“Σπάει” στα δύο το υπ. Παιδείας: Τι αλλάζει με το νέο υπουργείο για Πανεπιστήμια και Έρευνα

Στη δημιουρ­γία ενός νέου υπουρ­γείου προχωρά η κυβέρ­νηση. Για τη σύσταση του υπουρ­γείου Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης, Έρευνας και Και­νο­το­μίας,  θα απο­σπα­στούν αρµοδιότητες από το υπουρ­γείο Παι­δείας, ενώ θα έχει ως αντικείµενό του την Έρευνα, την Καινοτοµία και τα Πανεπιστήµια δημόσια και μη κρατικά.

Στόχος είναι η δηµιουργία ενός ενιαίου χώρου έρευνας, η οποία σήμερα είναι κατα­κερ­μα­τι­σμένη σε διάφορα υπουρ­γεία όπως στο Ανά­πτυ­ξης, με χρη­μα­το­δό­τηση μέσω του κρα­τι­κού πρου­πο­λο­γι­σμού, αξιο­κρα­τικά κρι­τή­ρια, μείωση γρα­φειο­κρα­τίας και αξιο­λό­γηση. Τα παρα­γό­μενα απο­τε­λέ­σματά της έρευνας, με βάση τους στόχους του υπό σύσταση υπουρ­γείου είναι αυτά να απα­ντούν ακόμη περισ­σό­τερο στις ανάγκες της οικο­νο­μίες και να δια­μορ­φω­θεί ένα σύγ­χρονο, αντα­γω­νι­στικό σύστημα έρευνας και και­νο­το­μίας.

Σύμφωνα με το σχέδιο, το κομμάτι Τρι­το­βάθ­μιας Εκπαί­δευ­σης, θα «περάσει» στο νέο υπουρ­γείο Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης, Ερευνας και Και­νο­το­μίας, ενώ το υπουρ­γείο Παι­δείας θα δια­τη­ρή­σει την Πρω­το­βάθ­μια και Δευ­τε­ρο­βάθ­μια Εκπαί­δευση, την Κατάρ­τιση, τα Θρη­σκεύ­ματα και τον Αθλη­τι­σμό.

Τις επό­με­νες ημέρες ανα­μέ­νε­ται να παρα­δώ­σει στον πρω­θυ­πουργό Κυριάκο Μητσο­τάκη το προ­σχέ­διο για την ίδρυση του νέου υπουρ­γείου Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης, Έρευνας και Και­νο­το­μίας, η αρμόδια Επι­τροπή που έχει συστα­θεί για τον σκοπό αυτό.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες το προ­σχέ­διο θα περι­λαμ­βά­νει Γενική Γραμ­μα­τεία Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης, Γενική Γραμ­μα­τεία Έρευνας και Και­νο­το­μίας, Οργα­νι­σμό Έρευνας, στα πρότυπα του Ελλη­νι­κού Ιδρύ­μα­τος Έρευνας και Και­νο­το­μίας (ΕΛΙΔΕΚ) και  Οργα­νι­σμό Και­νο­το­μίας, ενώ το νέο υπουρ­γείο ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε  λει­τουρ­γία από το 2027.

Ήδη ο πρω­θυ­πουρ­γός προ­α­ναγ­γέλ­λο­ντας το νέο υπουρ­γείο, είπε ότι ο στόχος είναι η ανα­βάθ­μιση της έρευνας και η καλύ­τερη προ­σαρ­μογή της στις ανάγκες της οικο­νο­μίας, και, παράλ­ληλα, να κρα­τή­σει στην χώρα τους νέους επι­στή­μο­νες και να δημιουρ­γη­θεί το κατάλ­ληλο περι­βάλ­λον για να επι­στρέ­ψουν όσοι εργά­ζο­νται στο εξω­τε­ρικό.

Η έρευνα πρέπει να είναι ενιαία, λέει ο υφυ­πουρ­γός Παι­δείας Νίκος Παπαιω­άν­νου εστιά­ζο­ντας ότι «η οποία έρευνα προ­έρ­χε­ται είτε από τα ακα­δη­μαϊκά εκπαι­δευ­τικά ιδρύ­ματα, είτε από τα ερευ­νη­τικά κέντρα και το κυριό­τερο, να υπάρχει μία ενιαία στό­χευση, μία ενιαία άποψη, το που θα κατευ­θυν­θεί είτε η βασική έρευνα, είτε η εξει­δι­κευ­μένη έρευνα. Επίσης, να υπάρχει ένα ενιαίο οικο­νο­μικό πλάνο στο πως τα χρήματα θα κατα­νέ­μο­νται έτσι ώστε οι ερευ­νη­τές να γνω­ρί­ζουν τη δια­δι­κα­σία αλλά και το χρόνο, έτσι ώστε να ετοι­μά­ζο­νται κάθε φορά για την κατά­θεση αξιό­λο­γων και ουσια­στι­κών προ­τά­σεων».

Στοι­χεία για την έρευνα από το Εθνικό Κέντρο Τεκ­μη­ρί­ω­σης

Το ποσοστό των δαπανών έρευνας και ανά­πτυ­ξης στη χώρα μας δια­μορ­φώ­θηκε το 2024 στο 1,54% του ΑΕΠ, που μετα­φρά­ζε­ται σε 3.655,33 εκατ. ευρώ, και κατα­τάσ­σει την Έλλάδα στη 14η θέση της Ευρώπης των 27 ως προς τον δείκτη έντασης έρευνας και ανά­πτυ­ξης. Τα προ­κα­ταρ­κτικά στοι­χεία δημο­σί­ευσε το Εθνικό Κέντρο Τεκ­μη­ρί­ω­σης και Ηλε­κτρο­νι­κού Περιε­χο­μέ­νου (ΈΚΤ), ως η αρμόδια Εθνική Αρχή του Ελλη­νι­κού Στα­τι­στι­κού Συστή­μα­τος για τις ευρω­παϊ­κές στα­τι­στι­κές Έρευνας, Ανά­πτυ­ξης και Και­νο­το­μίας, και απε­στά­λη­σαν στη Eurostat. Συγκε­κρι­μένα, το 2024 οι δαπάνες έρευνας και ανά­πτυ­ξης ανήλθαν σε 3.655,33 εκατ. ευρώ, αυξη­μέ­νες κατά 290,21 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2023 (αύξηση 8,6%). Σε συν­δυα­σμό με τη αύξηση του ΑΕΠ κατά 5,4%, ο δείκτης «Ένταση Έ&Α», που εκφρά­ζει τις δαπάνες έρευνας και ανά­πτυ­ξης επί του ΑΈΠ, δια­μορ­φώ­θηκε στο 1,54%, από 1,50% το 2023. Τα απο­τε­λέ­σματα προ­έρ­χο­νται από τη στα­τι­στική έρευνα του ΈΚΤ, που διε­ξή­χθη το 2025 σε φορείς με ερευ­νη­τι­κές και ανα­πτυ­ξια­κές δρα­στη­ριό­τη­τες στους τέσ­σε­ρις τομείς: επι­χει­ρή­σεις (BES), τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση (HES), κρατικό τομέα (GOV) και ιδιω­τικά μη κερ­δο­σκο­πικά ιδρύ­ματα (PNP).

Ο τομέας των επι­χει­ρή­σεων συνε­χί­ζει την ανοδική πορεία των τελευ­ταίων ετών, κατα­γρά­φο­ντας τη μεγα­λύ­τερη συνει­σφορά στις συνο­λι­κές δαπάνες Έ&Α της χώρας. Το 2024, οι δαπάνες Έ&Α των επι­χει­ρή­σεων ανέρ­χο­νται σε 2.001,48 εκατ. ευρώ (54,8% του συνόλου), παρου­σιά­ζο­ντας σημα­ντική αύξηση 20,7% ή 343,54 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2023. Ακο­λου­θεί ο τομέας της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, όπου οι δαπάνες Έ&Α δια­μορ­φώ­νο­νται σε 928,95 εκατ. ευρώ (25,4% του συνόλου). Σε σχέση με το 2023 παρα­τη­ρεί­ται μείωση 5,5% ή 53,6 εκατ. ευρώ.

Στον κρατικό τομέα, οι δαπάνες έρευνας και ανά­πτυ­ξης το 2024 ανέρ­χο­νται σε 706,74 εκατ. ευρώ, ποσοστό 19,3% του συνόλου. Οι δαπάνες παρα­μέ­νουν πρα­κτικά στα­θε­ρές, με οριακή μείωση 0,2% ή 1,2 εκατ. ευρώ σε σχέση με το προη­γού­μενο έτος. Στον τομέα των ιδιω­τι­κών μη κερ­δο­σκο­πι­κών ιδρυ­μά­των (PNP), οι δαπάνες Έ&Α το 2024 δια­μορ­φώ­νο­νται σε 18,16 εκατ. ευρώ, ποσοστό 0,5% του συνόλου.

Πηγή: powergame.gr