Επιστολή προς την Ursula von der Leyen από τον… Στηροκλέα!

Κλι­μά­κωση της έντασης γύρω από τον καταυ­λι­σμό στο Κορα­κό­νερο – Ο Βασί­λειος Στη­ρο­κλέας, που εμφα­νί­ζε­ται ως «βασι­λιάς» και «παγκό­σμιος εκπρό­σω­πος» των Ρομά, μιλά για 45 χρόνια αντι­πα­ρα­θέ­σεων με τοπικές αρχές, περι­γρά­φει συν­θή­κες που όπως ανα­φέ­ρει απει­λούν την υγεία και ζητά άμεση ευρω­παϊκή παρέμ­βαση σε επι­στολή με ημε­ρο­μη­νία 3 Ιανουα­ρίου 2025

Η εικόνα που περι­γρά­φε­ται σε κείμενο που απε­στάλη σήμερα στα ΜΜΕ δείχνει ότι η κατά­σταση γύρω από τους καταυ­λι­σμούς Ρομά έχει ξεφύγει. Στο επί­κε­ντρο βρί­σκε­ται επι­στολή που απευ­θύ­νε­ται στην Πρόεδρο της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ursula von der Leyen και φέρει υπο­γραφή του Βασί­λειου Στη­ρο­κλέα, ο οποίος αυτο­προσ­διο­ρί­ζε­ται ως «Βασι­λιάς των Ελλήνων τσιγ­γά­νων Ρομά» και «παγκό­σμιος εκπρό­σω­πος» κοι­νω­νι­κο­πο­λι­τι­κού κινή­μα­τος.

Το έγγραφο κατα­γρά­φει, με έντονο ύφος και δια­δο­χι­κές επα­να­λή­ψεις για το επείγον της κατά­στα­σης, καταγ­γε­λίες για συμπε­ρι­φο­ρές τοπικών αρχών και κρα­τι­κών μηχα­νι­σμών, οι οποίες όπως ανα­φέ­ρει οδηγούν σε υπο­βάθ­μιση, έκθεση και πρα­κτικό απο­κλει­σμό κοι­νο­τή­των Ρομά. Παράλ­ληλα, θέτει στο τραπέζι το θέμα της δια­χεί­ρι­σης ευρω­παϊ­κών πόρων, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι χρη­μα­το­δο­τή­σεις που προ­ο­ρί­ζο­νται για τη βελ­τί­ωση των συν­θη­κών δια­βί­ω­σης δεν αξιο­ποιού­νται για τις ανάγκες των κοι­νο­τή­των.

Η επι­στολή και ο απο­δέ­κτης της

Ο Βασί­λειος Στη­ρο­κλέας από τα πρώτα σημεία της επι­στο­λής υπο­στη­ρί­ζει ότι βρί­σκε­ται σε «δύσκολη θέση» να κατα­θέ­σει «δυσά­ρε­στα» βιώματα που αφορούν τον ίδιο και «τη φυλή» του διεθνώς. Δηλώνει ότι εδώ και 45 χρόνια δρα ως ηγέτης και εκπρό­σω­πος και περι­γρά­φει αυτή τη δια­δρομή ως αγώνα για «υπε­ρά­σπιση ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των» σε ελλη­νικό, ευρω­παϊκό και παγκό­σμιο επίπεδο.

Στην αφήγησή του, η κεντρική γραμμή είναι ότι η διαρκής αδρά­νεια ή οι καθυ­στε­ρή­σεις των αρμό­διων αρχών τον «εκθέ­τουν» απέ­να­ντι στην κοι­νό­τητα που ισχυ­ρί­ζε­ται ότι εκπρο­σω­πεί, δημιουρ­γώ­ντας όπως γράφει την εικόνα ενός εκπρο­σώ­που που δεν μπορεί να επι­τύ­χει απτά απο­τε­λέ­σματα, παρά τις συνε­χείς παρεμ­βά­σεις του.

Το βασικό παρά­πονο: καθυ­στε­ρή­σεις, αστοχία απα­ντή­σεων και διοι­κη­τική αποφυγή

Σημα­ντικό τμήμα της επι­στο­λής περι­γρά­φει μια σταθερή δυσλει­τουρ­γία στην επι­κοι­νω­νία με τις αρχές. Ο συντά­κτης ανα­φέ­ρει ότι κατα­θέ­τει αιτή­ματα εγγρά­φως και ότι συχνά δεν λαμ­βά­νει έγκαιρη απά­ντηση. Όταν απα­ντή­σεις δίνο­νται, τις χαρα­κτη­ρί­ζει «άστοχες», «εκτός θέματος» ή «άτυπες». Σε ορι­σμένα σημεία προχωρά σε βαρύ­τε­ρες αιχμές, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι υπάρ­χουν απα­ντή­σεις «εν δόλω», ανα­φέ­ρο­ντας ακόμη και την εμπλοκή εισαγ­γε­λι­κών αρχών χωρίς να παρα­θέ­τει στο κείμενο συγκε­κρι­μένα στοι­χεία, αριθ­μούς πρω­το­κόλ­λου ή πράξεις.

Στο ίδιο πλαίσιο, χρη­σι­μο­ποιεί τον όρο «κοι­νω­νικό ρατσι­στικά» για να περι­γρά­ψει τη στάση που θεωρεί ότι αντι­με­τω­πί­ζει, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι του φέρο­νται ως «κατώ­τερο» και ότι αυτό προ­σβάλ­λει την «ηθική» και την «αξιο­πρέ­πεια» του, με συνέ­πειες που χαρα­κτη­ρί­ζει «παγκό­σμια ηθική βλάβη».

Η Ρόδος ως σημείο ανά­φλε­ξης και η αναφορά στον τσι­με­ντέ­νιο τοίχο

Η πιο συγκε­κρι­μένη και απτή καταγ­γε­λία του εγγρά­φου αφορά τη Ρόδο. Ο Βασί­λειος Στη­ρο­κλέας περι­γρά­φει ότι οι τοπικές αρχές, σε ένα νησί που χαρα­κτη­ρί­ζει «κοσμο­πο­λί­τικο» και διεθνώς γνωστό για τις φυσικές ομορ­φιές του, κατα­σκεύ­α­σαν έναν τσι­με­ντέ­νιο μαντρό­τοιχο ύψους 3 μέτρων και μήκους 500 μέτρων και άνω μπροστά από καταυ­λι­σμό Ρομά. Στην περι­γραφή του, ο τοίχος λει­τουρ­γεί ως μέσο από­κρυ­ψης του καταυ­λι­σμού και ως στοι­χείο απο­κλει­σμού, καθώς υπο­στη­ρί­ζει ότι «κρύβει τον φυσικό ήλιο» και θέτει ζήτημα υγείας με αναφορά σε «έλλειψη βιτα­μί­νης D».

Παράλ­ληλα, εντάσ­σει την κατα­σκευή σε ένα ευρύ­τερο σκηνικό υπο­βάθ­μι­σης. Μιλά για σκου­πί­δια και δυσο­σμία μπροστά από τον καταυ­λι­σμό, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι οι συν­θή­κες αυτές εκθέ­τουν την κοι­νό­τητα και τον ίδιο ως εκπρό­σωπο «ελλη­νικά, ευρω­παϊκά και διεθνώς». Προ­σθέ­τει ότι έχει προβεί σε «πολλές ενέρ­γειες» και έχει κατα­θέ­σει έγγραφα που, όπως γράφει, απο­δει­κνύ­ουν ότι τα έργα είναι πολε­ο­δο­μικά «παρά­νομα», όμως οι αρμό­διοι δεν προ­χω­ρούν σε κατε­δά­φιση.

Το επείγον, όπως το παρου­σιά­ζει, συν­δέ­ε­ται και με την του­ρι­στική περίοδο. Προει­δο­ποιεί ότι «σε λίγους μήνες» με την έλευση του του­ρι­σμού «πέρα από τη φήμη μας πιο πολύ κιν­δυ­νεύει η ζωή μας», ενώ σε δρα­μα­τικό τόνο μιλά για κίνδυνο εξα­φά­νι­σης της φυλής «για τις επό­με­νες γενιές».

Η αναφορά σε «δυνα­μι­σμό ηγέτη βασιλιά» και η επί­κληση άμεσης ευρω­παϊ­κής παρέμ­βα­σης

Στο πολι­τικό σκέλος της επι­στο­λής, ο Βασί­λειος Στη­ρο­κλέας υπο­στη­ρί­ζει ότι τα «όρια υπο­μο­νής» έχουν εξα­ντλη­θεί και ότι ανα­γκά­ζε­ται να ζητήσει την παρέμ­βαση της Ursula von der Leyen με τρόπο που ο ίδιος χαρα­κτη­ρί­ζει πιο αυστηρό. Στο κείμενο δια­τυ­πώ­νει ότι δεν θέλει να οδη­γη­θεί σε «εθνική προ­σφυγή» για να υπε­ρα­σπι­στεί δικαιώ­ματα, αλλά δηλώνει πως πρέπει να προ­στα­τεύ­σει τους ανθρώ­πους που, όπως υπο­στη­ρί­ζει, βρί­σκο­νται υπό την ευθύνη του. Παρου­σιά­ζει την ευρω­παϊκή εμπλοκή ως λύση που θα παρα­κάμ­ψει την αδρά­νεια ή την κακή δια­χεί­ριση που απο­δί­δει σε κρα­τι­κές και αυτο­διοι­κη­τι­κές δομές.

Η καρδιά της καταγ­γε­λίας για το ΕΣΠΑ και τα ευρω­παϊκά χρήματα

Το δεύτερο μεγάλο κεφά­λαιο αφορά την οικο­νο­μική διά­σταση. Ο συντά­κτης υπο­στη­ρί­ζει ότι οι ελλη­νι­κές αρχές και οι τοπικές αυτο­διοι­κή­σεις παρα­κρα­τούν χρήματα που δίνο­νται από την Ευρω­παϊκή Ένωση μέσω ΕΣΠΑ για τις κοι­νό­τη­τες Ρομά. Κάνει λόγο για «κακή δια­χεί­ριση» και για μη διο­χέ­τευση των κον­δυ­λίων στις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες, όπως κατοι­κίες, σχολεία, χώροι ανα­ψυ­χής, πρό­σβαση σε εργασία και υπη­ρε­σίες υγείας.

Σε αυτό το σημείο προ­βάλ­λει και ένα ιδιαί­τερα βαρύ αίτημα, να δοθούν τα ποσά «στα δικά μου χέρια» ώστε να τα δια­χει­ρι­στεί ο ίδιος υπέρ των Ρομά. Για να στη­ρί­ξει αυτή την πρόταση, ανα­φέ­ρει ότι δια­θέ­τει «υπο­γραμ­μέ­νες εξου­σιο­δο­τή­σεις» από μέλη της κοι­νό­τη­τας, που του δίνουν εντολή να ενεργεί για λογα­ρια­σμό τους.

Η επι­στολή δεν στέ­κε­ται μόνο στην παρα­κρά­τηση, αλλά θέτει και ευθέως ερώτημα για το πού κατέ­λη­ξαν τα χρήματα, ζητώ­ντας από την ευρω­παϊκή πλευρά να απαι­τή­σει «απο­δεί­ξεις» και παρα­στα­τικά δαπανών, ώστε να απο­σα­φη­νι­στεί σε τι αξιο­ποι­ή­θη­καν πόροι που, όπως υπο­στη­ρί­ζει, προ­ο­ρί­ζο­νταν για τους Ρομά.

Συν­θή­κες δια­βί­ω­σης και δημόσια υγεία: σκου­πί­δια, δυσο­σμία και καθη­με­ρινή έκθεση

Πέρα από τον τοίχο στη Ρόδο, η επι­στολή περι­λαμ­βά­νει και γενι­κό­τερη αναφορά στις συν­θή­κες γύρω από καταυ­λι­σμούς. Γίνεται λόγος για σκου­πί­δια που «υπερ­χεί­λι­ζαν» έξω από καταυ­λι­σμούς Ρομά σε Ελλάδα και Ευρώπη, με τη σύνδεση του προ­βλή­μα­τος με κιν­δύ­νους για την υγεία. Η περι­γραφή αυτή συν­δέ­ε­ται με το γενικό επι­χεί­ρημα ότι η πολι­τεία δεν αντι­με­τω­πί­ζει τις κοι­νό­τη­τες ως ισό­τι­μους πολίτες, αφή­νο­ντας ζητή­ματα βασικών υπο­δο­μών και δημό­σιας υγιει­νής να χρο­νί­ζουν.