Η θέση του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Ν. Ρόδου για το ΕΣΧΑΔΑ Αφάντου

Προς:

• ΓΓ Δημό­σιας Περιου­σίας, κ. Νίκο Ματζάκο,
• Γραμ­μα­τέα του ΚΣΔΠ κ. Μαρίνο Παπα­δάκη
• ΤΑΙΠΕΔ

Κοιν.

• Περι­φε­ρειάρχη Ν. Αιγαίου
• Δήμαρχο Ρόδου
• Βου­λευ­τές Νομού Δωδε­κα­νή­σου

                                                                                                Ρόδος, 20/05/2016

 

Αξιό­τι­μοι κύριοι,

 

Σας απο­στέλ­λουμε αυτή την επι­στολή ενόψει της επι­κεί­με­νης συνε­δρί­α­σης του Κεντρι­κού Συμ­βου­λίου Αξιο­ποί­η­σης της Δημό­σιας Περιου­σίας και της έγκρι­σης του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανά­πτυ­ξης (ΕΣΧΑΔΑ) για την αξιο­ποί­ηση του Βόρειου και Νότιου Αφάντου εκτά­σεως 1359 και 255,7 στρεμ­μά­των αντί­στοιχα πριν την απο­στολή στο ΣτΕ και την τελική του θεσμο­θέ­τηση. Δε θα ανα­φερ­θούμε στο ιστο­ρικό της δια­δι­κα­σίας αξιο­ποί­η­σης μιας και αυτή είναι γνωστή σε πολύ μεγάλο βαθμό.

 

Ωστόσο, θα ανα­φερ­θούμε στους φόβους που μας δια­κα­τέ­χουν τόσο για την περι­βαλ­λο­ντική διά­σταση του θέματος όσο και το οικο­νο­μικό όφελος για τον τόπο αλλά και εν τέλει για το ελλη­νικό δημόσιο. Και οι δύο παρά­με­τροι είναι κρί­σι­μες αν πραγ­μα­τικά θέλουμε να υπάρ­ξουν κατά το δυνατόν αει­φο­ρι­κές επεν­δύ­σεις για το νησί σε βάθος χρόνου. Κι αυτό παρόλο που από την πλευρά μας υπάρ­χουν σοβαρές δια­φω­νίες για τις συγκε­κρι­μέ­νες στρα­τη­γι­κές επι­λο­γές που έγιναν για την αξιο­ποί­ηση του Αφάντου, δηλαδή ανά­πτυξη γηπέδου γκολφ σε 530 στρέμ­ματα και ακόμα περισ­σό­τε­ρες, περίπου 3522, του­ρι­στι­κές κλίνες σύμφωνα με τη Στρα­τη­γική Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων (ΣΜΠΕ), όμοιες με αυτές που ήδη υπάρ­χουν σε ένα του­ρι­στικά υπερ-κορεσμένο νησί.

 

Τα κρίσιμα ζητή­ματα κατά την άποψή μας αλλά και άλλων φορέων είναι τα παρα­κάτω:

 

1. Πρό­σβαση σε αιγιαλό και παραλία. Η πιο σημα­ντική παρά­με­τρος η οποία αφορά το σύνολο του πλη­θυ­σμού του νησιού είναι η εξα­σφά­λιση ελεύ­θε­ρης πρό­σβα­σης στον αιγιαλό και την παραλία για τους κατοί­κους και παρα­θε­ρι­στές. Δυστυ­χώς με τα σημε­ρινά δεδο­μένα και την εισή­γηση της ΕΥΠΕ δεν εξα­σφα­λί­ζο­νται τα παρα­πάνω. Μια ρύθμιση που δεν θα επέ­τρεπε την ελεύ­θερη πρό­σβαση στην παραλία, της οποίας το μέτωπο μόνο στο Βόρειο τμήμα είναι 3.300 μέτρα, θα ήταν εγκλη­μα­τική και δεν πρό­κει­ται φυσικά σε καμία περί­πτωση να γίνει απο­δε­κτή από τους πολίτες της Ρόδου, καθώς η παραλία Αφάντου είναι η μόνη που έχει μείνει ελεύ­θερη για τους κατοί­κους και τις οικο­γέ­νειές τους αλλά και τους λοιπούς παρα­θε­ρι­στές του νησιού.  Προς την κατεύ­θυνση δια­σφά­λι­σης της ελεύ­θε­ρης πρό­σβα­σης στην παραλία, κρί­νε­ται πρω­ταρ­χι­κής σημα­σίας η δια­τή­ρηση του κοι­νό­χρη­στου χαρα­κτήρα του Του­ρι­στι­κού Δημό­σιου Κτή­μα­τος

 

2. Κάλυψη υδρευ­τι­κών και αρδευ­τι­κών αναγκών. Η κάλυψη των ιδιαί­τερα υψηλών αρδευ­τι­κών αναγκών που έχει το γήπεδο γκολφ σύμφωνα με τη Στρα­τη­γική Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων (ΣΜΠΕ) είναι της τάξης του 1 εκ m³ ετησίως χωρίς να γίνεται πρό­βλεψη για τις υδρευ­τι­κές ανάγκες των ξενο­δο­χεια­κών μονάδων και των του­ρι­στι­κών κατοι­κιών που θα είναι βέβαια αυξη­μέ­νες. Εάν υπο­λο­γί­σουμε ότι ολό­κληρο το νησί της Ρόδου έχει σήμερα μια κατα­νά­λωση που υπο­λο­γί­ζε­ται στα 15-17 εκ. m³, εύκολα κατα­λα­βαί­νει κανείς πόσο μεγάλη είναι αυτή η κατα­νά­λωση και πόσο σημα­ντική η περι­βαλ­λο­ντική της διά­σταση.

Στη ΣΜΠΕ δε γίνεται σαφής αναφορά σχετικά με τον τρόπο που θα καλυ­φθούν αυτές οι ανάγκες ενώ η Ειδική Υπη­ρε­σία Περι­βάλ­λο­ντος ανα­φέ­ρει ότι οι ανάγκες άρδευ­σης θα εξυ­πη­ρε­τη­θούν από υδρο­γε­ω­τρή­σεις και μόνο σε ανάγκη επι­πλέον ποσο­τή­των θα ανα­ζη­τη­θούν εναλ­λα­κτι­κές λύσεις όπως εγκα­τα­στά­σεις ταμί­ευ­σης, επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­σης υγρών απο­βλή­των, αφα­λά­τω­σης κλπ. Με λίγα λόγια, η πρόθεση είναι να δίδεται κατά προ­τε­ραιό­τητα πόσιμο νερό για αρδευ­τι­κές ανάγκες και όχι η χρήση εναλ­λα­κτι­κών πηγών για την κάλυψη αυτών των αναγκών.

 

Εν κατα­κλείδι θα λέγαμε ότι το ζήτημα των υδρευτικών-αρδευτικών αναγκών Βόρειου και Νότιου Αφάντου δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται στο σύνολό του  και σε όλες του τις δια­στά­σεις. Όπου υπάρ­χουν προ­βλέ­ψεις (π.χ άρδευση γκολφ) δεν δίνο­νται αει­φο­ρι­κές λύσεις που να μη θέτουν σε κίνδυνο την ικα­νο­ποί­ηση των ως άνω αναγκών, οικια­κών και επι­χει­ρη­μα­τι­κών, ολό­κλη­ρου του νησιού της Ρόδου.

 

3. Διάθεση Υγρών Απο­βλή­των. Αυτή τη στιγμή δυστυ­χώς στην περιοχή δεν υφί­στα­ται απο­χε­τευ­τικό δίκτυο για τη διάθεση των υγρών απο­βλή­των ούτε υπάρχει σαφής και συγκε­κρι­μένη προ­ο­πτική τα επόμενα χρόνια να κατα­σκευα­στεί ο αγωγός Αρχάγ­γε­λος – Βόδι (βλ. έγγραφο Ειδικής Υπη­ρε­σίας Δια­χεί­ρι­σης Περ. Ν. Αιγαίου 1314/30-03-2016).

Είναι ευνόητο ότι εάν δεν υπάρχει ρητή και σαφής πρό­βλεψη περί χωρο­θέ­τη­σης Εγκα­τα­στά­σεων Βιο­λο­γι­κού Καθα­ρι­σμού για την εξυ­πη­ρέ­τηση των εγκα­τα­στά­σεων και του Βόρειου και του Νότιου Τμή­μα­τος οι οποίοι θα χωρο­θε­τη­θούν, κατα­σκευα­στούν και θα λει­τουρ­γούν με απο­κλει­στι­κές δαπάνες και ευθύνη των επεν­δυ­τών, είναι πολύ πιθανό να ζητηθεί η ανάληψη των δαπανών και της όλης ευθύνης από το δημόσιο, πράγμα που όπως κατα­λα­βαί­νετε δεν είναι δυνατόν να συμβεί.

4. Λοιπές υπο­δο­μές και δίκτυα. Ενέρ­γεια και αρχι­τε­κτο­νική. Τα παρα­πάνω πρέπει να αφορούν και τις υπό­λοι­πες υπο­δο­μές και δίκτυα, ότι δηλαδή οι δαπάνες δια­σύν­δε­σης με τις υφι­στά­με­νες υπο­δο­μές δημό­σιες, δημο­τι­κές και άλλες θα βαρύ­νουν απο­κλει­στικά τους επεν­δυ­τές.

Το θέμα της ενέρ­γειας και της αρχι­τε­κτο­νι­κής είναι ένα ακόμα σημα­ντικό θέμα. Για τέτοιας εκτε­τα­μέ­νης μορφής επεν­δύ­σεις θα πρέπει να υπάρχει πρό­βλεψη να αξιο­ποιεί­ται το αιολικό και ηλιακό δυνα­μικό του νησιού, να έχουν ενερ­γειακή απο­δο­τι­κό­τητα και βιο­κλι­μα­τικό και αρχι­τε­κτο­νικό σχε­δια­σμό που να ται­ριά­ζει και να ανα­δει­κνύει το περι­βάλ­λον της περιο­χής. Θα ήταν ευχής έργο να επι­τρα­πεί στους επεν­δυ­τές να προ­χω­ρή­σουν σε αυτο­πα­ρα­γωγή ενέρ­γειας, γεγονός που θα ωφε­λή­σει και τους ίδιους αλλά και δε θα επι­βα­ρύ­νει την παρα­γωγή της Ρόδου η οποία είναι σημα­ντικά αυξη­μένη και αυτή τη στιγμή βασί­ζε­ται σε ένα σταθμό παρα­γω­γής, τον ΑΗΣ Σορώνής. Ο δεύ­τε­ρος σταθμός είναι υπό κατα­σκευή αλλά θα ήταν πολύ σημα­ντικό αλλά και ελπι­δο­φόρο για ένα βιώσιμο μέλλον του νησιού οι αυξη­μέ­νες ενερ­γεια­κές ανάγκες τέτοιων επεν­δύ­σεων να καλύ­πτο­νται από Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας. Κάτι τέτοια άλλωστε θα ήταν και σύμφωνο με τις διε­θνείς υπο­χρε­ώ­σεις της χώρας για μείωση των εκπο­μπών διο­ξει­δίου του άνθρακα.

5. Δια­φο­ρο­ποί­ηση του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. Η όλη επέν­δυση θα ήταν παρα­γω­γική εάν μπο­ρούσε να δια­φο­ρο­ποι­ή­σει το του­ρι­στικό προϊόν του νησιού και όχι απλά να προ­σθέ­σει κλίνες σε ένα νησί που κατά γενική ομο­λο­γία είναι πλέον κορε­σμένο. Η προ­σθήκη κατα­λυ­μά­των όμοιων με αυτά που υπάρ­χουν το μόνο απο­τέ­λε­σμα που θα είχε θα ήταν να αυξήσει τον αντα­γω­νι­σμό μεταξύ των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων, να μειώσει περαι­τέρω τις συμπιε­σμέ­νες λόγω all-inclusive τιμές και να επι­δει­νώ­σει την εργα­σιακή και οικο­νο­μική κατά­σταση των εργα­ζο­μέ­νων στον του­ρι­στικό τομέα και την οικο­νο­μική θέση των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων. Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να υπάρξει σαφής πρό­βλεψη για την κατα­σκευή κατα­λυ­μά­των υψηλών προ­δια­γρα­φών, με αντί­στοιχα, χαμηλές πυκνό­τη­τες και δυνα­μι­κό­τητα.
6. Λιμε­νική εγκα­τά­σταση: Η δυνα­τό­τητα κατα­σκευής λιμε­νι­κής εγκα­τά­στα­σης πρέπει να συναρ­τά­ται από τα πορί­σματα εγκε­κρι­μέ­νης ακτο­μη­χα­νι­κής μελέτης και πάντα με όρους και προ­ϋ­πο­θέ­σεις προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος και του δημό­σιου χαρα­κτήρα της παρα­λίας και του αιγια­λού.

 

Η αξιο­ποί­ηση της δημό­σιας περιου­σίας, έργο που είναι καθήκον σας από τις συστα­τι­κές πράξεις ίδρυσης των φορέων σας,  δεν είναι δυνατόν να γίνεται με τρόπο που να μη δια­φυ­λάσ­σει το δημόσιο συμ­φέ­ρον, το συμ­φέ­ρον και την ευη­με­ρία της κοι­νω­νίας και των πολιτών αλλά και να μην προ­στα­τεύει το περι­βάλ­λον για τις σημε­ρι­νές και τις επό­με­νες γενιές.

 

Με τιμή

Για το ΔΣ

 Ο πρό­ε­δρος