Στην Κομισιόν φέρνει ο Κεφαλογιάννης τα τουρκικά «θαλάσσια πάρκα» που αγγίζουν το Καστελλόριζο

Νέα διάσταση προσλαμβάνει η υπόθεση των τουρκικών «θαλάσσιων πάρκων», καθώς το ζήτημα μεταφέρεται πλέον επισήμως στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Στις 18 Αυγούστου 2026, μόλις 48 ώρες μετά τη δημοσίευση των προεδρικών διαταγμάτων της 15ης Αυγούστου με τα οποία η Τουρκία ανακήρυξε «τουρκικά εθνικά θαλάσσια πάρκα» σε θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, ο ευρωβουλευτής κ. Κεφαλογιάννης κατέθεσε ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας να τοποθετηθεί απέναντι σε μια ενέργεια που, όπως υποστηρίζει, θίγει ευθέως ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Το στοιχείο που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην υπόθεση είναι ότι το ένα εκ των δύο «πάρκων» καλύπτει τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο, σε ένα σημείο δηλαδή με κομβική σημασία για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην περιοχή.
Η ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Ο κ. Κεφαλογιάννης, ο οποίος κατέχει τη θέση του προέδρου της Μικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής ΕΕ Τουρκίας, επέλεξε τη θεσμική οδό της κοινοβουλευτικής ερώτησης προκειμένου να φέρει το ζήτημα ενώπιον της Κομισιόν. Αφορμή αποτέλεσαν τα προεδρικά διατάγματα με τα οποία η Άγκυρα προχώρησε στην ανακήρυξη «τουρκικών εθνικών θαλάσσιων πάρκων» σε περιοχές που εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
Σύμφωνα με τη θέση που διατυπώνει ο ευρωβουλευτής, η συγκεκριμένη ενέργεια δεν συνιστά απλή περιβαλλοντική πρωτοβουλία, καθώς οι περιοχές που περικλείονται στα «πάρκα» περιλαμβάνουν τμήματα ελληνικής υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Υπό αυτό το πρίσμα, η ανακήρυξή τους θεωρείται παράνομη και παραβιάζει, όπως υποστηρίζει, τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Με την ερώτησή του, ο κ. Κεφαλογιάννης καλεί ουσιαστικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να πάρει θέση απέναντι σε μια πρακτική που στρέφεται κατά κράτους μέλους της Ένωσης.
Το Καστελλόριζο στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το γεγονός ότι το ένα από τα δύο «θαλάσσια πάρκα» που ανακηρύχθηκαν με τα τουρκικά διατάγματα περιβάλλει τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο. Το νησί βρίσκεται διαχρονικά στον πυρήνα των ελληνοτουρκικών διαφορών για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ και κάθε τουρκική ενέργεια που αφορά τον περιβάλλοντα θαλάσσιο χώρο του αποκτά αυτομάτως αυξημένη πολιτική και γεωπολιτική φόρτιση.
Η επιλογή της Άγκυρας να συμπεριλάβει τη συγκεκριμένη περιοχή σε καθεστώς «εθνικού θαλάσσιου πάρκου» ερμηνεύεται, σύμφωνα με το σκεπτικό της ερώτησης, ως απόπειρα δημιουργίας τετελεσμένων σε θαλάσσιες ζώνες επί των οποίων η Ελλάδα διεκδικεί και ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα. Το περιβαλλοντικό περίβλημα των διαταγμάτων δεν μεταβάλλει, κατά την ίδια προσέγγιση, τον πυρήνα του προβλήματος, που είναι η μονομερής τουρκική ενέργεια σε περιοχές πέραν των χωρικών υδάτων της.
Το χρονικό πλαίσιο και η ταχύτητα της αντίδρασης
Αξιοσημείωτη είναι η ταχύτητα με την οποία εκδηλώθηκε η κοινοβουλευτική αντίδραση. Τα επίμαχα προεδρικά διατάγματα δημοσιεύθηκαν στις 15 Αυγούστου 2026 και η ερώτηση προς την Κομισιόν κατατέθηκε στις 18 Αυγούστου, δηλαδή εντός 48 ωρών από τη στιγμή που η υπόθεση έλαβε διαστάσεις. Η άμεση αυτή κίνηση καταδεικνύει την πρόθεση να μη μείνει αναπάντητη σε ευρωπαϊκό επίπεδο η τουρκική πρωτοβουλία και να καταγραφεί εγκαίρως, στα θεσμικά όργανα της Ένωσης, η ελληνική θέση περί παρανομίας των ανακηρύξεων.
Η ιδιότητα του κ. Κεφαλογιάννη ως προέδρου της Μικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής ΕΕ Τουρκίας προσδίδει επιπλέον θεσμικό βάρος στην παρέμβαση, δεδομένου ότι πρόκειται για το όργανο που παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις ευρωτουρκικές σχέσεις και τη συμπεριφορά της Άγκυρας απέναντι στην Ένωση και τα κράτη μέλη της.
Η ανακήρυξη των «τουρκικών εθνικών θαλάσσιων πάρκων» εντάσσεται σε μια ευρύτερη ακολουθία τουρκικών ενεργειών στην Ανατολική Μεσόγειο που κατά καιρούς πυροδοτούν εντάσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με σταθερό σημείο τριβής τα ζητήματα υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Η περίπτωση των διαταγμάτων της 15ης Αυγούστου 2026 διαφοροποιείται ως προς το εργαλείο που χρησιμοποιείται, καθώς η Άγκυρα επικαλείται καθεστώς προστασίας θαλάσσιου περιβάλλοντος για περιοχές που, όπως προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία, εκτείνονται πέραν των δικών της χωρικών υδάτων και επικαλύπτουν ζώνες ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Το επόμενο κρίσιμο στάδιο είναι πλέον η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ερώτηση που κατατέθηκε, από την οποία θα φανεί ο τρόπος με τον οποίο τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα προτίθενται να αντιμετωπίσουν τη νέα αυτή τουρκική πρακτική. Το περιεχόμενο και ο χρόνος της τοποθέτησης της Κομισιόν δεν διευκρινίζονται στα διαθέσιμα στοιχεία, ωστόσο η υπόθεση έχει ήδη καταγραφεί επισήμως στην ευρωπαϊκή ατζέντα, με το Καστελλόριζο για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο.