H δύσκολη εξίσωση της νέας βουλής

Με το απο­τέ­λε­σμα της κάλπης να φαντά­ζει «ανοικτό», τόσο ως προς τον νικητή όσο και ως προς τα ποσοστά των κομ­μά­των, το «Εθνος της Κυρια­κής» παρου­σιά­ζει όλους τους πιθα­νούς συν­δυα­σμούς για τις συνερ­γα­σίες της επό­με­νης μέρας, οι οποίοι βασί­ζο­νται σε τρία βασικά σενάρια με έξι, επτά και οκτώ κόμματα εντός Βουλής. Οι κύριες παρά­με­τροι αφορούν:

• Τη διαφορά μεταξύ του πρώτου και του δεύ­τε­ρου κόμ­μα­τος, η οποία στα σενάρια που εκπο­νή­σαμε, προσ­διο­ρί­ζε­ται στη μία ψήφο, ούτως ώστε το πρώτο κόμμα να λάβει το μπόνους των 50 εδρών. Εξάλλου, και στα πρό­σφατα γκάλοπ τα δύο πρώτα κόμματα εμφα­νί­ζο­νται με οριακές δια­φο­ρές.

• Την παρα­δοχή στα σενάρια ότι δεν είναι πιθανή η αυτο­δυ­να­μία ενός κόμ­μα­τος, όπως κατα­γρά­φουν όλες οι δημο­σκο­πή­σεις. Αξίζει να σημειω­θεί ότι η αυτο­δυ­να­μία του πρώτου κόμ­μα­τος απο­τε­λεί συνάρ­τηση του ποσο­στού του και του ποσο­στού των κομ­μά­των που θα μείνουν εκτός Βουλής.

Συγκε­κρι­μένα, να τα εξω­κοι­νο­βου­λευ­τικά κόμματα περιο­ρι­στούν συνο­λικά στο 5%, ανε­βαί­νει ο πήχης της αυτο­δυ­να­μίας στο 38,5%. Αν τα κόμματα που δεν εκλε­γούν πετύ­χουν αθροι­στικά 15% τότε η αυτο­δυ­να­μία επι­τυγ­χά­νε­ται με 34,4% για το πρώτο κόμμα. Σύμφωνα με τα δημο­σκο­πικά δεδο­μένα, η τάση των ψηφο­φό­ρων να στη­ρί­ξουν νέα κόμματα κατα­κερ­μα­τί­ζο­ντας το πολι­τικό σκηνικό, απο­μα­κρύ­νει την αυτο­δυ­να­μία.

• Η τρίτη συνι­στα­μένη των σενα­ρίων είναι ότι σε αυτήν τη φάση θα ήταν εξαι­ρε­τικά δύσκολο να υπάρξει συνερ­γα­σία των δύο μεγάλων κομ­μά­των σε έναν κυβερ­νη­τικό συνα­σπι­σμό, γεγονός που οδηγεί το πρώτο κόμμα στην ανάγκη να συνερ­γα­στεί με δύο μικρό­τερα για τον σχη­μα­τι­σμό κυβέρ­νη­σης. Κι αυτό επειδή οι κυβερ­νη­τι­κοί συνα­σπι­σμοί που θα ξεπερ­νούν οριακά την πλειο­ψη­φία των 151 εδρών, θα είναι δύσκολο να ασκή­σουν τα καθή­κο­ντά τους στον βαθμό που απαι­τεί­ται για την εφαρ­μογή των σκληρών μέτρων που προ­βλέ­πο­νται στο Μνη­μό­νιο.

1 Από 151 έως 162 βου­λευ­τές
Εφικτή η κυβέρ­νηση συνερ­γα­σίας του νικητή με ένα μικρό­τερο κόμμα
Στο πρώτο σενάριο η συνερ­γα­σία του πρώτου κόμ­μα­τος με ένα μικρό­τερο μπορεί να δώσει κυβέρ­νηση οριακής πλειο­ψη­φίας, ενώ η συνερ­γα­σία τριών κομ­μά­των δίνει ισχυρή πλειο­ψη­φία σε μία εξα­κομ­μα­τική Βουλή. Αξίζει να σημειω­θεί ότι αυτό το σενάριο είναι το μονα­δικό όπου η συνερ­γα­σία δύο κομ­μά­των (του πρώτου και ενός μικρό­τε­ρου) μπορεί να δώσει κυβέρ­νηση συνα­σπι­σμού με 151 έως και 162 βου­λευ­τές. Στα άλλα δύο σενάρια με 7 ή 8 κόμματα στη Βουλή είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολο να δημιουρ­γη­θεί κυβερ­νη­τι­κός συνα­σπι­σμός και να υπάρξει πλειο­ψη­φία άνω των 151 βου­λευ­τών με τη συμβολή δύο πολι­τι­κών δυνά­μεων.
Για τον λόγο αυτόν τα δύο μεγάλα κόμματα μέχρι και την τελευ­ταία ημέρα δημιούρ­γη­σαν ένα πολω­τικό κλίμα προ­κει­μέ­νου να ισχυ­ρο­ποι­ή­σουν τη θέση τους έναντι των μικρό­τε­ρων που «παίζουν» οριακά για την είσοδό τους στη Βουλή. Ετσι, το πρώτο κόμμα εάν συνερ­γα­στεί με το τρίτο δια­θέ­τουν πλειο­ψη­φία 156-162 βου­λευ­τών, ενώ εάν συνα­σπι­στεί με το τέταρτο κόμμα οι κυβερ­νη­τι­κοί βου­λευ­τές θα κυμαν­θούν από 153 έως και 159. Τέλος, η συνερ­γα­σία του νικητή με το 6ο κόμμα θα μπο­ρούσε να δώσει οριακή πλειο­ψη­φία από 151 έως και 157 βου­λευ­τές.
Εάν όμως συνερ­γα­στεί με δύο κόμματα (το 3ο και το 4ο) μπορεί να έχει πλειο­ψη­φία 176-184 βου­λευ­τές, ενώ στην περί­πτωση που συνερ­γα­στεί με το 4ο και το 5ο η κυβερ­νη­τική πλειο­ψη­φία θα κυμαί­νε­ται από 171 έως 179 βου­λευ­τές. Τέλος, η συνερ­γα­σία του πρώτου κόμ­μα­τος με το 4ο και το 6ο δίνει πλειο­ψη­φία 168-176 βου­λευ­τών.

2 Από 157 μέχρι 178 βου­λευ­τές
Ανοίγει τον «δρόμο» για συνα­σπι­σμό τριών κοι­νο­βου­λευ­τι­κών ομάδων

Στο σενάριο της επτα­κομ­μα­τι­κής Βουλής ελα­χι­στο­ποιού­νται οι πιθα­νό­τη­τες να σχη­μα­τι­στεί κυβέρ­νηση με τη συνερ­γα­σία δύο κοι­νο­βου­λευ­τι­κών ομάδων, αφού ακόμα και σε αυτή την περί­πτωση η οριακή πλειο­ψη­φία που θα δια­μορ­φώ­σουν θα είναι εύθραυ­στη εν όψει των εφαρ­μο­στι­κών νόμων που θα πρέπει να ψηφι­στούν από την επόμενη μέρα των εκλογών.

Χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρε­ται ότι θα μπο­ρού­σαμε να έχουμε κυβέρ­νηση συνα­σπι­σμού του πρώτου και του τρίτου κόμ­μα­τος με πλειο­ψη­φία 151- 157 βου­λευ­τών και μεταξύ του πρώτου και του τέταρ­του κόμ­μα­τος, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις (συν­δυα­σμός του υψη­λό­τε­ρου ποσο­στού του πρώτου κόμ­μα­τος με το 4ο κόμμα), αφού το εύρος του αθροί­σμα­τος των βου­λευ­τών ξεκινά από 153 και φτάνει στους 154 βου­λευ­τές.

Σε κάθε περί­πτωση όμως τα κυβερ­νη­τικά σχήματα που ανα­ζη­τού­νται για την περίοδο που ξεκινά μετά την 20ή Σεπτεμ­βρίου διεκ­δι­κούν ευρύ­τε­ρες συμ­μα­χίες και αυξη­μέ­νες κυβερ­νη­τι­κές πλειο­ψη­φίες.

Για τον λόγο αυτόν, στο συγκε­κρι­μένο σενάριο προ­κρί­νο­νται συνερ­γα­σίες τριών κομ­μά­των, με κορμό το πρώτο κόμμα και την προ­σέγ­γιση του 3ου και του 4ου (171-178 βου­λευ­τές) ή του 4ου και του 5ου (166-172 βου­λευ­τές), του 4ου και του 6ου (163-170 βου­λευ­τές), ακόμα και των κομ­μά­των που κατα­τά­χθη­καν στην 5η και 7η θέση όπου σε συνερ­γα­σία με τον νικητή των εκλογών δίνουν κυβέρ­νηση 157-164 βου­λευ­τών.

3 Με «ταβάνι» τους 174 βου­λευ­τές
Ευρύ­τα­τες συναι­νέ­σεις για τον σχη­μα­τι­σμό κυβέρ­νη­σης
H ανάγκη ευρύ­τα­των συναι­νέ­σεων για τη συγκρό­τηση βιώ­σι­μης κυβέρ­νη­σης από το πρώτο κόμμα θα προ­κύ­ψει αν επι­βε­βαιω­θεί το τρίτο σενάριο, σύμφωνα με το οποίο οκτώ πολι­τι­κές δυνά­μεις θα μπουν στη Βουλή. Σε αυτήν την περί­πτωση μηδε­νί­ζε­ται η πιθα­νό­τητα κυβερ­νη­τι­κού συνα­σπι­σμού από δύο κόμματα (το πρώτο και το τρίτο ή το πρώτο και το τέταρτο), αφού ακόμα και με τα ανώτατα ποσοστά τους θα μπο­ρού­σαν να σχη­μα­τί­σουν συνα­σπι­σμό 151 βου­λευ­τών (1ο και 4ο κόμμα) έως και 154 βου­λευ­τών (1ο και 3ο κόμμα).
Ο νικητής των εκλογών θα χρεια­στεί να συνερ­γα­στεί με δύο κόμματα του­λά­χι­στον για να σχη­μα­τι­στεί κυβέρ­νηση η οποία θα έχει τη στήριξη το λιγό­τερο 153 βου­λευ­τών (συνερ­γα­σία πρώτου κόμ­μα­τος με το πέμπτο και το έβδομο) μέχρι και 174 βου­λευ­τών (συνερ­γα­σία πρώτου κόμ­μα­τος με το τρίτο και το τέταρτο).
Με δεδο­μένο όμως ότι από τα 8 κόμματα που θα κατα­φέ­ρουν να κερ­δί­σουν την είσοδό τους στη Βουλή -σύμφωνα με το τρίτο σενάριο- οι επι­λο­γές του πρώτου κόμ­μα­τος για συνερ­γα­σία περιο­ρί­ζο­νται μεταξύ τριών κοι­νο­βου­λευ­τι­κών ομάδων που ανα­μέ­νε­ται να έχουν ευρω­παϊκό προ­σα­να­το­λι­σμό και θα μπο­ρού­σαν να συνερ­γα­στούν σε κυβέρ­νηση συνα­σπι­σμού με το πρώτο κόμμα.
Από τους συν­δυα­σμούς που προ­κύ­πτουν με τη συνερ­γα­σία του πρώτου και άλλων δύο κοι­νο­βου­λευ­τι­κών ομάδων (του τρίτου και του πέμπτου) το άθροι­σμα των βου­λευ­τών που εν δυνάμει θα μπο­ρού­σαν να στη­ρί­ξουν τον κυβερ­νη­τικό συνα­σπι­σμό κυμαί­νε­ται από 163 και φτάνει στους 172 βου­λευ­τές.

ΕΘΝΟΣ