Στην Κομισιόν φέρνει ο Κεφαλογιάννης τα τουρκικά «θαλάσσια πάρκα» που αγγίζουν το Καστελλόριζο

Νέα διά­στα­ση προ­σλαμ­βά­νει η υπό­θε­ση των τουρ­κι­κών «θα­λάσ­σιων πάρ­κων», καθώς το ζή­τη­μα με­τα­φέ­ρε­ται πλέον επι­σή­μως στο ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο. Στις 18 Αυ­γού­στου 2026, μόλις 48 ώρες μετά τη δη­μο­σί­ευ­ση των προ­ε­δρι­κών δια­ταγ­μά­των της 15ης Αυ­γού­στου με τα οποία η Τουρ­κία ανα­κή­ρυ­ξε «τουρ­κι­κά εθνι­κά θα­λάσ­σια πάρκα» σε θα­λάσ­σιες πε­ριο­χές της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου, ο ευ­ρω­βου­λευ­τής κ. Κε­φα­λο­γιάν­νης κα­τέ­θε­σε ερώ­τη­ση στην Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή, ζη­τώ­ντας να το­πο­θε­τη­θεί απέ­να­ντι σε μια ενέρ­γεια που, όπως υπο­στη­ρί­ζει, θίγει ευ­θέ­ως ελ­λη­νι­κά κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα. Το στοι­χείο που προσ­δί­δει ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα στην υπό­θε­ση είναι ότι το ένα εκ των δύο «πάρ­κων» κα­λύ­πτει τη θα­λάσ­σια πε­ριο­χή γύρω από το Κα­στελ­λό­ρι­ζο, σε ένα ση­μείο δη­λα­δή με κομ­βι­κή ση­μα­σία για την οριο­θέ­τη­ση των θα­λάσ­σιων ζωνών στην πε­ριο­χή.

Η ερώ­τη­ση προς την Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή

Ο κ. Κε­φα­λο­γιάν­νης, ο οποί­ος κα­τέ­χει τη θέση του προ­έ­δρου της Μι­κτής Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Επι­τρο­πής ΕΕ Τουρ­κί­ας, επέ­λε­ξε τη θε­σμι­κή οδό της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής ερώ­τη­σης προ­κει­μέ­νου να φέρει το ζή­τη­μα ενώ­πιον της Κο­μι­σιόν. Αφορ­μή απο­τέ­λε­σαν τα προ­ε­δρι­κά δια­τάγ­μα­τα με τα οποία η Άγκυ­ρα προ­χώ­ρη­σε στην ανα­κή­ρυ­ξη «τουρ­κι­κών εθνι­κών θα­λάσ­σιων πάρ­κων» σε πε­ριο­χές που εκτεί­νο­νται πέραν των τουρ­κι­κών χω­ρι­κών υδά­των.

Σύμ­φω­να με τη θέση που δια­τυ­πώ­νει ο ευ­ρω­βου­λευ­τής, η συ­γκε­κρι­μέ­νη ενέρ­γεια δεν συ­νι­στά απλή πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή πρω­το­βου­λία, καθώς οι πε­ριο­χές που πε­ρι­κλεί­ο­νται στα «πάρκα» πε­ρι­λαμ­βά­νουν τμή­μα­τα ελ­λη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας και Απο­κλει­στι­κής Οι­κο­νο­μι­κής Ζώνης. Υπό αυτό το πρί­σμα, η ανα­κή­ρυ­ξή τους θε­ω­ρεί­ται πα­ρά­νο­μη και πα­ρα­βιά­ζει, όπως υπο­στη­ρί­ζει, τα κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα της Ελ­λά­δας. Με την ερώ­τη­σή του, ο κ. Κε­φα­λο­γιάν­νης καλεί ου­σια­στι­κά την Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή να πάρει θέση απέ­να­ντι σε μια πρα­κτι­κή που στρέ­φε­ται κατά κρά­τους μέ­λους της Ένω­σης.

Το Κα­στελ­λό­ρι­ζο στο επί­κε­ντρο

Ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία απο­κτά το γε­γο­νός ότι το ένα από τα δύο «θα­λάσ­σια πάρκα» που ανα­κη­ρύ­χθη­καν με τα τουρ­κι­κά δια­τάγ­μα­τα πε­ρι­βάλ­λει τη θα­λάσ­σια πε­ριο­χή γύρω από το Κα­στελ­λό­ρι­ζο. Το νησί βρί­σκε­ται δια­χρο­νι­κά στον πυ­ρή­να των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών δια­φο­ρών για την οριο­θέ­τη­ση υφα­λο­κρη­πί­δας και ΑΟΖ και κάθε τουρ­κι­κή ενέρ­γεια που αφορά τον πε­ρι­βάλ­λο­ντα θα­λάσ­σιο χώρο του απο­κτά αυ­το­μά­τως αυ­ξη­μέ­νη πο­λι­τι­κή και γε­ω­πο­λι­τι­κή φόρ­τι­ση.

Η επι­λο­γή της Άγκυ­ρας να συ­μπε­ρι­λά­βει τη συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ριο­χή σε κα­θε­στώς «εθνι­κού θα­λάσ­σιου πάρ­κου» ερ­μη­νεύ­ε­ται, σύμ­φω­να με το σκε­πτι­κό της ερώ­τη­σης, ως από­πει­ρα δη­μιουρ­γί­ας τε­τε­λε­σμέ­νων σε θα­λάσ­σιες ζώνες επί των οποί­ων η Ελ­λά­δα διεκ­δι­κεί και ασκεί κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα. Το πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό πε­ρί­βλη­μα των δια­ταγ­μά­των δεν με­τα­βάλ­λει, κατά την ίδια προ­σέγ­γι­ση, τον πυ­ρή­να του προ­βλή­μα­τος, που είναι η μο­νο­με­ρής τουρ­κι­κή ενέρ­γεια σε πε­ριο­χές πέραν των χω­ρι­κών υδά­των της.

Το χρο­νι­κό πλαί­σιο και η τα­χύ­τη­τα της αντί­δρα­σης

Αξιο­ση­μεί­ω­τη είναι η τα­χύ­τη­τα με την οποία εκ­δη­λώ­θη­κε η κοι­νο­βου­λευ­τι­κή αντί­δρα­ση. Τα επί­μα­χα προ­ε­δρι­κά δια­τάγ­μα­τα δη­μο­σιεύ­θη­καν στις 15 Αυ­γού­στου 2026 και η ερώ­τη­ση προς την Κο­μι­σιόν κα­τα­τέ­θη­κε στις 18 Αυ­γού­στου, δη­λα­δή εντός 48 ωρών από τη στιγ­μή που η υπό­θε­ση έλαβε δια­στά­σεις. Η άμεση αυτή κί­νη­ση κα­τα­δει­κνύ­ει την πρό­θε­ση να μη μεί­νει ανα­πά­ντη­τη σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο η τουρ­κι­κή πρω­το­βου­λία και να κα­τα­γρα­φεί εγκαί­ρως, στα θε­σμι­κά όρ­γα­να της Ένω­σης, η ελ­λη­νι­κή θέση περί πα­ρα­νο­μί­ας των ανα­κη­ρύ­ξε­ων.

Η ιδιό­τη­τα του κ. Κε­φα­λο­γιάν­νη ως προ­έ­δρου της Μι­κτής Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Επι­τρο­πής ΕΕ Τουρ­κί­ας προσ­δί­δει επι­πλέ­ον θε­σμι­κό βάρος στην πα­ρέμ­βα­ση, δε­δο­μέ­νου ότι πρό­κει­ται για το όρ­γα­νο που πα­ρα­κο­λου­θεί εκ του σύ­νεγ­γυς τις ευ­ρω­τουρ­κι­κές σχέ­σεις και τη συ­μπε­ρι­φο­ρά της Άγκυ­ρας απέ­να­ντι στην Ένωση και τα κράτη μέλη της.

Η ανα­κή­ρυ­ξη των «τουρ­κι­κών εθνι­κών θα­λάσ­σιων πάρ­κων» εντάσ­σε­ται σε μια ευ­ρύ­τε­ρη ακο­λου­θία τουρ­κι­κών ενερ­γειών στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο που κατά και­ρούς πυ­ρο­δο­τούν εντά­σεις στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις, με στα­θε­ρό ση­μείο τρι­βής τα ζη­τή­μα­τα υφα­λο­κρη­πί­δας και ΑΟΖ. Η πε­ρί­πτω­ση των δια­ταγ­μά­των της 15ης Αυ­γού­στου 2026 δια­φο­ρο­ποιεί­ται ως προς το ερ­γα­λείο που χρη­σι­μο­ποιεί­ται, καθώς η Άγκυ­ρα επι­κα­λεί­ται κα­θε­στώς προ­στα­σί­ας θα­λάσ­σιου πε­ρι­βάλ­λο­ντος για πε­ριο­χές που, όπως προ­κύ­πτει από τα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία, εκτεί­νο­νται πέραν των δικών της χω­ρι­κών υδά­των και επι­κα­λύ­πτουν ζώνες ελ­λη­νι­κών κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των.

Το επό­με­νο κρί­σι­μο στά­διο είναι πλέον η απά­ντη­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής στην ερώ­τη­ση που κα­τα­τέ­θη­κε, από την οποία θα φανεί ο τρό­πος με τον οποίο τα ευ­ρω­παϊ­κά θε­σμι­κά όρ­γα­να προ­τί­θε­νται να αντι­με­τω­πί­σουν τη νέα αυτή τουρ­κι­κή πρα­κτι­κή. Το πε­ριε­χό­με­νο και ο χρό­νος της το­πο­θέ­τη­σης της Κο­μι­σιόν δεν διευ­κρι­νί­ζο­νται στα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία, ωστό­σο η υπό­θε­ση έχει ήδη κα­τα­γρα­φεί επι­σή­μως στην ευ­ρω­παϊ­κή ατζέ­ντα, με το Κα­στελ­λό­ρι­ζο για ακόμη μία φορά στο επί­κε­ντρο των εξε­λί­ξε­ων στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.