Σε «Συμπληγάδες» το λιανεμπόριο – Τα αγκάθια, οι προκλήσεις και οι προοπτικές εν μέσω εκπτώσεων

Άρδην έχει αλλάξει τα τελευ­ταία χρόνια ο εγχώ­ριος χάρτης του λια­νε­μπο­ρίου, με τον εμπο­ρικό κόσμο της χώρας να αναζητά ενα­γω­νίως τη «χρυσή τομή» ανάμεσα στην πληθώρα προ­κλή­σεων που ανα­δύ­ο­νται συνεχώς αλλά και στις νέες ευκαι­ρίες που γεννά η σύγ­χρονη εποχή.

Οι εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις καλού­νται να λει­τουρ­γή­σουν σε ένα ιδιαί­τερα απαι­τη­τικό περι­βάλ­λον, στο οποίο έχουν συσ­σω­ρευ­τεί τα «απόνερα» συνεχών κρίσεων. Η παν­δη­μία, η ενερ­γειακή κρίση, ο πλη­θω­ρι­σμός, οι γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις, σε συν­δυα­σμό με την αύξηση του λει­τουρ­γι­κού κόστους, την ισχυρή ανά­πτυξη των διεθνών πλατ­φορ­μών ηλε­κτρο­νι­κού εμπο­ρίου και τις συνεχώς αυξα­νό­με­νες ψηφια­κές υπο­χρε­ώ­σεις έχουν δημιουρ­γή­σει ένα εκρη­κτικό «κοκτέιλ» προ­κλή­σεων για τις εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις. Όπως είναι φυσικό, τις μεγα­λύ­τε­ρες πιέσεις δέχο­νται οι μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις.

Όπως επι­βε­βαιώ­νουν παρά­γο­ντες της αγοράς, σημα­ντικό ποσοστό των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων εξα­κο­λου­θεί να αντι­με­τω­πί­ζει σοβαρά προ­βλή­ματα ρευ­στό­τη­τας, περιο­ρι­σμένη πρό­σβαση στη χρη­μα­το­δό­τηση, υψηλό τρα­πε­ζικό κόστος και σημα­ντι­κές δυσκο­λίες στην κατεύ­θυνση υλο­ποί­η­σης επεν­δύ­σεων. Η πραγ­μα­τική αγορά εξα­κο­λου­θεί να αντι­με­τω­πί­ζει σοβαρές πιέσεις.

Και όλα αυτά, την ώρα που η ιδιω­τική κατα­νά­λωση παρα­μέ­νει συγκρα­τη­μένη. Καθώς το δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών εξα­κο­λου­θεί να επη­ρε­ά­ζε­ται από το αυξη­μένο κόστος δια­βί­ω­σης των τελευ­ταίων ετών, η αγο­ρα­στική δύναμη των κατα­να­λω­τών έχει μειωθεί αισθητά. Υπό το βάρος της μεγάλης οικο­νο­μι­κής ανα­σφά­λειας που βιώνουν τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά, οι κατα­να­λω­τές εμφα­νί­ζο­νται ολοένα και πιο συγκρα­τη­μέ­νοι ως προς τις αγορές τους, στε­ρώ­ντας πολύ­τιμο «καύσιμο» από τα εμπο­ρικά κατα­στή­ματα της χώρας.

 Πρό­σθετα κόστη «φέρνει» ο ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός

Την ίδια ώρα ο εμπο­ρι­κός κόσμος εκπέ­μπει σήμα κιν­δύ­νου για το κόστος της ψηφια­κής μετά­βα­σης των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων, εκφρά­ζο­ντας την ανάγκη οι ψηφια­κές υπο­χρε­ώ­σεις που ανα­κύ­πτουν διαρκώς να μην απει­λή­σουν τη βιω­σι­μό­τητα των επι­χει­ρή­σεων.

Όπως ανέφερε πρό­σφατα σε συνέ­ντευξη Τύπου ο πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Πει­ραιώς, Θεό­δω­ρος Καπρά­λος, ο ΕΣΠ τάσ­σε­ται υπέρ της ψηφια­κής μετά­βα­σης των επι­χει­ρή­σεων, αρκεί να μην υπο­νο­μεύ­ε­ται η επι­βί­ωσή τους από τα πρό­σθετα κόστη. Σύμφωνα με τον κ. Καπράλο, οι νέες ψηφια­κές υπο­χρε­ώ­σεις προ­στί­θε­νται στα παρα­δο­σιακά λει­τουρ­γικά έξοδα μιας επι­χεί­ρη­σης και απο­τε­λούν μια νέα, μόνιμη δαπάνη για τις επι­χει­ρή­σεις. Πρό­κει­ται για πέντε πυλώνες συνεχώς αυξα­νό­με­νων οικο­νο­μι­κών βαρών τα οποία συν­θέ­τουν το κόστος συμ­μόρ­φω­σης (compliance cost) και τα οποία αφορούν στην ηλε­κτρο­νική τιμο­λό­γηση, το ψηφιακό δελτίο απο­στο­λής, τις δια­συν­δέ­σεις με την ΑΑΔΕ, την ψηφιακή κάρτα εργα­σίας, τις ανα­βαθ­μί­σεις εμπο­ρι­κών προ­γραμ­μά­των, τις τρα­πε­ζι­κές χρε­ώ­σεις POS και IRIS, καθώς και θέματα κυβερ­νο­α­σφά­λειας και GDPR.

Όπως εξήγησε ο κ. Καπρά­λος, οι υπο­χρε­ω­τι­κές δαπάνες για λογι­σμικά, παρό­χους ηλε­κτρο­νι­κής τιμο­λό­γη­σης, υπη­ρε­σίες δια­σύν­δε­σης και τεχνική υπο­στή­ριξη έχουν κατα­στεί ένα νέο πάγιο έξοδο για τις επι­χει­ρή­σεις, φτά­νο­ντας σε πολλές περι­πτώ­σεις να αντι­στοι­χούν σε ένα… δεύτερο ενοίκιο για τις επι­χει­ρή­σεις. Ενδει­κτικά ανέφερε ότι μια μικρή επι­χεί­ρηση που πλη­ρώ­νει ενοίκιο 500 ευρώ μπορεί να χρειά­ζε­ται σχεδόν άλλο ένα αντί­στοιχο ποσό κάθε μήνα μόνο για να αντα­πο­κρι­θεί στις ψηφια­κές απαι­τή­σεις της νομο­θε­σίας. Ακόμη μεγα­λύ­τε­ρες δυσκο­λίες, σύμφωνα με τον ίδιο, αντι­με­τω­πί­ζουν οι επι­χει­ρή­σεις μεσαίου μεγέ­θους, καθώς πέρα από τις αμοιβές των παρόχων απαι­τεί­ται συχνά και επι­πλέον προ­σω­πικό για τη δια­χεί­ριση των νέων δια­δι­κα­σιών.

Σύμφωνα με στοι­χεία του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Πει­ραιώς που παρου­σιά­στη­καν στη συνέ­ντευξη Τύπου, το ετήσιο κόστος συμ­μόρ­φω­σης δια­μορ­φώ­νε­ται από 2.000 έως 4.500 ευρώ για μια μικρή επι­χεί­ρηση, από 4.000 έως 12.000 ευρώ για μια επι­χεί­ρηση περίπου δέκα εργα­ζο­μέ­νων με κύκλο εργα­σιών άνω του 1 εκατ. ευρώ, ενώ στο χον­δρικό εμπόριο μπορεί να αγγίζει ακόμη και τις 25.000 ευρώ ετησίως.

Ωστόσο, όπως κατέ­στησε σαφές ο κ. Καπρά­λος, οι εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις δεν είναι αντί­θε­τες με τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις για τον ψηφιακό μετα­σχη­μα­τι­σμό. Εξήγησε, όμως, πως η εφαρ­μογή κάθε νέας υπο­χρέ­ω­σης συνο­δεύ­ε­ται από επι­πλέον κόστος, το οποίο σήμερα επω­μί­ζο­νται σχεδόν απο­κλει­στικά οι επι­χει­ρή­σεις. Όπως, δε, υπο­στή­ριξε ο κ. Καπρά­λος, η υπο­χρε­ω­τική εφαρ­μογή νέων ψηφια­κών εργα­λείων θα πρέπει να συνο­δεύ­ε­ται από δωρεάν ή οικο­νο­μικά προ­σι­τές εφαρ­μο­γές, ιδίως για τις μικρό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις.

Οι προσ­δο­κίες των εκπτώ­σεων

Μέσα σε αυτό το δύσκολο λει­τουρ­γικά περι­βάλ­λον, η αγορά στρέφει τις προσ­δο­κίες της στις θερινές εκπτώ­σεις που έχουν ξεκι­νή­σει από τη Δευτέρα 13 Ιουλίου και διαρ­κέ­σουν έως και τις 31 Αυγού­στου, ενώ αυτή την Κυριακή 19 του μηνός, τα εμπο­ρικά κατα­στή­ματα έχουν τη δυνα­τό­τητα να λει­τουρ­γή­σουν προ­αι­ρε­τικά, με ενδει­κτικό ωράριο από τις 11:00 έως τις 18:00.

Με το βλέμμα στον του­ρι­σμό και με αφορμή την αύξηση των κατα­να­λω­τι­κών αναγκών λόγω καλο­και­ριού, ο εμπο­ρι­κός κόσμος της χώρας προ­σβλέ­πει σε σημα­ντική ενί­σχυση της κατα­νά­λω­σης προ­κει­μέ­νου να δει την πολυ­πό­θητη «ανάσα» στα ταμεία των επι­χει­ρή­σεών του. Οι επι­χει­ρη­μα­τίες υπό­σχο­νται γεν­ναίες προ­σφο­ρές κι εκπτώ­σεις που σε αρκετές περι­πτώ­σεις ξεπερ­νούν το 30% και μπορεί να φτάσουν ακόμη και το 50%, επι­χει­ρώ­ντας να «ξορ­κί­σουν» τον εφιάλτη της ακρί­βειας που εξα­κο­λου­θεί να πλα­νά­ται πάνω από τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά. Από την πλευρά τους, οι κατα­να­λω­τές ανα­ζη­τούν ευκαι­ρίες για έξυπνες αγορές και μεγάλες ευκαι­ρίες προ­κει­μέ­νου να προ­μη­θευ­τούν τα απα­ραί­τητα.

«Με το βλέμμα στον του­ρι­σμό, περι­μέ­νουμε πολλά από το καλο­καίρι και την εκπτω­τική περίοδο», δήλωνε, πρό­σφατα, μιλώ­ντας στο insider.gr ο πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Πει­ραιώς, Θοδωρής Καπρά­λος, δια­βε­βαιώ­νο­ντας πως η ελλη­νική αγορά περι­μέ­νει τόσο τους ξένους επι­σκέ­πτες στη χώρα μας, όσο και τους Έλληνες κατα­να­λω­τές και επι­βε­βαιώ­νο­ντας πως το μεγάλο στοί­χημα για τον κλάδο του λια­νι­κού εμπο­ρίου δεν είναι άλλο από την ώθηση λόγω του του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος. Όπως εξη­γούσε, παρα­τη­ρεί­ται, ήδη, έντονη κινη­τι­κό­τητα και αύξηση της ζήτησης στις του­ρι­στι­κές περιο­χές της χώρας, ωστόσο εκείνο που θα κρίνει και την επι­τυ­χία του κλάδου για εφέτος είναι η δια­μόρ­φωση της μέσης από­δει­ξης. Σύμφωνα με τον κ. Καπράλο, υπάρ­χουν κάποιοι κλάδοι που εμφα­νί­ζουν μια σχετική κινη­τι­κό­τητα αυτή την εποχή, όπως τα επο­χιακά είδη (είδη μπάνιου, θαλάσ­σης κλπ), καθώς οι δια­κο­πές έχουν ήδη ξεκι­νή­σει για πολλούς, αλλά και κλάδοι που συν­δέ­ο­νται με τη διορ­γά­νωση κοι­νω­νι­κών εκδη­λώ­σεων που αυξά­νο­νται το καλο­καίρι, όπως γάμοι, βαπτί­σεις κ.α. και δημιουρ­γούν πρό­σθε­τες κατα­να­λω­τι­κές ανάγκες.

Το νέο τοπίο

Οι εφε­τι­νές θερινές εκπτώ­σεις λει­τουρ­γούν σε ένα νέο τοπίο. Και αυτό γιατί από την 1η Ιουλίου έχει επι­βλη­θεί δασμός ύψους 3 ευρώ στα μικρο­δέ­ματα που εισέρ­χο­νται στην Ελλάδα μέσω ηλε­κτρο­νι­κών πλατ­φορ­μών από τρίτες χώρες, σε μια απόφαση που βάζει στο στό­χα­στρο προ­ϊ­ό­ντα από την Κίνα που πωλού­νται μέσα από γνωστές πλατ­φόρ­μες όπως το Shein και το Temu.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται εδώ ότι η εν λόγω απόφαση έχει ληφθεί ήδη από τα τέλη του 2025 σε επίπεδο ΕΕ, στη­ρι­ζό­μενη στο γεγονός ότι τέτοια δέματα εισέρ­χο­νταν στην ευρω­παϊκή αγορά αδα­σμο­λό­γητα, οδη­γώ­ντας σε αθέμιτο αντα­γω­νι­σμό και προ­κα­λώ­ντας σημα­ντι­κούς κιν­δύ­νους για την υγεία και την ασφά­λεια των κατα­να­λω­τών, υψηλά επίπεδα απάτης και περι­βαλ­λο­ντι­κές ανη­συ­χίες.

Ήδη, παρά­γο­ντες της αγοράς με τους οποίους συνο­μί­λησε το insider.gr, εξη­γού­σαν πως ήδη στην Ελλάδα παρα­τη­ρεί­ται προ­σω­ρινή επι­βρά­δυνση στις μαζικές αγορές προ­ϊ­ό­ντων που δια­κι­νού­νται μέσω ηλε­κτρο­νι­κού εμπο­ρίου, κυρίως από τις κινε­ζι­κές ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες. «Είναι πάρα πολύ νωρίς να δούμε πως προχωρά η εφαρ­μογή του μέτρου. Για πλήρη συμπε­ρά­σματα θα απαι­τη­θεί να δούμε πως θα πάει ολό­κληρη η χρονιά. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πρώτες ενδεί­ξεις, υπάρχει μια μείωση των παρορ­μη­τι­κών αγορών», σχο­λί­αζε κορυ­φαίος παρά­γο­ντας της αγοράς του λια­νι­κού εμπο­ρίου. «Οι Έλληνες κατα­να­λω­τές βρί­σκο­νται σε ανα­γνω­ρι­στική φάση. Περιο­ρί­ζουν ελαφρώς τις αγορές τους μέχρι να αντι­λη­φθούν το νέο καθε­στώς. Ωστόσο, μετά το αρχικό σοκ, η μείωση των αγορών δεν απο­κλεί­ε­ται να περιο­ρι­στεί», τόνιζε η ίδια πηγή.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται εδώ ότι από την 1η Ιουλίου επι­βάλ­λε­ται νέος εισα­γω­γι­κός ειδικός δασμός ύψους 3 ευρώ για κάθε δια­κριτό είδος αγαθού που εισά­γε­ται από τρίτες χώρες μέσω ηλε­κτρο­νι­κού εμπο­ρίου. Οι νέοι δασμο­λο­γι­κοί κανόνες τίθε­νται σε εφαρ­μογή σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Ελλάδας και αφορούν απο­κλει­στικά σε ηλε­κτρο­νι­κές αγορές ιδιωτών κατα­να­λω­τών μέσω ηλε­κτρο­νι­κών πλατ­φορ­μών (e-commerce).

Αυτό που πρέπει να γίνει αντι­λη­πτό είναι το γεγονός πως η επι­βά­ρυνση των 3 ευρώ υπο­λο­γί­ζε­ται ανά δια­φο­ρε­τικό είδος προ­ϊ­ό­ντος και όχι ανά δέμα. Αυτό πρα­κτικά σημαί­νει ότι όσο περισ­σό­τερα είναι τα προ­ϊ­ό­ντα, τόσο πιο ψηλά μπορεί να φτάσει και ο συνο­λι­κός λογα­ρια­σμός. Αν ένα δέμα περιέ­χει ένα βιβλίο, ένα σημειω­μα­τά­ριο και ένα στυλό, πρό­κει­ται για τρία δια­φο­ρε­τικά είδη. Στην περί­πτωση αυτή επι­βάλ­λε­ται δασμός 9 ευρώ συνο­λικά (3 ευρώ ανά είδος), στον οποίο προ­στί­θε­ται ο ανα­λο­γών ΦΠΑ και τυχόν λοιπές επι­βα­ρύν­σεις. Αν ένα δέμα περι­λαμ­βά­νει δύο πανο­μοιό­τυπα σημειω­μα­τά­ρια με τα ίδια χαρα­κτη­ρι­στικά, αυτά θεω­ρού­νται ένα είδος και επι­βάλ­λε­ται συνο­λι­κός δασμός 3 ευρώ.

Ο νέος δασμός απο­τε­λεί μετα­βα­τικό μέτρο και θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου 2028 θα εφαρ­μο­στεί το κανο­νικό δασμο­λο­γικό καθε­στώς, με τον εισα­γω­γικό δασμό να υπο­λο­γί­ζε­ται βάσει της δασμο­λο­γι­κής κατη­γο­ρίας κάθε προ­ϊ­ό­ντος, ανε­ξάρ­τητα από την αξία του ή τον τρόπο αγοράς και απο­στο­λής.

Ο κλάδος του εμπο­ρίου σε αριθ­μούς

Το εμπόριο παρα­μέ­νει ο μεγα­λύ­τε­ρος εργο­δό­της της χώρας και ένας από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους κλάδους της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Σύμφωνα με την ετήσια Έκθεση Ελλη­νι­κού Εμπο­ρίου 2025 της ΕΣΕΕ, το εμπόριο αντι­προ­σω­πεύει το 17,3% της συνο­λι­κής απα­σχό­λη­σης, ενώ η συμβολή του κλάδου στο ΑΕΠ ξεπερνά το 11%.

Ενδει­κτικό είναι μάλιστα ότι, σύμφωνα με τα ίδια στοι­χεία, το 2025, μια στις τρεις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις, ήτοι ποσοστό της τάξης του 35% κατέ­γραψε μείωση του κύκλου εργα­σιών της.

Για το 2026, δε, στο πρώτο τρίμηνο ο κύκλος εργα­σιών του λια­νι­κού εμπο­ρίου ανήλθε σε 9,586 δισ. ευρώ, αυξη­μέ­νος κατά 1,1% σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2025.

«Τα πρώτα δια­θέ­σιμα στοι­χεία του 2026 δεί­χνουν ότι η αγορά κινεί­ται με χαμηλές ονο­μα­στι­κές αυξή­σεις, ενώ οι πραγ­μα­τι­κές πιέσεις στην κατα­νά­λωση παρα­μέ­νουν. Η αγορά εμφα­νί­ζει ανθε­κτι­κό­τητα αλλά όχι δυνα­μική ανά­καμψη», ανα­φέ­ρει σε ειδική ανάλυσή του ο Εμπο­ρι­κός Σύλ­λο­γος Πει­ραιώς.

Πηγή: insider.gr