευ­ταία θέση σε ανα­λο­γία σκαφών προς δια­θέ­σιμα σημεία ελλι­με­νι­σμού. Οι υφι­στά­με­νες υπο­δο­μές δεν επαρ­κούν, ιδίως για σκάφη άνω των 24 ή 48 μέτρων, ενώ οι περιο­χές με τη μεγα­λύ­τερη πίεση –Ιόνιο, Πελο­πόν­νη­σος, Αττική, Δωδε­κά­νησα– αντι­με­τω­πί­ζουν έντονο πρό­βλημα κορε­σμού.

Η έλλειψη θέσεων και σύγ­χρο­νων μαρινών δεν είναι απλώς ζήτημα εξυ­πη­ρέ­τη­σης αλλά χαμένης οικο­νο­μι­κής υπε­ρα­ξίας: η ζήτηση υπάρχει, όμως η Ελλάδα δεν μπορεί να την αξιο­ποι­ή­σει στον βαθμό που θα μπο­ρούσε.

«Χαρί­ζουμε έσοδα»: Η τιμο­λο­γιακή στρέ­βλωση της ελλη­νι­κής αγοράς

Η μελέτη της PwC ανα­δει­κνύει και ένα δεύτερο κρίσιμο πρό­βλημα: την απουσία εμπο­ρι­κής στρα­τη­γι­κής και την ανα­ντι­στοι­χία τιμών σε σχέση με την παρε­χό­μενη αξία.

Συγκε­κρι­μένα, τα τέλη ελλι­με­νι­σμού είναι πολύ χαμηλά, ειδικά για μεγάλα σκάφη, η τιμο­λό­γηση είναι ορι­ζό­ντια, ανε­ξάρ­τητα από την τοπο­θε­σία, τον βαθμό ζήτησης ή την ποιό­τητα υπη­ρε­σιών και η φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση είναι εξαι­ρε­τικά χαμηλή: ενώ ο ΦΠΑ ορί­ζε­ται σε 13%, για μεγάλα σκάφη κατα­λή­γει στην πράξη σε 5,2%–6,5%.

Την ίδια στιγμή, αντα­γω­νί­στριες αγορές όπως η Κροατία δια­τη­ρούν πλήρη ΦΠΑ 13%, ενώ άλλες χώρες της Μεσο­γείου ξεκι­νούν από 20%–22%.

Το απο­τέ­λε­σμα είναι ενδει­κτικό: οι αντα­γω­νι­στές εισπράτ­τουν 2 έως 4 φορές περισ­σό­τερα ανά ναύλο σε σχέση με την Ελλάδα. Δεν πρό­κει­ται μόνο για απώλεια εσόδων, αλλά για υπο­βάθ­μιση της συνο­λι­κής αξίας του ελλη­νι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Οι προ­τά­σεις PwC για μια νέα στρα­τη­γική yachting

Ο Αιμί­λιος Μελής υπο­γράμ­μισε ότι η Ελλάδα πρέπει να υιο­θε­τή­σει βέλ­τι­στες πρα­κτι­κές που εφαρ­μό­ζουν η Ιταλία, η Γαλλία και άλλες ώριμες αγορές. Ανάμεσα στις προ­τά­σεις:

Sea Moorings – οργα­νω­μένα αγκυ­ρο­βό­λια εντός θαλάσ­σης

Χωρο­θε­τη­μένα σημεία με παροχή υπη­ρε­σιών, δυνα­τό­τητα ελέγχου κίνησης, είσπραξη τελών και προ­στα­σία ευαί­σθη­των οικο­συ­στη­μά­των.

Zoning – σαφής οριο­θέ­τηση επι­τρε­πό­με­νων και απα­γο­ρευ­μέ­νων ζωνών

Για την προ­στα­σία λουο­μέ­νων, υπο­θα­λάσ­σιων αρχαιο­τή­των και περιο­χών υψηλής περι­βαλ­λο­ντι­κής ευαι­σθη­σίας.

Ψηφια­κές πλατ­φόρ­μες booking

Κάτι αυτο­νό­ητο στο εξω­τε­ρικό, αλλά σχεδόν ανύ­παρ­κτο στην Ελλάδα, που θα εξα­σφά­λιζε δια­φά­νεια, σχε­δια­σμό και καλύ­τερη δια­χεί­ριση χωρη­τι­κό­τη­τας.

Winter berthing

Η ανά­πτυξη του χει­με­ρι­νού ελλι­με­νι­σμού μπορεί να επι­μη­κύ­νει την του­ρι­στική περίοδο και να πολ­λα­πλα­σιά­σει τα έσοδα.

Κεντρικό μήνυμα της παρου­σί­α­σης ήταν ότι το yachting δεν αφορά μόνο «κοσμο­πο­λί­τι­κους προ­ο­ρι­σμούς», αλλά έχει τη δυνα­τό­τητα να δια­χύ­σει τον πλούτο σε ολό­κληρη την επι­κρά­τεια, ενι­σχύ­ο­ντας νησιά και παρά­κτιες περιο­χές που δεν δια­θέ­τουν άλλες μορφές υψηλής δαπάνης του­ρι­σμού.

Λιμάνια, η δεύτερη μεγάλη πρό­κληση για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό

Στην ανάγκη ανα­βάθ­μι­σης των λιμένων της χώρας ανα­φέρ­θηκε ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Επι­χει­ρή­σεων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λίας (ΣΕΕΝ), Διο­νύ­σης Θεο­δω­ρά­τος. Περιέ­γραψε με γλαφυρό τρόπο τη γήρανση των λιμε­νι­κών υπο­δο­μών καθώς πολλά λιμάνια έχουν κατα­σκευα­στεί πριν από μισό αιώνα, χωρίς επαρκή εκσυγ­χρο­νι­σμό.

Εξήγησε ότι περίπου 90 νησιά χωρίς αερο­δρό­μιο εξαρ­τώ­νται απο­κλει­στικά από το λιμάνι τους, όμως οι εται­ρείες ανα­γκά­ζο­νται να υπο­γρά­φουν υπεύ­θυνη δήλωση ότι το λιμάνι είναι «ασφαλές». Και την ίδια ώρα τα λιμε­νικά ταμεία εισπράτ­τουν 30 εκατ. ευρώ ετησίως από επι­βά­τες και 15 εκατ. από εται­ρείες, χωρίς οι πόροι αυτοί να επι­στρέ­φουν με αντα­πο­δο­τικό τρόπο σε έργα ανα­βάθ­μι­σης.

Οι παρεμ­βά­σεις είναι απο­σπα­σμα­τι­κές, ενώ νέα λιμάνια πρα­κτικά δεν κατα­σκευά­ζο­νται.

Ο κ. Θεο­δω­ρά­τος τόνισε ότι η εμπει­ρία των ταξι­διω­τών στα λιμάνια είναι εξαι­ρε­τικά χαμηλή σε σχέση με την πρόοδο των ίδιων των πλοίων. Έλλειψη χώρων ανα­μο­νής, ελλιπής ασφά­λεια, δυσκο­λίες στην πρό­σβαση, απουσία σύγ­χρο­νων υπη­ρε­σιών: μια εικόνα που δεν συνάδει με την αυξα­νό­μενη ζήτηση για νησιω­τικό του­ρι­σμό και ακτο­πλοΐα.

Η Ελλάδα χρειά­ζε­ται ένα νέο υπό­δειγμα υπο­δο­μών και στρα­τη­γι­κής

Η συζή­τηση για τον θαλάσ­σιο του­ρι­σμό και την κατά­σταση των λιμένων και αερο­δρο­μίων ανέ­δειξε ένα κοινό νήμα: η Ελλάδα δια­θέ­τει συγκρι­τικά πλε­ο­νε­κτή­ματα που λίγες χώρες μπορούν να αντα­γω­νι­στούν, αλλά στε­ρεί­ται των υπο­δο­μών, των μηχα­νι­σμών και της στρα­τη­γι­κής που θα επέ­τρε­παν την πλήρη αξιο­ποί­ηση του δυνα­μι­κού της.

Ο κλάδος του yachting και η ακτο­πλοΐα έχουν τη δυνα­τό­τητα να δια­χυ­θούν σε όλη την επι­κρά­τεια, να στη­ρί­ξουν νησιά και περι­φε­ρεια­κές οικο­νο­μίες και να δημιουρ­γή­σουν υψηλή προ­στι­θέ­μενη αξία. Για να συμβεί αυτό, απαι­τεί­ται σύγ­χρονο πλαίσιο υπο­δο­μών, ξεκά­θαρη ρυθ­μι­στική πολι­τική, νέα εμπο­ρική στρα­τη­γική, απο­τε­λε­σμα­τική τοπική δια­κυ­βέρ­νηση, επεν­δύ­σεις σε λιμάνια.

Το μήνυμα των ειδικών ήταν σαφές: η Ελλάδα δεν έχει έλλειψη ζήτησης, έχει έλλειψη οργά­νω­σης. Αν αυτό αλλάξει, η χώρα μπορεί να διεκ­δι­κή­σει το μερίδιο εσόδων και ανά­πτυ­ξης που της ανα­λο­γεί σε μια παγκό­σμια αγορά που συνεχώς μεγα­λώ­νει.

Πηγή: tornosnews.gr