ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Πατέρας Σ. Μανώλακας: «Ο,τι σπείρουμε αυτά θα θερίσουμε, ό,τι πράττουμε αυτά θα απολαμβάνουμε»

Μαίρη Φώτη 9 λεπτά ανάγνωση
1
Ο,τι σπείρουμε αυτά θα θερίσουμε, ό,τι πράττουμε αυτά θα απολαμβάνουμε

ΠΑΤΕΡΑΣ Σ. ΜΑΝΩΛΑΚΑΣ

  • Συνέντευξη
  • στη Μαίρη Φώτη

O πατέρας Σέργιος (ή Στέργος) Μανώ­λα­κας, 96 ετών σήμερα, είναι μια σπάνια περί­πτωση ιερέα. Χαίρει σεβα­σμού της τοπικής κοι­νω­νίας, διότι με την πορεία του έδωσε υπό­σταση στην έννοια της ιερο­σύ­νης, έχοντας παράλ­ληλα επι­τε­λέ­σει σημα­ντικό έργο. Υπη­ρέ­τησε με αγάπη και σεβασμό το ποίμνιό του και το υπη­ρε­τεί μέχρι σήμερα, αφού η πόρτα του σπιτιού του είναι πάντα ανοιχτή για όσους επι­ζη­τούν την συμ­βουλή του.

Ηρεμος, πράος, με την σοφία των χρόνων του και την σεμνό­τητα που κουβαλά από παιδί, μας άνοιξε το σπίτι του στις Καλυ­θιές και μας μίλησε για την ζωή του αλλά και για την νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Ο πατέρας Σέργιος, απο­τε­λώ­ντας μέρος της νεό­τε­ρης ιστο­ρίας της Ρόδου, μιλά με νοσταλ­γία για τα χρόνια που οι άνθρω­ποι ήταν φτωχοί αλλά είχαν πλούσια συναι­σθή­ματα και θλί­βε­ται, όπως λέει, γιατί σήμερα οι άνθρω­ποι είναι πιο φτωχοί από τότε, αφού πτώ­χευ­σαν ψυχικά και συναι­σθη­μα­τικά.

Λέει με παρά­πονο ότι οι νέοι δεν είναι πια κοντά στην εκκλη­σία και πιστεύει ότι μας περι­μέ­νουν ακόμα πιο δύσκο­λοι καιροί, γιατί ήρθε η ώρα να πλη­ρώ­σουμε τις αμαρ­τίες μας…

Πόσων χρονών είστε;

Γεν­νή­θηκα στις 15 Φεβρουα­ρίου του 1921.

Πότε γίνατε παππάς;

Το 1963. Μεγάλη Τετάρτη, 10 Απρι­λίου χει­ρο­το­νή­θηκα διά­κο­νος στον Αγιο Νικόλαο και στις 15 Αυγού­στου χει­ρο­το­νή­θηκα ιερέας.

Ζήσατε σε δύσκο­λες εποχές… Ποιες δια­φο­ρές βλέπετε στο τότε και στο σήμερα;

Λυπού­μαι και θλί­βο­μαι με αυτά που βλέπω και παρα­κο­λουθώ, και ως άνθρω­πος και ως ιερω­μέ­νος. Από το 1931, που ήμουν στην τετάρτη τάξη, γνώρισα τον κόσμο. Η ζωή μας τότε ήταν καλύ­τερη κι ας μάστιζε η πείνα τον κόσμο. Τότε κλει­δα­ριές δεν είχαμε, κοι­μό­μα­σταν ξεκλεί­δωτα. Τώρα βάζουμε σιδε­ριές για να γλι­τώ­σουμε την ζωή μας, την οποία καθο­δη­γεί το χρήμα. Εγώ μεγά­λωσα ορφανός, ο πατέρας μου πέθανε το 1925, ήμουν τεσ­σά­ρων και είχα μια αδελ­φούλα δύο χρονών. Με την χάρη του Θεού και την καθο­δή­γηση της μητέρας μου, έφτασα εδώ που είμαι. Εκείνα τα χρόνια, κόρη μου, ήταν καλύ­τερα αν και υπήρχε μεγάλη φτώχεια.

Υπήρχε μεγάλη φτώχεια αλλά η ζωή ήταν καλύ­τερη μας λέτε.

Ο κόσμος σήμερα είναι φτωχός ψυχικά, πνευ­μα­τικά και συναι­σθη­μα­τικά. Τότε ήμασταν πλού­σιοι, στην ψυχή, στο σώμα και στο πνεύμα. Περ­νού­σαμε πάμ­φτωχα αλλά ήμασταν πλού­σιοι ψυχικά και συναι­σθη­μα­τικά. Τώρα κόρη μου, το άγχος έχει κυριεύ­σει τον κόσμο και δεν υπάρχει θερα­πευ­τική αγωγή για να το για­τρέ­ψει, ούτε το νυστέρι του γιατρού μπορεί να το καθα­ρί­σει. Ο κόσμος στε­νά­ζει, πονάει, υπο­φέ­ρει. Η κρίση βαθαί­νει… Και θα βαθύνει κι άλλο. Θα πρέπει να περι­μέ­νουμε δύσκολα χρόνια.

Ακόμα πιο δύσκολα;

Πιο δύσκολα ακόμα, να το έχετε υπόψη σας αυτό. Θα έρθει πιο βαθιά κρίση. Μωραί­νει ο Θεός λαούς, ους βού­λε­ται απω­λέ­σαι. Πλη­ρώ­νουμε τις αμαρ­τίες μας, παιδί μου. Κάποτε ο Ουρά­νιος Πατέρας, έκαμε κατα­κλυ­σμό και επνίγη ο κόσμος. Από τότε, δεν κάμνει πια κατα­κλυ­σμούς αλλά μωραί­νει τους κυβερ­νώ­ντας για να υπο­φέ­ρει ο λαός. Ηταν δυνατόν ένας Χίτλερ και κι ένας Μου­σο­λίνι να κατα­κτή­σουν τον κόσμο; Τους μώρανε ο Θεός. Χάθηκαν εκα­τομ­μύ­ρια κόσμου… Είναι οι αμαρ­τίες μας που πλη­ρώ­νουμε. Οι δρόμοι της ζωής είναι δύο∙ ο ένας είναι του Χριστού, ο άλλος είναι του πει­ρα­σμού. Ο ένας είναι φωτει­νός κι εμείς αφή­νουμε το φως και πάμε στο σκοτάδι. Δυσά­ρε­στα πράγ­ματα βλέπω… Δεν φταίνε οι διοι­κού­ντες, φταίνε οι αμαρ­τίες μας. Αφήσαμε τον Θεό και πιάσαμε τον διάβολο και τον πει­ρα­σμό. Ο,τι σπεί­ρουμε αυτά θα θερί­σουμε, ό,τι πράτ­τουμε αυτά θα απο­λαμ­βά­νουμε.

Η κρίση, οι δυσκο­λίες δεν έφεραν τον κόσμο πιο κοντά στην εκκλη­σία;

Όχι. Από το 1930 που ήμουν στην τρίτη τάξη, επί κατοχής των Ιταλών, το βράδυ του Σαβ­βά­του παίρ­ναμε ξυλα­ρά­κια για τον δάσκαλο κι ένα ψωμάκι και μετά μας έβαζαν στην σειρά και πηγαί­ναμε στον εσπε­ρινό. Το πρωί της Κυρια­κής, πάλι στη Θεία Λει­τουρ­γία, αν απου­σιά­ζαμε την Δευτέρα μας περί­μενε τιμωρία. Αν δεν ήταν η εκκλη­σία, εμείς θα ήμασταν γενί­τσα­ροι και τούτο διότι η Τουρκία εδώ, έκαμε 630 χρόνια, η Ιταλία 32, η Γερ­μα­νία τρία και οι Εγγλέ­ζοι δύο. Αλλά ήταν η εκκλη­σία και ο Χριστός που μας στήριξε. Ο μακα­ρι­στός δεσπό­της Από­στο­λος Τρύ­φω­νας, ήταν ήρωας διότι έκανε σχολεία και διδά­σκο­νταν τότε η θρη­σκεία και η εθνι­κό­τητα και οι δάσκα­λοι πλη­ρώ­νο­νταν από την εκκλη­σία. Τώρα κόρη μου, στο χωριό μου έχουμε πάνω από 500 παιδιά και δεν βλέ­πουμε ένα στην εκκλη­σία… Οι μητέρες πρέπει να παίρ­νουν οι ίδιες τα παιδιά τους στην εκκλη­σία, για να βάλουν στην ψυχή τους και στην καρδιά τους τον Θεό. Να βάλουν τον φόβο του Θεού και την αγάπη του λαού μέσα τους. Ούτε ένα παιδάκι δεν βλέπω σήμερα στην εκκλη­σία. Πώς θα μάθουν αυτά τα παιδιά τον σεβασμό και την αγάπη για τον συνάν­θρωπο; Αν δεν ήταν η εκκλη­σία, η μητέρα μου χήρεψε 23 χρονών, δεν θα είχαμε ούτε ψωμί να φάμε. Ο μακα­ρι­στός δεσπό­της Από­στο­λος Τρύ­φω­νας τότε έδινε δωρεάν στα ορφανά τα μολύβια και τα βιβλία κι έτσι πήγα και εγώ στο σχολείο κι έμαθα αυτά τα λίγα γράμ­ματα, της έκτης του δημο­τι­κού σχο­λείου. Απο­φοί­τησα το 1932-1933 και από παιδάκι αγάπησα την εκκλη­σία.

Πότε απο­φα­σί­σατε να γίνετε παππάς;

Παντρεύ­τηκα, έκανα μια ενάρετη οικο­γέ­νεια και ασχο­λού­μουν με την γεωργία. Κάποτε έπεσε ένας κεραυ­νός και σκότωσε έναν από τους επι­τρό­πους της εκκλη­σίας και τότε με κάλεσαν στο γραφείο για να τον αντι­κα­τα­στήσω. Δεν είχα καιρό να χάνω διότι έπρεπε να συντηρώ επτά άτομα στο σπίτι, αλλά επειδή δεν ξέχασα την χάρη που μου έκανε η εκκλη­σία, απο­δέ­χθηκα την πρό­σκληση.

Το 1962, που έκλεισε ένας χρόνος, πήρα τα βιβλία για έλεγχο. Τότε Πρω­το­σύ­γκε­λος ήταν ένας καλό­τα­τος άνθρω­πος, ο Αλέ­ξαν­δρος Θεο­δω­ρα­κό­που­λος που ήταν και μου­σι­κο­δι­δά­σκα­λος.

Μου λέει, «Αφησε τα βιβλία και ανέβα στην βεράντα που σε θέλει ο Δεσπό­της».  Δεσπό­της ήταν τότε ο Σπυ­ρί­δων Συνο­δι­νός. Βγαίνω πάνω, η ώρα ήταν 11:40. Με ρωτά, «τι γνώσεις έχεις;». Του απαντώ «Σεβα­σμιό­τατε τελεί­ωσα το δημο­τικό».

Μου λέει τότε «είσαι καλός, ετοι­μά­σου θα σε κάνω παππά». «Μα τι θα λέω, γράμ­ματα δεν ξέρω, ψάλτης δεν έκαμα… Τι θα λέω;». Και μου απαντά: «εσύ δεν θα λες τίποτα, ο Χριστός θα σε φωτίζει κι εσύ θα μιλάς».

Εγώ του είπα «Δεσπότη μου θα γίνουμε ρεζίλι, παππάς αγράμ­μα­τος πού ξανα­κού­στηκε;» και μου λέει ότι και ο Χριστός ως άνθρω­πος, δεν προ­τί­μησε τους μορ­φω­μέ­νους Φαρι­σαί­ους, Τελώνες και Εβραί­ους για να κάμει μαθητές αλλά μάζεψε τους αγράμ­μα­τους ψαράδες επειδή ήταν ανα­μάρ­τη­τοι και με την φώτιση του Θεού, έγιναν κήρυκες της Οικου­μέ­νης. Το συζή­τησα με την μακα­ρι­στή πρε­σβυ­τέρα μου, την μακα­ρι­στή μητέρα μου και με τον πεθερό μου… Ξανα­πήγα στην Μητρό­πολη για δου­λειές της επι­τρο­πής, ο Δεσπό­της επέμενε… Τότε μου είπε να αφήσω γενειάδα και εγώ του ζήτησα αν είναι με κάμει παππά, να με κάμει στο χωριό μου γιατί εγώ ζούσα από τα κτήματα και ήθελα να συνε­χίσω να εργά­ζο­μαι για να συντηρώ την οικο­γέ­νειά μου. Ετσι άφησα την γενειάδα και τον Απρίλιο του 63, στον Αγιο Νικόλαο στη Ρόδο χει­ρο­το­νή­θηκα διά­κο­νος και 15 Αυγού­στου ημέρα Πέμπτη, χει­ρο­το­νή­θηκα ιερέας στα Τριάντα, παρου­σία του Ι. Ζίγδη. Την Κυριακή 18 Αυγού­στου, τέλεσα το πρώτο μου μυστή­ριο και στε­φά­νωσα την κόρη μου.

Και έκτοτε υπη­ρε­τείτε την ιερο­σύνη.

Εκτοτε επλού­τησα τις γνώσεις μου δια­βά­ζο­ντας και έμαθα πολλά ωφέλιμα πράγ­ματα… Ηθελα να μάθω πράγ­ματα, να αφήσω έργο στους απο­γό­νους. Τότε έκαμα την εκκλη­σία του Αγίου Νεκτα­ρίου. Βάλαμε θεμέλιο λίθο το 1967, 14 Μαΐου Κυριακή των Μυρο­φό­ρων και το 1974 ετε­λεί­ωσε η εκκλη­σία. Από κει και μετά, ανα­στή­λωσα Μονές και στο τέλος έκανα κι εγώ ένα εκκλη­σάκι, εκεί που έχτισαν σπίτια τα παιδιά μου, για να φωτίζει τα παιδιά μου, τους απο­γό­νους μου… Το αγιο­γρα­φή­σαμε και το δωρί­σαμε στην εκκλη­σία. Ο Χριστός βλέ­πο­ντας τις προ­σπά­θειές μου, με αντά­μειβε. Εχω ακόμα σωμα­τι­κές δυνά­μεις και πνευ­μα­τι­κές και ψυχικές. Μάλιστα πριν 6-7 μήνες, ο πατέρας Νεκτά­ριος Πόκκιας με πήρε στο Θάρρι και έλαβα μέρος στη Λει­τουρ­γία. Με έχει τιμήσει η Μητρό­πολη, ο Δήμος Καλ­λι­θέας και ο Πολι­τι­στι­κός Σύλ­λο­γος, όμως εγώ θέλω να μου δώσει την Δόξα ο Θεός και όχι οι άνθρω­ποι. Τα επίγεια είναι ψεύτικα όλα, φθαρτά και πρό­σκαιρα… Η δια­δρομή της ζωής μας, είναι ένα όνειρο, είναι σύντομη. Σκέ­φτο­μαι, τα 96 μου χρόνια πού πήγαν; Χάθηκαν… Είναι ένα όνειρο η ζωή.

Πώς να κάνουμε αυτή την σύντομη ζωή καλύ­τερη; Αυτό το όνειρο που λέτε, πώς θα γίνει όμορφο και όχι εφιάλ­της;

Με τις καλές πράξεις και τα καλά λόγια. Να στα­θούμε στο ύψος μας, να μην κάνουμε αμαρ­τίες. Να μην περι­φρο­νούμε το μυστή­ριο του γάμου, που σήμερα όλο και περισ­σό­τε­ροι το περι­φρο­νούν. Να κάνουμε μια ενάρετη ζωή. Φτάνει να μετα­νο­ούμε, η μετά­νοια δεν θέλει ούτε λεφτά, ούτε τίποτα. Με τη μετά­νοια θα μπο­ρούμε να ελπί­ζουμε στην αιώνια βασι­λεία. Πρέπει να πιστεύ­ουμε για να μπο­ρούμε να εισα­κου­στούμε, και να μην επι­κα­λού­μα­στε τα Θεία μόνο στις δύσκο­λες στιγμές μας. Πρέπει να καθα­ρί­σουμε την ψυχή μας, με την Ιερά Εξο­μο­λό­γηση. Το ρου­χα­λάκι σου όταν λερωθεί, δεν το πετάς το πλύνεις και το ξανα­βά­ζεις. Το σωμα­τάκι σου όταν λερώ­νε­ται το καθα­ρί­ζεις με το αφρό­λου­τρο. Την ψυχή, γιατί δεν την καθα­ρί­ζουμε;

Εχουμε χάσει τον δρόμο του Θεού και πρέπει να επι­στρέ­ψουμε εκεί, αυτή είναι η σωτηρία, μας λέτε.

Όταν ένα πλοίο το χτυπάνε τα κύματα, ανα­ζη­τεί το πλη­σιέ­στερο λιμάνι για να σωθεί. Το δικό μας λιμάνι, είναι ο Χριστός.

Οι νέοι άνθρω­ποι, ζητάνε σήμερα την συμ­βουλή σας;

Όχι… Ισα ίσα που κάποιοι απα­ξιώ­νουν το έργο και τον ρόλο του παππά. Όμως, επειδή θέλω να είμαι σωστός θα σας πω ένα γνωμικό. Κάποτε ένας παππάς είπε στο ποίμνιό του «Ο έχων δύο χιτώνας διαδότω τω μη έχοντι». Τον ρώτησε η πρε­σβυ­τέρα του, αγράμ­ματη γυναίκα, τι εννο­ούσε και τότε ο παππάς της είπε «αν έχουμε δύο παντε­λό­νια, να δίνουμε το ένα ή δύο ζευ­γά­ρια παπού­τσια να δίνουμε το ένα…». Μια μέρα που ο παππάς πήγε να σπείρει, η παπαδιά έδωσε σε έναν ρακέν­δυτο περα­στικό το δεύτερο παντε­λόνι του παππά. Όταν γύρισε ο παππάς, επειδή είχε βραχεί, ζήτησε να αλλάξει παντε­λόνι και του είπε η παπαδιά ότι το είχε δώσει… Και τότε της λέει: «Μα είσαι παλαβή; Όλα κι όλα δυο ήταν τα παντε­λό­νια μου». Η παπαδιά απο­ρη­μένη του λέει «μα εσύ δεν μου είπες όποιος έχει δυο παντε­λό­νια να δίνει το ένα;». «Όχι τα δικά μας, των αλλωνών» απο­κρί­θηκε ο παππάς. Όταν ήρθε το πλήρωμα του χρόνου ο παππάς πέθανε και μετά πέθανε και η παπαδιά. Η παπαδιά είχε δύο αγγέ­λους που την δια­κο­νού­σαν και διε­ρω­τήθη «εγώ που δεν έκανα τίποτα, έχω δυο υπη­ρέ­τες αγγέ­λους, ο παππάς μου πόσους θα ΄χει…». Μια μέρα ζήτησε να δει τον παππά και την πήγαν σε ένα δωμάτιο, όπου βλέπει τον παππά, μέχρι τον λαιμό χωμένο στην πίσσα κι εκείνη ανα­στέ­ναξε. Και τότε της λέει ο παππάς «ευτυχώς που βρέθηκε από κάτω ο Δεσπό­της και πάτησα πάνω του αλλιώς θα ήταν και το κεφάλι μου μέσα στην πίσσα». Κόρη μου, «πολλοί γαρ εισί κλητοί, ολίγοι δε εκλε­κτοί». Πολλοί παπ­πά­δες αλλά… λίγοι παπ­πά­δες. Την αλήθεια θέλω να λέγω.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου 2 σχόλια

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

  1. ΕΡΜΙΟΝΙΟΣ Αk

    ΜΑΥΡΑ ΤΑ ΧΙΟΝΙΑ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ ΜΑΥΡΑΑΙ ΣΤΑ ΜΥΑΛΑ ΣΟΥ ΑΓΙΕΕ ΕΒΡΑΙΟΔΟΥΛΕ